نتایج جستجو برای “پسته”

تاریخچه تکامل ماشین های برداشت ذرت

ماشین ذرت چین برای اولین مرتبه در سال ۱۸۵۰ توسط کواینسی اختراع گردید. کمی بعد از اختراع کواینسی، ویلیام واتسون  از اهالی شیکاگو ذرت چینی را اختراع نمود. در حدود سال ۱۸۷۴ ذرت چین با غلتک های ذرت کن توسط کارخانجات سازنده تکامل یافت، اما ثبت آن تا حدود ۱۰ سال بعد به تأخیر افتاد. غلتک های این ذرت چین در وضعیت شیب دار قرار داشتند.

به علت تکامل و استفاده از دسته کن های ذرت، تا سال ۱۹۲۰ که کارخانجات ماشین های جدیدی به بازار عرضه کردند، توجه زیادی به ذرت چین ها نشان داده نمی شد. ذرت چین های اولیه از نوع چرخ گرد بودند. ذرت چین های کششی محور تواندهی گرد و ذرت چین های سوار تراکتوری در حدود سال ۱۹۳۰ معرفی شدند. یک ذرت چین خودرو در حدود سال ۱۹۵۰ به بازار عرضه شد.

انواع ماشین های برداشت ذرت و قسمت های مهم آن ها

ماشین های برداشت ذرت را می توان به طریق زیر تقسیم بندی نمود:

1. ذرت کن ها.
2. ذرت چین – پوست کن ها که معمولا به آن ها ذرت چین ها گفته می شود.
3.  ذرت چین – دانه کن ها. 
4. کمباین های غلات که مجهز به دماغه ذرت هستند.

قسمت های اصلی این ماشین ها عبارتند از:

یک واحد جمع آوری کننده برای هدایت ساقه ها به داخل ماشین، غلتک های کشنده (غلتک های ذرت کن) برای جدا کردن بلال ها از ساقه ها و زنجیرهای انگشتی دار برای کمک به تغذیه ساقه ها به داخل غلتک ها و حرکت دادن ساقه ها و بلال ها در منطقه ذرت کنی به طرف عقب. یک ذرت کن از قسمت های اصلی بالا به اضافه یک نقاله بالابر تشکیل شده است.

بالابر،بلال ها را که اکثر آن ها پوست نشده اند به داخل یک تریلی کشیدنی می ریزد. اضافه شدن یک بستر پوست کن به ماشین ذرت کن به منظور جدا کردن پوست از بلال ها، ماشین ذرت چین را از ماشین ذرت کن متمایز می کند. یک ذرت چین – دانه کن به جای یک واحد پوست کن دارای یک واحد دانه کن است.

گاهی اوقات این واحدها قابل تعویض با یکدیگر هستند. دانه های ذرت را می توان به داخل یک تریلی کشیدنی یا یک مخزن دانه که بر روی ماشین سوار شده است، منتقل نمود. وقتی که قرار است یک کمباین غلات برای برداشت ذرت مورد استفاده قرار گیرد، یک دماغه ذرت به جای سرخوشه چین دانه غلات متصل می شود. یک دماغه ذرت، همانطور که در فصل ماشین های برداشت غلات شرح داده شد، دارای قسمت های اصلی جمع آوری کننده و ذرت کن، به اضافه یک سیستم تغذیه کننده برای رساندن بلال ها به واحد کوبنده کمباین است.

ماشین های برداشت ذرت براساس طريقه اتصال یا طرز به حرکت درآمدن

ماشین های برداشت ذرت براساس طريقه اتصال یا طرز به حرکت درآمدن، در انواع مختلفی وجود دارند که عبارتند از:

1.  ذرت کن های کششی و سوار،
2. ذرت چین های کششی، سوار و خودرو 
3. کمباین های مجهز به دماغه ذرت.

ذرت کن های کششی و سوار مشابه ذرت چین های کششی و سوار هستند. انواع درب چین ها در زیر شرح داده خواهند شد.ذرت چین کششی بر روی شاسی و چرخ های خود کشیده می شود و توسط محور تواندهی تراکتور کار می کند  این ماشین ها معمولا برای برداشت یک، دو یا سه ردیف کاشت محصول ساخته شده اند.

بعضی از این ماشین ها ممکن است به واحدهای عمل آوری قابل تعویض متفاوتی مانند بسترهای پوست کنی برای جدا کردن درست یا غلاف از بلال ها، دانه کن برای جدا کردن دانه های ذرت از چوب بلال، و خردکن ها برای خرد کردن بلال ذرت مجهز باشند. ذرت چین های کششی به صورت کناری (افست) نسبت به تراکتور قرار می گیرند، که در نتیجه، در موقع شروع کار برداشت یا تقسیم مزرعه به چند قطعه، مقداری از ذرت ها به زیر تراکتور خواهند رفت و له خواهند شد. اما، ذرت چین های کششی به آسانی به تراکتور متصل یا از آن جدا می شوند.

شناخت ماشین ذرت چین سوار

  معمولا روی یک تراکتور سه چرخ سوار می شود. واحدهای ذرت کن در کنار تراکتور (در قسمت جلو آن) حمل می شوند و واحد عمل آوری در عقب سوار می شود. برای جمع آوری ذرت های برداشت شده، از یک تریلی کشیدنی در پشت تراکتور می توان استفاده نمود. ذرت چین های سوار دارای تمام مزایای ذرت چین های خودرو هستند به طوری که در شروع کار برداشت یا قطعه بندی کردن مزرعه، محصول به زیر ماشین نمی رود. راننده دارای میدان دید خوب نسبت به تراکتور است.

با وجود این، ذرت چین سوار نیاز به وقت قابل ملاحظه ای برای آماده کردن تراکتور و سوار کردن واحدهای مختلف دارد. وقتی که از یک تراکتور برای به کار انداختن ذرت چین سوار استفاده می شود، تا پایان مدت برداشت نمی توان از آن برای سایر کارهای مزرعه استفاده نمود. عرض کار ذرت چین های سوار محدود به دو ردیف کشت ذرت با فاصله زیاد می شود. اگر لازم باشد از این ماشین ها برای برداشت ردیف های با فاصله کمتر استفاده شود، می بایست از ذرت چین های کششی یا خودرو استفاده نمود.

شناخت ماشین ذرت چین خودرو

ذرت چین خودرو، منضمی برای یک نوع تراکتور برداشت مخصوص می باشد. تراکتور برداشت تراکتوری است که بر روی آن می توان تعداد متفاوتی از واحد های برداشت را سوار نمود. با توجه به تلفیق واحدهای متصل شده، تراکتور را می توان به یک ماشین خودرو مانند کمباین، دانه کن ذرت، ذرت چین با خردکن علوفه سیلو کردنی تبدیل نمود.

این تراکتور را که به یک دماغه ذرت و بستر پوست کن مجهز است به همراه یک بالابر نشان می دهد. برای جمع آوری بلال هایی که از بالابر خارج می شوند از یک تریلی کشیدنی می توان استفاده کرد.

از آنجا که دماغه های ذرت در ذرت چین های خودرو قابل تعویض هستند، این نوع ذرت چین ها به دماغه های دو ردیفه یا به برداشت ردیف های کشت شده با یک فاصله مشخص محدود نشده اند. دماغه ها مانند دماغه هایی هستند که در کمباین ها مورد استفاده قرار می گیرند و معمولا از نوع سه تا شش ردیفه هستند.دماغه های ذرت مورد استفاده در کمباین ها معمولا از ۲ تا ۱۲ ردیفه هستند.

واحدهای جمع آوری کننده محصول ذرت

وقتی که ساقه ها در حالت سرپا هستند، کنترل ساقه ها و تغذیه آن ها به داخل واحدهای ذرت کن (واحدهای کشنده) برای وسایل جمع آوری کننده نسبتا آسان خواهد بود. اما از طرفی به علت وضعیت بد هوا، بیماری ها، تعداد زیاد بوته در واحد سطح و غیره، واحد جمع آوری کننده باید قادر به بلند کردن ساقه های خوابیده باشید و با حداقل بلال های تلف شده، آن ها را به داخل واحد ذرت کن هدایت کند.

این عمل نیاز به وسایل بردارنده یا بلند کننده ای دارد که نزدیک به سطح زمین حرکت کنند و ساقه ها را به ارامی جابجا نمایند تا از شتاب بیش از حد و در نتیجه جدا شدن بلال ها جلوگیری به عمل آید.

 قسمت جلو هر یک از واحدهای جمع آوری کننده به صورت لولایی به واحد جمع آوری کننده متصل شده است تا نوک واحد جمع آوری کننده بتواند در سطح زمین شناور شود و به زیر ساقه های خوابیده نفوذ کند. یک حامی قابل تنظیم، پایین ترین وضعیت قرارگیری هر یک از نوک ها را محدود می کند. برای به حداقل رساندن اتلاف بلال ها، نوک های جمع آوری کننده باید روی زمین یا تا آنجا که ناهمواری ها اجازه می دهد نزدیک به سطح زمین کار کنند.

پیشانی واحد های جمع آوری چگونه اشت؟

واحدهای جمع آوری کننده  دارای پیشانی نسبتا کوتاه مطلوب هستند. ساخت این پیشانی کوتاه با استفاده از موارد زیر امکان پذیر شده است:

1.  غلتک های کشنده کوتاه تر در اکثر دماغه های ذرت.
2. امکان کار سکوی سر خوشه چین در ارتفاع کم.

زنجیرهای جمع آوری کننده مجهز به اتصالات انگشتی شکل، به حرکت دادن ساقه های به داخل و میان منطقه ذرت کن کمک می کنند و از لیز خوردن بلال های آزاد به طرف جلو و تلف شدن آن ها جلوگیری به عمل می آورند.

سرعت زنجیرها در موقعی که ساقه ها سرپا هستند باید تقریبا برابر با سرعت پیشروی ماشین باشد. در موقعی که ذرت ها خوابیده اند، اگر زنجیرها تا حدودی سریعتر از سرعت پیشروی حرکت کنند، بیشتر موثر خواهند بود. در بعضی از ذرت چین ها،سرعت زنجیرهای جمع آوری کنایه از داخل سگوی راننده قابل تنظیم است.

 شناخت واحد های ذرت کن

دو نوع معمول غلتک های کشنده (غلتک های ذرت کن) که در ذرت چین ها مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از:

غلتک های برجستگی دارمارپیچی یا غلتک های آجدار النسیاردار و غلتک های شیا ردار مستقیم. هر دو نوع غلتک دارای نوک های برجستگی دار مارپیچی مخروطی هستند تا ورود ساقه را آسان تر سازند. همچنین هر دو نوع غلتک، ساقه را در بین دو غلتک به طرف پایین می کشند. در موقع استفاده از غلتک های برجستگی دار مارپیچی، بلال ها موقعی از ساقه کنده می شوند که بهغلتک ها برخورد می کنند.

این غلتک ها با فاصله کمی از یکدیگر و به موازات هم قرارگرفته اند. غلتک های شیاردار مستقیم، ساقه ها را از بین دو صفحه جدا کننده  پایین می کشند و بلال ها موقعی از ساقه ها کنده می شوند که با صفحات تماس حاصل می کنند. طرز کار دو نوع غلتک های کشنده (ذرت کن) را نشان می دهد.

