گل بابونه، یک داروخانه کامل

موارد مصرف گل بابونه

بابونـه يكـي از پـر ارزش تريـن گياهان دارويي بوده و مصرف آن در جهان از سابقه طولاني برخوردار است. ولي با اين وجود، تاريخ استفاده از اين گياه با همه قدمتي كه بـراي آن قائلـند بـه علـت مشـابهت بـا چند جنس گياهي ديگر و ساير گونه هايماتريكاريا به طور دقيق معلوم نيست. در گذشته صرف از گلهاي بابونه به صورت سنتي استفاده مي شود ولي در حال حاضر از اسانس اين گياه در صنايع داروسازي، آرايشي و بهداشتي و غذایی به طور وسيعي اسـتفاده مـی شـود. در كشـورمان نيز مصارف داروهاي تهيه شده از بابونه در حال افـزايش بـوده و داروهاي متعددي در داروخانه هاي كشور به فروش مي رسند كه از مواد  مؤثره بابونه در تهيه آنها استفاده شده است.

موارد مصرف گل بابونه

خواص دارويي و درماني گل بابونه

مـور، معرق، مقوي معده با دشكن، اشتها آور، هضم كننده غذا، صفرابر، قاعده آور و التـيام دهـنده است. اثر ضد عفوني كننده ضعيف ولي قاطع دارد. مسكن درد و ضدتشـنج نيز مي باشد. چون از ترشح و التهاب هاي چركين مخاط ها جلوگيري به عمل مـی آورد، از اين نظر به كاربردن آن در رفع يبوست هايي كه مواد دفعي مخصوص که در قولون چپ جمع مي شود، اثر مفيد دارد.

از بابونـه در مـوارد سـوء هاضمه، آبريزش بيني،  آسم، گريپ، درمان قولنج، ميگرن، انسـداد كـبدي و ورم پلك ها استفاده مي شود. اگر به شير نوزادان مقدار كمي از دمكـرده كاپيتول هاي گياه افزوده شود، دل پيچه ناشي از نفخ و حالات تشنجي كودك رفع مي شود.  

در اسـتعمال خارجي ضماد، لوسيون و حمام فرآورده هاي اين گياه اثر قاطع در رفع بيماري ها دارد به طوري كه از آن براي محفوظ نگه داشتن زخم از آلودگي ها و بهبود زخم هاي عميق،  زخم انگشتان، رفع التهاب و درمان ورم چشم و مخاط دهان، حلق و لـثه هـا مي توان استفاده به عمل آورد. همچنين خستگي چشم را تسكين مي دهد.

حمـام  فـرآورده هـای گياه اثر معالج در زخم هاي واريسي، اگزما هاي كهنه و خارش اشخاص مسن دارد. روغن گياه ضد تشنج، آرام بخش و ضد التهاب مي باشد و مرهم گلهاي آن در درمان زخم، خارش و گزيدگي) به كار مي رود.

بابونـه در درمان و تسكين دردها مؤثر بوده و آرام بخش عضلات است.  شهرت بابونه بـه عـنوان مسكن و آرام بخش نيز مبناي علمي دارد و تحقيقات جديدي كه در اين مـورد انجام شده است نشان مي دهد كه بابونه سيستم اعصاب مركزي را تحت تأثير قـرار داده و اثر آرام بخشي دارد. اين اثر را بر روی مجاري هاضمه و ساير عضلات نيز دارد.  

خاصيت ضد اسپاسم بابونه، شهرت كهن اين گياه در آرام كردنه گرفتگي های عادت ماهـيانه دردناك و كاهش احتمال زايمان نارس را مي كند و جالب اين است كه در عين حال، بابونه براي تحريك و افزايش عادات ماهيانه به كار مي رود.

بابونـه عـامل مؤثري در تحريك گلبول هاي سفيد خون و افزايش آنها است و باعث تقويت سيستم دفاعي بدن در برابر بيماري ها مي شود. بابونه به دليل وجود اسپياتر داراي خاصـيت ضـد اسپاسـم  قـوی و به دليل وجود كامازولن داراي خاصيت ضد آلـرژيك اسـت. اثر ضد التهاب بابونه به دليل وجود كامازولن و آلفابيسابولول موجود در اسانس آن است. ده هـا پـژوهش علمي، كاربرد بابونه را براي كمك به هضم غذا تأييد مي كند. در يك بررسي مشخص شد كه بابونه از نظر آرام كردن مجاري هاضمه حتي از داروي معروف پاپادرين مشتق از ترياك نيز مؤثر تر است.

خواص دارويي و درماني گل بابونه

استفاده از گل بابونه در سایر نقاط جهان

در چيـن و ژاپـن، گلهـای خشك آن را با چاي دم كرده و به عنوان باد شكن مصرف مـي كنـند. در آلمـان گل بابونه به عنوان يك چاي دارويي استاندارد( به صورت دمكـرده ) براي مصرف خوراكي و شكل شوينده غرغره، كرم يا پماد، بخور و افزودني درحمام و سونا پذيرفته شده است. اين دارو در فارماكوپه آلمان وجود داشته و دم كرده هـاي آبي، عصاره خشك هيدروالكلي، عصاره هاي روان، تنتورها و اسانس هاي تهيه شـده از ايـن گـياه، همگـي به صورت فرآورده هاي تك مصرف شده و همچنين به عـنوان يكـی از اجـزای بـيش از ٩٠ داروي مجاز تركيبي نيز به كار مي روند. در طب آلمـان، فرآورده های بابونه انتخاب اول جهت درمان حساسيت هاي پوستی كودكان می باشند . با وجود استفاده عمومي از چاي بابونه به عنوان آرام بخش خفيف و خواب آور، در كشـور آلمـان بـه علت عدم وجود تحقيقات چاپ شده، مصرف گياه به اين منظور پذيرفته نشده است.

طرز تهیه روغن بابونه

١٠ تا ١٥ گرم گل خشك بابونه را در يك ليتر روغن به مدت ٥‐٦ سـاعت در حرارت كم قرار مي دهند و در طول اين مدت چند بار به هم مي زنند. يك نـوع از عصـاره روغني بابونه با استفاده از روغن زيتون جهت درمان دردهاي مفاصل شناخته شده است.

هر چند يك مطالعه نشان داده كه آپيژنين( يك جزء محلول در آب) به سايت هاي گيرنده بنزوديازپيني باند شده و بنابراين يك مكانيسم مولكولي جهت امكان فعاليت ضعيف آرام بخش سيستم عصبي مركزي در بابونه را فراهم مي سازد.

يكـي از فـرآورده هـای استاندارد گل بابونه به نام تجاري كاميلوزان توليد می شود و كاربـرد فراواني دارد. در آلمان ١٨ فرآورده دارويي حاوي اين عصاره تهيه مي شود كه هم مصرف خوراكي و هم مصرف موضعي دارند.

طرز تهیه روغن بابونه

 موارد مصرف گل بابونه در صنعت بهداشتي و آرايشي

فلاونوئيدهاي گل بابونه، اثر مرطوب و لطيف كنندگي دارند و از اين رو مواد مذكور در صـنايع آرايشـي و بهداشـتي اسـتفاده فراوانـي مي شود. توليد حوله هاي مرطوب بهداشـتي بـراي مـداواي تـورم اطـراف چشـم، كرم محافظ پوست بدن به عنوان پيشـگيری كنـنده از آسـيب رسـيدن به پوست هاي خشك و حساس و همچنين پوسـت هايـي كـه بـه آساني ترك مي خورند، انواع عصاره هاي گياهي، شامپو براي تقويـت سر، توليد انواع كف وان، صابون و لوسيون هاي با ماده مؤثره به عنوان لطيف كنـنده پوست بدن مصرف وسيعي دارد. عصاره بابونه به عنوان يكي از مواد تشكيل دهنده ماسك ها و همچنين مايع شستشوي قبل و بعد ماسك كاربرد دارد.

 موارد مصرف گل بابونه در صنعت بهداشتي و آرايشي

گفـته مـي شـود شامپو و عصاره هاي بابونه رنگ مو را روشن تر مي كند،  مو نرمتر و پرپشت تر مي شود.  

                                                                                          كاربرد بابونه در فرمولاسيونهاي مو

                                                                                                             نوع محصول 
شامپو مايعشامپو پودريمحصول شستشو
دم كردني بابونه ١٠% سولفات سديم لوريل ٤٠‐٣٥%پودر گلهاي بابونه آلماني ١٠%اسيد آلي ضعيف ٥%

سولفات سديم لوريل ١٥/٠% اسانس بابونه براي عطر

گلهاي بابونه آلماني پودر شده ٤٠% اسانس بابونه ٢/٠%

رقيق شدهML ١٠ از محصول در ١ ليتر آب

 بـرای تيره تر شدن بابونه را با حنا مخلوط مي كنيم. در ساخت رنگ و تقويت عطرها كاربرد دارد . پودر بابونه ترجيحا قسمت پودر گل مخلوط شده با ١ قسمت كارلين وخاك فولر در آب جوشان براي مو به كار مي رود.

افـزودن آلفاپسـابولول در محصولاتي كه  براي محافظت و نگهداري از پوست به كار مـي روند توصيه مي شود. براي ورزشكاران و بيماران بستري طولاني مدت نيز كاربرد دارد.

سميت پايين مواد فلاونوئيدي رنگي موجود در بابونه هاي آلماني و رومي (آپي ژنين ‐گلـيكوزيد ‐ديگر فلاونوئيدها ) باعث استفاده روزافزون آن در محصولات آرايشي و بهداشتي مي گردد.  

عوارض گل بابونه

در يـک تحقيق انجام گرفته بر روي تركيبات بابونه، مشخص شده است كه به غير از آنتكوتولايد، نه تنها فلاونوئيدهاي آپی ژنين، آپي ژنين‐ ٧ ‐ D  گليكوزيد و لوتئولينبلكه ماتريسين، فارنسن، سيس ‐ان‐اين‐دي سيكلواتر، بيسابولول و فرآورده هاي Kamillosan نـيز هـيچ گونه قابليت حساسيت زايي ندارد. از آن جايي كه آلرژيتماسـي، فقـط زمانـي ظاهـر مـي شود كه عامل حساسيت را از طريق پوست دارد ارگانيسـم شـود، خطـر بـروز واكـنش هاي آلرژيك پوستي در بيماران حساس به كامومـيل، بـه دنبال نوشيدن چاي بسيار نادر است.

به طور مشابه، حساسيت شديد تأخـيری بـه دنبال نوشيدن چاي كاموميل عارض نمي شود. زيرا عوامل حساسيت زا مانـند آنـتكوتولايو و هرينارين محلول در آب نبوده و در نتيجه جوشاند آنها در آب، موجـب استخراج جزء چربی درست موجود در داروي خام و ورود آن به چای گياهی نمی گردد.

 

قدرت سرطان و جهش زايي گل بابونه

تحقـيقات انجام گرفته بر روي رشته هاي ٩٨ TA و ١٠٠TA در خصوص عصاره خامكامومـيل، نشـان دهـنده قدرت زياد اين گياه در توليد جهش مي باشد. اما مشخص نيسـت كـه بين جهش هاي مشاهده شده از لحاظ آزمايشگاهي و نمونه هاي باليني ارتباط وجود دارد. گزارشي مبني بر قدرت سرطان زايي كاموميل موجود نمي باشد.

موارد عدم استعمال گل بابونه 

در انـدازه هاي بالا استفراغ آور است و معمولا به تنهايي مصرف مي شود و با گياه انقابضـی چـون برگ گردو و گنه گنه نبايد مصرف گردد. در ناراحتي قلبي مصرف آن توصيه نمي شود و در  دوران حاملگي، اسانس به صورت موضعي نيز استفاده نشود.

موارد عدم استعمال گل بابونه 

مصرف خارجي گل بابونه

افزودني حمام: ٥٠ گرم براي هر ١٠ ليتر آب داغ.

استنشـاقي : بخار دم كرده گياه در آب داغ براي رفع التهاب دستگاه تنفسي فوقانی استنشاق مي شود.

ضماد: خمير نيمه جامد حاوي ١٠‐٣ درصد وزني از سرشاخه هاي گلدار.  

شستشو: محلول شوينده داغ آبی محتوی ١٠‐٣ درصد دم كرده.

اسـانس : بـرای تحـريكات شديد پوستي، ٥ قطره از اسانس را با ٢٠ ميلي ليتر روغن حامل مخلوط كرده و به موضع بماليد.

مصرف داخلي گل بابونه

دم كـرده: ٣ گـرم در ١٥٠ ميلي ليتر آب، ٤‐٣ بار در روز براي رفع ناراحتي گوارشي مصـرف مـي شود. دم كرده چاي، به عنوان يك شوينده يا غرغره برای التهاب غشای مخاطي دهان و گلو نيز به كار مي رود.

عصاره روان (gr/ml) ١: ١: ٣ ميلي ليتر، ٤‐٣ بار در روز.  

تنتور(gr/ml) ٥: ١: ١٥ ميلي ليتر، ٤‐٣ بار در روز.

ترکیبات درمانی گل بابونه

١‐تركيبات ليپوفيل:

تركيـبات ليپوفـيل اسانس است كه نا محلول در گليسيرين و محلول در روغن هاي معدني و گياهي است. انحلال آن در پروپيلن همراه با تشكيل ميسل ها است. استرها% ٨٥ اسـانس بابونه را تشكيل مي دهند. ترپنوئيدها و سينئول و ترانسپيروكاروئن نيز گزارش شده اند.  

كامازولـن هـا هـنگام تقطير، با بخار آب آزاد مي شوند كه مقدار آن بستگي به نوع و سـن گل دارد. اثر ضد حساسيت و ضد خارش گل بابونه آلماني و فرآورده هايي كه از آن تهـيه  مـي شـود بـه علـت وجود تركيبات آلفابيسابولول‐بيسابولول اكسيدها ‐كامازولـن ‐ماتريسـين اسـت در بين اين تركيبات ماتريسين داراي بالاترين اثر ضد حساسيت و ضد خارش است.

يكي ديگر از آرولن های موجود در آن اسپاتولنول است. همچنين تركيبات سزكوييترپن، آلفابيسابولول، بيسابولول اكسيد  در گل بابونه موجود است.  

آزولـن هـا در شـرايط اسـيدي و در حين تقطير تشكيل مي شوند. اسانس به دست آمـده، در پروپيلن گليكول محلول ولي در گليسيرين و روغن هاي معدني نامحلول است.  

رنـگ آبی تيره از اندازه گيري ضريب شكست و چرخش معدني اسانس بابونه آلمانی ممانعـت مـي كـند. بـراي اسـتخراج اسانس توسط حلال ها از روش ماسراسيون‐پركلاسيون‐پركلاسيون مجدد گل بابونه استفاده می شوند.  

 

٢‐تركيبات هيدروفيل:

تعـداد زيـادی از تركيـبات شيميايي در انواع بابونه ها تاكنون شناسايي شده اند. بر خلاف تركيبات اسانس كه در انواع مختلف بابونه نوسان بسيار زيادي نشان مي دهند، در مـورد بقيه تركيبات نوسان محدود تر است. اگرچه در مورد تركيبات فلاونوئيدينـيز از نظر كمي و نوع فلاونوئيد در گونه هاي مختلف بابونه مقداري اختلاف مشاهده می شود.  

در رابطـه بـا كوماريـن هـا و اسيدهای گياهی، اين اختلاف كمتر مشاهده می شود.

فـرآورده هـاي گـل بابونه به خاطر اثر ضد اسپاسم و ضد حساسيت و خارش كاربرد وسـيعي دارنـد. ايـن اثر فارماكولوژيك مرهون تركيبات هيدروفيل مانند آپی ژنينگليكوزيدهاي آن از يك طرف و از طرف ديگر تركيبات ليپوفيل مانند آلفابيسابولول، بيسابولول اكسيدها، ماتريسين و آزولن ها است. در گـروه فلاونوئيدها مهمترين تركيبات هيپروزيد، روتين، لوتئولين‐٧‐ گليكوزيد وآپي ژنين‐٧‐ گليكوزيد است.  

برای مشاهده اخبار روز صنعت پسته و مطالب مفید کشاورزی و پسته به کانال پسته رفسنجان بپیوندید 

برای عضویت در کانال بر روی تصویر زیر کلیک کنید:

 

 

 



برچسب‌ها:, , , , , , , , , , , , , , ,
برگشت به بالا