شناسایی اختصاصات بعضی ارقام مناسب دیم

شناخت بعضی از ارقام مناسب دیم

بذر در زراعت دیم اهمیت ویژه ای داشته و بایستی مورد توجه قرار گیرد. در حال حاضر ارقام مختلف و متعددی از بذور گندم و جو در مناطق دیم کاری کشور کاشته می شوند که اکثرا بومی مناطق بوده و متاسفانه در زمینه اصلاح و انتخاب بذر پر محصول تا کنون فعالیت چشمگیری به عمل نیامده است . زراعت دیم در کشور ما در مراحل کاملا ابتدایی انجام می شود و تکنیک های زراعی دیم هنوز در مزارع ما چندان رسوخ ننموده و با توجه به اینکه رقم اصلاح شده و پر محصول طبعا پر توقع نیز می باشد.

کاربرد ارقام اصلاح شده که نقش بسیار مؤثری در زراعت دیم دارد در گرو انجام عملیات صحیح دیمکاری است و در حال حاضر با شرایط متنوعی که دیم کاری در اکثر مناطق کشور دارد از بذور کشت آبی بعنوان دیم نیز استفاده می شود که این امر به هیچ وجه قابل قبول نیست زیرا بذور دیم بایستی دارای صفات مطلوبی مانند زود رسی ، مقاومت به زنگ ها بخصوص زنگ سیاه ، مقاومت به خشکی ، داشتن ریشه عمقی، مقاومت به سرما و قدرت رویش خوب باشد و کار اصلاح ارقام و انتخاب آن ها در دیم با توجه به تغییرات شرایط و عوامل و بعلت عدم وجود شرایط یکسان در سال های مختلف و بالاخره ویژگی های خاص در دیم در مقایسه با ارقام مناسب زراعت آبی طولانی می باشد .

شناخت بعضی از ارقام مناسب دیم

صفات و معیارهای مطلوب در ارقام غلات دیم

در تحقیقات و بررسی هایی که برای نژاد ارقام دیم صورت می گیرد بایستی ویژگی های آب و هوایی و صفات خاص متناسب با آن مورد توجه قرار گیرد . مهمترین صفاتی که باید در نظر گرفت عبارتند از :

  1. قدرت پنجه زدن متوسط
  2. مقاومت به سرمازدگی های بهاره
  3. وضعیت سبز مزرعه هم سبز پاییزه و هم سبز بهاره مطلوب باشد .
  4. وضعیت سبز و رنگ برگ بعد از زمستان که مربوط به کیفیت مقاومت گیاه و پوشش کوتیکولی پارانشیم برگ و شیره سلولی می باشد .
  5. داشتن رشد سریع در اوایل بهار و به ساقه رفتن زودتر و همچنین خوشه رفتن و رسیدن زودتر دانه یا زودرس بودن گیاه .
  6. داشتن ارتفاع به حد قابل قبول برای یک زراعت دیم .
  7. داشتن ضخامت مناسب ساقه که از عوامل مهم در مقاومت به خوابیدگی گیاه است .
  8. شکل و حجم گسترش ریشه به منظور استفاده بهتر و بیشتر از رطوبت و مواد غذایی
  9. داشتن مقاومت به بیماری ها بخصوص زنگ زرد و قهوه ای
  10. اندازه و حالت برگ و زاویه و دوام آن
  11. همزمان بودن خوشه ها و طول بیشتر و ریشک دار بودن آن ها
  12. بارور بودن گلچه ها و نداشتن عقیمی یا تشکیل نشدن دانه
  13. رنگ دانه ها ، درشتی و چاقی دانه ، کمی عمق شکاف دانه ها و بدون چروکیدگی بودن دانه ها
  14. شیشه ای بودن و بالا بودن وزن هزار دانه آن
  15.  بالا بودن پروتئین و گلوتن در حد مطلوب و داشتن کیفیت خوب نان
  16. مقاومت به ریزش در زمان هایی که ممکن است تأخیر در برداشت صورت پذیرد .

صفات و معیارهای مطلوب در ارقام غلات دیم

صفات مطلوب در میزان محصول زراعت دیم غلات

 با توجه به این که بیش از سه چهارم زمین های زیر کشت گندم در کشور را اراضی دیم تشکیل می دهد تهیه ارقام نسبتا پر محصول و با کیفیت دانه مرغوب و بازار پسند و بهره گیری از اصول نوین دیمکاری می تواند باعث رغبت بیشتر کشاورزان برای کاشت و بهره برداری بهتر از اراضی دیم گرد . بعضی صفات مطلوب در میزان محصول زراعت دیم غلات عبارتند از :

1.قدرت پنجه دهی در محصول گندم

شروع مرحله پنجه زدن در گندم موقعی است که برگ ها با سوراخ کردن کلئوپتیل ظاهر می شوند. منشاء پیدایش پنجه ها گرهی است که در ۳ سانتیمتری خاک تشکیل می شود و در عین حال منشاء پیدایش ریشه های ثانوی و اصلی نیز می باشد.

پنجه ها اصولا بر دو نوعند یکی پنجه های علفی و دیگری پنجه های خوشه ای و تعداد آن ها به عوامل زیر بستگی دارد :

  1. نوع بذر
  2. میزان بذر
  3. عمق بذر پاشی
  4. تاریخ کاشت
  5. مواد غذایی و آب 

با افزایش میزان بذر و عمق کاشت تعداد پنجه ها کاهش می یابد و در کشت هراکش و بموقع پنجه های خوشه ده زیادتر خواهد شد. میزان مواد غذایی نیز با تعداد پنجه ها رابطه مستقیم دارند و نوع رقم نیز در تعداد پنجه ها مؤثر است . پنجه های علفی که در نتیجه کاشت سطحی بوجود می آید نه تنها بر عملکرد محصول مؤثر نمی باشند بلکه مانند علف های هرز عمل می کنند . تعداد پنجه مناسب در عمق کاشت مطلوب و کاشت بذر با بذرپاش های مخصوص دیم کاری تحقق می پذیرد.

2.تأثیر سرما بر محصول گندم

اکثر مناطق دیم کاری در کشورها در ارتفاعات و کوهپایه ها قرار دارند و تأثیر سرما بر آن ها و مقاومت گیاه به سرما یکی از مسائل مهم می باشد . که با کاشت به موقع باید سعی نماییم که گیاه جوان قبل از مواجه شدن با سرما حداقل ۳ برگ داشته باشد تا ریشه های ثانوی که در حقیقت ریشه های اصلی گیاه را تشکیل می دهند بوجود آمده و گیاه استقامت لازم را برای تحمل سرما پیدا کرده باشد.

3.تاثیر گرما بر محصول گندم

علاوه بر سرما مشکل گرما نیز در اواخر دوره رشد حائز اهمیت بیشتری می باشد . چنانچه در خلال ده روز بین مرحله شیری و شروع مرحله خمیری در دانه گندم ، درجه حرارت هوا بطور ناگهانی زیاد شود و مثلا در سایه به ۳۰ درجه سانتیگراد برسد و همراه با باد گرم نیز باشد تبخیر و تعرق زیاد شده و باعث چروکیدگی و تقلیل عملکرد محصول خواهد شد.

و در مواردی ممکن است چیزی بعنوان محصول دانه عاید نگردد . البته زمان وقوع آن مهم بوده و بعد از مرحله گل تأثیر آن در کاهش محصول بیشتر می باشد . که تعیین موقع و زمان بادهای گرم در منطقه و تطبیق آن با زودرسی واریته بطوری که مزرعه از حادثه در امان باشد بسیار مهم است .

 4.سایر صفات مطلوب در ارقام دیم

بطور کلی انتخاب رقم در دیم بدلیل عدم وجود شرایط یکسان در سال های مختلف و عدم امکان کنترل عوامل جوی به مراتب مشکل تر از شرایط زراعت آبی بوده و سال ها بطول می انجامد و اصولا در زراعت دیم انتخاب ارقام بایستی مبتنی بر اطمینان برداشت محصول بوده باشد. هر چند محصول در سطح پایین تری نیز قرار داشته باشد و بد نیست در اینجا فهرست وار این صفات مطلوب برای غلات تکرار گردند .

ارقام پاکوتاه بدلیل مشکلات برداشت برای دیم مناسب نمی باشند و ارقام خیلی پا بلند نیز مناسب نیستند.طول کلئوپتیل به لحاظ کاشت عمیق در دیم ، دارای اهمیت می باشد و ارقام دارای کلئوپتیل بلندتر بهتر می باشند و معمولا ارقام بومی دارای چنین صفت مطلوبی می باشند

عمق يقه (گره) غلات

آزمایشات مختلف نشان داده که هر قدر عمق يقه از سطح خاک بیشتر باشد مقاومت آن به خشکی بیشتر و میزان محصول نیز زیادتر خواهد بود. بذرهایی که عمیق کاشته می شوند یقه نیز عمیق تر تشکیل شده و ریشه های ثانوی یا اصلی با استفاده کافی از ریشه های اولیه قرار گرفته و نبات دارای دو سیستم ریشه بندی بوده و استفاده بیشتری از خاک خواهد نمود .

عمق يقه (گره) غلات

نشانه رویشی و زودرسی غلات

ارقامی که دارای خاصیت جوانه زنی سریع هستند و سرعت جذب و سازندگی آن ها بیشتر است بخاطر مقاومت بیشتر آن ها در مقابل سرمای زمستان ارقام مناسب تری برای دیم بحساب می آیند و همینطور ارقام زودرس که از خطر خشکی در اواخر دوره رویش مصون خواهد بود . ارقامی که زودتر به خوشه بروند با توجه به انجام عمل فتوسنتز و دانه بندی خوشه ارجحیت خواهند داشت .

وجود ریشک و کرک در غلات

در ارقام دیم گندم بخاطر ایجاد مقاومت بیشتر در مقابل خشکی و مقاومت در برابر بادهای شنی وجود کرک در روی گلوم ها بهتر است و ارقام ریشک دار نیز از میزان محصول با نسبت بیشتری در دیم برخوردارند.

آشنایی با مقاومت خشکی غلات 

اصولا مقاومت به خشکی در گیاه یک صفت کمپلکس بوده و عکس العمل ارقام مختلف در مقابل خشکی یکسان نیست مثلا گندم های Durum بعلت زودرسی در مقایسه با گندم های معمولی مقاومت بیشتری نشان می دهند . و بررسی روی عکس العمل ارقام مختلف نسبت به خشکی کمک زیادی در بدست آوردن رقم مطلوب خواهد نمود که بهتر است در این مورد به سراغ ارقام بومی دیم برویم و آنچه مسلم است مرفولوژی اندام های زیر زمینی گیاه مثل ریشه و بررسی فیزیولوژیکی آن از نقطه نظر مقاومت به خشکی را می توان مبنای اصلاح و انتخاب ارقام مختلف قرار داد و معمولا ارقامی که ریشه های عمیق و قوی با حجم زیاد دارند برای کاشت در مناطق دیم مناسب می باشند.

 فعالیت های تحقیقاتی اصلاح بذر در کشور

برای ایجاد یک منبع اصلی از ارقام داخلی و خارجی و استفاده از خواص مطلوب آن ها در برنامه های غلات از سال 1338 قسمتی بنام کلکسیون و سیتولوژی در بخش تحقیقات غلات تشکیل شده که برای تکمیل موارد مورد نظر اقدام به جمع آوری ارقام مختلف نموده است.

از کلکسیونی که در سال1327 جمع آوری شده بود و شامل 15755 شماره بود پس از انجام آزمایشات مقایسه محصول تعدادی حذف و حدود 6000 شماره گندم و 6000 شماره جو نگهداری شده و در سال 1345 نیز تعداد 7078شماره گندم و 7879شماره جو از کلکسیون های کشورهای خارجی توسط سازمان فائو به ایران ارسال و مورد مطالعه قرار گرفته و با ادامه این روند تعداد کل گندم و جو موجود در کلکسیون بخش تحقیقاتی غلات افزایش یافته است.

به منظور مطالعه کلیه مشخصات بتانیکی و زراعى ارقام بایستی ابتدا آن ها را در مزرعه به طریق کپه ای مورد کاشت و بررسی قرار داده و برای تازه نگهداشتن قوه نامیه آن ها هر سال تعدادی حدود 4 تا 5 هزار رقم کشت می شوند و در مزرعه و آزمایشگاه بررسی و تحقیق روی آن ها صورت می گیرد.

و پس از برداشت بذر هر رقم به مقدار ۸۰ تا ۱۰۰ گرم همراه با دو عدد سنبل در پاکت ریخته و بجای بذر کهنه در قفسه های مربوط نگهداری می شوند و ارقامی که دارای صفات مقاومت به بیماری ها و یا زودرسی و غیره … باشند انتخاب و برای استفاده از صفات بارز آن ها در برنامه های دورگ گیری بین ارقام مورد بهره برداری قرار می گیرند .

ارقام مقاوم به کم آبی گندم

به منظور پیدا کردن ارقام مقاوم به کم آبی تعداد ۲۷۱ شماره گندم از بین گندم های کلکسیون گندم های ایرانی دیم انتخاب و در شرایط دیم کشت شده اند که از بین آن ها ۳۶ شماره که بطور طبیعی مراحل مختلف رشد خود را سپری کرده و محصول تولید نموده اند و دارای خوشه های پر پشت و بوته های یکنواخت بوده اند انتخاب که از بین آن ها ۱۱ رقم پائیزه وہ شماره نیمه پائیزه و ۱۸ شماره بهاره پاییزه بوده اند که آزمایشات مقایسه عمل کرد مقدماتی و غیره بر روی آن ها در حال انجام می باشد.

همچنین برای پیدا کردن ارقام جو که در مقابل کم آبی مقاوم باشند نیز تعداد ۲۰۰ شماره جو خارجی انتخاب و کشت شده و ۹۸ رقم که بطور طبیعی مراحل مختلف رشد را به پایان رسانیده اند انتخاب شده اند که کلا پائیزه بوده و آزمایشات مختلف بر روی آن ها در حال انجام می باشد.

ارقام مقاوم به کم آبی گندم

 شناخت ارقام مناسب دیم

ارقام گندمی که در حال حاضر در مناطق مختلف دیم کاری کشور مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از :

در مناطق سردسیر غرب کشور گندم های بومی سفید – زردک و در سایر مناطق نیز در هر منطقه ارقام بومی موجود است ولی از گندمهای اصلاح شده . گندم آذر با طیف وسیع کشت در غرب و شمال غرب کشور . گندم رشید ، گندم ملاوی ، گندم سرداری ، گندم بیستون برای مناطق سردسیر استان لرستان ، همدان ، آذربایجان شرقی ، کردستان ، کهکیلویه و بویر احمد ، خراسان ، مرکزی و تهران .رقم سبلان که به سیاهک پنهان مقاوم است از طرف مؤسسه اصلاح و تهیه بذر و نهال به جای رقم آذر که حساسیت زیادی به سیاهک دارد توصیه شده است و همچنین رقم گندم سهند.

در مناطق گرم مثل خوزستان ، گنبد، گرگان ، مازندران و فارس ارقام رشید، روشن ، شعله ، البرز، قدس و گلستان مورد استفاده قرار می گیرند . که خوشبختانه آزمایشاتی از نظر مقایسه ارقام در مناطق مختلف دیم خیز کشور در حال انجام می باشد .

مشخصات بعضی از ارقام فوق الذكر عبارتند از :

1.شناخت گندم رقم آذر

گندم آذر گندمی است نیمه پاییزه که از توده بذرهای محلی آذربایجان بدست آمده و در سال ۱۳۳۰ بنام آذر نامگذاری شده و از نظر مشخصات ظاهری دارای خوشه ریشک ، سنبله های سست و بدون ریشک ، قد بوته بلند ، رنگ دانه سفید متمایل به نو رنگ گلوم ها قهوه ای کمرنگ و نیمه کرکدار می باشد . این گندم که از گونه Triticum | Aestivum می باشد.

از نظر زراعی متوسط رس ، مقاوم به خشکی ، حساس به زنگقهوه ای و زنگ سیاه و همچنین زنگ زرد و حساس به سیاهک پنهان و همچنین به ورس یا خوابیدگی ولی تا اندازه ای به سرما مقاوم است خاصیت نانوایی آن متوسط و برای کشت در مناطق مرتفع کردستان ، باختران ، لرستان ، آذربایجان شرقی و غربی ، همدان و قسمت شمالی خراسان مناسب و بعنوان گندم پاییزه دیم قابل توصیه است .

البته به صورت آبی نیز در مناطق مذکور کشت می شود . وزن هزار دانه آن حدود ۶۳/ ۵ گرم است . این گندم در مناطق توصیه شده از اواخر شهریور ماه تا اواسط آبان ماه قابل کشت می باشد و با توجه به موقعیت محل و درجه سرما بایستی طوری كاشته شود که قبل از سرمای زمستان رشد اولیه داشته باشد.

میزان بذر و حاصلخیزی خاک گندم

میزان بذر آن با توجه به حاصلخیزی مناطق ذکر شده برای کشت با بذر پاش ردیف کار ۹۰ تا ۹۰ کیلو و بصورت دستپاش ۹۰ تا ۱۱۰کیلو در هکتار توصیه می شود. میزان کود مورد نیاز در مناطقی که میزان بارندگی سالیانه حدود ۶۰۰ میلیمتر یا بیشتر باشد مثل باختران ، غرب سنندج و قسمتی از لرستان مقدار ۱۰۰ کیلو فسفات دامونیوم در هکتار و در موقع کشت توصیه می شود.

در این مناطق در صورت کافی بودن بارندگی های بهاره مصرف ۳۰ کیلوگرم در هکتار اوره بصورت سرک نیز قابل توصیه است . در مناطقی که بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر بارندگی دارند مقدار 60 کیلو فسفات دامونیوم در هکتار و در صورتی که زمین خوب آماده نشده باشد مقدار 40 کیلو در هکتار فسفات دامونیوم توصیه می گردد.

میزان بذر و حاصلخیزی خاک گندم

2.شناخت گندم رقم رشید

گندم رشید که از دو رگ گیری بین گندم آذر و یک رقم خارجی به نام ۷۸۸.N. P بدست آمده از نظر مشخصات ظاهری دارای خوشه های ریشكدار و گلوم های کرکدار بوده و دارای حدود ۹۰ تا ۹۰ سانتیمتر ارتفاع می باشد ساقه های آن از آذر قوی تر است . از نظر زراعی گندمی است پائیزه و به صورت دیم و آبی می توان آن را کشت نمود .

این گندم به ورس یا خوابیدگی مقاوم و تا حدودی به زنگ زرد و سایر زنگ ها نیز مقاوم و همچنین به سرما و ریزش دانه مقاوم است و از نظر خاصیت نانوایی نیز ضعیف می باشد . این گندم برای کشت در مناطق سردسیر کردستان ، باختران ، همدان و لرستان قابل توصیه است از نظر تاریخ رسیدن کمی زودرس تر از آذر یعنی حدود ۵ تا ۱۰ روز زودتر بوده و از نظر تاریخ کاشت ، میزان بذر و میزان کود شبیه رقم آذر می باشد.

3.شناخت گندم رقم سرداری

گندم سرداری که از بین گندم های بومی غرب کشور انتخاب شده از نظر ظاهری دارای خوشه های ریشکدار و ارتفاع بوته آن متوسط بوده و به ورس یا خوابیدگی و سرما و ریزش دانه مقاوم است گندمی است نسبتا زودرس و برای کشت در مناطق سرد و کوهستانی مناطق غرب کشور بعنوان گندم دیم قابل توصیه می باشد .

4.شناخت گندم رقم بیسون

گندم بیستون که از تلاقی گندم های محلی ساری با یک رقم خارجی بدست آمده از نظر ظاهری دارای خوشه های ریشكدار بوده و ارتفاع بوته های آن در شرایط دیم بین 60 تا ۸۰ سانتیمتر می باشد این گندم که از نظر زراعی گندمی است پائیزه نسبت به زنگ تا حدودی مقاوم و برای کشت در مناطق غرب کشور بعنوان یک گندم پائیزه دیم قابل توصیه می باشد .

شناخت گندم رقم بیسون

5.شناخت گندم رقم سبلان

گندم سبلان که از بین گندم های خارجی انتخاب شده گندمی است پاییزه و از نظر مشخصات ظاهری دارای خوشه های ریشک دار و بیضی شکل با تراکم متوسط بوده و رنگ دانه های آن زرد است از نظر خصوصیات زراعی در مقابل سرما و ورس با خوابیدگی مقاوم و در مقابل ریزش دانه نیز نسبتا مقاوم است گندمی است زودرس که در برابر بیماری هایی مانند سیاهک پنهان و زنگ زرد مقاومت نسبی دارد.

این گندم که برای کاشت به صورت دیم و آبی مناسب است آب مورد نیاز آن از سایر گندم های آبی کمتر است بطوری که اگر به صورت آبی کشت شود با دو بار آبیاری رشد آن کامل خواهد شد . این گندم برای کاشت در مناطقی مانند آذربایجان به صورت دیم و همچنین آبی قابل توصیه می باشد.

6.شناخت گندم  رقم سهند

این گندم که در ایستگاه تحقیقات کشاورزی آلاروق اردبیل از بین توده دورگ یک رقم پاییزی داخلی با رقمی بهاره از خارج انتخاب شده گندمی است عمدتا پائیزه ، مقاوم به سرما و خشکی ،نسبتا زود رس ، پر محصول ، مقاوم به کم آبی ، مقاوم به زنگ زرد و قهوه ای ، مقاوم به ورس یا خوابیدگی.

ارتفاع بوته ۹۰ تا ۸۰ سانتیمتر ، طول خوشه ۱۲ سانتیمتر با ساقه های همزمان و خوشه های پر باسه دانه در گلچه ها ، دانه مرغوب ، بدون چروکیدگی با شیار کم عمق طولی در دانه ، رنگ دانه سفید مایل به زرد ، بافت دانه شیشه ای ، وزن هزار دانه در شرایط دیم 40 گرم و در شرایط نیمه آبی ۵۸ گرم ، درصد پروتئین 16 و گلوتن ۹۲ معدل میزان محصول در سطح آزمایشی دیم ۱۸۰۰ کیلو در هکتار . در زمستان های سرد اردبیل از ۱۷ تا ۳۶- درجه سانتیگراد مقاومت نموده و بعنوان رقم برتر از نظر کیفیت دانه و بازار پسندی و برای کاشت در اراضی دیم و نیمه آبی سردسیر و معتدل و به صورت پاییزه و نیمه پاییزه توصیه می شود .

7.شناخت گندم رقم نیک نژاد

گندم نیک نژاد که در سال ۱۳۷۶ معرفی گردیده ، گندمی است مقاوم در مقابل خوابیدگی و متحمل در برابر محدودیت آب ، همچنین در مقابل نژادهای زنگ زرد گندم مقاومت خوبی نشان داده است. این گندم که دارای ۱۲ تا ۱۳ درصد پروتئین است از کیفیت نانوایی خوبی برخوردار بوده و ضمن متحمل بودن به خشکی ، زودرس نیز می باشد و برای کاشت در مناطق معتدل نیمه گرمسیری کشور مانند استان های لرستان ، کرمانشاه ، فارس ، یزد ، کهکیلویه و بویر احمد ، مغان ، گرگان ، و مناطق مشابه مناسب می باشد.

میانگین عملکرد آن ۱۷۰۰ کیلوگرم در شرایط آبی و ۳۶۰۰ کیلوگرم در شرایط دیم بوده است . در زراعت آبی در مقایسه با رقم قدیمی از برتری پتانسیل عملکرد رکورد ۸۸۰۰ کیلوگرمی ) و مقاومت بیشتر نسبت به بیماری ها برخوردار است و برای مناطق دارای محدودیت آب و ديمزارهای معتدل و گرم و پر باران قابل توصیه می باشد. این گندم به افتخار نام استاد فقید دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز ، دکتر منصور نیک نژاد نام گذاری شده است.

8.شناخت گندم  رقم دیم مارون

گندمی است پر بازده برای ديمزارهای مناطق گرمسیری استان های کهکیلویه و بویر احمد و شمال و شمال شرق خوزستان و فارس که قدرت رویش آن سریع ، ارتفاع مناسب و قدرت تحمل گرما و خشکی را داشته و بعلاوه پر محصول نیز می باشد متوسط عملکرد آن ۲۹۰۰ کیلوگرم در هکتار بوده است.

9.شناخت گندم  رقم دیم زاگرس

گندم زاگرس که در سال ۱۳۷۰ معرفی شده گندمی است زودرس و مقاوم به بیماری های زنگ زرد و نسبتا مقاوم به زنگ قهوه ای همچنین در مقابل ریزش و خوابیدگی مقاوم می باشد . این گندم برای کشت در نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری دیم کشور و استان های فارس، خوزستان ، کهکیلویه و بویراحمد ، لرستان ، مغان و منطقه گرگان و گنبد مناسب می باشد . میانگین عملکرد آن ۳۹۰۰ کیلو در هکتار گزارش شده است.

10.شناخت گندم  رقم دیم گهر

این گندم در سال ۱۳۷۹ معرفی شده گندمی است مقاوم در مقابل ریزش و خوابیدگی و نسبت به زنگ زرد و قهوه ای نسبتا مقاوم می باشد مناطق مناسب برای کاشت آن نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری گرگان و گنبد ، شمال غربی استان کهکیلویه و بویراحمد ، مناطق جنوب و جنوب غربی استان لرستان و مناطق گرمسیری استان های ایلام ، مغان و فارس می باشد میانگین عملکرد آن ۹۰۰ کیلو گرم در هکتار گزارش شده است.

شناخت گندم  رقم دیم گهر

منابع مورد استفاده در مقاله شناسایی اختصاصات بعضی ارقام مناسب دیم

  1. اسعدی سید حسین بحران غذا ۱۳۹۶
  2.  بای بوردی دکتر احمد – اصول مهندسی آبیاری ۱۳۹۹ دانشگاه تهران جلد اول روابط آب و خاک
  3. پیمانی فر بهرام – ملک پور بهروز – فائزی پور مهدی ۱۳۹۰ وزارت کشاورزی معرفی گیاهان مهم مرتعی
  4. دکتر خدابندهناصر – غلات ۱۳۹۹ دانشگاه تهران ه
  5.  رستگار محمد علی – اصول عمومی زراعت ۱۳۹۹ دانشگاه آزاد اسلامی
  6. رستگار محمد علی زراعت عمومی ۱۳۷۲ چاپ اول و ۱۳۸۶ چاپ هفتم انتشارات برهمند تهران
  7. رستگار محمد على علفهای هرز و روشهای کنترل آنها ۱۳۷۵ چاپ اول و ۱۳۸۶ چاپ سوم مرکز نشر دانشگاهی تهران
  8. رستگار محمد علی کنترل و گواهی بذر ۱۳۷۹ انتشارات برهمند تهران
  9. رستگار محمد على : زراعت نباتات علوفه ای ۱۳۸۶ انتشارات برهمند تهران
  10. رستگار محمد على : زراعت گیاهان صنعتی ۱۳۸۵ انتشارات برهمند تهران.

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

 

 

 



برچسب‌ها:, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
برگشت به بالا