اکثر ذرت کن ها، ذرت چین ها و ذرت چین – دانه کن ها دارای غلتک های کشنده برجستگی دار مارپیچی هستند. این غلتک ها معمولا از جنس چدن ساخته می شوند و سطح آن ها دارای برجستگی های مارپیچی یا آج می باشد. شدت کار آن ها از جلو به طرف عقب افزایش می یابد و می تواند برای شرایط کاری مختلف، با اتصال یا جدا کردن پیچ ها، مهره ها یا آج های اضافی تغییر کند.

طول غلتک واحد های ذرت کن

طول غلتک ها معمولا بین ۱۰۲۰ تا ۱۲۷۰ میلیمتر و قطر آن ها بین ۷۵ تا ۱۰۰ میلیمتر است. سرعت محیطی غلتک ها معمولا ۱۸۰۰ متر در دقیقه است. جهت پیچیدگی مارپیچ ها طوری است که برجستگی ها، ساقه ها را به طرف عقب حرکت می دهند.

از آنجا که بلال ها می توانند با برجستگی های مارپیچی تماس حاصل کنند، چنانچه سرعت غلتک ها زیاد باشد یا سطح آن ها خیلی برجسته و زبر باشد، به خصوص در موقعی که ذرت نسبتا خشک است، ممکن است دانه شدن بیش از حد (دانه شدن در قسمت ته بلال) در محل غلتک ها به وجود آید.

اگر شدت کار سطح غلتک ها به اندازه نباشد، لغزش ساقه ها در موقع تماس ته بلال ها با غلتک ها باعث افزایش دانه شدن می شود زیرا زمان تماس طولانی تر می باشد. در شرایط خشک نیز کافی نبودن شدت کار غلتک ها ممکن است باعث جمع شدن خاشاک بر روی غلتک ها گردد.

فاصله بين انتهای جلویی غلتک های کشنده برجستگی دار مارپیچی قابل تنظیم است. این فاصله تا حد امکان و تا آنجا که موجب مسدود شدن غلتک ها و شکستن ساقه نشود، باید کم باشد. این فاصله در شرایط عادی بین ۶ تا ۱۳ میلیمتر است. اگر فاصله بین غلتک ها خیلی زیاد باشد، به علت لغزش ساقه و تمایل غلتک ها به کشیدن بلال ها به طرف داخل، دانه کردن غلتک ها افزایش می یابد. در مواقعی که ساقه ها نم دار و سفت هستند، فاصله بین غلتک ها را نسبت به مواقعی که ساقه ها خشک و شکننده یا خوابیده هستند می توان کمتر نمود.

شدت کار غلتک واحد های ذرت کن

شدت کار غلتک های شیاردار مستقیم خیلی زیاد است و تمایل آن ها به کشیدن ساقه ها به طرف داخل بیشتر می باشد. در اکثر طرح ها، شیارها با هم درگیری دارند، اما یکی از کارخانه های سازنده از غلتک هایی استفاده می کند که دارای تیغه های لبه تیز هستند.

غلتک ها طوری تنظیم شده اند که تیغه هایشان از دو طرف به داخل ساقه ها نفوذ کنند صفحات جداکننده ای که در بالای غلتک ها قرار دارند، مانع از تماس بلال ها با غلتک ها می شوند. تنظیم صحیح صفحات جداکننده، میزان دانه شدن در قسمت ته بلال های ذرت را به حداقل می رساند.

دانه شدن در قسمت ته بلال ها گاهی اوقات موجب تلفات قابل توجهی در موقع استفاده از غلتک های برجستگی دار مارپیچی می شود. غلتک های شیاردار ممکن است از جنس چدن ساخته شوند. بعضی از این غلتک ها به صورت واحدهایی ساخته می شوند که دارای شیارهای فولادی قابل تعویض هستند.

قطر آن ها معمولا بین ۹۰ تا ۱۲۵ میلیمتر و طول آن ها (بدون در نظر گرفتن نوک مخروطی آن ها) بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر است. سرعت محیطی آن ها به طور قابل ملاحظه ای بیشتر از غلتک های برجستگی دار مارپیچی است زیرا طول کوتاه تر غلتک ها باعث می شود تا در مدت کمتری، طول کامل ساقه ها از میان غلتک ها به پایین کشیده شود.

دماغه واحد های ذرت کن

دماغه های ذرت، کمباین ها به غلتک های شیاردار مستقیم مجهزند. بعضی از کارخانجات، واحدهای ذرت کن قابل تعویضی از این نوع ساخته اند که می توان آن ها را در ماشین های برداشت ذرت مورد استفاده قرار داد. غلتک های شیاردار در مقایسه با غلتک های برجستگی دار مارپیچی دارای ظرفیت بیشتری هستند و اجازه سرعت پیشروی بیشتری را می دهند.

غلتک های شیاردار و صفحات جداکننده پوست های کمتری را نسبت به غلتک های برجستگی دار مارپیچی جدا می کنند. این صفات، مناسب ذرت چین ها نیست زیرا این ماشین ها به بسترهای پوست کنی بزرگتری نیاز دارند، اما برای کمباین ها و ذرت چین – دانه کن ها مشکل آفرین نمی باشد.

فاصله بین صفحات جداکننده و غلتک های شیاردار معمولا قابل تنظیم است. فاصله صفحات جداکننده از یکدیگر باید تا حد امکان زیاد باشد، به طوری که بلال های کوچک نتوانند از بین آن ها عبور کنند. فاصله زیاد بین آن ها باعث به حداقل رسیدن شکستن ساقه ها و مقدار خاشاک تغذیه شده به داخل کمباین می شود. فاصله بین این غلتک ها نسبت به غلتک های برجستگی دار مارپیچی از حساسیت کمتری برخوردار است و باید طوری تنظیم شود که ساقه ها نشکنند.

انتقال خاشاک توسط ماشین های ذرت کن

غلتک های خاشاکا مخصوص، غالبا به منظور انتقال خاشاک و ساقه های شکسته ای که توسط غلتک های کشنده برجستگی دار مارپیچی دفع نشده اند، بر روی ذرت چین سوار شده اند. انتهای بالایی غلتک های کشنده ممکن است دارای قسمت هایی شیاردار باشد.

گاهی اوقات غلتک هایی شیاردار که به طور عرضی قرار گرفته اند، در انتهای خروجی بالابر بلال های جدا شده سوار شده اند. وظیفه اصلی غلتک های عرضی، انتقال دادن قسمت های نسبتا بلند ساقه است. از دمنده های کوچک نیز ممکن است برای کمک به انتقال خاشاک استفاده شود.

شناخت واحدهای پوست کن محصول ذرت

بلال ها در موقع جدا شدن در قسمت غلتک ها، با توجه به ویژگی قسمت هایی از گیاه که پوست ها را حمایت می کنند، تمام یا قسمتی از پوست ها را به همراه دارند. برای جدا کردن پوست ها، بلال ها باید از روی غلتک های پوست کن عبور کنند. واحد پوست کن شامل چند جفت غلتک است که در تماس با یکدیگر چرخش می کنند. معمولا یکی از غتلک های هر جفت غلتک از جنس فولاد یا آهن چکش خور و دیگری از جنس لاستیک ساخته شده است.

با چرخش غلتک ها به همراه هم، غلتک ها پوست ها را می گیرند و آن ها را به طرف پایین می کشند و از قسمت ته بلال جدا می کنند. معمولا وقتی یکی از پوست ها گیر افتاد، بلافاصله تمام پوست ها جدا می شوند. هر جفت غلتک، تحت فشار یک فنر قابل تنظیم قرار دارد.

فشار روی غلتک ها باید به اندازه کافی باشد تا غلتک ها با کمک برجستگی ها و پین های خود، پوسته ا را گرفته، آن ها را به طرف داخل بکشند، به طوری که بلال ها به خوبی و با حداقل دانه شدن لخت شوند. اغلب بسترهای پوست کن دارای ۲ تا ۳ جفت غلتک برای هر ردیف محصول ذرت هستند.

بسترهای پوست کن در ذرت چین ها ممکن است به دو دسته تقسیم بندی شوند:

1. بستر پوست کنی پیوسته.  
2. بستر پوست کنی جدا.

در بستر پوست کنی پیوسته ذرت غلتک های پوست کن چگونه قرار گرفته اند؟

در بستر پوست کنی پیوسته، غلتک های پوست کن تماما به دنبال غلتک های ذرت کن و در یک خط نسبت به آن ها قرار گرفته اند و توسط نقاله غلتک ذرت کن تغذیه می شوند در بستر پوست کنی جدا، غلتک های پوست کن در بستری جدا از غلتک های ذرت کن قرار گرفته اند.

در بسترهای پوست کنی جدا، ممکن است یک بستر پوست کن برای هر ردیف، یا یک بستر پوست کن برای تمام ماشین وجود داشته باشد. یک بستر پوست کن جدا که کار پوست کندن را به طور مؤثرتر انجام می دهد، دارای یک سری غلتک پوست کن (۸ غلتک یا بیشتر) در یک جایگاه واحد می باشد. تمام ذرت های جدا شده، از واحدهای ردیفی به بستر پوست کن که معمولا در عقب ماشین سوار شده است، انتقال می یابد.

دستگاه های تغذیه کننده، که گاهی اوقات کند کننده های بلال (در سراشیبی) یا جلو برهای بلال (در سربالایی) نامیده می شوند، بلال ها را در سرتاسر بستر پوست کن توزیع می کنند، آن ها را در مقابل غلتک ها نگه می دارند و آن ها را در طول غلتک ها به میزان یکنواخت حرکت می دهند.

وسایلی که بدین منظور وجود دارد عبارتنداز: چرخ های انگشتی دار با پوشش لاستیکی، برس های نایلونی، و نقاله های زنجیری با پره های کناری. سطوح غلتک شکاف دار مارپیچی نیز می توانند به جلو بردن بلال ها در کنار غلتک ها کمک نمایند.

عملکرد الک در زیر بستر پوست کن ذرت

معمولا نوعی الک در زیر بستر پوست کن قرار داده می شود تا دانه های ذرت جدا شده از چوب بلال را از پوست ها جدا کند. نقاله پوست، عمل تکان دادن مواد در سطح الک را مهیا می سازد. دانه های ذرت از سوراخ های الک پایین می ریزند و به همراه بلال ها به داخل تریلی منتقل می شوند. در بعضی از ماشین ها از یک بادبزن برای وزیدن هوا در میان بلال های پوست شده ای که در حال خارج شدن از بستر پوست کن هستند، استفاده می شود تا پوست های آزاد و ریشک ها را جدا کند.

تنظیمات اساسی بستر پوست کن ذرت

تنظیمات اساسی بستر پوست کن عبارتنداز:

1. فشار تماسی بین غلتک ها، که به وسیله فشار فنر تنظیم می شود،
2. شدت عمل غلتک ها که با اضافه کردن یا جداکردن دکمه های لاستیکی ، میخ ها، پیچ ها و غیره تغییر می کند
3. ارتفاع دستگاه تغذیه در بالای غلتک ها. واحد پوست کن باید طوری تنظیم شود که حداکثر عمل پوست کردن،همراه با حداقل عمل دانه کردن حاصل شود. وجود دانه های بیش از حد در انبار ممکن است ضایعات را افزایش دهد. وجود پوست ها و خاشاک در انبار، فضای آن را اشغال می کند و عبور جریان طبیعی هوا از میان بلال های ذرت را کاهش می دهد.

واحد دانه کن و تمیز کننده در ذرت چین – دانه کن

اگرچه حداقل یک مدل ذرت چین – دانه کن، دارای کوبنده و ضدکوبنده سوهانی به عنوان واحد دانه کن است، اما اکثر ذرت چین – دانه کن ها دارای دانه کن های نوع قفسی با جریان محوری دوار هستند. یک دانه کن نوع قفسی دارای یک سیلندر دوار است که دور محیط آن تعدادی آج، شیارهای مارپیچی یا پره قرار دارد. سیلندر دوار در داخل یک قفس ثابت حرکت می کند که طول آن بین ۱۰۲۰ تا ۱۴۲۰ میلیمتر و قطر آن ۲۸۰ تا ۳۸۰ میلیمتر است.

محیط این قفس از فلزی مشبک یا میله گردهای موازی تشکیل شده است و دارای سوراخ هایی است که به دانه های ذرت جدا شده اجازه عبور می دهند، اما مانع عبور چوب بلال ها می شوند. سیلندر کوبنده با سرعت ۷۰۰ تا ۸۰۰ دور در دقیقه می چرخد و دارای سرعت محیطی 6/1 تا 10/2 متر در ثانیه است.

بلال هایی که از واحدهای پوست کن خارج شده اند

بلال هایی که از واحدهای پوست کن خارج شده اند (شامل پوست ها) به صورت شعاعی به داخل سوراخی از یک طرف قفس تغذیه می شوند و در جریان مرحله دانه کردن، به دور سیلندر کوبنده و در طول آن حرکت می کنند. عمل دانه کردن عمدتا از طریق مالش و غلتیدن بلال ها و چوب بلال ها بر علیه یکدیگر و بر علیه قفس (ضدکوبنده) و سیلندر کوبنده دوار انجام می شود. برای تطبیق دادن با شرایط مختلف محصول، طول مدتی که بلال ها در داخل واحد دانه کن باقی می مانند قابل تغییر است و می تواند با استفاده از دریچه عبور بلال ها که در انتهای خروجی قفس قرار دارد، تغییر کند.

دانه های ذرت جدا شده از چوب بلال ها، از سوراخ  های قفس (ضدکوبنده) فرو می افتند و به مخزن دانه یا تریلی منتقل می شوند. خاشاک سبک توسط وزش باد یک بادبزن یا توسط مکش یک پروانه مکنده (شبیه آنچه که در یک کمباین غلات انجام می گیرد) از دانه های ذرت جدا می شوند، در بعضی از واحدهای دانه کن، مواد خارج شده از قفس از روی الک های تمیز کننده عېور  می کنند. تا دانه های ذرت از چوب بالال ها پوست ها، و خاشاک جدا شوند.

دانه کردن و تمیز کردن در کمباین غلات

کوبنده سوهانی متداول که در کمباین غلات مورد استفاده قرار می گیرد، وسیله ای مؤثر برای دانه کردن ذرت محسوب می شود. فاصله بین کوبنده و ضدکوبنده حدود ۲۵ تا ۳۵ میلیمتر در جلو و ۱۶ تا ۲۲ میلیمتر در عقب تنظیم می شود. سرعت کوبنده معمولا بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ دور در دقیقه است.

برای جلوگیری از جمع شدن بلال ها در درون کوبنده، می توان صفحات پرکننده را بر روی کوبنده و در بین تسمه های سوهانی قرار داد، اما آزمایشات نشان داده اند که سود حاصله (کاهش تلفات دانه) به ندرت می تواند استفاده از آن ها را جبران کند، مگر در سرعت های بسیار کم کوبنده در یک کمباین، جدا شدن دانه های ذرت از چوب بلال ها، پوست ها و سایر خاشاک عملی نسبتا ساده در مقایسه با جدا شدن غلات دانه ریز یا سایر محصولات دانه ای از کاه و خرده کاه است.

به غیر از مواقعی که شرایط محصول و هوا نا مناسب است، ظرفیت جدا کردن و تمیز کردن برداشت ذرت با کمباین به ندرت عامل محدود کننده محسوب می شود. سوراخ های الک های بالایی و پایینی باید نسبت به زمان برداشت غلات دانه ریز بیشتر باز شوند و وزش باد بادبزن در قسمت تمیز کننده می تواند با شدت بیشتری انجام شود.

آشنایی با تلفات مزرعه ذرت

تلفات ماشین در یک کمباین یا یک ذرت چین – دانه کن عبارتند از:

1. اتلاف جمع آوری (اتلاف بلال)، در حالی که ساقه ها وارد واحد جمع آوری کننده می شوند،
2. اتلاف غلتک های کشنده (دانه های ذرتی که توسط غلتک های کشنده یا صفحات جداکننده از بلا لها جدا می شوند)،
3. اتلاف کوبنده یا دانه کن (دانه ها و نوک هایی که از چوب بلال ها جدا نشده اند)
4. تلفات جدا کردن و تمیز کردن (دانه هایی که از ریشک، پوست و غیره جدا نشده اند). ذرت کن ها و ذرت چین ها تنها در معرض دو نوع تلفات اول قرار دارند.

تلفات قبل از برداشت محصول ذرت

تلفات قبل از برداشت هم مهم هستند، اما ارتباطی با طرز کار ماشین ندارند. این تلفات عمدتا شامل بلال هایی می شود که بر اثر علل طبیعی از ساقه ها جدا شده اند.تلفات اضافی موقعی به وجود می آید که محصول نارس باشد و خیلی زود هم برداشت شود.

آزمایشات نشان داده اند که برای به دست آوردن حداکثر عملکرد، محصول باید موقعی برداشت شود که به طور کامل رسیده باشد. زمانی که رطوبت دانه های ذرت تا ۲۶٪ کاهش یابد، محصول به طور کامل برای به دست آوردن حداکثر عملکرد رسیده است.

دانه های ذرتی که با رطوبت زیاد برداشت می شوند، برای این که به طور مطمئن انبار شوند باید به طور مصنوعی خشک شوند تا رطوبت آن ها به حدود ۱۵٪ برسد. اما بلال های ذرت را می توان زمانی به طور مطمئن و بدون نیاز به خشک کردن مصنوعی انبار کرد که رطوبت دانه های ذرت به حدود ۲۰ برسد.

تلفات مزرعه ذرت تحت تأثیر عوامل مختلف

تلفات مزرعه تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند نوع ماشین برداشت کننده، تنظیمات ماشین، سرعت پیشروی ماشین، تاریخ برداشت، میزان رطوبت، اختلاف نوع محصول، میزان خوابیدگی محصول و سایر عوامل قرار می گیرد.

با پیش رفتن فصل، تلفات بلال مربوط به قبل از برداشت و همچنین تلفات جمع آوری ماشین افزایش می یابد. در این شرایط، ساقه ها خشک و شکننده شده، شرایط بد هوا منجر به خوابیدن آن ها می شود. در نتیجه بلال ها آسانتر از ساقه جدا می شوند. سرعت پیشروی بیش از حد و قرار گرفتن نادرست ردیف های محصول در وسط واحدهای ذرت کن، به خصوص اگر محصول خوابیده باشد، باعث افزایش تلفات بلال می شود.

سرعت پیشروی متداول در کمباین ها بین 3/2 تا 4/8 کیلومتر در ساعت است. در یک مطالعه سه ساله که بر روی ماشین های برداشت ذرت تعدادی از کشاورزان در ایالت اوهایوا انجام گرفت، مشخص گردید که میزان تلفات جمع آوری در کمباین ها در حدود ۲ برابر میزان تلفات جمع آوری ذرت چین های معمولی است.

تلفات بیشتر کمباین ها به این علت بود که راننده ها سعی داشتند نوک های جمع آوری کننده را در ارتفاع زیادی از سطح زمین نگهدارند تا از ورود احتمالی سنگ ها به داخل دستگاه کوبنده جلوگیری کنند. میانگین تلفات جمع آوری در کمباین ها (گزارش شده بر اساس حجم در واحد سطح) شاید ۴ تا ۵٪ عملکرد محصول را شامل شود.

تلفات دانه ذرت در غلتک های کشنده

تلفات دانه ذرت در قسمت غلتک های کشنده نیز با کاهش میزان رطوبت دانه (به خصوص رطوبت زیر ۲۰%)، افزایش می یابد. به طور معمول، تلفات دانه در غلتک های کشنده برجستگی دار مارپیچی، در موقعی که میزان رطوبت دانه ۲۰٪ است، ممکن است به ۲ تا ۴٪ برسد.

این تلفات در موقعی که میزان رطوبت ۱۵٪ باشد به طور قابل ملاحظه ای افزایش می یابد. با افزایش سرعت پیشروی، تلفات دانه در قسمت غلتک های کشنده برجستگی دار مارپیچی افزایش می یابد. در غتلک های کشنده شیاردار و صفحات جداکننده ای که با هم در دماغه های ذرت کمباین مورد استفاده قرار می گیرند، تلفات معمولا کمتر از ۱٪ است و اصولا کمتر تحت تأثیر میزان رطوبت قرار می گیرد.

ارزیابی بازده ماده ای یک ذرت چین باید شامل موارد زیر شود:

1. مقدار مواد خارجی در تریلی
2. مقدار دانه ذرت در تریلی

در مورد یک کمباین:

1. مقدار مواد خارجی (چوب بلال ها، خاشاک و غیره) در مخزن دانه
2. مقدار دانه های آسیب دیده در مخزن دانه

تنظیمات برای کاهش اتلاف در ذرت چین ها

همه ذرت چین ها با یک روش تنظیم نمی شوند؛ بنابراین، تنها تنظیمات عمومی در زیر ذکر می شود:

1. فاصله غلتک های کشنده: در شرایط خشک برای کاهش دادن میزان خاشاک وارد شده به بستر پوست کن، این فاصله را افزایش دهید. برای کاهش دانه شدن، در مواقعی که ساقه ها مرطوب و سفت هستند، این فاصله را کاهش دهید. در بعضی از ذرت چین ها، این تنظیم را می توان از محل صندلی راننده انجام داد.
2. شدت عمل بستر پوست کنی: شدت عمل بستر پوست کنی ممکن است با تغییر فاصله بین بستر پوست کنی و نقاله بستر پوست کن و یا با تغییر فشار فنر غلتک های پوست کن تغییر یابد.
3. سرعت پیشروی در موقع برداشت محصول ذرت با عملکرد زیاد یا در مواقعی که ساقه ها خوابیده یا در هم پیچیده اند، سرعت پیشروی باید کم باشد اگر ساقه ها راست و سرپا هستند، سرعت را می توان افزایش داد.
4. سرعت غلتک های کشنده(غلتک های بالا گن): اگر ساقه ها درشت هستند و فاصله آن ها کم است، سرعت باید افزایش یابد
5. وزش باد بزن: در صورت نیاز به تمیز کردن بهتر، حجم و با سرعت وزش بادبزن را می توان تغییر داد.

 

منبع: کتاب تراکتورها و ماشین های کشاورزی

 

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

 

 

 

 

ماشین های برداشت سیب زمینی

سیب زمینی محصولی است غده ای که در موقع برداشت باید ابتدا از داخل خاک خارج شود و سپس به وسیله دست یا ماشین از روی زمین جمع آوری گردد. روش های متعددی برای برداشت سیب زمینی وجود دارد که برای هر یک وسایل مختلفی را می توان به کار برد. روشی که انتخاب می شود با در نظر گرفتن عوامل متعددی است که مهمترین آن ها وجود کارگر مورد نیاز است.

به طور کلی ماشین های برداشت سیب زمینی را می توان به سه دسته مهم زیر تقسیم بندی نمود:

1. سیب زمنی کن دوار
2. سیب زمینی کن با زنجیر نقاله 
3. ماشین برداشت کامل سیب زمینی

اگر کارگر به اندازه کافی وجود داشته باشد و سطح زیر کشت نیز کم باشد، سیب زمینی کن دوار یا سیب زمینی کن با زنجیر نقاله را می توان برای خارج کردن محصول از داخل زمین بکار برد. در صورتی که سطح زیرکشت زیاد باشد و نیروی انسانی هم به اندازه کافی وجود نداشته باشد از ماشین برداشت کامل سیب زمینی می توان استفاده نمود.

آشنایی با سیب زمینی کن دوار

انواع مختلفی از سیب زمینی کن های دوار وجود دارد که معمولا برای استفاده در شرایط مختلف ساخته شده اند. نوع خاکی که در آن سیب زمینی کاشته شده است معمولا شرایط را مشخص می کند. برای مثال، سیب زمینی کن دواری که در خاک های سبک به خوبی کار می کند و سیب زمینی را به روی زمین می آورد تا بعد با دست جمع آوری شود، وقتی که به همین منظور در خاک های سنگین استفاده می شود نسبتا مفید نخواهد بود.

این سیب زمینی کن دوار ممکن است از نوع کششی چرخ گرد یا از نوع سوار محور تواندهی گرد باشد. نوع سوار بیشتر از نوع کششی مورد استفاده قرار می گیرد، زیرا خاصیت مانوردهی و کار راحت با آن و همچنین به حرکت در آمدن آن توسط قدرت تراکتور برای شرایط سخت مناسب تر است.

قسمت های مهم یک سیب زمینی کن دوار عبارتند از:

• تیغه
•  انگشت های دوار
• چرخ تنظیم عمق و اهرم تنظیم آن 
• دیسک خاشاک

 آشنایی باقسمت های مختلف سیب زمینی کن دوار

تیغه صفحه ای مثلثی شکل است که عرض آن تقریبا به اندازه عرض ردیف کشت است و در موقع حرکت ماشین، به زیر خاک و زیر سیب زمینی ها می رود. ماشین را بایست طوری هدایت کرد که تیغه کاملا در امتداد ردیف کشت و در وسط آن حرکت کند. تیغه، خاک حاوی غده های سیب زمینی ردیف کشت را لق و سست می کند و تا حدودی بالا می آورد تا سیب زمینی همراه با خاک به وسیله انگشتی های دوار به سطح خاک آورده شوند.

انگشتی های دوار میله های فلزی هستند که به طور عمود بر زمین و یا بصورت شعاعی قرار می گیرند. در نوع اول، انگشتی ها عمود بر جهت حرکت تراکتور، به ردیف کشت برخورد می کنند. انگشتی ها غده های سیب زمینی را از داخل خاکی که توسط تیغه لق و نرم شده است، خارج می سازند. برای این که سیب زمینی ها به فاصله دوری از ردیف کشت پرتاب نشوند و در حوالی آن بر روی زمین بیفتند، یک توری سیمی در طرفی که سیب زمینی ها پرتاب می شوند، قرار می گیرد.

چرخ تنظیم عمق چرخی است که معمولا لاستیکی بوده و در سطح زمین حرکت می کند. با بالا و پائین بردن این چرخ توسط اهرم تنظیم آن، عمق نفوذ تیغه تنظیم می شود.

دیسک خاشاک برای بریدن ساقه ها و علف های اطراف ردیف کشت که ممکن است مانعی برای انگشتی های دوار محسوب گردند بکار برده می شود، دیسک همچنین تعادل بیشتری به ماشین می دهد.

آشنایی با طرز کار سیب زمینی کن دوار

طرز کار سیب زمینی کن دوار بدین ترتیب است که با حرکت تراکتور به طرف جلو، تیغه مثلثی شکل بر روی ردیف کشت قرار گرفته، در طول ردیف کشت و زیر سیب زمینی ها به حرکت در می آید. تیغه ضمن حرکت، خاک و سیب زمینی های ردیف کشت را از جا کنده و تا حدودی بالا می آورد. سپس انگشتی ها با چنگال های در حال چرخش که عمود بر ردیف کشت می باشند به خاک و سیب زمینی ها برخورد کرده، آن ها را به یکطرف پرتاب می کنند تا بعد به وسیله دست برچیده شوند.

آشنایی با تنظیمات سیب زمینی کن دوار

تنظیم عمق کار سیب زمینی کن دوار

عمق کار تیغه باید طوری تنظیم شود که تمام سیب زمینی ها به سطح خاک آورده شوند. عمق کار با تنظیم چرخ تنظیم عمق یا دستگاه هیدرولیک تراکتور قابل تنظیم می باشد.

تنظیم سرعت چرخش انگشتی های دوار

سرعت چرخش انگشتی ها باید کم و متناسب با کار خوب دستگاه باشد. سرعت زیاد نه تنها باعث صدمه دیدن سیب زمینی ها می گردد، بلکه موجب پخش شدن سیب زمینی ها در منطقه وسیعتری می شود، که این امر، برچیدن سیب زمینی ها با دست را مشکل می کند.

تنظیم فاصله تیغه با نوک انگشتی ها

در بعضی از سیب زمینی کن های دوار این فاصله را می توان با بالا بردن و پایین آوردن تیغه کم و زیاد کرد. این فاصله معمولا حدود ۱۵ میلیمتر می باشد. فاصله بیش از حد باعث صدمه دیدن زیاد سیب زمینی ها می گردد.

تنظیم محل قرارگیری توری سیب زمینی کن دوار

توری را می توان در جهت عمودی و افقی تنظیم نمود. توری را باید با توجه به شرایط مزرعه طوری تنظیم نمود که از پخش شدن سیب زمینی ها جلوگیری کند.

سرویس و نگهداری سیب زمینی کن های دوار

سرویس و نگهداری سیب زمینی کن های دوار به شرح زیر است:

1. اکثر سیب زمینی کن های دوار، چه حرکت انگشتی های آن ها از طریق چرخ حمل و نقل تأمین گردد و چه از طریق محور تواندهی تراکتور، دارای یک جعبه دنده هستند که چرخ دنده های آن در داخل روغن گردش می کنند. روغن جعبه دنده را در هر فصل برداشت، یک بار با نوع روغنی که در کتابچه راهنمای راننده، توصیه شده است، عوض کنید.
2. کلیه گریس خورها مانند گریس خور یاتاقان دیسک خاشاک، یاتاقان محور چرخ ها، چرخ انگشتی ها و محور انگشتی ها را روزی یک یا دو بار گریسکاری کنید.
3. نوک تیغه ها باید پس از ساییده شدن تعمیر یا تعویض شوند.
4. در صورتی که ماشین از نوعی است که قدرت را از محور تواندهی تراکتور می گیرد، مکانیزم های آن توسط یک کلاچ جغجغه محافظت می گردد، که این کلاچ باید به طور صحیح تنظیم شود.
5. ماشین را پس از اتمام کار فصلی، کاملا باز کرده، تمام قسمت های آن را تمیز کنید. تمام قسمت های دیسک خاشاک و تیغه را با لایه ای از ماده ضدزنگ بپوشانید. به یاتاقان ها گریس بزنید. در صورتی که ماشین دارای چرخ بادی است، فشار باد آن را میزان کرده، روی دستگاه را پوشانده و آنرا انبار کنید.

 سیب زمینی کن با زنجیر نقاله

سیب زمینی کن با زنجیر نقاله یک نوع ماشین برداشت سیب زمینی است که در مناطق مختلف، به خصوص مناطقی که دارای خاک های سنگین نیستند مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع سیب زمینی کن وسیله خوبی برای استفاده در شرایط ذکر شده می باشد، اما در شرایطی که خاک مرطوب و چسبنده باشد سیب زمینی کن دوار موثرتر است.

مزیت عمده سیب زمینی کن با زنجیر نقاله، ریختن سیب زمینی ها در یک ردیف باریک در مزرعه می باشد که موجب آسان تر شدن قابل توجه برچیدن سیب زمینی ها با دست می گردد، گرچه این امر موجب کاهش قابل توجهی در تعداد کارگر مورد نیاز برای برچیدن سیب زمینی ها نخواهد شد.

در مقایسه با سیب زمینی کن دوار، قطعات زیادتری در سیب زمینی کن با زنجیر نقاله وجود دارد که با خاک در تماس می باشند. این به این معنی است که فرسودگی بیشتری در این دستگاه وجود دارد. میزان فرسودگی بستگی به نوع خاکی دارد که این دستگاه در آن کار می کند. خاک های شنی باعث فرسودگی بیشتر قطعات می شوند.

انواع سیب زمینی کن بازنجیر نقاله

به طور کلی سه نوع سیب زمینی کن با زنجیر نقاله تولید می شود که همه آنها توسط محور تواندهی کار می کنند. این سه نوع عبارتند از: سیب زمینی کن های کششی، نیمه سوار و سوار که صرف نظر از این اختلاف ها، همه آن ها اساسا به یک طریق کار می کنند. این نوع سیب زمینی کن ها ممکن است یک ردیفه یا دو ردیفه ساخته شوند.

قسمتهای مهم یک سیب زمینی کن با زنجیر نقاله عبارتند از:

1. تیغه.
2. نقاله ها.
3. جعبه دنده.
4. کلاچ ایمنی.
5. چرخ حمل و نقل.
6. چرخ تنظیم عمق.

تعداد تیغه ممکن است فقط یک عدد بوده یا دو یا چند عدد تیغه در کنار هم قرار گرفته باشند. مشخصات تیغه ها شبیه به تیغه های سیب زمینی کن دوار بوده اما اندازه آن ها بزرگتر است. همانند سیب زمینی کن های دوار، باید ماشین را طوری هدایت کرد که تیغه ها به زیر پائین ترین سیب زمینی ها رفته و در زیر و وسط ردیف سیب زمینی ها نقاله ها معمولا زنجیری بوده و به تعداد ۱ یا ۲ عدد می باشند.

هر نقاله سیب زمینی کن شامل چه قطعاتی هست؟

هر نقاله شامل یک زنجیر بی انتها است که معمولا روی دو چرخ دنده محرک و یک یا چند غلطک حرکت می کند. دو چرخ دنده محرک، معمولا بوسیله یک محور به یکدیگر متصلند. حرکت از محور تواندهی تراکتور گرفته شده و از طریق یک جعبه دنده، به این چرخ دنده های محرک منتقل می شود.

در بعضی از انواع غلتک هایی که زنجیر بر روی آن ها حرکت می کند را می توان با تعدادی تکان دهنده تعویض کرد. زنجیرهای نقاله معمولا از میله های مستقیم گرد فولادی تشکیل شده اند که به یکدیگر متصل شده و تشکیل یک زنجیر را می دهند. فاصله میله های گرد از یکدیگر به اندازه ای است که خاک بتواند از میان آن ها عبور کرده، به روی زمین بریزند، اما از سقوط سیب زمینی جلوگیری نمایند.

جعبه دنده سیب زمینی کن دوار

برای تغییر دور محور تواندهی و انتقال آن به چرخ دنده های محرک نقاله ها، بکار می رود.

کلاچ سیب زمینی کن دوار

یک وسیله ایمنی برای حفاظت ماشین است. اگر نقاله ها، به دلیلی مثل گیر کردن سنگ و غیره نتوانند به حرکت خود ادامه دهند، این کلاچ، انتقال حرکت محور تواندهی به زنجیرها را قطع کرده و از صدمه رسیدن به ماشین یا محور تواندهی جلوگیری می کند.

چرخ حمل و نقل سیب زمینی کن دوار

چرخ حمل و نقل قسمتی از وزن ماشین را تحمل کرده و به هنگام حمل و نقل ماشین در مزرعه و در جاده از آن استفاده می شود.

چرخ تنظیم عمق سیب زمینی کن دوار

چرخ تنظیم عمق برای تنظیم عمق نفوذ تیغه در خاک بکار می رود. هنگام حمل و نقل ماشین، این چرخ را باید پائین برد تا تیغه از سطح زمین فاصله بگیرد و در موقع شروع کار در مزرعه، این چرخ را باید بالا آورد تا تیغه بر روی خاک بیفتد. برحسب عمق نفوذ موردنظر، چرخ را باید بیشتر یا کمتر بالا برد.

طرز کار سیب زمینی کن با زنجیر نقاله

در سیب زمینی کن با زنجیر نقاله، انگشتی های دوار وجود ندارند، بلکه خاک و سیب زمینی ها که به وسیله تیغه یا تیغه ها کنده شده و بالا آمده است، بر روی یک زنجیر نقاله هدایت می شود. تعداد زنجیرهای نقاله ممکن است یک تا دو عدد باشد. نقاله ها، سیب زمینی ها را به طرف عقب دستگاه هدایت کرده و از پشت یا پهلو بصورت نواری باریک در سطح زمین می ریزند. این در حالی است که خاک از میان میله های زنجیر نقاله عبور می کند و روی زمین می ریزد.

 شناخت ماشین برداشت کامل سیب زمینی

اگر بتوان دستگاهی مانند یک سیب زمینی کن با زنجیر نقاله را طوری طراحی و استفاده نمود که سیب زمینی ها را به طور کامل از زیر خاک در آورد و آن ها را از خاک جدا کند، عاقلانه به نظر نمی رسد که سیب زمینی ها مجددا روی خاک ریخته شوند و بعد با دست جمع آوری گردند. راه حل منطقی این است که وسیله برداشت کننده طوری طراحی شود که بتوان سیب زمینی ها را داخل یک مخزن ریخت، آن ها را کیسه کرد یا به داخل تریلی منتقل نمود و از ریختن آن ها بر روی زمین اجتناب ورزید.

وقتی از یک ماشین برداشت کامل سیب زمینی استفاده می شود دقيقة اعمال ذکر شده در بالا اتفاق می افتد زیرا یک ماشین برداشت کامل سیب زمینی از تکامل یک ماشین سیب زمینی کن با زنجیر نقاله به وجود آمده است. البته انواع دیگری از ماشین های برداشت کامل سیب زمینی وجود دارند که طرز کار آن ها کاملا با طرز کار یک سیب زمینی کن با زنجیر نقاله متفاوت است. 

ساخت ماشین های برداشت سیب زمینی

تمام ماشین های برداشت کامل سیب زمینی به ترتیبی ساخته می شوند که سیب زمینی ها را به طور کامل به همراه خاک بلند کنند، از زیر خاک در آورند و با عبور دادن آن ها از قسمت های مختلف ماشین، سیب زمینی ها را از خاک، سنگ، خاشاک و برگ و سایر مواد خارجی جدا سازند. سیب زمینی ها سپس ممکن است به داخل کیسه، جعبه یا تریلی منتقل گردند.

 نمای مکانیزم های یک ماشین برداشت کامل سیب زمینی و مسیر عبور محصول در داخل آن را نشان می دهد. در این شکل فقط قسمت های انجام دهنده کار برداشت سیب زمینی ها نشان داده شده است.نشان دهنده نمای کامل نوعی دیگر از ماشین های برداشت کامل سیب زمینی و مسیر جریان سیب زمینی ها می باشد.

ماشین برداشت کامل سیب زمینی چگونه حرکت می کنند؟

ماشین برداشت کامل سیب زمینی نشان داده شده در به وسیله تراکتوری که آن را می کشد به حرکت در می آید. در حالی که ماشین در امتداد ردیف کشت به طرف جلو می رود، دیسک های فولادی، خاشاکی را که ممکن است باعث مسدود شدن دهانه بالابر شوند قطع می کنند. این دیسک ها را می توان به صورت عرضی و عمودی تنظیم نمود. دیسک ها را ممکن است طوری قرار داد که خاک دو طرف پشته ردیف کشت را بریده و دور کنند تا از مقدار خاکی که توسط بالابر حمل می شود کاسته شود.

دو مشکل مهم که در موقع برداشت سیب زمینی با این نوع ماشین به وجود می آید عبارتند از جدا کردن سنگ و کلوخ از سیب زمینی ها و آسیب رسیدن به سیب زمینی ها. بنابراین ، تا حد ممکن از وسایلی که می توانند این مشکلات را کاهش دهند در این ماشین ها استفاده شده است. قراردادن صحیح دیسک برای کاهش میزان خاکی که ممکن است وارد ماشین شود، در بعضی از خاک ها ضروری می باشد.

تیغه ماشین های برداشت کامل سیب زمینی

تیغه معمولا در حالت ثابت در جلو بالابر قرار گرفته است و به شاسی بالابر متصل می باشد. تیغه را می توان به طور عمودی تنظیم نمود و تنظیم آن همچنین انتهای ورودی بالابر را بالا یا پایین می برد.مانند سیب زمینی کن با زنجیر نقاله، تیغه باید طوری تنظیم شود که به زیر پایین ترین سیب زمینی در داخل خاک رفته و خاک را قطع کند. در صورت الزوم، می توان از انواع دیگر تیغه ها به جای تیغه معمولی استفاده نمود. برای مثال بعضی از تیغه ها طوری طراحی شده اند که خاک وارد شده بر روی بالابر را کاهش دهند.

درحالی که تیغه در امتداد ردیف و در زیر سیب زمینی ها حرکت می کند، پشته ردیف کشت را به طور کامل می شکند و پس از بالا آمدن سیب زمینی ها، خاک و سیب زمینی ها به روی بالابر زنجیری می روند. بر روی بالابر، عمل جدا شدن خاک، سنگ ها، شاخ و برگ و غیره از سیب زمینی ها آغاز می شود.

بالابر زنجیری ماشین های برداشت کامل سیب زمینی

بالابر زنجیری از یک سری میله های فلزی تشکیل شده است که از یکدیگر فاصله دارند و به صورت یک نقاله زنجیری بدون انتها در آمده اند. بالابر زنجیری بطرف عقب حرکت می کند. فاصله بین میله ها به خاک، سنگ های کوچک و سیب زمینی های کوچک اجازه می دهد تا مجددا به روی زمین بریزند.

در بالای بالابر زنجیری، شاخ و برگ ها توسط بالابر دیگری حمل می شوند که فاصله میله های آن از یکدیگر بیشتر است تا در موقعی که شاخ و برگ ها بر روی آن حمل می شوند و بیرون می ریزند، سیب زمینی ها از میان میله های آن عبور کرده، روی نقاله زنجیری عرضی بریزند.

این نقاله شبیه به بالابر زنجیری است، اما ممکن است میله های آن با مواد لاستیکی پوشیده شده باشند تا مانع صدمه دیدن سیب زمینی ها گردد. درحقیقت سطح میله های سایر بالابرهای میله ای نیز ممکن است با لاستیک پوشیده شود. بعضی از کلوخ هایی که از یک نقاله بر روی نقاله دیگر می ریزند ممکن است شکسته و از میان میله ها پایین بریزند.

دو نقاله زنجیری ماشین های برداشت  کامل سیب زمینی

همانطور که مشاهده می شود سیب زمینی ها و سایر مواد قبل از تماس گرفتن با جداکننده قابل تنظیم، به دو نقاله زنجیری انتقال پیدا می کنند. نقاله زنجیری دوتایی که سیب زمینی ها و سایر مواد را بین دو زنجیر انتقال دهنده حمل می کند، می تواند بسیاری از کلوخ ها را در بعضی از شرایط خاک، تنها با فشاری که توسط زنجیرها به آن ها وارد می شود حذف نماید. این فشار تا حدی نیست که باعث صدمه دیدن سیب زمینی ها گردد یا موجب خردشدن کلوخ های سخت تر شود.

جداکننده قابل تنظیم که یک تسمه بدون انتها است، در خلاف جهت سقوط سیب زمینی ها و سایر مواد بر روی آن، می چرخد. این جداکننده را می توان در انتهای نزدیک به نقاله سیب زمینی، بالا یا پایین برد. سیب زمینی ها بر روی جداکننده غلت می خورند و بر روی نقاله سیب زمینی، پایین می افتند، در حالی که اجسام تخت یا اجسامی که زیر هستند به اندازه کافی روی آن باقی می مانند تا بطرف بالا حمل شوند و بر روی نقاله سنگ و خاشاک بریزند. تنظیم زاویه جداکننده، در میزان جداسازی کلوخ ها و سایر مواد از سیب زمینی ها تاثیر دارد.

تعداد کارگر برای کار ماشین های برداشت کامل سیب زمینی

تعدادی کارگر، معمولا سه یا چهار نفر، در جلو نقاله سیب زمینی ها و نقاله سنگ و خاشاک کار می کنند، در جلو هر یک از نقاله ها ممکن است دو کارگر به کار مشغول باشند. کارگران، سنگ ها و سایر مواد خارجی را از نقاله سیب زمینی ها و سیب زمینی ها را از نقاله سنگ و خاشاک برمی دارند و آن ها را در جایی که باید باشند، قرار می دهند.

در نهایت، سیب زمینی ها به نقاله بارکننده انتقال می یابند. این نقاله، سیب زمینی ها را به داخل یک تریلی که به موازات ماشین برداشت سیب زمینی حرکت می کند، منتقل می نماید. سنگ ها و خاشاک جدا شده از سیب زمینی ها نیز مجددا بر روی زمین می ریزند. ارتفاع نقاله بارکننده قابل تنظیم است تا بتوان سیب زمینی ها را از وضعیت پایین به داخل تریلی منتقل نمود و از صدمه دیدن سیب زمینی ها جلوگیری به عمل آورد.

تنظیمات سیب زمینی کن با زنجیر نقاله و ماشین برداشت کامل سیب زمینی

تنظیم عمق کار تیغه یا تیغه ها در این دو نوع ماشین مانند تنظیم عمق کار در سیب زمینی کن دوار می باشد. سرعت نقاله ها و موقعیت آن ها در سیب زمینی کن با زنجیر نقاله و ماشین برداشت کامل سیب زمینی قابل تنظیم است. قسمت جلو نقاله سیب زمینی تمیز نشده را ممکن است به تیغه، نزدیک یا دور نمود. اگر گل به سیب زمینی چسبیده باشد، بهتر است این فاصله را زیادتر نمود تا جدا شدن گل از سیب زمینی، بهتر صورت گیرد، موقعی که از دو زنجیر نقاله، در ماشین استفاده شود، این عمل جداسازی، بهتر صورت می گیرد.

افزایش سرعت نقاله، عمل جداسازی را بهتر می کند، اما احتمال آسیب رسیدن به سیب زمینی ها نیز افزایش می یابد. افزایش سرعت حرکت رو به جلو ماشین نسبت به سرعت نقاله باعث حرکت خاک بیشتری بر روی نقاله می شود. عکس این موضوع نیز صدق می کند.

سیب زمینی هایی که بر روی لایه ای از خاک حرکت می کنند کمتر صدمه می بینند. نقاله ها برحسب شرایط کار، باید طوری تنظیم شوند که آسیب کمتری به سیب زمینی ها وارد شده و در صورت امکان تا حدود 30/48 سانتیمتر انتهای نقاله را، روی لایه ای از خاک حرکت کند.

سرویس و نگهداری در سیب زمینی کن ها

سرویس و نگهداری در سیب زمینی کن ها به این گونه است:

1. روغن جعبه دنده را بازدید کنید، اگر سطح آن پائین رفته است، به مقدار کافی، روغن به آن اضافه کنید. این روغن را در پایان هر فصل یک بار با نوع روغنی که در کتابچه راهنمای راننده ماشین، توصیه شده است، عوض نمایید.
2. کلیه گریس خورها مانند گریس خور یاتاقان دیسک خاشاک، یاتاقان محور چرخ ها و غیره را روزی یک یا دو بار گریسکاری کنید.
3. نوک تیغه های ساییده شده را تعمیر یا تعویض نمایید.
4. در پایان فصل کار، تمام قطعات ماشین را باز کرده و تمام قسمت ها را تمیز کنید. روی تمام قسمت های دیسک خاشاک و تیغه را با لایه ای از ماده ضد زنگ بپوشانید. به یاتاقان ها گریس بزنید. زنجیر نقاله را روغن بزنید و قطعات فرسوده را عوض یا تعمیر کنید. در صورت امکان، دستگاه را در انباری سرپوشیده نگهدارید.

منبع: کتاب تراکتور ها و ماشین های کشاورزی

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

 

 

 

 

انواع روش های برداشت ذرت

با توجه به این که ارقام ذرت مورد کشت در کشور اغلب دو منظوره می باشند، بنابراین بسته به نوع مصرف و مرحله نمو گیاه می توان به برداشت علوفه و یا دانه مبادرت نمود. البته با توجه به شرایط مطلوب مناطق کشت در اغلب استان ها و توسعه صنعت مرغداری و گسترش واحدهای دامداری صنعتی و نیمه صنعتی، نیاز به ذرت دانه ای و ذرت علوفه ای همواره وجود دارد و عامل تعیین کننده و تاثیر گذار در انتخاب نوع مصرف ذرت می تواند مقایسه درآمد اقتصادی حاصل از برداشت دانه و یا علوفه ذرت و نیز بازار مصرف محصول در هر منطقه کشور باشد.

شایان ذکر است که حداکثر عرضه ذرت دانه ای در کشور در آبان ماه است و کمبود عرضه از خرداد تا شهریور ماه وجود دارد. به علاوه اوج مصرف ذرت دانه ای در ماه های اسفند و اردیبهشت و ۴۵ روز قبل از مهر ماه می باشد. البته با توجه باینکه ذرت دانه ای در سال های اخیر در ایالت متحده آمریکا و اروپا در تولید سوخت زیستی اتانول مورد استفاده قرار گرفته است، بنابراین صنعت مذکور نیز به عنوان یک رقیب جدی برای صنعت مرغداری در جهان مطرح شده و منجر به تغییر قیمت جهانی ذرت دانه ای گردیده است.

با توجه با اینکه کشور ما همه ساله وارد کننده مقادیر متنابهی ذرت دانه ای از خارج کشور می باشد، بنابراین نوسانات قیمت فرآورده های پروتئینی دور از انتظار نیست. در خصوص ذرت علوفه ای نیز حداکثر تولید و برداشت در ماه های شهریور تا آبان ماه می باشد و در صورت بروز سرمای زودرس پاییزه در نیمه مهرماه برداشت و عرضه محصول با محدودیت جدی روبرو خواهد شد.

 طریقه ی برداشت ذرت دانه ای

مهم ترین عامل تعیین کننده در برداشت ذرت دانه ای زمان رسیدگی فیزیولوژیکی گیاه و رطوبت مناسب زمان برداشت می باشد. رطوبت مناسب دانه برای برداشت ذرت دانه ای معمولا بین ۱۵ تا ۲۵ درصد می باشد. شایان ذکر است که در رطوبت های بیش از ۲۵ درصد مشکلات خشک کردن افزایش یافته و منجر به افت زیاد کمی و کیفی محصول خواهد گردید. برای برداشت ذرت دانه ای می توان با تعویض هد (دماغه) کمباین برداشت غلات، از آن به عنوان کمباین برداشت ذرت استفاده نمود. شایان ذکر است که پس از برداشت بایستی رطوبت دانه ها در ایستگاه ذرت خشک کنی تقلیل و به حد ۱۴ الی ۱۶ درصد برسد.

 انواع ادوات برداشت ذرت دانه ای

پیکر ذرت : معمولا برای برداشت ذرت های بذری بکار می رود تا در زمان برداشت خسارت وارده به جنین بذر به حداقل ممکن برسد. پس از برداشت، ذرت های با رطوبت بالا در محوطه بزرگی پهن می شوند و با زیر و رو کردن همه روزه بلال ها رطوبت به حد استاندارد بذری (۱۲ درصد) می رسد. پیکر هاسکر ذرت این دستگاه می تواند علاوه بر برداشت بلال پوشش آن را نیز حذف نماید و معمولا برای برداشت ذرت های بذری بکار رود.

پیکر هاسکر-شیلر ذرت : این دستگاه علاوه بر برداشت و حذف پوشش بلال جداسازی دانه های بلال را از سطح چوب انجام می دهد و مشابه کمباین غلات دانه ذرت آماده مصرف را تحویل می نماید. غالبا برای برداشت ذرت دانه ای بکار می رود و استفاده از آن برای مزارع ذرت بذری قابل توصیه نمی باشد.

شایان ذکر است که در صورت مطلوب بودن شرایط اقلیمی و عدم ریزش باران های پاییزه، می توان محصول ذرت دانه ای را در مزرعه رها کرد تا رطوبت آن در شرایط طبیعی کاهش یابد و این روش به عنوان روش آفتاب خشک در بسیاری از مناطق گرم کشور قابل توصیه و متداول می باشد و در صورت آفتاب خشک شدن ذرت و کاهش رطوبت به ۱۴ الی ۱۶ درصد، هزینه خشک کن ذرت نیز از هزینه های تولید کاسته خواهد شد. لازم به توضیح است که در برخی مناطق کشور نظیر تربت جام در استان خراسان رضوی خسارت موش، ذرت دانه ای را در مزرعه در مرحله برداشت تهدید می نماید، بنابراین ضروریست نسبت به برداشت به هنگام مزرعه اقدام شود.

تعیین رطوبت دانه ذزت

تعیین رطوبت دانه ها در مرحله برداشت حائز اهمیت فراوان است. برای تعیین رطوبت دانه ابتدا لازم است نمونه ۱۵۰ الی ۲۰۰ گرمی از دانه یا بذر برداشتی تهیه و سپس توسط دستگاه رطوبت سنج استاندارد، رطوبت آن تعیین می گردد. در زمان برداشت مزارع ذرت دانه ای رطوبت مطلوب دانه ها ۲۰ الی ۲۵ درصد و برای مزارع ذرت بذری حداکثر ۱۸ الی ۲۰ درصد می باشد که پس از خشک کردن دانه ها بایستی رطوبت ذرت دانه ای و بذری به ترتیب به ۱۴ و ۱۲/۵ درصد تقلیل یابد تا مانع از کپک زدن دانه ها و ایجاد آلودگی گردد. لازم به ذکر است که کنسرسیوم ذرت همه ساله مبلغ خشک کردن هر کیلو ذرت دانه ای مرطوب را تعیین و به ایستگاه های ذرت خشک کنی سراسر کشور ابلاغ می کند.

برداشت ذرت علوفه ای

روند صعودی افزایش کشت و تولید ذرت علوفه ای در سالهای اخیر قابل توجه و نیازمند توجه و برنامه ریزی می باشد. علیرغم این که کیفیت علوفه ای و سیلویی نیز بایستی در کنار کمیت آن مدنظر قرار گیرد اما تاکنون به دلیل نیاز مبرم واحدهای دامداری کیفیت محصول کمتر مورد توجه بوده است و قیمت محصول بر مبنای کیفیت تعیین و تعریف نشده است. بایستی توجه داشت که حداقل ۳۰ الی ۵۰ درصد وزن بوته ذرت علوفه ای را بایستی بلال تشکیل دهد و این دررشرایطی است که بسیاری از مزارع ذرت علوفه ای کشت تابستانه بوده و درصد بلال علوفه کمتر از ۲۰ درصد می باشد.

لذا مرحله مناسب برداشت ذرت علوفه ای خمیری شدن دانه ها می باشد که رطوبت دانه ها و بوته ذرت بین ۶۵ تا ۷۰ درصد است. برداشت زودتر از موقع به دلیل نداشتن کیفیت مناسب و از دست دادن پساب فراوان مورد پسند واحدهای دامداری نمی باشد. همچنین برداشت در موقع محصول به دلیل خشک شدن بوته ها در واحدهای دامداری برای حیوانات نشخوار کننده، نظير گاو مشکل آفرین است و معمولا از معده حیوان برمی گردد.

لذا بایستی آن را با ملاس غنی سازی نموده و سپس در جیره دام وارد نمایند. برای برداشت ذرت علوفه ای نیز می توان از چاپرهای یک ردیفه، دو ردیفه و یا ۴ ردیفه پشت تراکتوری استفاده نمود. همچنین با توسعه و بکارگیری چاپرهای خورشیدی (خودکششی ۶ ردیفه که سرعت بالایی برای برداشت دارند در سالهای اخیر مشکل عمده ای برای برداشت ذرت علوفه ای در کشور وجود ندارد و در صورت توسعه بیشتر کشت، ادوات برداشت از سایر استان های همجوار قابل تامین است.

سرمای پاییزه در زرت

معمولا در مزارع ذرت در بسیاری از استان های کشور در نیمه اول مهرماه احتمال بروز سرمای پاییزه وجود دارد. بررسی میانگین داده های هواشناسی موید وقوع اولین سرمای پاییزه در حدود ۲۰۰ الی ۲۱۰ روز از اول فروردین ماه یا حدود ۱۵ الی ۲۵ مهر ماه می باشد. انحراف معیار اعداد حدود ۱۵ روز است.

این بدین مفهوم است که امکان وقوع اولین یخبندان پاییزه در محدوده زمانی ۱۵ مهر تا ۱۵ آبان با احتمال بیش از ۹۵ درصد وجود دارد. بررسی ها نشان می دهد که تاریخ بروز سرمای زودرس پاییزه برای شهرستان های همدما نظیر بیرجند و قائن در خراسان جنوبی، تربت حیدریه، مشهد و نیشابور در خراسان رضوی، قوچان، شیروان و بجنورد در خراسان شمالی و… تقریبا همزمان می باشد.

لذا حداکثر فرصت رشد و نمو ذرت با حداقل استرس سرما در کشت تابستانه، حدود ۱۰۰ تا ۱۱۵ روز از ابتدای تابستان می باشد. بنابراین بایستی فقط ارقام زودرس ذرت دانه ای نظیر رقم فجر (KSC260)، رقم دهقان (KSC400)، رقم دابل کراس ۳۷۰ (DC370) و یا ارقام دیررس و میان رس ذرت سیلویی نظير KSC500 و KSC704 در کشت تابستانه کشت شوند.

انواع تنش سرما در ذرت

1.  تنش سرمازدگی برگشت پذیر (الاستیک)
2.  تنش سرمازدگی غیر قابل برگشت (پلاستیک) تنش سرمازدگی برگشت پذیر (الاستیک) در برخی سال ها کاهش ناگهانی درجه حرارت محیط در اوایل فصل پاییز، به محصول ذرت دانه ای یا سیلویی که به مرحله برداشت نرسیده خسارت می زند. سرمازدگی معمولا در درجه حرارت های بالاتر از صفر اما پایین تر از آستانه حداقل تحمل درجه حرارت (۱۰ درجه سانتیگراد)، اتفاق می افتد و گیاه بدون این که یخ زدگی بروز کند، آسیب می بیند.

از نظر فیزیولوژیکی آثار این تنش الاستیک یا برگشت پذیر خواهد بود و با رفع دوره سرما گیاه مجددا بهبود یافته به رشد خود ادامه می دهد. بروز صدمات ناشی از سرمازدگی نیز با مدت زمانی که گیاه در معرض سرما قرار می گیرد رابطه دارد. به عبارت دیگر در یک درجه ثابت با افزایش زمان، خسارت حاصله از سرما افزایش می یابد. برخی صدمات غیر مستقیم دیگر ناشی از سرمازدگی شامل کمبود مواد غذایی (گرسنگی) گیاه است که در اثر افزایش سریع تنفس و کاهش فتوسنتز خالص پیش می آید و پس از رفع سرما بهبود می یابد.

تنش سرمازدگی غیر قابل برگشت (پلاستیک)

چنانچه بروز سرما سریع بروز باشد، صدمات ناشی از آن نیز به سرعت بروز می کند. این حالت که شوک سرمایی نامیده می شود، در هنگام کاهش ناگهانی درجه حرارت در جریان رشد گیاهان پیش می آید و در اثر آن تراوایی غشای سلولی بلافاصله از بین رفته و سلول ها از نظر میکروسکوپی به حالت پلاسمولیز کاذب در می آیند (غشاء از دیواره سلولی جدا می شود).

به دنبال این حالت ترکیبات داخلی سلول از جمله پتاسیم به سرعت به بیرون سلول نفوذ می کنند و از تجمع این مواد در فضاهای بین سلولی، تاول های آبسوخته ای بوجود می آید که در زیر آن ها آب جمع می شود. این نوع خسارت سرمازدگی غیر قابل برگشت (پلاستیک) بوده و بعد از برطرف شدن سرما بهبود نخواهد یافت.

خشکی نیز تنش ثانویه ناشی از سرمازدگی محسوب می شود. معمولا در هنگام بروز سرما به علت سرد شدن محیط ریشه، گیاه قادر به جذب آب کافی نخواهد بود، زیرا ریشه برای جذب آب به درجه حرارت خاصی نیاز دارد. تخریب پروتئین ها، از بین رفتن ذخایر و کمبود پروتئین، توقف جریان سیتوپلاسمی، تجمع مواد سمی(آمونیاک، نیترات، پلی فنل ها و سایر مواد حد واسط) از سایر عوارض ناشی از سرما زدگی می باشند.

شرایط بروز سرما در ذرت

خسارت ناشی از سرما به شدت دما و مدت زمان دوام آن بستگی دارد. دمای صفر درجه سانتیگراد به مدت ۵ – ۴ ساعت و یا ۲- درجه به مدت حتی چند دقیقه صدمه شدیدی به بافت های برگ و ساقه وارد می سازد. برای ایجاد خسارت سرما در گیاه ذرت لازم نیست الزاما دما به صفر و یا زیر صفر درجه سانتیگراد برسد، بلکه در دمای بین ۲ تا ۴ درجه سانتی گراد هم احتمال سرمازدگی و سبز خشک شدن گیاه وجود دارد.
در شرایطی که آسمان صاف، بدون ابر و آرام باشد، تلفات دمای تشعشعی داخل مزرعه خیلی سریع بوده و هر ک د ده و سرمازدگی حتی در درجات بالاتر از صفر درجه سانتیگراد نیز به وقوع می پیوندد. در شرایط دمای داخل برگ ها ممکن است به زیر صفر درجه کاهش یابد در دمای نزدیک به یخ زدن، چنانچه مزرعه ذرت در یک منطقه مسطح و کم ارتفاع که محل جمع هوای سرد است قرار گرفته باشد یخ زدگی رخ می دهد، در حالی که در نقاط مرتفع تر همان منطقه ممکن است گیاه از سرما مصون بمانند.

یک مزرعه متراکم نیز با محبوس کردن دما کمتر صدمه می بیند و بیشتر خسارت سرما در حاشیه های مزرعه که تراکم کمتری دارند، مشاهده می شود. اندام های مختلف بوته نسبت به سرمازدگی حساسیت های متفاوتی دارند. برگ ها حساس ترین اندام ها هستند، زیرا نازکی برگ مانع نگهداری دمای داخلی آن می گردد. اما ساقه، غلاف های اطراف بلال و دانه به خاطر ضخامت بیشتر و نگهداری بهتر دما، کمتر صدمه می بینند. برودت دمای سطح خاک در حدود ۵ درجه بیشتر از دمای هوا بوده و ممکن است یک تا دو روز زودتر رخ دهد. معمولا علائم سرمازدگی در روی برگ و غلاف زودتر مشاهده می گردد.

ارزیابی خسارت سرما در ذرت

برای ارزیابی مزرعه سرمازده اولین بازدید در صبح روز بعد از وقوع سرما انجام می گیرد. پس از بالا آمدن خورشید و در اواسط صبح و پس از شروع فعالیت عادی بوته ها، علائم سرمازدگی قابل رویت می باشند. بافت های سرما زده تغییر رنگ داده، خشک شده و محتویات درون سلولی به صورت مایعی قندی در سطح برگ ها و ساقه جاری می شوند . در ارقام متوسط رس و دیررس ذرت ( TWC 647 ، SC 604 ، SC647 ، SC704 ، SC500 )، در اوایل تا اواسط مرحله دندانی شدن (۴۰ – ۳۵ روز بعد از ظهور کاکل بلال) و از اواخر مرحله خمیری دانه برداشت شروع می گردد.

با شروع این مرحله یک لایه نشاسته سخت در سطح دانه تشکیل شده که به تدریج به طرف انتهای بذر یعنی محل اتصال دانه به چوب بلال حرکت میکند. حد فاصل نشاسته سخت و نرم، از قسمت پشت دانه به صورت خط کمرنگی دیده می شود که به آن خط شیری می گویند. در آخر این مرحله دانه ها به حداکثر وزن رسیده و انتقال مواد غذایی به دانه متوقف می گردد.

عوارض بروز خسارت سرما در این مرحله بیشتر مواقع محدود به قسمتی از برگ می گردد. وزن برگ معمولا حدود ۲۰ – ۱۵ درصد از کل وزن تر علوفه را تشکیل می دهد. برگ های سرما زده ابتدا از رنگ سبز به خاکستری تغییر رنگ داده و سرانجام خشک و قهوه ای رنگ می شوند. در سرمازدگی خفیف برخی برگ ها پس از مدتی بهبود یافته و فعالیت عادی خود را ادامه می دهند. یک مزرعه نارس ذرت علوفه ای رطوبت بالایی دارد. چنین محصولی اگر سیلو گردد پس آب زیادی ایجاد کرده و تلفات ماده خشک (انرژی) توسط شیرابه زیاد خواهد بود.

در چنین مزارعی باید به گیاهان اجازه داده شود رشد خود را ادامه داده تا این که میزان ماده خشک بوته به حدود ۳۵ – ۳۰ ٪ برسد و نباید در برداشت عجله نمود. عملکرد یک مزرعه سرما زده نیز می تواند اضافه شود. برداشت زود به معنی کاهش عملکرد ماده خشک و خطر ریسک تخمیر نامناسب در سیلو و تولید یک سیلوی ترش (اسیدی) است.

در شرایطی که سرمازدگی شدید بوده و تمام بوته صدمه ببیند، سرعت خشک شدن محصول افزایش می یابد. در این مزارع نیز برداشت محصول باید زمانی آغاز شود که میزان ماده خشک بوته به ۳۵ – ۳۰٪ رسیده باشد. به عنوان آخرین راه حل میتوان در زمان سیلو کردن محصول، دانه یا کاه غلات را به منظور کاهش درصد رطوبت و افزایش ماده خشک سیلو اضافه نمود. حدود ۱۴ کیلوگرم کاه یا دانه غلات در هر تن محصول سیلویی، میزان ماده خشک را به میزان یک درصد افزایش می دهد.

برای تعیین ماده خشک بوته، بهتر است نمونه ای تهیه و به آزمایشگاه ارسال گردد. اگر مزرعه آماده برداشت بوده (۳۰٪ ماده خشک) و سرمازدگی به وقوع پیوندد، مزرعه باید هرچه زودتر واکثر طی ۵ – ۴ روز بعد برداشت و سیلو گردد. چنین مزراعی سریعا خشک می کردند، به خصوص اگر هوا گرم باشد. اگر میزان ماده خشک مزرعه بیشتر از ۳۵٪ باشد، باید دستگاه برداشت طوری تنظیم گردد که اندازه قطعات علوفه برش خورده از ۱۰ – ۸ میلیمتر تجاوز نکند. همچنین در موقع پر کردن سیلو باید فشردن سیلو به خوبی و بقدر کافی انجام گیرد.

نیترات در محصول سرما زده ذرت

نیتروژن معمولا به شکل نیترات از طریق ریشه جذب گیاه می گردد. سپس از طریق ساقه به برگ ها منتقل و در آنجا به پروتئین تبدیل می گردد. در شرایط عادی رشد و نمو، همزمان با رسیدن محصول، میزان نیترات در بوته کاهش یافته و به صفر می رسد. بعضی مواقع مقدار نیترات در محصول سرما زده و قبل از سیلو کردن بسیار بالا است. تغذیه چنین محصولی می تواند موجب بروز مسمومیت نیترات در دام شده که گاهی اوقات همراه با تلفات دام نیز می باشد.

روش های کاهش خطر مسمومیت نیترات

1. تاخیر در برداشت مزرعه با توجه به درصد ماده خشک بوته. در صورتی که محیط آفتابی باشد، تاخیر ۴ – ۳ روزه در برداشت می تواند مقدار نیترات را تا حد اطمینان بخشی کاهش دهد.
2. محصول سرما زده به خاطر خشک بودن بیش از حد، باید سریعا برداشت گردد. لذا ارتفاع برداشت بایستی حداقل از ۳۰ سانتی متری سطح خاک صورت پذیرد. معمولا میزان تجمع نیترات در قاعده ساقه بیشتر از سایر اندام ها است. محصول سرمازده باید قبل از تغذیه حداقل به مدت ۳ هفته در سیلو مانده باشد. بهتر است از مصرف تازه خوری بوته یا علوفه چاپر شده خودداری گردد. تخمیر سیلو موجب کاهش میزان نیترات می گردد. در صورت مصرف تازه خوری محصول سرمازده، آزمون نیترات قبل از تغذیه و یا قبل از پر کردن سیلو ضروری است. اگر میزان نیترات در علوفه بالا باشد بهتر است برداشت محصول از ارتفاع بیشتری انجام گیرد.

ارزش غذایی ذرت سیلویی سرمازده

تاثیر سرمازدگی در ارزش غذایی ذرت سیلویی به شدت سرمای حادث شده و مرحله رشدی بوته ذرت بستگی دارد. قابلیت هضم بوته ذرت در اواخر مرحله دندانی شدن (خط شیری در وسط دانه) به حداکثر می رسد، اما تغییرات آن از ابتدا تا انتهای این مرحله (ناپدید شدن خط شیری و رسیدن فیزیولوژیکی دانه)، ناچیز است. دلیل آن این است که در اواخر فصل رشد ذرت، برگ ها و ساقه ذرت سرشار از ترکیبات غیر ساختمانی انرژی زا بوده که به تدریج به دانه منتقل و ذخیره می گردند.

وقتی بوته کامل ذرت برای سیلو برداشت می گردد چندان مهم نیست که کربوهیدرات ها در دانه و یا در برگ و ساقه ذخیره شده باشند. از این رو مزرعه سرما زده ذرت سیلویی (با در نظر گرفتن ماده خشک بوته)، باید هرچه سریعتر برداشت شود. مقدار پروتئین خام با رسیدن بوته تدریجا کاهش می یابد. در محصول سرما زده نارس میزان پروتئین خام معمولا بیشتر از محصول رسیده است. سرما زدگی، خوش خوراکی ذرت سیلو شده را تا حدودی کاهش می دهد که چندان مهم نیست و می توان با افزودن ملاس چغندرقند در موقع تغذیه بتدریج گاوها را به خوردن تشویق نموده و پس از عادت کردن به طعم غذا، ملاس را از جیره حذف نمود.

ذرت دانه ای سرما زده

برآورد خسارت سرما در ذرت دانه ای بستگی به مرحله رشد دانه در زمان وقوع سرما و تعداد های سرما زده دارد. هر چه دانه به مرحله رسیدن فیزیولوژیکی (تشکیل لایه سیاه در با اتصال دانه به چوب بلال)، نزدیکتر باشد، خسارت ناشی از سرما کمتر خواهد بود. و اگر تمام برگ ها در اثر سرما از بین بروند، بخاطر انتقال کربوهیدرات ها از ساقه به بلال ادامه رشد تا رسیدن دانه متوقف نخواهد شد.

افزایش وزن دانه تا زمانی که برگ سبز روی بوته باشد (به خصوص برگ های بالاتر از بلال) تا تشکیل لایه سیاه ادامه خواهد یافت و حتی در صورت نبودن برگ سالم، اگر غلاف های بلال و ساقه سبز و سالم باشند، این روند ادامه خواهد یافت. اگر در طی دوره پر شدن دانه یخ زدگی رخ ندهد، اما هوای سرد (۱۲ – ۷ درجه سانتیگراد)، به مدت چند روز ادامه داشته باشد، در این صورت رسیدگی پیش از موعد رخ داده و افزایش وزن دانه متوقف می گردد. اگر ذرت در مرحله ۳۰ درصد خط شیری با سرمای شدید مواجه گردد، پتانسیل عملکرد کمی خواهد داشت.

دانه ها چروکیده شده و لایه خارجی پوست از دانه جدا می گردد. بهتر است این مزرعه را تا فراهم شدن شرایط مناسب برای مصرف سیلو نگهداری نمود و سپس برای مصرف سیلویی برداشت کرد. محصول شدیدا سرما زده به مدت زمان بیشتری برای خشک شدن نیازمند است که خود موجب افزایش خسارت می شود، زیرا نارس بودن بوته موجب افزایش درصد شکستگی ساقه می گردد.

خسارت قارچ ها و کپک ها در نتیجه کاهش سرعت خشک شدن دانه افزایش یافته و وزن دانه کاهش می یابد. در زمان برداشت با کمباین به خاطر رطوبت بالای بذر درصد شکستگی دانه و چوب بلال افزایش یافته و در نتیجه ضایعات نیز بیشتر شده و پس از خشک شدن و بوجاری محصول سالم کمتری به دست می آید.

روش های کاهش خسارت سرما در ذرت

با اعمال برخی اقدامات میتوان خطر ریسک سرمای پاییز را کاهش داد از جمله:

1. رکنیت بموقع با در نظر گرفتن دوره رشد هیبرید انتخابی و با در نظر گرفتن تاریخ اولین سرمای پاییز.
2. استفاده از ارقام زودرس تر در کشت تاخیری.
3.  انتخاب قطعه کشت ذرت در اراضی دارای کمی شیب و ترجیحا در جهت شمال – جنوب بهتر از اراضی است که مسطح بوده و یا محصور در بین ارتفاعات باشند.

 

مسائل پس از برداشت ذرت

یکی از مسائل مهم پس از برداشت ذرت دانه ای از بین بردن بقایای گیاهی می باشد و روش های مختلفی تاکنون مورد استفاده بوده است که مختصرا به آن ها اشاره می شود.

استفاده از ساقه خرد کن ها: پس از برداشت ذرت دانه ای می تواند با قطعه قطعه کردن ساقه گیاه و کاه و کلش باقی مانده و بازگرداندن آن به خاک مزرعه مناسب و قابل توصیه باشد. به علاوه می تواند به آماده سازی بهتر بستر بذر برای کشت پاییزه نیز کمک کند.

آتش زدن مزارع پس از برداشت: در مناطقی نظیر استان فارس متداول بوده و به لحاظ علمی پذیرفته نیست، زیرا باعث از بین رفتن بسیاری از میکروارگانیسم ها و موجودات مفید خاک گردد.

برداشت و جمع آوری بقایای ذرت دانه ای: روش دیگر برداشت بقایای ذرت دانه ای پس از برداشت دانه با کمباین می باشد که بدلیل کمبود مواد آلی خاک های ایران به ویژه در استان های خشک و نیمه خشک نظیر خراسان و کرمان قابل توصیه نیست و بهتر است بقایای محصول به خاک باز گردانده شود.

مشکلات و مسائل مرتبط با رقم، گروه رسیدن رقم، زمان کاشت، رطوبت برداشت و خشک کن :

از آنجایی که بالغ بر ۶۵ درصد از مزارع ذرت دانه ای با رطوبت بیش از ۳۰٪ برداشت می شوند و خشک کردن دانه با درجه حرارت ۱۴۰ – ۱۳۰ درجه سانتی گراد انجام می شود، لذا کشت ارقام مناسب با توجه به طول دوره رشد محصول در هر منطقه حائز اهمیت فراوان است خشک کن ها ممکن است خورشیدی (شکل ۷۳) یا الکتریکی (شکل ۷۴) باشند. در خشک کن های خورشیدی بذر در مقابل تابش آفتاب خشک می شود. در خشک کن های الکتریکی ورود هوای گرم به داخل دستگاه سبب خشک شدن دانه ها می گردد.

در صورت خشک نشدن محصول فاسد شده و انواع قارچ ها به خصوص انفولا توکسین در آن رشد می کند که سبب ضرر می شود. به همین دلیل زارعین مجبورند محصول خود را به قیمت بسیار پایین به واسطه ها بفروشند و سود کمتری ببرند. برای خشک کردن، ابتدا ذرت در منطقه ای که صاف و آسفالت می باشد دپو گردیده سپس توسط بالابر ها وارد سیستم خشک کن شده و عمليات خشک کنی آغاز می شود و پس از پایان به مبادی مصرف انتقال میابد.

یکی دیگر از مشکلات آن است که ضریب تبدیل دانه در سطح جهانی ۷/۱  و در ایران حدود ۲/۳ است که می تواند متاثر از انتخاب نامناسب رقم مورد کشت به ویژه کشت ارقام دیررس و متوسط رس در مناطق با فصل رشد کوتاه و یا به عنوان کشت تابستانه می باشد. حلقه گمشده دیگر در فرآیند تولید ذرت دانه ای وزن هکتولیتر یعنی وزن دانه در حجم ۱۰۰ لیتر می باشد که این میزان در ذرت مرغوب خارجی بالغ بر ۵۵ کیلوگرم است در صورتی که در کشور ما در حدود ۴۷ کیلوگرم است و می تواند باز هم متأثر از انتخاب نامناسب رقم مورد کشت، پر نشدن کامل دانه ها و بالطبع رطوبت بالای دانه در زمان برداشت باشد. انتظار می رود با آگاهی بخشی به کشاورزان به عنوان حلقه اصلی زنجیره تولید در آینده ای نزدیک شاهد خودکفایی در تولید این محصول استراتژیک در کشور باشیم.

منبع:

ذرت ژنتیک، به نژادی، به زراعی و فرآوری

مولفان:

دکتر سعید خاوری خراسانی

مهندس شیرین قاضیان تفریشی

 

برای مشاهده اخبار روز صنعت پسته و مطالب مفید کشاورزی و پسته به کانال پسته رفسنجان بپیوندید 

برای عضویت در کانال بر روی تصویر زیر کلیک کنید: