مهمترین بیماری های حبوبات(نخود،لوبیا،باقلا و نخود فرنگی) در ایران و روش های مبارزه با آن ها

مهمترین بیماری های حبوبات(نخود،لوبیا،باقلا و نخود فرنگی) در ایران و راه های مبارزه با آن ها

در این بخش مهم ترین بیماری حبوبات (نخود،لوبیا،باقلا و نخود فرنگی) در ایران و روش مبارزه با آن ها را مورد برسی قرار میدهیم .مهم ترین بیماری های حیویات عبارتند از :

بیماری برق زدگی نخود (Aseechyta Blight)و راه مبارزه با آن

Ascochytarabiei ( Tel : DicyneAscomycota Pezizomycotina Dotidiomycetes Pleosporomycetidae Pleosporales Pleosporaceae DidymellaPhyllum: Subphylum: Class: Subclass: Order: Fam: Genus:

بیماری برق زدگی نخود (Aseechyta Blight)و راه مبارزه با آن

ویژگی های بیماری برق زدگی نخود (Aseechyta Blight)

۱- اسپورهای غیر جنسی عامل بیماری، داخل یک ماده ژلاتینی قرار داشته که تنها توسط باران توأم با باد پراکنده می شوند؛ بنابراین در نخودکاری هایی که در ابتدای فصل زراعی (فروردین و اردیبهشت ماه) کشت می شوند به دلیل وجود حجم بالای باران، بیماری باشدت بیشتری رخ می دهد. به همین دلیل کشت دیرهنگام باعث کاهش بیماری می شود.

۲- به دلیل هتروتال بودن عامل بیماری، فرم جنسی تنها در بعضی از مناطق گزارش شده که در این مناطق زمستان گذرانی به صورت اسکو کارپ می باشد که این آسکوکاربهادر زمستان تشکیل می شوند.

۳-بیماری بذرزاد بوده و پیکنیدیوم ها و میسیلیومها در پوستهی بذر(نه سطح بذر) قال دارند.

۴- علاوه بر بذر، کاه و کلش در بقا و پایداری بیماری مهم می باشند. در سیستم No tillage شدت بیماری افزایش می یابد.

۵- اگر بیماری، ناشی از بذرهای آلوده باشد علائم در قسمت های زیرین بوته ها دیده می شود؛ ولی اگر منشأ آلودگی اسپورهای هوازاد باشد علائم اولیه به صورت لکه های نکروز شده، در برگهای جوان دیده میشود.

۶- این بیماری تمام قسمت های هوایی گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد و در محل آلودگی، لکه های قهوه ای رنگی ایجاد می شود که در این لکه ها، پیکنیدیوم ها به صورت حلقه های متحدالمرکزی تشکیل می شوند.

۷- بیشترین خسارت؛ زمانی است که لکه های نکروزه شده، روی ساقه و نزدیک طوقه ایجاد شوند زیرا چنین بوته هایی از همین نقاط شکسته می شوند.

روش مبارزه با بیماری برق زدگی نخود (Aseechyta Blight)

– کشت دیر هنگام و عمیق بذر (۱۵cm یا بیشتر) باعث کاهش بیماری می شود.

– شخم بقایا به عمق ۱۰cm یا بیشتر، باعث از بین رفتن زادمایه های قارچ می شود.

– آبیاری بارانی باعث افزایش بیماری شود. و استفاده از بذر سالم و عاری از آلودگی

و ضدعفونی بذر باید توسط قارچ کش هایی که قابلیت نفوذ به داخل بافت را داشته باشند صورت گیرد (سیستمیک باشد؛ مانند مانکوزب (دیتان ام ۴۵)) و از قارچ کش های تماسی نمی توان استفاده کرد.

– استفاده از مانکوزب (دیتان ام ۴۵)، کاپتان (ارتوساید، کاپتان) و کلروتالونیل (داکونیل) به صورت محلول پاشی، پس از هر بارندگی تا زمانی که بارندگی فصلی ادامه دارد.

-رعایت تناوب زراعی و کشت مخلوط نخود با گندم و جو می تواند موثر باشد.

 بیماری بوته زردی فوزاریومی نخود و راه مبارزه با آن

Fusarium oxysporum f.sp ciceri

 بیماری بوته زردی فوزاریومی نخود و راه مبارزه با آن

ویژگی های بیماری بوته زردی فوزاریومی نخود

1- این بیماری بذرزاد و خاکزاد است.

۲- بقا به صورت ميسيليوم و کلامیدوسپور در بذر، خاک و همچنین روی ریشه و ساقه های مدفون شده (این ریشه و ساقه ها در خاک تا ۶ سال بیمارگر را در خود حفظ می کنند) دوام دارد. زمانی که بوته های سالم سبز بوده، بوته های بیمار زرد هستند.

۳- به دلیل خاکزاد بودن عامل بیماری، علائم در مزرعه به صورت لکهای دیده میشود علائم را در گیاهچه مشاهده کرد.

۴- این بیماری قادر است در هر مرحله ای به گیاه حمله کند. سه هفته بعد از کاشت می توان علائم را در گیاهچه مشاهده نمود.

 ۵- باید توجه داشت که گونه ى Fusarium solani باعث پوسیدگی ریشه و گونه یF . Oxysporum باعث پژمردگی آوندی می شود.

۶- در مواردی تنها تعدادی از اندام های هوایی مورد حمله ی بیمارگر قرار می گیرد، در نتیجه پژمردگی به صورت ملایم دیده می شود.

۷- باید توجه داشت که علاوه بر این قارچ، ویروس و آفات ریشه ی نخود نیز باعث زرد شدن بوته ها می شوند که تفکیک آنها در مزرعه مهم است. در زردی ناشی از

F. oxysporum ، برگها از قسمت پایین بوته شروع به زرد شدن کرده و ریزش می کنند (زیرا این قارچ در آوند چوبی فعالیت می کند و جهت حرکت شیرهای خام در آوند چوبی از پایین به بالا است)؛ اما در بوته زردی ناشی از ویروس، زرد شدن برگها در قسمت بالای بوته ها دیده می شود (این ویروس درآوند آبکش بوده و جهت حرکت شیرهی پرورده از بالا به پایین است هر چند در گونه ی Fusarium solani نیز زردی از بالا به پایین دیده می شود ولی درون آوند نیست) و برگها ریزش نمی کنند.

اگر از ساقه و ریشه مقطع عرضی تهیه شود، آوندهای آبکش، قهوه ای رنگ می باشد. اگر گیاه را از زمین کشیده؛ به طوری که به راحتی از خاک بیرون آید؛ عامل بیماری فوزاریوم است و چنانچه ریشه ها محکم باشند احتمالا عامل بیماری ویروس است. بوته هایی که به طور ناگهانی سبز خشک شده و می میرند یا برگهای آنها مایل به سفید شده، مورد حمله ی آفات  ریشه قرار گرفته اند.

دوام گونه های فوزاریوم در خاک و زندگی ساپروفیتی آنها روی بقایا، به دما و رطوبت بستگی دارد.

روش مبارزه با بیماری بوته زردی فوزاریومی نخود

– استفاده از رقم مقاوم (کاربردی ترین روش).

– ضدعفونی بذر با استفاده از ایپرودیون- کاربندازیم (رورال TS)، کاپتان (ارتوساید، کاپیتان)

– استفاده از کود نیتروژنه به فرم سولفات و نیترات آمونیوم؛ روی ریشه دهی، اسیدیته خاک و مبارزه بیولوژیکی میکروارگانیسم های خاک موثر است.

– به دلیل داشتن فرمهای مخصوص، تناوب موثر است.

– انتقال بیماری از طریق آب، خاک وبذرهای آلوده انجام می شود؛ بنابراین آبیاری صحیح توصیه می شود.

بیماری آنتراکنوز لوبيا و راه مبارزه با آن

Colletotrichum lindemuthianum (Tel: Glomerella lindemuthiana)

بیماری آنتراکنوز لوبيا و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری آنتراکنوز لوبيا

۱- مهم ترین علائم بیماری روی غلافها، به صورت لکه های کوچک حلقوی قرمز مایل به قهوه ای دیده می شود.

۲- عامل بیماری بذر زاد است و در بقایا زمستان گذرانی می کند که میزان پایداری عامل بیماری روی بقایای آلوده تا حد زیادی به شرایط محیطی وابسته است

۳- بیماری در مناطق خنک و مرطوب و روی لوبیا، عدس، ماش و باقلا دیده شده است.

۴- اگر بذور آلوده به بیماری کاشته شود روی برگ لبه ها(کوتیلدون) و ساقه ی گیاهچه ها (هیپوکوتیل) زخمهای قهوه ای تا سیاه رنگی دیده شود که این لکه ها موجب پوسیدگی هیپوکوتیل شده که ساقه دیگر تحمل قسمت های بالا را نداشته و شکسته می شود.

۵- روی بذر آلوده ممکن است لکه های کمی فرورفته به رنگ قهوه ای مایل به قرمز ديده شود.

۶- خسارت این بیماری روی لوبیای سبز زیاد و رایج است.

۷- بیماری پلیسیکل بوده و اسپورهای قارچ به راحتی توسط قطرات آب، باد، انسان ماشین آلات به سایر مزارع سالم انتقال می یابد.

۸- علائم روی برگ مشخص نبوده، بنابراین در مزرعه، از روی برگ به وجود بیماری توان پی برد.هرچند در سطح زیرین برگ نیز، لکه های زاویه داری به رنگ تیره دیده می شوند.

۹- عامل بیماری از قارچهای آسروول دار است.

۱۰- بوته لوبیا در تمام مراحل رشد به این بیماری حساس است.

روش مبارزه با بیماری  آنتراکنوز لوبيا

– کاشت بذر عاری از بیماری و گرفتن بذر سالم از مناطق نیمه خشک.

– تیمار بذر توسط مانکوزب (دیتان ام ۴۵) و محلول پاشی توسط کلروتالونیل (داکونیل)، اندازیم (دروزال، باویستین) در زمان گلدهی، انتهای گلدهی و پر شدن غلافها موثر است

و به دلیل اینکه قارچ در شرایط مزرعه قدرت ماندن بالایی دارد، بقایای گیاهان باید در پایان برداشت محصول شخم زده شود تا منبع زمستان گذرانی قارچ کاهش یابد.

– تناوب دو ساله با غلات. کاشت در زمین سالم موثر است.

– دستگاه های بوجاری و بسته بندی (بیلر) در مناطق آلوده به عنوان یک منبع بیماری به شمار می آیند بنابراین باید دقت شود.

– اجتناب از حرکت های غیر ضروری در مزارع جهت جلوگیری از گسترش بیماری.

بیماری زنگ لوبیا و باقلا و راه مبارزه با آن

Uromyces phaseolivar. Typica Uromyces viciae-fabaeBasidiomycota Phyllum: Subphylum: PucciniomycotinaPucciniomycetes Class:Puccinales Order:Pucciniaceae Fam:Uromyces Genus:

بیماری زنگ لوبیا و باقلا و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری زنگ لوبیا و باقلا

۱- این زنگ بلند چرخه و جورسرایه است. تمام مراحل آن روی لوبیا تشکیل می شود.

۲-این زنگ روی برگ و گاهی ساقه، دمبرگ و غلاف دیده می شود.

۳-گرما دوست است و علایم بیماری در اواخر فصل رشد ظاهر می شود.

۴- علایم به صورت جوشهای مدور فراوان به رنگ قهوه ای مایل به قرمز در برگها می باشد یوریدیوم های عامل بیماری هستند.

۵- برگ های به شدت آلوده، پاره پاره می شوند و بخش هایی از آنها می ریزد که باعث کوچک ها می شود و باعث کاهش عملکرد می شود.

مانند بوته ها می شود و باعث کاهش عملکرد می شود.

روش مبارزه با بیماری زنگ لوبیا و باقلا

 – بهترین روش کنترل زنگها استفاده از ارقام مقاوم است.

– رعایت تناوب با گیاه غير میزبان موثر است.

– استفاده از قارچ کش ها مانند تبوکونازول (راکسیل، فولیکور) یا آزوکسی استروبین به محض مشاهده علائم.

بیماری ویروس موزاییک معمولی لوبیا (Potyvirus) و راه مبارزه با آن

Bean common mosaic virus

بیماری ویروس موزاییک معمولی لوبیا (Potyvirus) و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری ویروس موزاییک معمولی لوبیا (Potyvirus)

١- باعث ایجاد رگ نواری شده بدین صورت که رگبرگها سبز و فاصله ی بین آنها روشن است. برگها قاشقی (چروکیده وتاشدن لبه ی برگها باعث دراز و نخی شدن آنها میشود). روی برگها نقاط زرد رنگی دیده میشود. غلافهای آلوده کوچکتر از حالت معمولی است. 

۲- مهم ترین عامل انتشار این ویروس از بوته های بیمار به بوته های سالم در مزرعه شته ها بوده که این ویروس از طریق گرده و مکانیکی نیز قابل انتقال است.

٣- ویروس عامل بیماری بذرزاد است و توسط شته های مختلف منتقل می شود.

۴- دامنه ی میزبانی محدود است.

روش مبارزه با بیماری ویروس موزاییک معمولی لوبیا (Potyvirus)

– استفاده از ارقام مقاوم مهمترین روش کنترل بیماریهای ویروسی است.

– پیشگیری از بیماری با اقداماتی مانند استفاده از بذر سالم و کشت زودهنگام.

بیماری ویروس موزاییک زرد لوبيا 

Bean yellow mosaic virus

بیماری ویروس موزاییک زرد لوبيا 

ویژگی بیماری ویروس موزاییک زرد لوبيا

– عمده خسارت این ویروس مربوط به باقلا می باشد و روی لوبیا مهم نیست.

– دامنه میزبانی وسیع تر از ویروس موزاییک معمولی لوبیا می باشد (این ویروس به گونه های مختلف خانواده حبوبات نظیر باقلا، نخود و نخود سبز حمله می کند) و روی لوبیاهای جنس Phaseolus بذر زاد نمی شود.

– در این بیماری میزان خسارت بستگی به زمان الودگی دارد به طوری که باقلا اگر در زمان گلدهی آلوده شود میزان خسارت بسیار ناچیز است.

– علائم در این بیماری نسبت بیماری موزاییک معمولی لوبیا کمتر است (بدشکلی و رنگ پریدگی برگها کمتر است).

– ناقل ویروس شته می باشد که انتقال با بذر خیلی کم است.

بیماری ویروس پیچیدگی برگ نخودفرنگی و راه مبارزه با آن

Pea leaf roll virus

بیماری ویروس پیچیدگی برگ نخودفرنگی و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری بیماری ویروس پیچیدگی برگ نخودفرنگی

۱- مهم ترین بیماری ویروسی نخود می باشد. این ویروس بذر زاد نیست.

۲- اگر گیاه تا مرحله ی غلاف دهی زنده بماند، غلاف ها بسیار کم و پراکنده می باشد. در اغلب موارد گیاه قبل از رشد کامل از بین می رود.

٣- باید توجه داشت که در بعضی مواقع پژمردگی فوزاریومی و ویروسی توأم باهم دیده می شود که در این حالت علاوه بر آوندهای آبکش، آوندهای چوبی نیز قهوه ای می شود.

۴- حشرات جونده ای مانند آبدزدک، طوقه بر و گوش خیزک که در ناحیه ی طوقه فعالیت دارند ممکن است به بافت آبکش صدمه بزنند و بوته خشک و کوتوله بماند که در این مورد بافت – آبکش قهوه ای نمی شود(وجه تمایز).

۵- دامنه ی میزبانی وسیع، به نخودایرانی، عدس، لوبیا، شنبلیله، یونجه و … حمله می کند.

۶- کوتولگی شدید در آلودگی های که در اول فصل صورت می گیرد دیده شده که در الودگی ها در زمان هایی غیر از اول فصل، کوتولگی آشکار نبوده ولی سایر علائم دیده می شود.

۷- مشخص ترین علائم بیماری، قهوه ای شدن بافت آبکشی و قاشقی شدن برگها می باشد.

۸- اگر در ناحیه ی طوقه، پوست را به صورت طولی برداریم، قهوه ای شدن بافت آبکشی مشخص است. باید توجه داشت که در زردی فوزاریومی باید برش عرضی تهیه کرد (چون در سیستم اوندی ساقه، بافت چوبی نسبت به بافت آبکشی داخلی تر است).

۹- بوته های آلوده به رنگ زرد، نارنجی یا قهوه ای و کوتوله بوده که به راحتی در مزرعه قابل تشخیص می باشد.

۱۰- برگهای گیاهان آلوده به هم پیچیده، ضخیم، ترد و لسانه

روش مبارزه با بیماری ویروس پیچیدگی برگ نخودفرنگی

کشت را زمانی باید انجام داد که فعالیت شته های ناقل کم باشد. معمولا در پاییز و زمستان این ویروس کم است.

– اگر کاری کنیم که آلودگی پاییزه کاسته شود، جهت کنترل مفید است. دیر کاشتن در پاییز مفید و سم پاشی های زمستانه با سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس جهت کنترل ناقلها هم مفید است.

– علائم معمولا در آبان ماه به صورت تک بوته ها در مزرعه دیده می شوند. زمستان در حاشیه یا وسط مزراع باقلا، بوته های زرد پراکنده از دور کاملا معلوم هستند. در بهار، مزرعه به طور یکدست زرد می شود(در زمستان، شته ها فعالیتی ندارند و در بهار و پاییز فعالیت آنها افزایش می یابد).

بیماری بلایت باکتریایی نخود (Bacterial Blight) و راه مبارزه با آن

Pseudomonas syringe pv.Pisi

بیماری بلایت باکتریایی نخود (Bacterial Blight) و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری بلایت باکتریایی نخود (Bacterial Blight)

١- علایم بلایت روی تمامی اندام های هوایی نخود ظاهر می شود.

۲- لکه ها در ابتدا براق و آبسوخته و سپس تیره و در نهایت نکروز می شوند. لکه ها عموما به رگبرگها محدود می شوند و حالت زاویه ای دارند.

روش مبارزه با بیماری بیماری بلایت باکتریایی نخود (Bacterial Blight)

– کاشت بذر سالم و به کارگیری ارقام مقاوم.

– بذرگیری از مناطق خشک

– تیمار بذرها توسط هیپوکلریت سدیم ۱./(وایتکس) باعث کاهش آلودگی به میزان ۱۵-۹۰ درصد بوده که روی جوانه زنی بذرها اثر سوء ندارد.

بیماری بلایت باکتریایی لوبیا (Bean Common Bacterial Blight) و راه مبارزه با آن

Xanthomonas compestris pv.Phaseoli

بیماری بلایت باکتریایی لوبیا (Bean Common Bacterial Blight) و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری بلایت باکتریایی لوبیا (Bean Common Bacterial Blight)

۱- این بیماری به طور معمول در مزارعی که در آنها از بذرهای آلوده جهت کشت استفاده شده است یا در مزراعی که در سالهای گذشته سابقه ی بیماری را داشته اند وجود دارد

۲- در صورت وجود آب و هوای گرم و مرطوب و خیس بودن سطح بوته ها، احتمال حضور بیماری سوختگی معمولی افزایش می یابد.

۳- کشت یک بذر آلوده می تواند منجر به آلودگی کل مزرعه شود.

۴- لکه های بافت مرده، غالبا توسط هاله ای به رنگ زردلیمویی احاطه شده اند(به عنوان یک اصل، وجه تمایز لکه های ایجاد شده توسط باکتری و قارچ ها در واقع همین هاله ی زرد رنگ می باشد). نشانه های بیماری روی غلافها شامل زخم هایی است که به تدریج مدور، کمی فرو رفته و به رنگ قهوه ای تیره در می آیند. روی بذرهای آلوده هیچ گونه علائمی را دیده نشده و قابل تفکیک از بذرهای سالم نیستند.

۵- بیمارگر گرمادوست بوده که بالاترین میزان خسارت؛ در دمای ۲۸-۳۲درجه سانتی گراد

۶- مهم ترین منبع اینوکلوم اولیه در فصل نامساعد، بذرهای آلوده می باشد که آلودگی روی آنها به صورت بیرونی و درونی وجود دارد که آلودگی بیرونی به راحتی توسط استرپتومایسین مهار می شود. در مناطق معتدل، زمستان گذرانی غالبا در بقایای آلوده میزان می باشد

. باکتری عامل بیماری در بقایایی آلوده موجود در سطح خاک؛ نسبت به بقایایی موجود در زیر خاک؛ در اثر شخم، دوام بیشتری دارد و در مناطق گرمسیر نیز، بقایای آلودهی میزبان برای بقا مهم است، این باکتری قادر است به صورت اپی فیت (روست) روی لوبیاهای داوطلب (گیاهان رشد یافته از دانه های برجای ماننده در مزرعه) و میزبان های چند ساله، بقای خود را تا فصل زراعی اینده حفظ کند و علاوه بر این می تواند به صورت اپیفیت روی برگهای گونه های غیر میزیان و علف های هرز نیز تا زمانیکه میزبان اصلی نمایان شود رشد کند.

۷- بیماری پلی سیکل بوده و باکتری عامل بیماری از طریق روزنه های هوایی از گیاه آلوده خارج شده و مایه ی تلقیح را جهت انتشار ثانویه ی بیماری فراهم می کند.

۸- پراکنش باکتری از طریق واپاشی قطرات آب و فعالیت های انسان حیوان و حشراتی مانند مگس سفید و مینوز، بقایای آلوده، خاک، برخورد برگهای خیس با یکدیگر و آب آبیاری می باشد.

روش مبارزه با بیماری بیماری بلایت باکتریایی لوبیا (Bean Common Bacterial Blight)

– استفاده از بذر سالم و تیمار بذر قبل از کشت.

– تناوب حداقل دو ساله.

– حذف علفهای هرز، لوبیای داوطلب و دیگر میزبان های تناوبی .

بیماری لکه قهوه ای باقلا (Cocholat spot) و راه مبارزه با آن

Botrytis fabae

بیماری لکه قهوه ای باقلا (Cocholat spot) و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری لکه قهوه ای باقلا (Cocholat spot)

١- علائم به صورت لکه های کوچک و بزرگ نکروتیک و قهوهای رنگ، در تمام اندامهای گیاه از جمله برگ، ساقه و غلاف دیده می شود.

۲- باید توجه داشت که هرگونه صدمه مکانیکی که به باقلا وارد شود باعث ایجاد لکه های قهوه ای رنگ روی آن شود که ممکن است با این بیماری اشتباه شود، لذا کشت قسمتهای مشکوک، جهت تشخیص دقیق، ضروری است، هرچند در صورت وجود بیماری بارقارچی را می توان مشاهده کرد.

۳- در شرایط بروز شدید بیماری، برگهای گیاه می ریزند.

۴- این قارچ، پارازیت ضعیفی است و بیشتر به قسمت های مسن و ضعیف گیاه حمله می کند بنابراین برگچه های جوان گیاه به این بیماری مقاوم هستند به عبارت دیگر سن گیاه در زمان آلودگی، اهمیت زیادی دارد به نحوی که میزان خسارت، زمانی که آلودگی ۷ هفته بعد از کاشت باشد، بسیار بیشتر از زمانی است که ۳ هفته بعد از کاشت گیاه آلوده شود.

۵- بارندگی های متناوب و رطوبت زیاد باعث اپیدمی بیماری می شود.

راه مبارزه با بیماری لکه قهوه ای باقلا (Cocholat spot)

– استفاده از ارقام مقاوم

– انتخاب تاریخ کاشت مناسب به طوری که مراحل حساس گیاه با دوره های مرطوب، تقارن نداشته باشد

– حذف بقایای گیاهانی که ممکن است دارای ریسه یا سختینه ی قارچ باشند.

– تناوب با گیاهان غیر میزبان مانند غلات، به منظور کاهش جمعیت سختینه ها و آلودگی اولیه

– استفاده از وینکلوزولین هر دو هفته یکبار برای سم پاشی شاخ و برگ، بیماری را به طور موثر کنترل کرده است.

– استفاده از قارچ کش های مانند زینب (دیتان زد ۷۸)، مانب (دیتان ام۲۲)، مانکوزب (دایتان ام ۴۵) و کاپتان (ارتوساید، کاپتان) برای کنترل بیماری توصیه می شود.

بیماری پوسیدگی ریزو کتونیایی ریشه و طوقه در لوبیا و راه مبارزه با آن

Rhizoctonia solani (Tel: Thanatephorus cucumeris)

بیماری پوسیدگی ریزو کتونیایی ریشه و طوقه در لوبیا و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری پوسیدگی ریزو کتونیایی ریشه و طوقه در لوبیا

۱- یکی از مهم ترین بیماری های لوبیا محسوب می شود.

۲- سن گیاه نقش مهمی در اپیدمیولوژی بیماری دارد. گیاهچه ها و گیاهان جوان، خیلی احساس به بیماری بوده در حالیکه در گیاهان مسن، بیماری زیاد مهم نیست.

۳- بر روی ریشه و هیپوکوتیل، زخم های کوچک، کشیده و فرورفته ای به رنگ قهوه ای مایل به قرمز ایجاد می شود که نشانه ی اصلی بیماری است. روی زخم های فوق سختینه های بسیار ریزی ایجاد می شود. زمانیکه زخمها رشد کرده و بزرگ می شوند و هیپوکوتیل را در بر می گیرد یک حلقه کالوری ایجاد می شود (سیستم دفاعی گیاه) که گیاهچه میری قبل از ظهور یا بعد از ظهور گیاهچه، اتفاق می افتد.

۴- این بیمارگر به صورت سختینه یا میسیلیوم در خاک یا در سطح بقایای آلوده یا ریشه ی گیاهان چند ساله بقا دارد.

۵- سختینه و میسیلیوم به صورت درونی یا بیرونی توسط بذر لوبیا قابل حمل و انتقال می باشد. همچنین قارچ مذکور غالبا توسط باد، باران، آب آبیاری، ادوات کشاورزی، خاک و بقایای آلوده قابل انتقال می باشد.

۶- اگر این عارضه با بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه همراه شود امکان خسارت تا ۶۰%می باشد.

۷- از نشانه های این بیماری این است که در محل شانگر ایجاد ریشه های ثانویه می کند.

۸-علائم بیماری ممکن است به صورت پراکنده در مزرعه دیده شود.

۹- باید توجه داشت ایجاد علائم در اندام های هوایی به چند صورت قابل مشاهده است؛ دراثر تخریب ریشه و سیستم های آوندی که در این حالت علائم زردی و کوتولگی در کل بوته ها دیده می شود، یا در اثر تماس غلافها با خاک مرطوب ممکن است روی غلاف ها نیز و توسعه یابد و سبب پوسیدگی غلاف یا بی رنگ شدن بذرها شود و یا اینکه گروه آناستوموزی 04 (AG-4) از این قارچ، به دلیل هوازاد بودن ایجاد بیماری تارعنکبوتی می کند که اک شاخ و برگ لوبیاء تار تنیده می شود که علائمی مانند آثار کنه زدگی را ایجادبوته ها دیده می شود، با زخم هایی، توسعه یابد.

۱۰- این بیماری در سایر حبوبات نیز دیده می شود به طوری که در باقلا بیماری در گیاهان مسن و در قسمت طوقه مهم است. در عدس و نخود در جوانه زنی و مراحل اولیه رشد مهم است، در عدس برگها بنفش می شوند ولی در نخود حالت مرگ گیاه دیده می شود.

روش مبارزه با بیماری پوسیدگی ریزو کتونیایی ریشه

– چون این بیماری به بافت های جوان حمله می کند یکی از راهبردهای مدیریتی، کاهش مدت زمان در اختیار قرار دادن بافت حساس میزبان، به بیمارگر است که شاید بتوان این اصل از مدیریت را به دلیل اینکه به طور مستقیم با زمان سرو کار داریم را تحت عنوان مدیریت زمان در نظر بگیریم. جهت نیل به این اصل؛ می توان در سیستم جوی و پشته، ابتدا بذرها را با عمق کمتری کاشت ( ۳ – ۵cm) تا گیاه سریع رشد کرده و بافتهای خشن تر و تاحدی مقاوم شود، سپس دور بوته ها راخاک ریخته و لگدمال کرد. این شیوه از مدیریت را حتی می توان زمانیکه گیاه بیمار است با خاک دادن پای بوته ها، شرایط را برای ریشه زنی مجدد فراهم کرد چراکه گیاه در بالای شانکر ایجاد ریشه ثانویه می کند(در بیماری فوزاریومی هم این روش موثر است)

– تناوب ۵-۳ ساله با گیاهان غیر میزبان. هرچند این بیمارگر به دلیل خاکزی بودن سالها در خاک می ماند.

– چون این بیمارگر به چغندرقند و سیب زمینی؛ نیز حمله می کند در سیکل تناوبی این نکته باید در نظر گرفته شود.

– کشت دیر هنگام موثر است زیرا که بیماری در دمای ۱۸۰-۱۵ بیشترین شدت و در دمای ۲۱°C تعداد زخم ها کاهش یافته که ممکن است در اثر رشد سریع گیاه باشد.

– تیمار بذر با PCNB (مخصوص ریزوکتونیا)، کاپتان و یا استفاده از مخلوط کاپتان-کلرونب که جهت کنترل سایر قارچهای خاکزاد نیز می توان از آن بهره برد.

– کشت بذر در خاک های گرم و مرطوب، در جوانه زنی و سبز شدن سریع گیاه لوبیا موثر است و بدین سبب شانس آلودگی در مراحل اولیه کاهش می یابد.

– برنامه آبیاری منظم و جلوگیری از ورود هرز آبهای مزارع آلوده به سایر مزراع.

– باید توجه داشت که کنترل این بیماری و سایر بیماری های خاکزاد مشابه، زمانی عملی است که تلفیقی از تمام روشهای فوق، به کار گرفته شود.

بیماری های ناشی از پیتیوم و راه مبارزه با آن

Pythium sp.

بیماری های ناشی از پیتیوم و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری های ناشی از پیتیوم

۱- این بیماری معمولا در مزرعه به صورت پراکنده می باشد(الگوی پراکنش، در بیماری های خاکزاد؛ عموما به صورت پراکنده در مزرعه نمایان می شود که در صورت وجود سیستم غلط آبیاری و رعایت نکردن آلودگی زدایی ادوات کشاورزی به صورت یکنواخت دیده می شود).

۲- این قارچ روی لوبیا؛ باعث پوسیدگی بذر، گیاهچه میری قبل و بعد از ظهور گیاهچه از خاک، پوسیدگی ساقه و ریشه، سوختگی و کوتولگی می شود.

۳- این بیمارگر اغلب به گیاهچه های کوچک می زند.

۴- در خاک های فقیر امکان ایجاد پوسیدگی دانه یا گیاهچه میری قبل و بعد از ظهور گیاهچه وجود دارد. اگر غلافها با خاک مرطوب آلوده تماس داشته باشد، علائم به صورت توده – ی نرم، کرک مانند و سفیدی از ریسه های بیمارگر بر سطح غلاف آلوده دیده می شود.

۵- این بیماری خصوصا در مراحل ابتدایی بیماری ممکن است با بیماری Bean White Mold ناشی از Sclerotinia sclerotiorumn اشتباه گرفته شود که وجه تمایز آن عدم ایجاد اسکلرت های سیاه رنگ در پوشش سفید ایجاد شده توسط پیتیوم می باشد.

۶- بقا به صورت اووسپور با دیواره ی ضخیم و در خاک که در گونه ی P. Ultimum توسط اسپورانژیوم می باشد.

۷- به دلیل دامنه ی میزبانی وسیع، حالت پوده رستی و داشتن فرم بقا، جمعیت این بیمارگر همیشه زیاد است.

۸- اووسپورها توسط خاک، باد، آب و ادوات کشاورزی به مزراع دیگر قابل انتقال هستند. بیماری پلی سیکل بوده که آلودگی ثانویه توسط زئوسپورها صورت می گیرد.

روش مبارزه با بیماری های ناشی از پیتیوم

تیمار بذر متداول ترین روش جهت کنترل این بیمارگر می باشد. ساده از سموم تماسی تنها باعث جلوگیری از پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه می شود در حالی که سموم سیستمیک مانند متالاکسیل علاوه بر پوسیدگی بذر، گیاه را از سوختگی مصون می دارد.

– در مناطق سردسیر، کشت دیرهنگام موثر است. کشت بذر در خاک های گرم به منظور رشد سریعتر و فرار از بیماری می تواند کاربردی باشد.

– آبیاری متعادل، تناوب با غلات، زهکشی مناسب و افزایش فاصله ی بین بوته ها در مهار بیماری موثر است.

– اعمال تیمار بذر توسط تیرام، متالاکسیل (ريدومیل) و شخم زدن متوسط زمین موثر است.

بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه، طوقه، پوسیدگی خشک ریشه و راه مبارزه با آن

Fusarium Root Rot(الوبيا)Fusarium . solani f . sp . phaseoli (باقلا) faba Fusarium. solani f . sp . faba (نخودفرنگی) faba Fusarium. solani f . sp . pisi

بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه، طوقه، پوسیدگی خشک ریشه و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه، طوقه، پوسیدگی خشک ریشه

۱- این بیماری معمولا در گیاهانی که تحت تنش محیط قرار نگرفته اند خسارت زیادی وارد نمی کند. منظور از تنش تنها عدم وجود آب کافی نبوده بلکه اگر ریشه در در خاک غرقاب و فاقد اکسیژن کافی به مدت ۲۴ ساعت قرار گیرد، گیاه دچار تنش شده است.

۲- پوسیدگی بذر و گیاهچه میری دیده نمی شود(در رایزو کتونیا هست).

٣- تعداد زیادی ریشه های نابجا در ناحیه ی هیپوکوتیل، در نزدیکی سطح خاک ایجاد می شود. روی هیپوکوتیل لکه های قهوه ای رنگ دیده می شود.

۴- فرم بقا به صورت کلامیدوسپور در خاک، بقایا و بذر است. این کلامید وسپورها تحت تاثیر ترشحات ریشه میزبان شروع به تندش می کنند.

۵- این قارچ همانند یک ساپروفیت، می تواند بقای خود را در محیط حفظ کند اما با تکثیر و فعالیت روی لوبیا به یک قارچ پودہ رست با پتانسیل بیمارگری تبدیل می شود.

۶- پوسیدگی فوزاریومی روی حبوبات، به صورت پوسیدگی خشک ریشه و طوقه می باشد و کل بافت ریشه و طوقه خشک و کاغذی شده و در صورت تماس دست با این نواحی صدایی مانند برخورد دست با کاغذ شنیده می شود و نواحی پوسیده با یک فشار متلاشی می شوند.

۷- باید توجه داشت تفکیک این عارضه، از پوسیدگی ریزوکتونیایی در مزرعه خصوصا در لوبیا مهم بوده که باید توجه داشت در این بیماری شانگر ایجاد نمی شود بلکه در ناحیه ی هیپوکوتیل لکه های قهوه ای رنگی دیده می شود، ولی در هر دو بیماری در قسمت هیپوکوتیل ریشه های نابجا دیده می شود. در هردو امکان تخريب سيتم اوندی دیده می شود که در فوزاریوم سیستم آوند چوبی قهوای می شود. فوزاریوم معمولا روی گیاهچه های جوان خسارت زا نبوده و ابتدای کاشت در مزرعه دیده نمی شود. رایزو کتونیا در لوبیا مهم تر از فوزاریوم است.

روش مبارزه با بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه، طوقه، پوسیدگی خشک ریشه

– مهم ترین عامل کنترل در این بیماری، تناوب، خصوصا با یونجه به منظور تغییر ترکیب وافزایش مواد آلی خاک می باشد.

– بهبود وضعیت فیزیکی خاک توسط شخم عميق و زیر شکن جهت رشد بیشتر ریشه. (شخم عمیق یکی از راهبردهای بسیار موثر ولی هزینه بر است). اصولا در پوسیدگی ریشه، باید رشد ریشه را تسریع داد.

– عدم کشت در مزارع مرطوب و کاهش تردد جهت کاهش انتشار بیماری و خاک کوبی پای بوته های بیمار جهت رشد مجدد ریشه

– امکان اینکه این قارچ از طریق گرد و غبار روی بذرها و یا کیسه های محتوی بذر قرار گیرد نیز وجود دارد.

– در اراضی آلوده به فوزاریوم، به کار بردن تمامی روشهای مدیریتی در صورت وجود بقایای آلوده تاثیری ندارد.

– در صورت تیمار بذر باید از سموم سیستمیک استفاده کرد.

 بیماری زنک گلرنگ (Safflower Rust) و راه مبارزه با آن

Puccinia carthamiBasidiomycota Phyllum:Pucciniomycotina Subphylum:Pucciniomycetes Class:Pucciniales Order:Pucciniomycetaceae Family:Puccinia Genus:

 بیماری زنک گلرنگ (Safflower Rust) و راه مبارزه با آن

ویزگی بیماری زنک گلرنگ (Safflower Rust)

۱- این زنگ ماکروسیکلیک و تک میزبانه است و تمامی مراحل آن روی گلرنگ تشکیل می شود.

۲- زنگ گلرنگ بذر زاد، خاکزاد و هوازاد است.

٣- زنگ گلرنگ تنها زنگ بذرزاد بوده که از طریق بذر قابل انتقال است.

۴- این زنگ در هرجا که کلرنگ کاشت شود، دیده می شود،

۵- گیاه در تمام دوره زندگی خود به این بیماری حساس است. بیمارگر علاوه بر برگ وساقه ی بوته های پیر، به دلیل بذر زاد و خاکزاد بودن به گیاهچه نیز حمله می کند.

۶- اگر آلودگی در مرحله گیاهچه اتفاق افتد، بیمار گراز منطقه طوقه نفوذ کرده و باعث مرگ گیاهچه می شود. اگر آلودگی قبل از گلدهی و در زمان وجود گل ایجاد شود خسارت زیاد است و درصد روغن دانه، کاهش می یابد و اگر آلودگی بعد از گلدهی باشد معمولا خسارتی ندارد. 

۷- سورها و جوش های عامل بیماری نه تنها در سطح برگ و ساقه بلکه در قسمت های زیرزمینی نیز تشکیل می شود.

روش مبارزه با  بیماری زنک گلرنگ (Safflower Rust)

– به دلیل بذرزادبودن، استفاده از بذر سالم و ضدعفونی بذر توصیه می شود.

– زنگها هوازاد هستند و تناوب در مورد آنها اهمیتی ندارد اما در این مورد؛ به دلیل خاکزاد و تک میزبانه بودن (به شرط حذف گلرنگ وحشی) تناوب موثر است.

– در مزراع آلوده به این زنگ، ضدعفونی بذر موثر نیست زیرا خاک، آلوده به زنگ است.

– آیش ویخ آب زمستانه موثر است

بیماری بوته میری فیتوفتورایی گلرنگ و راه مبارزه با آن

Phytophthora drechsleri

بیماری بوته میری فیتوفتورایی گلرنگ و راه مبارزه با آن

ویژگی بیماری بوته میری فیتوفتورایی گلرنگ

۱- گیاهان مبتلا به فیتوفتورا ابتدا نشانه های کم آبی و فقر غذایی را نشان می دهند اما به سرعت ضعیف می شوند و به حمله سایر بیمارگرها حساس می شوند.

۲- در تمام میزبان هایی که به پوسیدگی ریشه فیتوفتورا مبتلا می شوند، بسیاری از ریشه های کوچک از بین می روند و ریشه های بزرگ لکه های بافت مرده قهوه ای نشان میدهند و یا تمام سیستم ریشه ممکن است پوسیده شود.

۳- بوته های آلوده به فیتوفتورا به راحتی از خاک خارج می شوند و اگر خاک خشک باشد؛ از ناحیه طوقه قطع می شوند.

۴- طوقه و ریشه ی بوته های بیمار، باریک (لاغر) و به رنگ قهوه ای روشن در آمده که با علت لهیدگی و جمع شدن بافت ها می باشد.

۵- عامل بیماری در زمین های رسی و سخت، که رطوبت را برای مدت زیادی در خود نگهداری می کنند به سرعت پیشروی می کند.

۶- در گلرنگ در حالی که گیاه سالم و در حال سبز بودن است به یکباره در موقع گلدهیپژمرده و خمیده می شود.

روش مبارزه با بیماری بوته میری فیتوفتورایی گلرنگ

و رعایت تناوب و آبیاری به صورت جوی- پشته موثر است.

بوته میری فوزاریومی گلرنگ

Fusarium solani

بوته میری فوزاریومی گلرنگ

نکاتی در مورد بیماری بوته میری فوزاریومی گلرنگ

۱- فوزاریوم، قارچی خاکزی است که از انتهای ریشه ی اصلی یا ریشه های فرعی وارد گیاه می شود. میسیلیوم قارچ به صورت بین سلولی به داخل پوست ریشه نفوذ کرده و به آوندهای چوبی رسیده و بعد از استقرار یافتن به طرف بالا و به سمت طوقه و ساقه گیاه پیشروی می کند.

۲-میسلیوم قارچ به طور جانبی به آوندهای مجاور رخنه می کند. مجموع این فرایندها ا ختلال در انتقال شیره خام گیاه می شود و در نتیجه گیاه پژمرده و می میرد. وجود شكاف طولی در ریشه و تغییر رنگ ریشه نیز دیده می شود.

۳- بوته میری فوزاریوم  به صورت پوسیدگی خشک ریشه است و بر خلاف ہونه میری فیتوفتورایی بوته آلوده به راحتی از خاک خارج نمی شود

۴- برگها از قسمت پایین شروع به زرد شدن کرده و به طرف بالا گسترش می یابد.

 

۵- اگر از ساقه و نزدیک طوقه، برش عرضی تهیه کنیم؛ حلقه ی قهوه ای رنگی درسیستم های آوندی دیده می شود.  قهوه ای شدن قسمت های بالایی گیاه بستگی به شدت

بیماری دارد.

پوسیدکی اسکلروتینیایی ساقه کلزا (Sclerotinia Stem Rot)

Sclerotinia sclerotiorumAscomycot Phyllum: Subphylum: PezizomycotinaLeotiomycetes Class:Heliotiales Order:SclerotiniaceaeSclerotinia Genus:

پوسیدکی اسکلروتینیایی ساقه کلزا (Sclerotinia Stem Rot)

نکاتی در مورد بیماری پوسیدکی اسکلروتینیایی ساقه کلزا (Sclerotinia Stem Rot)

۱- در این جنس آسکو کارپ (آپوتس) از اسکلرت منشاء می گیرد.

۲- فرم غیر جنسی در این قارچ دیده نشده است.

۳- این قارچ با وجود خاکزاد بودن و داشتن اسپور خاکزاد (اسکلرت)، دارای اسپورهوازاد نیز است.

۴- مشخصه ی تیپک این قارچ، ایجاد پوشش سفید رنگ در قسمت های بیمار (طوقه، طبق) همراه با نرم شدگی و پنبه ای شدن و وجود دانه های سیاه رنگ (اسکلرت) است.

۵- اسامی بیماری متناسب با علائم است؛ مانند White Mold/ Cottony Rot / Soft Rot ۶

۶- فرم بقا به صورت اسکلرت در عمق ۲۰cm از خاک و در بقایای گیاهی است.|

۷- بیماری زایی این قارچ در اثر اسیدلاکتیک و آنزیم های پکتولیتیک، سلولیتیک و پلی گالاکتوروناز است

۸- این بیماری در غرب کشور زیاد دیده می شود.

9- اسکلرت های سیاه رنگ را می توان در ساقه ی کلزا مشاهده نمود.

روش مبارزه با بیماری پوسیدکی اسکلروتینیایی ساقه کلزا (Sclerotinia Stem Rot)

– تناوب زراعی ۶-۸ ساله با گیاهان غیرمیزبان. دامنه ی میزبانی این بیمارگر وسیع بوده مانند لوبیا، سیب زمینی، کاهو، آفتابگردان، خیار و………

– استفاده از ارقام مقاوم.

-جمع آوری بقایا و ازبین بردن بوته های بیمار .

منبع:

بیماری های زراعی ایران و راهنمای تشخیص در مزرعه (محسن امانی مهر)

 

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

 

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

درباره‌ی مهندس مهدی امیری

مهندس مهدی امیری

حتما ببینید

قیم برای گیاه مانند ستون برای خانه

قیم برای گیاه مانند ستون برای خانه

قیم برای گیاه به منزله تکیه گاهی است که دست گیاه شما را می گیرد …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *