دسته: آموزش کشاورزی پسته

شما چند رقم پسته را می‌شناسید؟ تابه‌حال به شکل ظاهری پسته‌هایی که می‌خورید توجه کرده‌اید؟ آیا می‌دانید که در کدام مناطق ایران بیشترین سطح کشت پسته را داریم؟ معمولاً اکثریت افراد، نام پسته دامغان و پسته رفسنجان را به‌وفور شنیده‌اند؛ اما ممکن است ندانند که پسته دامغان بهتر است یا پسته رفسنجان. ما در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان سعی داریم به این سؤال پاسخ دهیم. با ما همراه باشید تا با معروف‌ترین ارقام پسته دامغان و رفسنجان آشنا شوید.

تاریخچه پسته دامغان و پسته رفسنجان

قطعه چوب نیمه‌سوخته‌ای از درخت پسته در موزه پارس نگهداری می‌شود که قدیمی‌ترین اثری می‌باشد که از پسته در جهان به‌دست‌آمده است. این قطعه چوب در حدود هزار سال پیش در اطراف شهرستان فسا استان فارس پیداشده است. یکی دیگر از اشارات به سابقه تاریخی پسته در ایران، در نوشته‌های یکی از مورخان مشهور یونانی دیده می‌شود.

گمان می‌رود که این محصول که ما اکنون آن را تنها به نام پسته دامغان و پسته رفسنجان می‌شناسیم، قدمتی چهارهزارساله داشته باشد. سابقه پسته‌کاری در استان‌های سمنان، دامغان و قزوین، قدیمی‌تر و در استان‌های اصفهان، یزد و کرمان کمتر است.

بااین‌حال، در حال حاضر استان کرمان و شهرستان رفسنجان مهم‌ترین و بهترین مناطق پسته‌کاری ایران و دنیا می‌باشند.

ارقام پسته دامغان

مهم‌ترین سوغات شهر دامغان پسته است. سالانه حجم زیادی از این محصول در دامغان برداشت می‌شود که هم مصرف داخلی دارد و هم به کشورهای دیگر صادر می‌شود. دلیل وجود آب‌وهوای مناسب و خاک حاصلخیز موجب شده است که این منطقه از دیرباز به تولید پسته اختصاص داده شود.

مرغوب‌ترین ارقام پسته که در دامغان برداشت می‌شوند شامل شاه‌پسند، عباسعلی و خنجری هستند. ارقام دیگری نیز مانند فخری، قرمز علیان، دولابی، غنی‌آبادی و … نیز وجود دارند که هرکدام در یک محل تولید می‌شوند.

ارقام پسته رفسنجان

می‌توان ادعا کرد که بهترین منطقه در کشور و حتی جهان شهرستان رفسنجان است. به همین دلیل است که پسته رفسنجان شهرت جهانی دارد. پرورش پسته در رفسنجان ازنظر توسعه‌ی باغات پسته با گذشته قابل‌مقایسه نیست. هم‌اکنون درخت پسته غالب منطقه است.

درست است که ارقام اکبری، احمد آقایی، کله قوچی و فندقی هم در بین پسته‌های دامغان و هم پسته‌های رفسنجان دیده می‌شوند اما اکثر مناطق زیر کشت پسته در شهرستان رفسنجان را این چهار رقم مشهور تشکیل می‌دهند.

خصوصیات ارقام مختلف و معروف پسته

برای بررسی این موضوع که پسته دامغان بهتره یا رفسنجان، یکی از بهترین روش‌ها مقایسه خصوصیات ارقام کاشته شده در این مناطق پسته‌کاری است. در این بخش از مقاله فهرستی از ویژگی‌های اصلی ارقام معروف پسته دامغان و پسته رفسنجان را ارائه داده‌ایم.

خصوصیات پسته خنجری دامغان

پسته خنجری دامغان شباهت زیادی به پسته احمد آقایی دارد. این رقم به دلیل طول زیاد و مغز سنگینی که دارد بیشتر برای خلال پسته در شیرینی‌پزی و بستنی‌فروشی‌ها استفاده می‌شود.

معمولاً تنها یک طرف این رقم پسته خندان است. به همین دلیل به‌عنوان یک آجیل لوکس و اعیانی محسوب نمی‌شود؛ اما برای مصارف شخصی و دورهمی‌های خانوادگی مناسب است. کشیده بودن پسته خنجری و حالت قسمت انتهایی لبه‌ها که مانند خنجر برگشته است، علت نام‌گذاری آن می‌باشد.

• عیار مغز 51%
• سال آوری بالا
• مقاومت متوسط
• دیر گل و متوسط رس
• پوست تازه قرمز مایل به ارغوانی
• پوست استخوانی کدر تیره‌تر از سایر ارقام
• بادامی‌شکل، کشیده و شبیه به خنجر

خصوصیات رقم شاه‌پسند دامغان

زیباترین نوع پسته دامغان، پسته شاه‌پسند است که می‌توان گفت همان جایگاه پسته اکبری در رفسنجان را دارد. دلیل نام‌گذاری این رقم نیز همین زیبایی و اعیانی بودن آن می‌باشد. پسته لوکس شاه‌پسند دامغان معمولاً مصرف آجیلی برای پذیرایی دارد.

• عیار مغز 50%
• سال آوری کم
• متوسط گل و زودرس
• مقاومت متوسط نسبت به آفات و بیماری
• پوست تازه صورتی و قرمز کم‌رنگ
• پوست استخوانی کرم تیره
• پوست نازک رویی مغز قرمز خوش‌رنگ
• بادامی‌شکل و کشیده

خصوصیات پسته عباسعلی دامغان

یکی از بهترین انتخاب‌ها برای آجیل شب یلدا و شب عید پسته عباسعلی دامغان است. دلیل آن نیز خندان بودن و مناسب بودن قیمت آن نسبت به سایر ارقام پسته می‌باشد.

• عیار مغز 49%
• متوسط گل و متوسط رس
• حساس به آفت پسیل
• پوست تازه کرم‌رنگ مایل به صورتی
• پوست استخوانی سفیدرنگ
• کشیده و بادامی

خصوصیات پسته فخری دامغان

پسته فخری دامغان مانند سایر ارقام از طعم و مزه فوق‌العاده‌ای برخوردار است و خواص مغذی فراوانی دارد.

• عیار مغز 51%
• سال آوری بالا
• حساس به آفت پسیل
• متوسط گل و متوسط رس
• پوست تازه صورتی‌رنگ
• پوست استخوانی سفید مات
• بادامی‌شکل

خصوصیات پسته قرمز علیان دامغان

پسته قرمز علیان دامغان، مانند ارقام خنجری، شاه‌پسند و عباسعلی مشهور نیست اما طعم خوبی دارد.

• عیار مغز 49%
• سال آوری بالا
• حساس به آفت پسیل
• متوسط گل و متوسط رس
• پوست تازه قرمزرنگ
• پوست استخوانی سفید
• بادامی‌شکل

خصوصیات رقم اکبری رفسنجان

ظاهر زیبا و شکیل پسته اکبری رفسنجان، این دانه را به آجیلی لوکس و اعیانی تبدیل کرده است. این رقم جزو بهترین و مرغوب‌ترین ارقام پسته است که از قیمت بالاتری نیز نسبت به آن‌ها برخوردار می‌باشد. از این نمونه نیز تنها در آجیل‌های مجلسی استفاده می‌کنند.

• عیار مغز 49%
• سال آوری بالا
• مقاوم گرما
• حساس به آفت پسیل
• دیر گل و دیررس
• پوست تازه قرمز روشن
• پوست استخوانی کرم تیره
• بادامی‌شکل، کشیده و درشت

خصوصیات پسته احمد آقایی رفسنجان

خوشمزه‌ترین نوع پسته در بین پسته‌های دامغان و پسته رفسنجان، رقم احمد آقایی است.

• عیار مغز 49%
• سال آوری پایین
• مقاومت متوسط به آفات
• زود گل و متوسط رس
• پوست تازه کرم‌رنگ
• پوست استخوانی خیلی سفید
• اندازه متوسط بین بادامی و فندقی

خصوصیات رقم کله قوچی رفسنجان

درشت‌ترین رقم پسته رفسنجان، پسته کله قوچی است. این نمونه پسته گرد بوده و در گروه پسته‌های فندقی قرار می‌گیرد.

• عیار مغز 48%
• سال آوری بالا
• زود گل و دیررس
• حساس به پسیل
• پوست تازه قهوه‌ای سرخ‌رنگ
• پوست سفید استخوانی مایل به تیرگی
• درشت و فندقی شکل

خصوصیات پسته فندقی رفسنجان

ارزان‌ترین رقم پسته نیز پسته فندقی رفسنجان می‌باشد که کاربردهای فراوانی دارد. ظاهر ریزی دارد به همین دلیل انس آن بالا است. به این معنی که در وزن‌های مشابه از پسته فندقی نسبت به ارقام دیگر، تعداد دانه بیشتری قرار می‌گیرد.

• عیار مغز 55%
• متوسط گل و زودرس
• پوست تازه
• پوست سفید استخوانی
• ریز و فندقی شکل

پسته دامغان بهتره یا پسته رفسنجان؟

همان‌طور که می‌دانید پسته یکی از محصولات پرطرفدار در سطح جهانی است. پسته ایرانی شهرت جهانی دارد و در همه کشورها شناخته‌شده می‌باشد. انواع ارقام مختلف پسته در ایران در شهرهای مختلفی ازجمله دامغان، رفسنجان، سمنان، کرمان، یزد، قزوین و … کشت می‌شوند. پرورش آن جایگاه اقتصادی بالایی دارد و در ایران به طلای سبز معروف است. حال سؤالی که پیش می‌آید این است که پسته دامغان بهتر است یا پسته رفسنجان؟

کاشت پسته در استان سمنان و شهر دامغان، سابقه بیشتری دارد. درختان پسته در این منطقه در بهترین شرایط رشد می‌کنند که بر کیفیت پسته دامغان اثر مثبتی می‌گذارد. این تأثیر را می‌توان در ارقام شاه‌پسند، عباسعلی و خنجری مشاهده نمود. از طرفی نیز کیفیت پسته رفسنجان در تمامی نقاط دنیا زبانزد است که دلیل آن رشد ارقام مرغوب اکبری، کله قوچی، احمد آقایی و فندقی می‌باشد. طعم و مزه فوق‌العاده این ارقام که بیشتر در شهرستان رفسنجان کاشته شده و پرورش می‌یابند، به دلیل شرایط آب‌وهوایی و اقلیم این منطقه پسته‌کاری است.

بنابر آنچه گفته شد نمی‌توان به‌طور قطعی جواب این سؤال را داد که پسته دامغان بهتر است یا پسته رفسنجان. مطمئناً به دلیل شرایط متفاوت این دو شهر، محصولات نیز با هم تفاوت‌هایی دارند اما این به معنی برتر بودن یکی بر دیگری نیست.

خرید پسته رفسنجان

شما می‌توانید در همین لحظه با چند کلیک ساده از قیمت روز پسته مطلع شوید و با مراجعه به سایت پسته رفسنجان اقدام به خرید نمایید. علاوه بر آن ما تکنیک‌های شناخت پسته تازه از کهنه را به شما آموزش می‌دهیم تا بهترین انتخاب را داشته باشید. همچنین برای تجربه خرید اینترنتی، روش‌های اعتبارسنجی یک سایت فروشگاهی آنلاین را ارائه داده‌ایم. خرید ارقام مختلف پسته درجه یک و مرغوب در سایت فروشگاهی پسته رفسنجان به راحتی و با مناسب ترین قیمت امکان پذیر است.

[products limit=”8″ columns=”4″ category=”پسته”]

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

ازآنجاکه پسته انواع مختلفی مانند پسته طعم دار، پسته خام، پسته دهان بست، مغز پسته و… دارد و به روش‌های متفاوت مانند فله، خرده، کیلویی، بسته‌بندی و … خریدوفروش می‌شود، نیاز هر خریداری است که بتواند کیفیت پسته‌اش را محک بزند. پسته‌یکی از اجناسی است که افراد سودجو برای کمی بیشتر سود بردن از آن دست به هر کاری می‌زنند. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان سعی می‌کنیم تکنیک‌ها مختلف برای خرید انواع مختلف پسته را به شما آموزش دهیم. در این صورت تشخیص پسته تازه از کهنه برای شما بسیار آسان خواهد شد.

تشخیص پسته تازه از کهنه

پسته خام در بازارهای فروش پسته به دو صورت کلی خریداری می‌شود. عرضه مستقیم به مصرف‌کننده و تناژی از کشاورز به بازرگانان پسته و یا شرکت‌های بسته‌بندی پسته. در این قسمت به بررسی تکنیک‌های ارزیابی‌کیفیت پسته برای هر دو مورد پرداخته‌ایم.

پسته خام محصولی بسیار صادق است و اگر تکنیک‌های تشخیص پسته خام باکیفیت را بدانید به‌راحتی می‌توانید پسته خوب از بد را تشخیص دهید. پسته خام به علت انجام نشدن هیچ‌گونه عملیاتی نمی‌توان به آن پسته‌های نامرغوب و یا آب خندان اضافه کرد زیرا بسیار راحت قابل‌تشخیص هستند.

برای تشخیص پسته تازه از کهنه، میزان رطوبت آن بسیار مهم است. می‌توان با زیر دندان گذاشتن مغز و فشار آرام بر روی آن، از وجود رطوبت مطمئن شد. اگر مغز به‌آرامی و نرمی له شد، از رطوبت کافی برخوردار بوده و می‌توان گفت پسته تازه و امسالی است. درصورتی‌که با فشار دندان، مغز به‌طور ناگهانی خردشده و شکست، می‌توان گفت که رطوبت نداشته و کهنه است.

تشخیص وجود پسته آب خندان

برای تشخیص پسته خوب لازم است که آب خندانی محصول را بررسی کنیم. ابتدا یک‌مشت از پسته برداشته و نزدیک گوش می‌بریم. اگر پس از تکان دادن آن‌ها صدای جابه‌جایی مغزها شنیده شود، این پسته دارای حجمی از پسته آب خندان است.

پسته آب خندان پسته‌هایی با مغزهای کوچک‌تر و دهان بسته‌اند که طی انفعالاتی آن‌ها را به‌صورت مصنوعی خندان می‌کنند.

برای تولید پسته آب خندان پسته‌های دهان بسته را با آب بسیار سرد به‌شدت سرد می‌کنند. سپس آن‌ها را در معرض هوای داغ قرار می‌دهند. این عمل باعث شکسته شدن پوست استخوانی پسته می‌شود و به‌اصطلاح آب خندان می‌گردد.

علاوه بر کیفیت مغز پایین پسته آب خندان به علت ماندن در آب و قرار گرفتن در معرض هوای داغ با رطوبت بالا، زمینه‌ی رشد قارچ تولیدکننده زهرابه افلاتوکسین در مغز فراهم می‌شود و احتمال مسموم شدن فرد مصرف‌کننده در صورت استفاده از این پسته نیز می‌رود.

تشخیص پسته تازه از کهنه در وزن‌های پایین

در این مورد به علت حجم پایین پسته، تشخیص کیفیت آن بسیار آسان‌تر است. ابتدا از پسته، تست عدم وجود آب خندان می‌گیریم. سپس به ‌ظاهر پسته‌ها نگاه می‌کنیم. معمولاً پسته مانده و یا کهنه را می‌توان از روی رنگ پوست استخوانی نیز تشخیص داد.

وابسته به نوع پسته‌ای که خریداری کرده‌اید پوست استخوانی می‌تواند روشن و یا تیره تر باشد؛ بنابراین لازم است که رنگ پوست استخوانی رقم پسته خود را بدانید و با توجه به آن به پسته‌ها نگاه کنید. پسته‌های کهنه در اثر زمان رنگ پوسته استخوانی آن‌ها کمی تیره تر شده است.

اما بهترین راه برای تشخیص تازگی پسته چشیدن طعم آن است. پسته تازه نباید طعم تند، تلخ  و یا هر مزه غیرطبیعی داشته باشد. پسته‌ها باید تقریباً ازنظر ظاهری نیز هم‌اندازه باشند و درصد آب خندان آن وابسته به کیفیتی که خریداری می‌کنید، متفاوت است.

پسته باکیفیت اعلا، پسته دهان بسته ندارد، مغز آزاد و مواد خارجی نیز زیر ۱% هستند. گردوخاک ندارد، آفت‌زده نیست و درصد خندانی آن بسیار بالا است.

تشخیص پسته در تناژهای بالا

در خرید عمده پسته به علت زیاد بودن میزان محصول نمی‌توان تمام پسته‌ها را ازنظر کیفی بررسی کرد. به همین علت معیارهای خاصی برای تشخیص کیفیت آن در نظر گرفته می‌شود. ابتدا به روشی خاص از آن نمونه‌ای جدا می‌کنند. بسته به وزن محموله تعداد نمونه‌ها متفاوت است.

در جمع‌بندی کلی نتایج نمونه‌ها باید از موارد زیر اطمینان حاصل کرد:

• نباید دارای بو و یا مزه غیرطبیعی و تند یا تلخ باشد.
• آفات زنده نداشته باشد.
• ازنظر رقم و اندازه دانه تقریباً یکسان باشد.
• نسبت وزن ۱۵% درشت‌ترین دانه‌های محموله، به ۱۵% وزن ریز ترین آن‌ها، نباید بیش از ۵/۱ برابر باشد.
• حداکثر ۶% اختلاف رقم مجاز است.
• حداکثر ۱% مواد غیرقابل‌خوردن مثل پوست استخوانی بدون مغز مجاز است.
• حداکثر ۱% مغز آزاد و بدون پوست استخوانی مجاز است.
• حداکثر ۶% دهان بسته‌یا پوک مجاز است.
• حداکثر ۶% گو و یا نارس مجاز است.
• حداکثر ۵% آفت‌زده مجاز است.
• پسته‌های بدرنگ تا سقف ۲% مجازند.
• پسته‌های بدشکل نیز تا ۵% مجازند.
• حداکثر رطوبت ۶% باشد.

تشخیص پسته طعم دار آجیلی خوب

تشخیص پسته مزه دار شده و به‌اصطلاح آماده استفاده خوب و باکیفیت به‌مراتب سخت‌تر است؛ زیرا می‌توان کاستی‌های پسته‌های بی‌کیفیت را با مزه دار کردن و عملیات تفت دهی برطرف کرد؛ اما نکته‌ای مهم در مورد تشخیص پسته تازه از کهنه وجود دارد که قبل از آن باید بدانید.

قرص پسته‌یا آلومینیوم فسفید چیست؟

قرص پسته که با نام های قرص برنج و آلومینیوم فسفید نیز شناخته می‌شود، محصولی صنعتی و شیمیایی است که برای دفع آفات انبارداری استفاده می‌شود. این قرص جامد بوده و تصعید می‌گردد. گاز حاصل از تصعید آن بسیار سمی است. بوییدن و یا خوردن این قرص  بسیار خطرناک بوده و در صورت خارج نکردن گاز آن از بدن باعث مرگ حتمی می‌شود.

به چه پسته‌ای پسته قرصی می‌گویند؟

برخی سودجویان برای نگه‌داری طولانی‌تر پسته پس از تحویل گرفتن از انبار، قرص‌های پسته را ابتدا لای نایلون و سپس لای روزنامه پیچیده و در بسته‌های حمل و نگه‌داری پسته می‌گذارند.

این کار باعث دفع آفات به مدت طولانی‌تر می‌شود و روی طعم مغز خام پسته نیز تأثیر منفی می‌گذارند. این طعم نامطبوع معمولاً تحت عملیات مزه دار کردن و یا بو دادن، می‌تواند پشت مزه شور نمک یا ترش آب‌لیمو مخفی شود.

برای تشخیص این مورد، در بسته‌ی پسته‌ی فروشنده دنبال روزنامه‌های پیچیده شده‌ی کوچک بگردید. اگر یکی از آن‌ها را پیدا کردید آن را باز کنید. درصورتی‌که نایلون داخل آن بود، از خرید آن پسته به‌شدت خودداری کنید.

تشخیص کیفیت پسته شور شده معمولی

پسته شور شده معمولی بدون رنگ و طعم‌دهنده است و ترکیبات برای تولید آن خود پسته خام، آب و نمک است. تنها تفاوت آن با پسته معمولی، مزه شور کرده و تفت‌داده‌اش است. تشخیص پسته شور شده تازه از کهنه سخت است و نیاز به کمی تجربه دارد. پسته شور شده معمولی نباید هیچ افزودنی دیگری مانند انواع رنگ، طعم‌دهنده و نشاسته داشته باشد.

تشخیص کیفیت پسته شور شده و مزه دار شده

پسته‌ی مزه دار شده معمولاً به‌جز آب و نمک، یک نوع طعم‌دهنده ترش‌مزه مانند آب‌غوره، آب‌لیمو و یا جوهر لیمو نیز دارد. در مورد این پسته نیز نباید هنگام چشیدن مزه، طعم نشاسته بدهد. بهتر است در تولید آن از آب‌لیمو طبیعی استفاده شود. برای تشخیص مزه جوهر لیمو از آب‌لیمو طبیعی می‌توانید آن را مزه کنید و ببویید. مزه و عطر جوهر لیمو با آب‌لیمو کاملاً متفاوت است.

همچنین پسته‌ای که مزه دار شده، هنگام مزه کردن به‌هیچ‌وجه نباید مزه نشاسته دهد. افراد سودجو برای پوشاندن رد پای پسته‌های بی‌کیفیت با مغزهای کوچک، پسته را با کمی نشاسته تفت می‌دهند. این عمل باعث می‌شود مغز پسته به دیواره‌های آن بچسبد و هنگام تکان دادن صدا نکند.

در تشخیص پسته تازه از کهنه، اگر به چنین موردی برخوردید می‌توانید پسته‌ی مشکوک را برداشته و دهانه آن را با دو انگشت به هم برسانید. پسته‌ای که به‌صورت طبیعی خندان شده باشد، قبل از به هم رسیدن دهانه‌ها، پوست استخوانی آن می‌شکند؛ اما پسته آب خندان ابتدا دهان بسته بوده و با این کار دهانه پسته به‌طور کامل بسته می‌شود.

تشخیص پسته تازه رنگی و مزه دار شده از کهنه

اگر می‌خواهید پسته رنگی‌تر و زیباتری تهیه کنید، می‌توانید از پسته‌های رنگ‌شده استفاده کنید. مواد طبیعی و مجاز برای رنگ کردن پسته زعفران و زردچوبه‌اند اما روش‌های دیگری نیز مانند رنگ‌آمیزی با رنگ‌های مجاز خوراکی نیز این عمل انجام‌پذیر است.

برای تشخیص رنگ خوراکی از رنگ مواد طبیعی می‌توانید پسته را درون یک دستمال مرطوب بگذارید. کمی مالش دهید و دستمال را باز کنید. اگر پسته به دستمال رنگ داده بود، رنگ آن مصنوعی است. بااینکه رنگ‌های مجاز خوراکی مشکلی ندارند اما آیا بهتر نیست پسته‌ای که برای آن هزینه می‌کنید و به نام پسته زعفرانی می‌خرید، واقعاً زعفرانی باشد؟

تشخیص پسته درجه‌یک از درجه‌دو

پسته در بازارهای فروش خصوصاً به‌صورت خام با درجه‌های کیفی متفاوت فروخته می‌شود. علاوه بر تفاوت در قیمت، کیفیت آن نیز متفاوت است. البته استانداردهایی که در همین مطلب ذکر شد باید در مورد تمام درجه‌های کیفی پسته رعایت شود.

ازآنجاکه درجه‌بندی کیفی خاصی برای پسته وجود ندارد در این مطلب پسته‌ی اعلا را مناسب‌ترین و بهترین پسته برای آجیل در نظر گرفته‌ایم.

پسته اعلا

پسته اعلا و درجه‌یک پسته‌ای است که هیچ دانه دهان بسته‌ای ندارد. درصد خندانی پسته‌ها بسیار بالاست. برای تشخیص پسته خوب و درجه‌یک باید توجه داشت که مغز آزاد یا مواد خارجی نداشته و پسته نارس، زرد و یا چروکیده ندارد. پسته‌ها تقریباً در یک اندازه و تماماً از یک نوع هستند.

این محصول صرف‌نظر از نوع آن صرفاً جهت مصرف آجیلی استفاده می‌شوند. ازآنجاکه این پسته‌ها توسط نیروی انسانی و به‌صورت دستی جدا می‌شوند، دست‌چین نیز می‌نامند.

پسته معمولی یا درجه‌دو

پسته درجه‌دو پسته‌ای است که دست‌چین آن جدا نشده است. این نمونه پسته استاندارد است و تمام  مشخصات آن را دارد. درصد کمی از پسته‌های بی‌کیفیت و کم کیفیت مانند نارس، دهان بست، پسته‌هایی با مغز کوچک و… وجود دارد.

در کنار آن درصد بیشتری پسته‌های درجه‌یک و اعلا قرار دارند. این پسته نسبت به پسته اعلا قیمت پایین‌تری دارد و اگر بخواهید برای آجیل استفاده کنید باید خودتان آن را دست‌چین کنید.

پسته درجه سه

در این درجه‌بندی، این درجه آخرین و بی‌کیفیت‌ترین نوع پسته است. پسته درجه سه پسته‌ی معمولی‌ای است که دست‌چین آن جداشده و باقی‌مانده عموماً دهان بست با مغز کوچک، چروکیده و زرد و … هستند و پسته مناسب برای آجیل به‌ندرت در آن پیدا می‌شود.

این پسته بیشتر مصارف کارگاهی دارد و به‌هیچ‌عنوان نمی‌توان از آن به‌عنوان آجیل استفاده کرد.

تشخیص انواع مغز پسته تازه از کهنه

مغز پسته با نام های متفاوت و استفاده‌های مختلفی مورداستفاده قرار می‌گیرد. باارزش‌ترین مغزهای موجود در بازار، مغز کالک و مغز کالک بدون پوست که با اصطلاح مغز سبز پسته نیز شناخته می‌شود، هستند.

مغز کالک، مغز پسته‌ای است که زودتر از موعد چیده می‌شود. این مغز بسیار خوش‌طعم و خوش‌رنگ است اما وزن کمتری نسبت به مغز پسته رسیده دارد. مغز سبز نیز حاصل برداشتن پوست دوم (پوسته مغز) مغز کالک می‌باشد.

مشخصات مغز کالک با پوست

این مغز نسبت به مغز سبز، رنگ کمتر و خواص و طعم بیشتری دارد. معمولاً به‌صورت پودر کرده برای اضافه کردن طعم پسته به‌صورت طبیعی به انواع غذا، شیرینی و بستنی اضافه می‌شود.

بهترین راه تشخیص مغز پسته خوب چشیدن آن است. هیچ مغز پسته‌ای نباید دارای رنگ غیرطبیعی و یا مزه نامطلوب باشد. مغز کالک بسیار سریع آفت می‌زند لذا باید حداقل ماندگی را داشته باشد. هنگام خرید چک کنید که مغز زیر پوسته دوم آفت‌زدگی نداشته باشد و ضربه نخورده باشد.

مشخصات مغز سبز پسته

بزرگ‌ترین استفاده این مغز به‌صورت خلال است. برای پودر پسته و همچنین انواع مصارف خانگی استفاده می‌شود. در انواع غذاها و شیرینی‌جات به‌عنوان نماد پسته به‌صورت خلال یا مغز کامل استفاده می‌شود. رنگ سبز بسیار زیبایی دارد و طعم آن مطلوب است.

مغز سبز مرغوب دارای ۵ طیف رنگی سبز است که از سبز تیره تا سبز روشن متغیر می‌باشد. در محصولات مغز سبز باکیفیت، تعداد مغزهای زردرنگ بسیار کم است. همچنین تمام استانداردهای طعم مغز برای پسته کالک با پوست نیز در مورد آن صادق است.

جمع‌بندی مطلب و کلام آخر

در این مطلب سعی شد که تکنیک‌های مختلف برای تشخیص انواع پسته تازه از کهنه و خوب از بد به شما آموزش داده شود. امیدوارم بعد از خواندن این مقاله راه‌های جدیدتر و یا آسان‌تری برای خرید پسته ارزشمند خود پیداکرده باشید. شما می‌توانید با انتخاب یک فروشگاه معتبر از کیفیت خرید خود اطمینان حاصل کنید. فروشگاه پسته رفسنجان، محصولات متنوع پسته را باکیفیت فوق‌العاده و قیمتی مناسب در اختیار مشتریان گرامی قرار می‌دهد که می‌توانید همین‌الان با مراجعه به سایت این فروشگاه از محصولات دیدن نمایید.

[products limit=”8″ columns=”4″ category=”پسته”]

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

پسته یکی از محصولات پرطرفدار و خوشمزه است و کمتر کسی را می‌توان یافت که طعم بی‌نظیر آن را دوست نداشته باشد. این آجیل در انواع مختلفی در بازار عرضه می‌شود و هر نوع آن قیمت متفاوتی خواهد داشت. پسته در دسته آجیل‌های گران‌قیمت قرار دارد؛ به همین دلیل افراد زیادی به دنبال خرید پسته ارزان و البته با کیفیت خوب هستند. عوامل زیادی می‌توانند در قیمت پسته تأثیر داشته باشند که در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان در ارتباط با برخی از آن‌ها مانند بهترین زمان خرید پسته، خرید اینترنتی پسته ارزان و موارد دیگر صحبت کرده‌ایم. با ما همراه باشید.

فاکتورهای مؤثر بر خرید پسته ارزان

در سال‌های گذشته قیمت پسته نوسانات زیادی را به همراه داشته است. به نظر می‌رسد عوامل زیادی بر قیمت این آجیل پرطرفدار تأثیر داشته‌اند که می‌توان هرکدام از آن‌ها را به‌طور جداگانه موردبحث قرار داده و تجزیه‌وتحلیل کرد. ازجمله این عوامل می‌توان به زمان خرید پسته، رقم پسته، نوع خرید، کیفیت پسته و … اشاره نمود.

حتی خرید پسته با پوست یا فقط به‌صورت مغز، بوداده یا خام، عمده یا جزئی و عواملی از این قبیل نیز می‌توانند در قیمت پسته نقش داشته باشند. اگر به دنبال خرید پسته ارزان هستید توصیه می‌کنیم حتماً ادامه این مقاله را به‌دقت بخوانید تا بتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید. ما فاکتورهای اصلی مؤثر بر قیمت پسته را بررسی نموده‌ایم.

بهترین زمان خرید پسته

انتخاب و تعیین زمان برداشت پسته به نوع پسته و همچنین منطقه‌ای که در آن کشت انجام‌شده است بستگی دارد. اکثراً برداشت‌ پسته در شهریورماه صورت می‌گیرد‌. این محصول از همان زمان برداشت به‌صورت خام روانه بازار شده و به فروش می‌رسد؛ بنابراین بهترین زمان خرید به هدف شما بستگی خواهد داشت.

درصورتی‌که قصد خرید پسته خام و تازه را دارید زمان برداشت محصول بهترین زمان خرید است. درصورتی‌که پسته فرآوری شده بخواهید، باید حداقل یک ماه بعد از برداشت صبر کنید و در مهرماه خرید پسته تازه را انجام دهید. در زمان برداشت محصول می‌توانید یک خرید پسته خوب و به صرفه داشته باشید.

البته قیمت با توجه به کیفیت محصول و مراحل مختلف فرآوری و از آن مهم‌تر نوع پسته متفاوت خواهد بود.

خرید اینترنتی پسته ارزان قیمت

باید توجه داشت که نوع خرید می‌تواند یکی دیگر از عوامل مؤثر بر قیمت پسته یا هر محصول دیگری باشد. منظورمان از نوع خرید، خرید حضوری و اینترنتی است.

در بسیاری از موارد دیده‌ایم که فروشگاه‌های اینترنتی برای جلب رضایت مشتری‌های خود محصولات خود را با قیمت مناسب‌تری عرضه می‌کنند. علاوه بر آن در خرید اینترنتی به دلیل حذف واسطه‌ها، قیمت کاهش می‌یابد.

نکته حائز اهمیت در ارتباط با خرید اینترنتی پسته ارزان، اطمینان از کیفیت محصول است. می‌توان با شناخت فروشگاه اینترنتی که از آن خرید خود را انجام می‌دهید، این اطمینان را حاصل نمود.

قیمت پسته در بازارهای آنلاین با توجه به نوع خدماتی که ارائه می‌شود و کیفیت و میزان این خدمات می‌تواند متفاوت باشد. شرکت پسته رفسنجان مفتخر است که توانسته خرید پسته ارزان را باکیفیت بالا برای مشتریان خود به ارمغان بیاورد.

قیمت پسته درجه‌یک

پسته از محبوب‌ترین آجیل‌ها نه‌تنها در ایران بلکه در جهان است که نبود آن در ظرف آجیل خیلی به چشم می‌آید. این آجیل با ارزش غذایی فوق‌العاده‌ای که دارد از مقوی‌ترین دانه‌ها به شمار می‌رود. یافتن و خرید پسته درجه‌یک دغدغه تمام کسانی است که به این آجیل علاقه‌مند هستند.

خرید پسته درجه‌یک رفسنجان با روش اینترنتی به‌راحتی در سراسر کشور امکان‌پذیر است. تشخیص پسته مرغوب و باکیفیت در بین انواع مختلف پسته و جورواجور کار آسانی نیست‌.

شرکت پسته رفسنجان یکی از فروشگاه‌های معتبری است که به‌جای شما مسئولیت این تشخیص را برعهده‌گرفته است و خرید پسته درجه‌یک را در کنار انواع مختلف آجیل‌های دیگر برای مشتریان خود فراهم کرده است.

انتخاب خوشمزه‌ترین پسته

معمولاً پسته‌های خوش‌طعم و خوشمزه چربی بالایی دارند. پسته‌های ایران نسبت به دیگر مناطق چرب‌تر و خوشمزه‌تر هستند و علت آن نیز ارتفاع مناطق پسته‌کاری در ایران است. ارتفاع این مناطق 800 تا 2000 متر از سطح دریا می‌باشد و این ارتفاع سبب می‌شود که تفاوت دمایی زیادی در شب و روز ایجاد شود.

همچنین فشار هوا کم و رطوبت نسبی پایین‌تر است. این موارد در تغلیظ و حرکت بهتر شیره نباتی نقش مؤثری دارند. درنهایت محصولی که در این مناطق پسته‌کاری برداشت می‌شود، طعمی بسیار دلپذیر خواهد داشت.

از میان پسته‌های ایرانی نیز خوشمزه‌ترین پسته نوع احمد آقایی است که شکلی کشیده دارد. این نوع پسته حاوی چربی مفید زیادی در مغز است که نه‌تنها در ایران بلکه در جهان نیز شهرت دارد.

خرید پسته با توجه به رقم آن

ارقام مختلفی از پسته در ایران وجود دارند که قطعاً قیمت آن‌ها با یکدیگر متفاوت خواهد بود. برخی از این پسته‌ها محبوبیت بیشتری در بین مردم دارند و علاوه بر آن شهرت جهانی آن‌ها نیز بیشتر است. پسته احمد آقایی، کله قوچی، اکبری و فندقی، 4 نمونه معروف پسته هستند که همگی منابع بی‌نظیری از پروتئین، چربی‌های سالم و آنتی‌اکسیدان و فیبر می‌باشند.

پسته احمد آقایی یکی از خوشمزه‌ترین پسته‌ها است. مغز سبزرنگ زیبا و شکلی کشیده دارد. این پسته مجلسی معمولاً در دسته پسته‌های گران‌قیمت قرار دارد.

پسته کله قوچی که ظاهر درشت و کروی دارد بیشتر در صنایع بستنی‌سازی و شیرینی‌پزی مصرف می‌شود.

رقم پسته اکبری که از پسته احمد آقایی کشیده‌تر و خوش‌رنگ‌تر است، در بازارهای جهانی طرفداران زیادی دارد و در دسته پسته‌های تجملاتی لوکس قرار می‌گیرد.

پسته فندقی اما بهترین انتخاب برای خرید پسته ارزان است؛ زیرا علاوه بر طعم عالی، اندازه مناسب و کوچکی دارد. این موضوع سبب می‌شود که هنگام خرید در یک وزن مشخص، شامل تعداد بیشتری پسته شود.

خرید پسته با توجه به کیفیت

همیشه ارزان بودن محصول یک مزیت محسوب نمی‌شود. در هنگام خرید پسته علاوه بر قیمت، لازم است که به کیفیت محصول نیز دقت کافی داشته باشید.

اگر خرید را حضوری انجام می‌دهید، باید روش‌های سنجش کیفیت پسته را به‌خوبی بدانید. در غیر این صورت اگر تمایل به خرید اینترنتی پسته با قیمت مناسب را دارید، پیشنهاد می‌کنیم که از فروشگاه‌های معتبر اینترنتی که کیفیت محصول خود را تضمین می‌کنند، خرید خود را انجام دهید.

واضح است، پسته‌هایی که تازه نبوده و یا از کیفیت خوبی برخوردار نیستند، به قیمت پایین‌تری نسبت به پسته درجه‌یک به فروش می‌رسند. در ادامه روش‌های سنجش کیفیت پسته را نام‌برده و تفاوت‌های بین پسته مرغوب و نامرغوب را ذکر کرده‌ایم. با خواندن ادامه مطلب می‌توانید با اطمینان خاطر بیشتری خرید خود را انجام دهید.

سنجش کیفیت پسته

در زمان خرید پسته معمولاً به چه چیزی دقت می‌کنید؟ تنها قیمت آن موردتوجه است؟ کیفیت پسته در کنار قیمت مناسب یک فاکتور مهم برای خرید می‌باشد؛ زیرا اگر این محصول را هرچقدر ارزان خریده باشید و نتوانید از آن بهره ببرید نه‌تنها سود، بلکه ضرر نیز کرده‌اید.

چگونه می‌توان کیفیت پسته را تشخیص داد و از مرغوب بودن آن اطمینان حاصل کرد؟ از برخی ویژگی‌های ظاهری می‌توان این اطمینان را به دست آورد که در ادامه آن‌ها را نام‌برده‌ایم:

• عدم کرم‌خوردگی پسته
• میزان چربی پسته
• نبود تیرگی و کدری در پوست پسته و رنگ طبیعی آن
• وجود نداشتن چروکیدگی و رنگ‌پریدگی مغز
• رنگ مغز پسته مرغوب زرد یا نزدیک به سبز تیره است.
• دانه‌های یکسان و یک‌شکل
• خندان بودن پسته
• طعم مطبوع و عدم بوی کهنگی
• عدم کپک‌زدگی و نرمی در مغز

خرید پسته ارزان با پوست یا بدون آن؟

معمولاً همه ما می‌دانیم که پسته با پوست، ارزان‌تر از خرید مغز پسته است. می‌توان گفت پسته‌ها با پوست از کیفیت بهتری نیز برخوردار هستند. چرا؟ از طرفی که پسته‌های تازه که در فصل برداشت محصول اقدام به خریدشان می‌کنیم، مطمئناً فرصت مغز شدن ندارند و با پوست به فروش می‌رسند؛ بنابراین احتمال تازه بودن آن‌ها بسیار بیشتر است.

از طرف دیگر پسته‌ها را با پوست می‌توان برای مدت‌زمان طولانی‌تری تازه نگه داشت و مغز پسته به‌سرعت بیشتری بوی نم و کهنگی می‌گیرد.

خرید پسته ارزان بوداده یا خام؟

بسیاری از افراد ترجیح‌ می‌دهند پسته‌های فرآوری شده و بوداده را تهیه کنند. اگر می‌خواهید بدانید که پسته بوداده ارزان‌تر است یا خام، باید بگوییم که اگر دو نمونه پسته داشته باشیم که تمام ویژگی‌های آن‌ها مانند هم باشد و تنها در این مورد تفاوت داشته باشند، پسته خام ارزان‌تر خواهد بود؛ زیرا هزینه بو دادن پسته‌ها نیز به قیمت آن افزوده می‌شود. انتخاب بین این دو اما قطعاً سلیقه‌ای است.

البته به یاد داشته باشید که تشخیص کیفیت پسته خام بسیار ساده‌تر از پسته بوداده است. به‌طور مثال طمع و بوی کهنگی در اثر بوداده شدن پسته از بین خواهد رفت و شما متوجه آن نخواهید شد. علاوه بر آن اگر از دما و حرارت بالا برای بو دادن پسته کمک گرفته شود، ممکن است مواد معدنی و ویتامین‌های آن از بین بروند.

قیمت پسته ارزان

همان‌طور که در این مقاله خواندید، پسته می‌تواند به دلایل مختلفی قیمتی ارزان داشته باشد. شما می‌توانید با مراجعه به صفحه قیمت پسته، از قیمت روز این محصول پرطرفدار مطلع شوید. مزیت این صفحه این است که سعی شده علاوه بر قیمت پسته‌های درجه یک و مرغوب، قیمت پسته‌های عمده ارزان نیز ذکر شود.

سخن پایانی

خرید پسته ارزان موضوعی است که تمام طرفداران این آجیل خوشمزه با آن سروکار دارند. به یاد داشته باشید که همیشه نباید کیفیت را فدای قیمت ارزان محصولات کرد. بسیاری از فروشگاه‌ها پسته‌های کهنه و پارسالی خود را با قیمت ارزان به دست شما می‌دهند اما ما در فروشگاه اینترنتی پسته رفسنجان مرغوب‌ترین محصولات را برای خرید پسته ارزان و باکیفیت در اختیار شما قرار می‌دهیم. این فروشگاه تمامی آجیل‌ها و محصولات خود را به‌صورت تازه تهیه‌کرده و به مشتریان عرضه می‌کند. انواع مختلف پسته را به‌صورت خام و بوداده می‌توانید در فروشگاه ما پیدا کنید و تجربه یک خرید فوق‌العاده را با ما داشته باشید.

[products limit=”8″ columns=”4″ category=”پسته”]

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

نهال پسته برای به حداکثر رساندن پتانسیل رشد سریع خود به ترکیب مناسبی از مواد مغذی، معدنی و آلی نیاز دارد. کود ها این مواد لازم را برای رشد سریع و تغذیه مؤثر نهال فراهم می‌کنند. کشاورزان با دانستن این‌که کدام کود و چه مقدار از هر نوع باید استفاده کنند، می‌توانند از رشد سریع نهال پسته اطمینان حاصل کنند. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به تغذیه و برنامه کودی نهال پسته خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.

برای رشد سریع نهال پسته چه باید کرد

عوامل متعددی در رشد سریع نهال پسته نقش دارند. ازجمله این عوامل می‌توان به زمان مناسب کاشت، اقلیم و شرایط آب‌وخاک، تغذیه و کود دهی، شناخت عوامل بیماری و آفات خسارت زا و پیشگیری و مبارزه به موقع با آنها، آبیاری صحیح و کیفیت آب و … اشاره نمود.

کود دهی یکی از مهم‌ترین عوامل است زیرا تغذیه نهال پسته را بر عهده دارد. در این جهت، لازم است کشاورز بهترین کود را برای رشد سریع نهال پسته بداند و در زمان صحیح از آن‌ها استفاده کند. در ادامه در ارتباط با مسائل مهم کود دهی نهال می‌پردازیم.

 

تغذیه درختان پسته

بحث کوددهی و تغذیه در نهال های پسته در راستای رشد مناسب و تولید میوه با کیفیت از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.

استفاده غیر اصولی و ناکافی از کودهای آلی و شیمیایی و نیز استفاده در زمان نامناسب موجب کاهش مقاومت در نهال های پسته در برابر آفات و بیماری ها و همچنین تنش های محیطی شده و به دنبال آن باعث کاهش تولید میوه و عملکرد آن می شود.

تعیین میزان عناصر

تعیین دقیق عناصر غذایی موجود در نهال پسته، کار راحتی نیست. به همین دلیل در ایران تلاش‌های زیادی از طرف مؤسسات تحقیقات پسته انجام‌شده است. پسته نیز مانند سایر گیاهان به عناصر پرمصرف و کم‌مصرف نیاز دارد. هرکدام از این عناصر برای عملکرد گیاه لازم هستند که به‌نوعی بهترین کود برای رشد سریع نهال پسته محسوب خواهند شد.

تعادل بین عناصر غذایی پرمصرف و کم‌مصرف باعث افزایش باردهی و کیفیت میوه شده و همچنین گیاه را نسبت به آفات و بیماری‌ها مقاوم‌تر می‌کند. ابتدا لازم است که این عناصر را بشناسید.

عناصر پرمصرف عبارت‌اند از:

• ازت (N)
• فسفر (P)
• پتاسیم (K)
• کلسیم (Ca)
• منیزیم (Mg)
• گوگرد (S)

عناصر کم‌مصرف عبارت‌اند از:

• آهن (Fe)
• منگنز (Mn)
• کلر (Cl)
• بر (B)
• مس (Cu)
• روی (Zn)
• نیکل (Ni)
• مولیبدن (Mo)

جهت تغذیه صحیح درختان پسته و توصیه کودی، انجام آزمایش خاک و برگ الزامی است. برای تعیین میزان عناصر پرمصرف از تجزیه خاک و برای عناصر کم‌مصرف تجزیه برگ توصیه می‌شود.

دستورالعمل کلی کودهای شیمیایی برای درختان پسته 300 گرم ازت خالص، 300 گرم فسفر پنتا اکسید، 300 گرم پتاسیم اکسید و 20 کیلوگرم کود حیوانی برای هر درخت می‌باشد.

 

میزان عناصر غذایی پرمصرف از طریق آزمون خاک

ریشه‌های درخت پسته حجم وسیعی از خاک را اشغال می‌کنند. درنتیجه نمونه‌برداری از خاک باید از محل رشد فعال ریشه باشد. برای یک آزمون دقیق بهتر است از 3 تا 10 نقطه در باغ در عمق های مناسب، نمونه گرفته شود.

در زمان نمونه‌برداری باید به روش آبیاری توجه کرد؛ زیرا نوع آبیاری در باغ، روی توسعه ریشه و پخش عناصر غذایی در ناحیه ریشه تأثیر می‌گذارد. بعد از نمونه‌برداری و ارسال آن‌ها به آزمایشگاه، می‌توان میزان هر یک از عناصر غذایی را متوجه شد.

میزان عناصر غذایی کم‌مصرف از طریق آزمون گیاه یا برگ

آزمون گیاه یا آزمون برگ جهت تشخیص کمبود عناصر غذایی و سمیت های گیاه مناسب است. میزان عناصر غذایی در برگ به عواملی ازجمله مرحله رشد، شرایط آب و هوایی، توزیع ریشه در خاک، میزان و نوع آبیاری، سن درخت، موقعیت برگ روی درخت، زمان نمونه‌برداری و … بستگی دارد؛

بنابراین نمونه‌برداری باید مطابق با هدف انجام آن، به‌صورت استاندارد انجام گیرد. جهت نمونه‌برداری باید از برگ‌هایی که کامل باز هستند و محلول‌پاشی نشده‌اند استفاده کرد. بهترین زمان برای نمونه‌برداری بین تیر تا مرداد است. پس‌ازاینکه تفسیر نتیجه آزمایش آماده شد، می‌توان بهترین برنامه کودی برای رشد سریع نهال پسته را تعیین و آماده کرد.

زمان و نحوه مصرف کودهای شیمیایی

زمان و نحوه مصرف کودها باید در برنامه کودی نهال پسته مشخص باشد. کودهای فسفاته، پتاسه، میکرو و کودهای آلی در زمستان به‌صورت چالکود یا در شیار کودی استفاده می‌شوند. کودهای ازته در سه دوره و به‌صورت سرک (گندم پاش)، به درختان داده می‌شود. دوره اول کودهای ازته همراه با آخرین آب قبل از سبز شدن درختان، دوره دوم در اواسط اردیبهشت و دوره سوم همراه با آخرین آب قبل از برداشت محصول می‌باشد.

به نهال پسته چه کودهایی باید داد؟

درخت پسته معمولاً نیاز به کودهای ازته دارد. در حیطه خاک‌هایی که در حال حاضر برای پسته‌کاری استفاده می‌شود، احتیاج به عناصر مفید دیگر هنوز ثابت نشده است اما با توجه به اینکه میوه‌های آجیلی در حین رشد و رسیدن به کمال به مقادیر نسبتاً زیادی فسفر و پتاسیم و همین‌طور ازت احتیاج دارند، پسته نیز نیاز مبرمی به عناصر مذکور خواهد داشت. کمبود عناصر فسفر و پتاسیم خاک از طریق کود دادن قابل تأمین است.

در همین حال نیاز درختان پسته به عناصر دیگری ازجمله منیزیم و روی قطعی به نظر می‌رسد. نیاز درختان پسته در جهت رشد مطلوب اندام‌ها مخصوصاً برگ‌ها و میوه‌هایش به عنصر روی اخیراً موردمطالعه قرارگرفته و به اثبات رسیده است.

کمبود شدید عنصر روی در درختان پسته، رشد آن‌ها را کاهش می‌دهد و حتی برخی از شاخه‌ها را می‌خشکاند. تأخیر در برگ دهی درخت و پوک شدن میوه ازجمله عوارض کمبود روی می‌تواند باشد.

کمبود عنصر روی در نهال‌های پسته موجب ظهور لکه‌های قرمزرنگ پراکنده بر روی برگ‌ها و پریدگی رنگ آن‌ها می‌شود.

برگ‌های موصوف بیشتر در قسمت انتهایی نهال متمرکز هستند و حاشیه برگ‌ها موج‌دار می‌شود. بعضی باغداران کمی کودهای ازت دار را در حین آبیاری به آب می‌افزایند و نتایج مفیدی در جهت رشد نهال‌ها و جوانه‌ها و میوه درختان پسته کسب کرده‌اند.

به‌طورقطع بهترین شرایط رویش و رشد جوانه‌ها و نیز باردهی مطلوب درختان پسته با آبیاری‌های به‌موقع و پذیرایی با کودهای مغذی و سرشار و نیز مصون نگه‌داشتن درختان از گزند آفات و حشرات میسر است.

 

توصیه کودی برای رشد سریع نهال پسته

در ایران بیشتر از کود ماکیان در باغات پسته استفاده می‌شود؛ اما بهتر است از مصرف بیش‌ازحد کود مرغ برای نهال پسته خودداری شود؛ زیرا ازت زیاد در کود مرغی برای درختان جوان مناسب نیست. کود مرغی درصد آهن بالایی دارد و توصیه می‌شود در شیار کودی عمیق مصرف و مدفون شوند. باغاتی که نیاز به کود فسفره دارند، از کود مرغی استفاده می‌کنند.

کودهای دامی گاوی و گوسفندی تفاوت زیادی با یکدیگر ندارند و گاهی به‌صورت مخلوط به باغ پسته داده می‌شوند. کود گاوی ازت و پتاسیم کمتری نسبت به کود گوسفندی دارد.

این نوع کودها باید به‌صورت فرآوری شده و پوسیده در باغ پسته پخش شوند. درصورتی‌که این کود با خاک مخلوط گردد نتیجه بهتری می‌توان گرفت. در باغاتی که نیاز به کود پتاسه دارند، از کودهای گوسفندی استفاده می‌شود.

کود اوره برای نهال پسته

کودهای اوره به دلیل وجود درصد زیادی نیتروژن برای نهال پسته توصیه می‌شود. این کودها می‌توانند در آینده موجب عملکرد بیشتر درختان و محصول دهی بهتر شوند. این کودها را می‌توان به‌صورت جامد یا محلول استفاده نمود. همچنین به هر نسبت دلخواهی می‌توانند با کودهای دیگر ترکیب شوند.

علاوه بر مزایایی که کود اوره برای رشد سریع نهال پسته دارد، باید به کاهش میزان تولید آلاینده‌های محیط‌زیست نیز توسط این کود توجه داشت. توصیه کارشناسان برای میزان ازت مورداستفاده در برنامه کودی نهال پسته زیر 3 سال، سالانه 100 کیلوگرم در هکتار کود اوره است.

برای نهال‌های 3 تا 8 ساله، هرسال 50 کیلوگرم به این مقدار اضافه شود تا درنهایت به میزان تقریباً 300 تا 350 کیلوگرم در یک هکتار برسد. استفاده از کود اوره در خاک های شور باعث افزایش حالت قلیایی خاک شده و مشکل شوری را بیشتر خواهد کرد و باید در استفاده از کود اوره به این نکته توجه شود.

کود حیوانی برای نهال پسته

به توصیه کارشناسان کشاورزی بهتر است برای جلوگیری از شیوع  قارچ‌های مولد آفلاتوکسین، کودهای دامی و مرغی به‌صورت چالکود و به شکل پوسیده در باغ مصرف شوند. اواسط پاییز تا اوایل زمستان بهترین زمان استفاده از کودهای حیوانی است. این کودها باید در قسمت سایه‌انداز درخت و هر 2 سال یک‌بار به‌صورت چالکود مصرف شوند.

تأکید می‌شود کودهای حیوانی در سطح خاک ریخته نشوند. به دلیل این‌که قسمتی از آن در معرض مستقیم نور خورشید قرارگرفته و تجزیه می‌شوند و  قسمت دیگر با جذب بیشتر آب و مواد غذایی سبب رشد و توسعه ریشه‌ها به سطح خاک خواهند شد.

در این صورت خشکی تابستان و سرمای زمستان و انجام شخم های سطحی، می‌تواند ریشه‌های درخت را تهدید کند. استفاده از کودهای دامی به عنوان تامین کننده مواد غذایی مورد نیاز برای درختان پسته و همچنین به عنوان ماده ای جهت اصلاح خاک کاربرد دارد.

میزان استفاده از نوع کود (مرغی، گاوی، گوسفندی) و میزان کود ها، با در نظر گرفتن شرایط آب و خاک ( شوری و بافت خاک ) و همچنین مرحله رشدی گیاه و سال بارده و یا غیر بارده بودن درختان، تعیین می شود.

 

زمان کود دهی برای رشد سریع نهال پسته

کود دهی برای رشد سریع نهال پسته در سه مرحله انجام می‌گیرد که عبارت‌اند از: پیش از کاشت، افزودن کودهایی مانند ازت به خاک و محلول‌پاشی بر سطح برگ‌ها. پیش از کاشت نهال می‌توان خاک را با استفاده از کودهای فسفره، مواد آلی، آهک و گچ غنی نمود. بعدازآن کود دهی پسته در زمان‌های مختلفی می‌تواند انجام شود که در ادامه به آن‌ها پرداخته‌ایم:

• از کودهای حاوی ازت در چند مرحله به‌صورت منظم و در مقادیر کم استفاده شود.
• مرحله اول کود دهی ازت در از اواخر اسفند تا اواخر فروردین است. مرحله بعد، نیمه دوم اردیبهشت و نوبت سوم اوایل تیرماه می‌باشد.
• در پاییز و زمستان یا همان زمان خواب درختان می‌توان از کودهای فسفره، پتاس و عناصر ریزمغذی مانند روی و آهن برای نهال پسته استفاده کرد.
• مرحله دوم مصرف کود پتاس در خرداد تا اوایل تیر به‌صورت سولوپتاس محلول در آب است.
• محلول‌پاشی‌هایی مانند محلول‌پاشی روی نیز در زمان تورم جوانه‌ها در اسفندماه انجام می‌گیرد.

سخن پایانی

تغذیه و برنامه کودی نهال پسته گامی اساسی در استقرار آن و کمک به رشد آن است. از با اهمیت ترین عواملی که باعث افزایش رشد نهال  پسته می شود، کوددهی مناسب است. هنگامی‌که این اقدام به‌درستی انجام شود، کشاورز می‌تواند از رشد سریع نهال پسته خود اطمینان حاصل کنند. همچنین این کار به درخت کمک می‌کند تا در آینده به پتانسیل کامل خود برسد و محصول اقتصادی با کیفیت تولید کند. در این مقاله به آنچه در ارتباط با کود رشد سریع نهال پسته ‌می‌شد پرداختیم. درنهایت می‌توانید از مشاوره رایگان متخصصین مجموعه پسته رفسنجان برای نحوه صحیح تغذیه نهال‌های خود بهره‌مند شوید.

[product_category category = “161” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

یکی از راه‌های مقابله با آفات و بیماری‌ها، شخم زدن درخت پسته در زمستان است. علاوه بر آن فواید زیادی را به همراه دارد که در  ادامه این مطلب به آن‌ها پرداخته‌ایم. البته در صورتی که شخم زمستانه پسته به نحو صحیح انجام نشود، می‌تواند معایبی را نیز به همراه داشته باشد. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به بررسی مزایا و معایب این عملیات می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

فواید شخم زدن درخت پسته در زمستان

بیل زدن یا شخم زدن باغات پسته معمولاً در زمستان در کنار عملیات دیگر، توسط کشاورزان انجام می‌شود.

در قدیم این کار بیشتر با بیل زدن توسط نیروی انسانی و یا استفاده از گاوآهن‌های سنتی انجام می‌شد که کاری سخت و زمان‌بر بود. امروزه با استفاده از ادوات کشاورزی می‌توان همان عملیات را به نحو صحیح‌تر و با سرعت بیشتری انجام داد.

در این قسمت فهرستی از مزایای این عملیات را بر باغات ارائه داده و در ادامه به بررسی برخی از آن‌ها پرداخته‌ایم.

• افزایش نفوذپذیری خاک نسبت به آب‌وهوا
• کنترل جمعیت علف‌های هرز
• افزایش انحلال عناصر در بخش محلول خاک و افزایش جذب عناصر
• بهبود رشد ریشه و توسعه بهتر سیستم ریشه‌ای
• آماده کردن بستری مناسب جهت کاشت بذر و رشد بهتر جوانه
• کاهش میزان از دست رفتن آب و کاهش تبخیر آب و درنهایت حفظ منابع آبی
• بهبود و افزایش عملکرد درختان
• سست شدن خاک پسته و بهبود عملیات یک‌دست‌سازی
• کاهش جمعیت آفات زمستان گذران
• مخلوط شدن بقایای گیاهی روی زمین با خاک و بالا رفتن سرعت تجزیه آن‌ها

کنترل جمعیت علف‌های هرز

علف‌های هرز معمولاً بیشتر در باغ‌هایی رویش دارند که عملیات خاک‌ورزی و شخم زدن درخت پسته در آن‌ها به‌خوبی انجام‌نشده باشد. به این منظور عملیات شخم زمستانه پسته را می‌توان یکی از راه‌های مقابله با این مزاحم درختان دانست. استفاده از شخم عمیق در اواخر زمستان تأثیر زیادی بر مدفون کردن بذر و ریزوم‌های بعضی علف‌های هرز دارد.

به یاد داشته باشید که برخی از علف‌های هرز چندساله توسط ریزوم تکثیر می‌یابند؛ بنابراین قطعه‌قطعه شدن ریزوم‌ها موجب پراکنده شدن و تکثیر بیشتر این گیاهان می‌شود. درنتیجه تا جایی که ممکن است باید از شخم‌های غیرضروری نیز خودداری نمود.

مخلوط شدن بقایای گیاهی با خاک

یکی از مزایای فوق‌العاده شخم زدن باغات درخت پسته، مخلوط شدن بقایای گیاهان با خاک و افزایش سرعت تجزیه آن‌ها می‌باشد. سوزاندن بقایای گیاهی، آثار مخرب زیست‌محیطی مغایر با کشاورزی پایدار دارد که لازم به استفاده از روش‌های جایگزین مدیریتی خواهد داشت.

حفظ بقایا در سطح، مخلوط کردن بقایا با لایه سطحی خاک و مدفون کردن آن‌ها در عمق خاک با استفاده از شخم، ازجمله این روش‌ها هستند. با کمک گرفتن از شخم زدن باغات پسته در زمستان، می‌توان بقایای گیاهی را به‌عنوان منبع بزرگ مواد غذایی به خاک بازگرداند.

بهبود وضعیت ساختمان خاک

بهبود وضعیت ساختمان خاک به‌منظور ایجاد فضا بین ذرات خاک انجام می‌گیرد. هدف آن نیز تهویه بهتر خاک و افزایش قابلیت فرورفتن آب در آن است. فشرده شدن خاک زمین‌های کشاورزی پسته توسط عوامل متعددی ایجاد می‌شود. شخم زدن زمین یکی از راه‌های نرم کردن خاک و شکسته شدن خاک‌های فشرده، ایجاد شده در باغات پسته است.

این عملیات از طریق نفوذپذیرتر کردن خاک و ورود هوا، از روان آب جلوگیری کرده و میزان فرسایش خاک سطحی را کاهش می‌دهد. در این صورت آب آبیاری کمتر از دست می‌رود که این امر در مدیریت منابع آبی نقش مؤثری خواهد داشت.

از بین بردن آفات زمستان گذران در خاک

یکی از راه‌های از بین بردن آفات زمستان گذران، شخم زدن زمستانه درخت پسته است. به‌منظور کاهش جمعیت این آفات و کاهش خسارتی که در سال آینده قرار است وارد کنند، انجام این عملیات توصیه می‌شود. در ادامه برخی از آفاتی را که می‌توان جمعیت آن‌ها را با شخم زمستانه کنترل کرد، معرفی نموده‌ایم:

پسیل پسته (شیره خشک)

پسیل معمولی پسته زمستان را به‌صورت حشره کامل فرم زمستانه، در شکاف‌ها، لابه‌لای علف‌های هرز، زیر خاک و مکان‌های محافظ از باد به سر می‌برند. این حشرات وظیفه ایجاد نسل اول آفت را در بهار سال بعد بر عهده دارند که باید با آن‌ها مقابله نمود.

بررسی‌ها نشان داده‌اند که انجام شخم در اواخر زمستان از عواملی است که هم باعث کاهش جمعیت پسیل معمولی پسته می‌شود و هم می‌تواند جمعیت زنبور پسیلافاگوس را کاهش دهد. این زنبور خود یک دشمن طبیعی برای پسیل معمولی پسته است. برای ایجاد تناسب بین این دو می‌توان پیشنهاد نمود که عملیات شخم در محل‌هایی از باغ که بیشتر پسیل زمستان گذرانی می‌کند، یعنی بین ردیف‌ها، انجام گیرد.

در باغ‌هایی که زنبور پسیلافاگوس در سال قبل جمعیت زیادی داشته، از شخم زدن زیر درختان (روی ردیف‌ها) و محل تجمع برگ‌های خزان شده خودداری شود.

شب‌پره پوست خوار پسته (کراش)

شب‌پره پوست خوار پسته که در اصطلاح محلی به آن کراش نیز می‌گویند، یکی دیگر از آفات درخت پسته است. زمستان گذرانی حشره به‌صورت شفیره در پیله و در داخل حجره‌های گلی و در عمق 5 تا 10 سانتی‌متری زیر خاک سپری می‌شود. همچنین در ناحیه سایه‌انداز درخت و به‌طور عمده در نزدیکی طوقه درختان پسته مشاهده می‌شود.

جمع‌آوری و معدوم کردن بقایای گیاهی و شخم زدن زمستانه درخت پسته، ازجمله روش‌های مبارزه غیر شیمیایی با این آفت هستند. یخ آب زمستانه نیز می‌تواند در از بین بردن این حشره کمک کند.

پروانه میوه‌خوار پسته

جمعیت آفت پروانه میوه‌خوار پسته در باغ‌هایی که درختان مسن دارند، بالاتر است. برای تخمین جمعیت این آفت می‌توان در طول زمستان جمعیت لاروهای زیر پوستک تنه درختان را بررسی نمود.

از سموم زیادی می‌توان برای مبارزه با پروانه میوه‌خوار پسته کمک گرفت اما روش‌های مقابله غیر شیمیایی نیز وجود دارد. شخم زدن پای درخت پسته در زمستان به‌منظور از بین بردن لاروهای زمستان گذران این آفت، یکی از این روش‌ها می‌باشد.

سر خرطومی پسته

سر خرطومی پسته یکی دیگر از آفاتی است که زمستان گذرانی آن به‌صورت حشره کامل به‌خصوص در خاک‌های شنی و سبک در عمق خاک می‌باشد. این حشره بر روی علف‌های هرز تخمک‌گذاری می‌کند و فعالیت آن اواخر اسفند و دهه اول فروردین است.

بهترین راه مبارزه با آفت سر خرطومی پسته، شخم زدن پای درخت، دقیقاً تا کنار درخت، تا عمق 30 سانتی‌متر می‌باشد.

سوسک طوقه و ریشه پسته

سوسک طوقه و ریشه پسته، در پناهگاه‌های مختلفی زمستان گذرانی می‌کند. ازجمله این مکان‌ها می‌توان زیر علف‌های هرز، زیر برگ‌های خشکیده، داخل شکاف‌های سطح زمین، قسمت‌های مختلف درخت شامل ریشه، طوقه و قسمت‌های انتهایی تنه را نام برد.

با توجه به ظهور تدریجی و دوره تخم‌گذاری طولانی‌مدت حشرات کامل، امکان مبارزه شیمیایی با آفت وجود ندارد. می‌توان از کنترل غیر شیمیایی مانند، شخم زدن خاک درخت پسته، یخ آب زمستانه، خارج کردن لاروها از داخل کانال لاروی با مفتول سیمی و جمع‌آوری و سوزاندن شاخه‌های خشک اطراف باغ کمک گرفت.

معایب شخم زدن درخت پسته

تا اینجا هر آنچه گفته شد در ارتباط با فواید و مزایای عملیات شخم زدن درخت پسته بود. خوب است که در کنار مزایا، از معایب این عملیات نیز باخبر بوده تا بهتر بتوانید به مدیریت آن بپردازید. در ادامه برخی از این معایب را خواهید شناخت.

از بین رفتن ساختمان خاک در درازمدت

درصورتی‌که زمین کشاورزی در هنگام شخم زدن درخت پسته بیش‌ازحد خیس باشد، ساختار خاک فرومی‌ریزد و منافذ آن از بین می‌رود. این موضوع می‌تواند موجب فشردگی خاک شود. این مورد در ارتباط با زمین‌هایی که خاک بیش‌ازحد خشک دارند نیز صادق است.

وزن زیاد گاوآهن که برای شخم زدن زمستانه استفاده می‌شود، موجب ایجاد یک لایه سخت در زمین خواهد شد. این لایه با گذشت زمان عمیق و عمیق‌تر می‌شود و به آب‌وهوا اجازه عبور نمی‌دهد. درنتیجه رشد ریشه‌ها را دشوار کرده و موجب کاهش تدریجی حاصلخیزی خاک خواهد شد.

فرسایش خاک

با انجام شخم زدن، پتانسیل فرسایش خاک توسط آب در طول زمستان و بهار زیاد می‌شود. یکی از دلایل این امر، از بین رفتن بقایای گیاهی روی خاک است که از آن محافظت می‌کنند.

در آب‌وهوای خشک نیز پتانسیل فرسایش خاک توسط باد بدون پوشش پسماند بیشتر می‌شود.

آسیب به ریشه‌های سطحی

درصورتی‌که شخم زدن درخت پسته به‌صورت غیراصولی انجام گیرد، می‌توان به ریشه‌های سطحی درختان که بسیار فعال هستند، آسیب برساند. به همین دلیل این عملیات ممکن است موجب کاهش عملکرد درختان شود. در این جهت عمق و فاصله شخم زدن درخت پسته از اهمیت بالایی برخوردار است.

میزان عمق می‌تواند بسته به هدفی که از شخم زدن دارید متفاوت باشد.

آسیب به حشرات مفید

همان‌طور که گفته شد از شخم زدن درخت پسته برای مبارزه با آفات مختلف زمستان گذران استفاده می‌شود. لازم به ذکر است که این عملیات به همان صورت می‌تواند به جمعیت زنبورهای مفید و حشرات شکارگر نیز آسیب برساند.

برخی از این حشرات مفید خود یک راه طبیعی برای از بین بردن آفات هستند که وجود آن‌ها در باغ خوب است.

نحوه صحیح شخم زدن درخت پسته

شخم و خاک‌ورزی در باغات پسته در ردیف‌ها یا همان کرت‌ها انجام می‌گیرد و باید تا سایه‌انداز درختان نیز برسد. به این منظور لازم است از ادوات کشاورزی برای این عملیات استفاده شود که به‌راحتی قادر به پوشش سایه‌انداز درخت پسته را نیز داشته باشد. برخی از ادوات این قابلیت را ندارند که به زیر درخت رفته و بتوانند آنجا را شخم بزنند.

بهترین زمان شخم زدن زمین درخت پسته

شخم زدن می‌تواند نسبت به هدفی که دارد در زمان‌های مختلفی انجام گیرد. بهترین زمان این عملیات را می‌توان در پاییز و زمستان دانست.

در این فصل آفات و حشرات زمستان گذران زیادی در باغ وجود دارند که می‌توان با این عملیات به روش غیر شیمیایی با آن‌ها مبارزه نمود. به‌عنوان‌مثال انجام عملیات شخم بعد از اولین یخبندان، لانه لاروهای آفت پسیل را از بین می‌برد. همچنین شخم زمستانه پسته زمانی صورت می‌گیرد که خاک زمین مرطوب باشد نه خیس.

در صورت خیس بودن خاک، خاک گل شده و فشرده خواهد شد.

سخن پایانی

همان‌طور که خواندید عملیات شخم زمستانه پسته، مزایای زیادی داشته و در کنار آن معایبی را نیز به همراه دارد. البته باید گفت که انجام صحیح این عملیات می‌تواند از معایب آن بکاهد. به‌منظور اطلاع از بهترین زمان و نحوه صحیح شخم زدن درخت پسته می‌توانید با کارشناسان مجموعه پسته رفسنجان مشورت نمایید.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”18161″]

برخی افراد این تصور را دارند که با آمدن خزان و زمستان، درختان و گیاهان به خواب می‌روند و نیازی به رسیدگی ندارند؛ اما اگر در این زمان به درخت رسیدگی شود در فصل رشد پیش رو بهترین عملکرد و محصول دهی را خواهد داشت. پاییز و زمستان فصول مهمی برای تغذیه درخت پسته هستند. چالکود یک روش کود دهی زمستانه ساده است که نتایج بی‌نظیری را برای باغات پسته شما رقم می‌زند. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان با ما همراه باشید تا با بهترین روش چالکود زمستانه پسته، زمان مناسب و کودهای مورداستفاده در آن آشنا شوید.

چالکود زمستانه پسته چیست و چه کاربردی دارد؟

تغذیه گیاهان و درختان در باغ از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تغذیه و جذب عناصر مغذی از طریق رشد گیاهان انجام می‌شود، بنابراین بهتر است این کار در اطراف ریشه انجام شود. یکی از عملیاتی که می‌توان برای تغذیه بهتر درختان باغی انجام داد، حفر چالکود در زمستان است.

با حفر چالکود زمستانه در نزدیکی درختان پسته، ریشه خیلی راحت و سریع می‌تواند عناصر مغذی در کودها را جذب کند. درصورتی‌که پخش و کود دهی به شکل سطحی انجام شود، دیرتر از چالکود جذب گیاه خواهد شد. در ویدیوی زیر شما می‌توانید با مزایای چالکود بیشتر آشنا شوید.

در ارتباط با تنش شوری درخت پسته چه می‌دانید؟ آیا راهی برای مبارزه با این تنش در نظر دارید؟ این تنش مهم، اثرات زیانباری بر عملکرد گیاه و کیفیت محصولات دارد. این نوع تنش بیشتر در مناطق خشک و نیمه‌خشک اتفاق می‌افتد. از طرفی نیز چون درختان پسته در همین مناطق کاشت می‌شوند، بنابراین تنش شوری یکی از عوامل محدودکننده‌ی عملکرد درختان و محصولات خواهد بود. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به بررسی تنش شوری درخت پسته و موضوعات مرتبط با آن پرداخته‌ایم. با ما همراه باشید.

تنش شوری درخت پسته چیست؟

اگر در منطقه‌ای، سال‌های متمادی زمستان‌ها خشک و برف و باران کم باشد، خشک‌سالی در سراسر آن منطقه ایجاد می‌شود. گرمای شدید در اوایل خرداد تأثیر مخربی بر محصولات کشاورزی دارد و شرایط خشکی در آن مناطق را تشدید می‌کند.

در بسیاری از مناطق، منابع آبی به دلیل خشک‌سالی و کمبود بارندگی کم‌آب شده‌اند و آب کافی برای آبیاری درختان پسته وجود ندارد. این امر می‌تواند مشکلات شوری خاک یا تنش شوری را آغاز یا تشدید کند.

شوری، تجمع نمک در لایه‌های بالایی خاک است. این موضوع (تنش شوری) زمانی تشدید می‌شود که تبخیر سطحی بیش از بارندگی سالانه باشد، یا زمانی که نمک‌ها به دلیل مشکلات زهکشی خاک به‌اندازه کافی شسته نمی‌شوند.

علائم تنش شوری درخت پسته

درگیری درخت پسته با تنش شوری، مشکلات زیادی را برای درختان و محصولات ایجاد می‌کند. ازجمله این مشکلات می‌توان به اختلال در جذب مواد غذایی و ضعف درختان، تأخیر در گلدهی و جوانه‌زنی و درنهایت خشکی و نابودی تمام درخت اشاره کرد. همچنین این نوع تنش با علائم و نشانه‌هایی خود را نشان می‌دهد که عبارت‌اند از:

• خشک شدن حاشیه برگ‌ها و به‌تدریج تمام برگ
• ریز برگی و رشد محدود شاخه‌ها
• سوختن نوک برگ‌ها
• خروج شیره بی رنگ از انتهای دانه، تنه و شاخه
• زرد شدن میوه‌ها
• سیاه شدن نوک میوه‌ها
• پوکی و نیم مغزی پسته‌ها

چگونه خاک احیا می‌شود؟

درختان پسته ممکن است بیشتر از سایر درختان آجیلی به تنش شوری دچار شوند. در صورتی که اقدامی برای کاهش تنش ناشی از تجمع نمک انجام نشود، ممکن است درنهایت تولید محصول پسته تحت تأثیر قرار گیرد.

شوری (EC) با هدایت الکتریکی بیش از 4.5 تا 7 دسی زیمنس بر متر احتمالاً برای درازمدت پایدار نیست. به‌ویژه زمانی که چالش‌های شوری با مسائل زهکشی همراه باشد.

هنگامی‌که سطح شوری در خاک بسیار بالا باشد، درختان در معرض تنش اسمزی قرار می‌گیرند. به این معنی که برای جذب و تعرق آب سخت‌تر کار می‌کنند.

با افزایش غلظت نمک در اطراف ریشه، اختلاف املاح کمتری بین محیط اطراف ریشه و آب درون خاک وجود دارد. درنهایت توانایی ریشه در کشیدن آب توسط اسمز را کاهش می‌دهد. تحقیقات اخیر UC نشان داده است که خاک متأثر از نمک منجر به بازدهی کمتر و همچنین مصرف آب بیشتر می‌شود.

درختان متأثر از شوری در اوایل فصل، از طریق سخت شدن پوسته، تنه مشابهی با مکان‌های غیر شور داشتند؛ اما پس از مصرف آب، در طول فصل پر شدن مغز، شوری کاهش می‌یابد.

برای تنش شوری درخت پسته در دوران خواب چه باید کرد؟

درست است که درختان پسته نیاز طبیعی کمتری به آب در طول فصل رشد دارند اما باغاتی که دچار تنش شوری هستند، به آب اضافی برای آبشویی نمک از ناحیه ریشه، در طول دوره خواب نیاز دارند.

بنابراین، مقدار آب موردنیاز برای تولید محصول در مناطقی که دچار تنش شوری هستند، باید بیشتر باشد تا بتوانید آب لازم برای آبشویی ریشه و خاک را نیز در اختیار داشته باشید.

آبشویی همیشه جوابگوی تنش شوری درخت پسته است؟

قرار گرفتن مناطق پسته‌کاری در حاشیه کویر و قلیایی بودن آب‌وخاک این مناطق ازیک‌طرف و آبیاری در طی سال‌های متمادی با آب‌های قلیایی (PH بیشتر از 7) و عدم شست و شوی مناسب خاک از طرف دیگر باعث شده که در خاک‌های کشاورزی عمدتاً در عمق زیاد (80 تا 120 سانتی‌متر) لایه سخت ایجاد شود.

این لایه سخت درنتیجه افزایش سدیم خاک (عامل محدودکننده نفوذپذیری) و کاهش کلسیم (عامل مفید در نفوذپذیری خاک) و درنتیجه افزایش نسبت جذب سدیم (SAR) به وجود آید. با افزایش جذب سدیم به بیش از 12 نفوذپذیری خاک کاهش‌یافته و درنتیجه لایه سخت و نفوذناپذیر تشکیل می‌گردد.

این موضوع مانع از شست و شوی خاک و انتقال شوری و املاح مضر به اعماق پایین‌تر می‌شود؛ بنابراین این نوع شوری با آبشویی و آبیاری سنگین کاهش نیافته و کاهش رشد درخت و بروز علائم ظاهری شوری در درختان را به دنبال دارد. همچنین مانع جذب مواد غذایی نیز خواهد شد.

درنتیجه برای رفع این نوع شوری باید از مواد اصلاح‌کننده شوری خاک (اسیدها، گچ و …) استفاده کرد که در ادامه در ارتباط با آن‌ها بیشتر صحبت کرده‌ایم.

بهترین زمان آبشویی درختان پسته

آبشویی نمک از ناحیه ریشه می‌تواند در جلوگیری از تجمع نمک در خاک مؤثر باشد. بهترین زمان برای آبشویی خاک زمستان است. چون میزان تبخیر و تعرق بسیار کم است.

هدف از مدیریت تنش شوری درخت پسته در فصل خواب، جبران رطوبت خاک، بهبود نفوذ آب در خاک و آبشویی نمک‌های تجمع یافته و رفع مشکل شوری خاک، برای استفاده مؤثر از آبیاری در طول فصل رشد می‌باشد.

اصلاح‌کننده‌های خاک و آب در رابطه با تنش شوری

اصلاح‌کننده‌های آب‌وخاک، نفوذ آب به خاک را بهبود می‌بخشند. آن‌ها جزء مهمی از یک برنامه اصلاحی برای کاهش نمک در ناحیه‌ی ریشه هستند. نمونه‌برداری و تجزیه‌وتحلیل آب‌وخاک باید در اوایل آبان انجام شود تا اینکه مشخص گردد در صورت نیاز چه اصلاح‌کننده‌هایی باید مورداستفاده قرار گیرد. مواد اصلاح‌کننده، منبعی از کلسیم را برای جایگزینی سدیم (Na) و حذف آن از ناحیه ریشه فراهم می‌کنند.

در تنش شوری، سدیم در ریشه زیاد می‌شود و باید آن‌ را با مواد اصلاح‌کننده کاهش داد. این کار را می‌توان با استفاده مستقیم از گچ کشاورزی یا با استفاده از محصولات اسیدی که با کلسیم ترکیب شده‌اند انجام داد. این مواد کلسیم‌دار، توسط HCO3 یا آهک خاک (CaCO3) واکنش می‌دهند تا یون کلسیم آزاد شود و به‌صورت محلول در اختیار خاک قرار گیرد.

ترکیبی از هر دو اصلاح‌کننده‌ها می‌تواند سودمند باشد. سولفات به سدیم متصل می‌شود و ترکیبی را تشکیل می‌دهد که به‌راحتی از خاک شسته می‌شود. درنهایت کلسیم جای سدیم را روی سطح خاک می‌گیرد. به‌طورکلی مقدار زیادی کلسیم برای جابجایی Na موردنیاز است.

استفاده درست از اصلاح‌کننده‌ها برای جلوگیری از تنش اسمزی

ازآنجایی‌که اصلاح‌کننده‌ها به نمک موجود در خاک می‌افزایند، استفاده بیش‌ازحد آن‌ها برای درخت می‌تواند تنش اسمزی را افزایش دهد. این موضوع جذب آب توسط درختان را محدود می‌کند. همچنین، هرگونه کلسیم اضافی اعمال‌شده (که جایگزین سدیم نشده باشد)، پتانسیل تشکیل رسوب برای تشکیل آهک را بسته به شرایط خاک دارد.

استفاده از اصلاح‌کننده‌ها یا ترکیب صحیح آن‌ها تا حد زیادی به نوع خاک، PH آن، تعادل سدیم با کلسیم و منیزیم و اینکه آیا مقادیر قابل‌توجهی از HCO3 و CaCO3 در آب‌وخاک وجود دارد، بستگی خواهد داشت.

برای افزودن کلسیم از کلسیت یا آهک بومی کمتر از 1٪، برای از بین بردن سدیم در خاک با PH کمتر از 7.5 استفاده می‌شود. این کار در مناطقی با آب فوق خالص و EC پایین (<0.2) بسیار مفید است.

متداول‌ترین محصول تأمین‌کننده کلسیم، گچ کشاورزی است. گچ به دلیل آزادسازی نسبتاً آهسته محلول (24٪) کلسیم، برای بهبود نفوذ و فراهم کردن منبعی از مواد مغذی گیاهی ارزشمند است.

چگونگی استفاده از محلول‌های اسیدی برای درمان تنش شوری

محلول‌های اسیدی معمولاً در خاک‌های حاوی سدیم با PH بالا در صورتی مفید هستند که سطح آهک خاک بیشتر از 1 درصد باشد. سطوح بالای HCO3 نیز می‌تواند به‌طور مؤثر توسط برخی اسیدها خنثی شود. اگر خاک‌ها کمتر از 1% آهک داشته باشند، باید کلسیم را با اسید اضافه کرد تا در خاک، گچ کشاورزی ایجاد و سدیم شسته شود.

قبل از انجام این فرآیندها، اصلاح‌کننده‌هایی که از اسید تشکیل‌شده‌اند (به‌عنوان‌مثال، گوگرد، پلی سولفیدهای آمونیوم و تیوسولفات‌ها) نیاز به اکسیداسیون اولیه بیوشیمیایی سولفیدها (S2) توسط باکتری به نام تیوباسیلوس دارند تا اسیدسولفوریک تشکیل شود. اسیدسولفوریک نیز آهک را تجزیه می‌کند تا گچ کشاورزی و کلسیم تشکیل شود.

علاوه بر حذف Na، اسیدسولفوریک به حل شدن HCO3 در خاکی که مقدار زیادی سدیم دارد، کمک می‌کند. اسیدسولفوریک، جایگزین ایمن‌تر برای سولفوریک است که درنهایت از سوختن گوگرد ایجاد می‌شود و سپس به آب آبیاری وارد می‌شود.

اسید گوگرد ممکن است اسیدیته طولانی‌تری ایجاد کند که به خنثی کردن HCO3 و تشکیل گچ ادامه می‌دهد.

دما و رطوبت خاک باید چگونه باشد؟

دما و رطوبت خاک تا حد زیادی بر فعالیت میکروبی و تبدیل موفقیت‌آمیز محلول‌های اسیدی به گچ تأثیر می‌گذارند. خاک مرطوب با دمای بالاتر از 12 درجه سانتی‌گراد به مدت یک تا دو هفته برای انجام واکنش، موردنیاز است. دمای بهینه خاک حدود 27 درجه سانتی‌گراد است.

اسیدسولفوریک و سایر اسیدهای مایع مبتنی بر سولفات مانند سولفات اوره در حضور منبع آهک، مستقل از شرایط دما و رطوبت، گچ را می‌سازند و نیازی به اکسیداسیون میکروبی ندارند.

استفاده از کمپوست ها و مالچ ها

استفاده از مواد آلی ازجمله کمپوست، مالچ و گیاهان پوششی، آخرین راهکار برای اصلاح و مقابله با تنش شوری خاک درخت پسته هستند. مواد آلی فعالیت میکروبی را افزایش می‌دهند و منجر به تجمع کمتر نمک در خاک و بهبود نفوذ می‌شوند. همچنین می‌توانند سبب افزایش اثربخشی سایر اصلاح‌کننده‌ها شوند.

کمپوست ها و مالچ ها منبع نمک هستند؟

کمپوست‌ها و مالچ‌ها نیز می‌توانند منابع نمک باشند. نمک‌های موجود در این مواد می‌توانند با نمک‌های موجود در آب جمع شوند؛ بنابراین، آنالیز آزمایشگاهی این مواد قبل از استفاده توصیه می‌شود.

تحقیقات در حال بررسی این موضوع است که آیا سورفکتانت‌های اضافی، پلیمرها، محرک‌های زیستی و مواد مغذی باعث کاهش شوری خاک و بهبود رشد درخت می‌شوند یا نه؟!

تحقیقات نشان داده‌اند که گیاهان پوششی نفوذ آب را بهبود می‌بخشند. خاک را از پوسته‌شدن سطحی محافظت می‌کنند و در برخی موارد به میزان قابل‌توجهی سطح سدیم خاک را کاهش می‌دهند.

آیا اصلاح‌کننده خاک به‌تنهایی برای رفع تنش شوری درخت پسته کافی است؟

اصلاح‌کننده‌هایی که در بالا گفته شد به‌تنهایی شوری خاک را کاهش نمی‌دهند و برای نتیجه‌ی بهتر باید با آبشویی همراه شوند. هنگامی‌که اصلاح‌کننده‌های مناسب در خاک استفاده شد، محاسباتی برای تعیین عمق مناسب آب برای کاهش بار نمک موردنیاز است.

مقدار آب موردنیاز به عواملی چون بافت خاک، سطح EC ناحیه ریشه، هدف نهایی سطح شوری و EC آب احیا بستگی دارد. برای شوری خاک فقط می‌توان غلظت نمک موجود در آب مورداستفاده را کاهش داد.

آبشویی را چگونه انجام دهیم؟

برای خاک‌های شور-سدیمی و سدیمی، در پاییز قبل از باران و آبشویی، از اصلاح‌کننده گچ غیرفعال استفاده کنید. بسته به بافت خاک و بار نمک، 15 تا 25 سانتی‌متر بارندگی مؤثر یا آبیاری زمستانه با آب شیرین برای آبشویی مفید، موردنیاز است.

در صورت نیاز به آبشویی ابتدا باید نیمرخ خاک را تا ظرفیت زراعی پر کرد. دو تا چهار روز برای زهکشی زمان بگذارید، سپس آبشویی را شروع کنید. کشاورزان باید مطمئن شوند که زمان آبیاری کمتر از 24 ساعت باشد تا از خطر اشباع خاک و فیتوفتورا جلوگیری کنند. یک استراتژی خوب این است که در دی‌ماه شروع به آبشویی کنید.

اگر بارندگی رخ دهد میزان آبیاری درخت پسته باید کمتر باشد. در صورتی که بارندگی رخ ندهد باید میزان آبیاری بیشتر و تا حدود 15 تا 20 سانتیمتر برسد. خاک و آب آبیاری باید مجدداً نمونه‌برداری شود تا اثربخشی آبشویی را مشخص کند. درنهایت یک نقطه مرجع برای سطوح نمک در ابتدا و انتهای فصل رشد فراهم شود.

سخن پایانی

تنش شوری درخت پسته یکی از مشکلاتی است که احتمال دارد هر باغ پسته‌ای را با دلایل مختلف درگیر کند. ازجمله عوامل ایجاد شوری خاک می‌توان به آبیاری غیراصولی، نوع کودهای استفاده‌شده، زهکشی نامناسب زمین، درجه حرارت بالا و تبخیر زیاد، خشک‌سالی‌های پی‌درپی و … اشاره نمود. در صورتی که با این تنش از باغات پسته مبارزه نشود، مضراتی همچون کاهش توانایی جذب آب توسط ریشه، مسمومیت در اثر یون‌های سدیم، بور و کلر، کاهش نفوذپذیری آب، ایجاد سر خشکیدگی و … را به دنبال دارد. شما می‌توانید برای مشورت گرفتن در ارتباط با تنش شوری برای درختان پسته خود با کارشناسان مجموعه پسته رفسنجان در تماس باشید.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”161″]

درباره زمان آبیاری، نکاتی وجود دارد که کشاورزان باید همیشه به آن‌ها توجه داشته باشند. با توجه به تجربیات به‌دست‌آمده طی سال‌های متمادی، تولیدکنندگان کاملاً می‌دانند که درختان پسته در هر فصل به مقدار متفاوتی از آب نیاز دارند. آن‌ها همچنین می‌دانند که کیفیت و کمیت محصول به میزان مناسب تأمین آب بستگی دارد. به علت اهمیت بسیار زیاد زمان مناسب آبیاری نهال و درخت پسته، این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان را به این موضوع اختصاص داده‌ایم. با ما همراه باشید.

اهداف آبیاری باغات پسته در فصل رشد

آبیاری گیاهان باغی در زمان‌های مختلف در جهت اهداف خاصی صورت می‌گیرد؛ بنابراین درصورتی‌که هرکدام از مراحل آبیاری به‌خوبی صورت نگیرد، عواقب مخصوص به همان زمان را برای درخت پسته در بر دارد. برنامه آبیاری درخت پسته در فصل رشد به‌منظور رسیدن به اهداف زیر، باید به‌طور کامل انجام گیرد:

• فروردین‌ماه: آبیاری در زمان گلدهی از سقط‌جنین و پوکی جلوگیری می‌کند.
• اواخر فروردین‌ماه: آبیاری حین تشکیل میوه و پس از گرده‌افشانی، افزایش تعداد دانه را در پی دارد.
• تیرماه: آبیاری در زمان پر شدن مغز باعث کاهش درصد پوکی می‌شود.
• اوایل شهریورماه: آبیاری در زمان رسیدگی و آخرین آب قبل از برداشت (بسته به رقم)، درصد نیم مغزی را کاهش می‌دهد و موجب رسیدگی و خندانی پوست استخوانی می‌شود.

آبیاری درخت پسته در فصل بهار

همان‌طور که گفته شد در زمان گلدهی و گرده‌افشانی، مرطوب ماندن خاک، اهمیت زیادی دارد. این مرحله از آبیاری درخت پسته جهت جلوگیری از سقط‌جنین و پوکی انجام می‌شود؛ اما باید توجه داشته باشید که نیازی به آبیاری غرقابی و سنگین نیست ( در خاک با بافت سنگین و رسی، انجام آبیاری غرقابی در زمان گلدهی و گرده افشانی توصیه نمی شود).

این نوع آبیاری به‌خصوص در خاک‌های رسی موجب ریزش گل‌ها، عارضه لکه پوست استخوانی، رقیق‌تر شدن شیره گیاهی و ایجاد کمبود کلسیم می‌شود. بارندگی در زمان گرده‌افشانی نیز برای درختان پسته خوب نیست. به این دلیل که موجب شسته شدن گرده در درختان نر و عدم پراکنش دانه گرده می‌گردد.

آبیاری درخت پسته در تابستان

در فصل تابستان و زمان تشکیل میوه که یک اندام به درخت اضافه می‌شود، نیاز آبی و غذایی درخت افزایش می‌یابد. همچنین به دلیل گرمی هوا در تیر و مرداد نیاز است که دوره‌های آبیاری درختان کوتاه‌تر شوند؛ بنابراین مهم‌ترین زمان آبیاری درخت پسته فصل تابستان است که باید به مقدار کافی و در فواصل منظم انجام شود.

آبیاری در این زمان به پر شدن مغز پسته و جلوگیری از پوکی کمک می‌کند. همچنین در شهریورماه نیز، انجام آبیاری موجب رسیدگی بهتر محصولات و خندانی پوست استخوانی خواهد شد.

مهم‌ترین زمان برای آبیاری پسته

طلایی‌ترین زمان برای آبیاری نهال و درخت پسته فصل تابستان و تیرماه است. سه دلیل اصلی برای اهمیت آبیاری در تیرماه عبارت‌اند از:

1. وجود طولانی‌ترین روزهای گرم تابستان در این ماه
2. شروع مغز بستن پسته در این ماه
3. پرجمعیت‌ترین نسل پسیل در این ماه

آبیاری نزدیک به زمان برداشت محصول

در زمان رسیدگی محصول، رطوبت بالایی در باغ وجود دارد که احتمال آلودگی پسته‌های زود خندان و ترک‌خورده را به قارچ‌های مولد آفلاتوکسین افزایش می‌دهد.

به همین منظور برحسب زودرسی یا دیررسی رقم موردنظر و بسته به بافت خاک، آخرین زمان آبیاری درخت پسته در طول فصل رشد، حداقل 10 الی 15 روز قبل از برداشت محصول می‌باشد. در این صورت احتمال آلودگی کاهش‌یافته و علاوه بر آن مشکلی در عملیات برداشت نیز ایجاد نمی‌گردد.

پس از برداشت زمان مناسب برای آبیاری درخت پسته

اولین آبیاری در فصل پاییز، بعد از اتمام زمان برداشت محصول، انجام می‌گیرد. با توجه به اینکه در مهرماه درختان هنوز بیدار بوده و تبخیر و تعرق انجام می‌شود، یک نوبت آبیاری جهت حفظ جوانه‌های سال بعد مفید است.

آبیاری باغات پسته در این فصل در جهت تغییرات شوری خاک توصیه می‌شود. به این منظور نمونه‌گیری اواخر فصل پاییز و قبل از شروع بارندگی‌ها، ارزیابی خوبی را در ارتباط با وضعیت شوری ناحیه ریشه در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد.

درصورتی‌که بر اساس نمونه‌برداری‌های انجام‌شده از خاک، مشکلات شوری داشته باشیم، بهترین زمان برای آبیاری پسته جهت آبشویی، اغلب در دوره خواب گیاه یعنی زمستان می‌باشد.

زمان آبیاری پسته جهت ایجاد یخ آب

آبیاری در فصل زمستان با اهداف متفاوتی صورت می‌گیرد که ازجمله آن‌ها می‌توان به آبشویی، حفظ رطوبت خاک و ایجاد یخ آب اشاره نمود. بهترین زمان برای ایجاد یخ آب اوایل زمستان و هنگامی است که دمای هوا به منفی هفت درجه سانتی‌گراد رسیده باشد.

دور آبیاری نهال و درخت پسته

توجه داشته باشید با وجود این‌که پسته استقامت زیادی به بی‌آبی دارد، اما نباید از آب دادن آن مخصوصاً در سنین ابتدایی غفلت شود. به‌طور متوسط بسته به بافت خاک، ازنظر نگهداری آب، مدار آبیاری نسبت به سن درخت به شرح زیر توصیه می‌شود:

نهال با سن ۱ تا ۳ سال: مدار آبیاری ۷ الی ۱۰ روز

درخت با سن ۳ الی ۶ سال: مدار آبیاری ۱4 الی ۲۰ روز

درخت با سن ۶ سال به بالا: مدار آبیاری یک ماه

این مدار را می‌توانید در طول سال به‌جز فصل زمستان برای آبیاری درختان پسته خود در نظر بگیرید. نیاز آبی درخت پسته در فصول مختلف سال و مراحل مختلف سیکل سالانه زندگی آن متفاوت است. این نیاز در زمستان که زمان خواب درخت است، در کمترین و در تابستان که موقع رشد مغز پسته است، در بیشترین میزان خود می باشد. بیش از نیمی از آب مورد نیاز سالیانه در فصل تابستان ( تیر، مرداد و شهریور ) به مصرف درخت می رسد. تهیه آب کافی برای درختان بارور پسته به طوریکه استرسی در اثر اشباع شدن خاک و فقدان آب کافی در خاک به آنها وارد نشود، یکی از اهداف مدیریت بهینه آبیاری می باشد.

اهمیت آبیاری در زمان مناسب برای پسته

80 تا 90 درصد پیکره‌ی گیاه را آب تشکیل می‌دهد. زیادی و کمبود آب هر دو به گیاهان صدمه می‌زند. برای گیاهان دائمی لازم است آب هم در طی فصل رشد و هم در فصل رکود به مقدار کافی موجود باشد. عمده‌ترین عاملی که به‌صورت غیرمستقیم به درختان پسته خسارت می‌زند، کمیت و کیفیت آب آبیاری است. ازجمله این خسارات می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• اگر تنش آبی در پسته شدید باشد پوست درخت ترک برداشته و به‌راحتی از انتها جدا می‌شود.
• هر چه بافت خاک سبک‌تر باشد ذخیره‌ی رطوبتی در آن کم‌تر است.
• کمبود آبیاری باعث کمبود عناصر غذایی در درخت پسته می‌شود. عناصر ماکرو، حرکت توده‌ای دارند و حرکت آن‌ها بسیار وابسته به میزان آب موجود در خاک است.
• کمبود آب می‌تواند موجب کمبود ازت در گیاه شود.
• آبیاری نقش مهمی در پوکی و سقط‌جنین، خندانی، تعداد دانه‌ی میوه، رسیدن میوه و بیماری‌ها و آفت‌های پسته دارد.
• آبیاری ناکافی بر روی تولید میوه‌های پوک نسبت به کاهش خندانی میوه اثر بیشتری دارد.

سخن پایانی

داشتن برنامه ای برای تامین مقدار مناسب آب برای باغات در زمان لازم از اهداف آبیاری می باشد. آبیاری خوب به ما اطمینان می دهد که رطوبت خاک در طول فصل حفظ می شود. لذا تصمیم گیری مناسب برای انجام آبیاری نیازمند دانستن نیاز آبی درخت با رعایت یکنواختی مناسب و میزان دقیق آب تحویلی است.

تمامی مراحل کشاورزی پسته باید در زمان مناسب خود انجام گیرند تا بتوان بهترین نتیجه را از اعمال آن‌ها گرفت. آبیاری نیز یکی از این مراحل بسیار مهم پرورش درخت پسته است. زمان آبیاری نهال و درخت پسته به عوامل متعددی بستگی دارد اما یک برنامه کلی نیز می‌توان برای آن در نظر گرفت. همان‌طور که در این مقاله خواندید، آبیاری در هر 4 فصل سال برای درخت پسته لازم است و هرکدام به‌منظور تحقق اهداف خاصی انجام می‌گیرد. در آخر می‌توانید برای انجام هر چه‌ بهتر عملیات باغبانی خود ازجمله آبیاری، هرس، کود دهی و … با کارشناسان مجموعه پسته رفسنجان در تماس باشید.

[product_category cat_id=”23″]

منابع:

کارشناسان مجموعه پسته رفسنجان

آیا تابه‌حال کلمه EC آب یا هدایت الکتریک آب را شنیده‌اید؟ کشاورزان معمولاً هنگامی‌که قصد احداث یک مزرعه یا باغ را دارند با این واژه آشنا می‌شوند. ابتدایی‌ترین سؤال دراین‌ارتباط که توسط افراد پرسیده می‌شود این است که EC آب چیست؟ روش اندازه گیری هدایت الکتریکی یا همان EC آب چگونه است؟ به چه صورتی بر روی درختان و گیاهان تأثیر می‌گذرد؟ در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به‌طور مفصل به این پرسش‌ها پاسخ داده‌ایم. با ما همراه باشید.

EC آب چیست؟

EC آب یا هدایت الکتریکی مخفف Electrical Conductivity معیاری از توانایی آب برای هدایت جریان الکتریکی در داخل آب می‌باشد. این ویژگی با تمام غلظت عناصر یونیزه شده و املاح محلول در آب و مقدار دمایی که هنگام اندازه گیری انجام می‌شود ربط دارند.

آبی که کاملاً خالص است هدایت الکتریکی بسیار ناچیزی دارد. یون‌های محلول در آب باعث افزایش EC و رسانایی آب می‌شوند. EC آب را با دستگاهی به نام EC متر  اندازه می‌گیرند. با اندازه گیری EC آب می‌توانید به کیفیت آب، طبقه‌بندی آن و تعیین میزان مواد محلول در آب پی ببرید.

ازآنجایی‌که تعیین میزان مواد محلول در آب فقط در آزمایشگاه‌ها قابل انجام است، از دستگاه‌های EC متر برای این کار استفاده می‌شود.

روش اندازه گیری هدایت الکتریکی ( EC ) آب

همان‌طور که گفتیم با اندازه گیری EC آب می‌توان به میزان املاح موجود در آب پی برد. کشاورزان و باغداران برای احداث مزرعه و باغ نیاز به دانستن میزان شوری آب دارند.

به همین دلیل لازم است روش اندازه‌گیر هدایت الکتریک آب را بدانند تا بتوانند از این طریق به میزان شوری آب آبیاری خود دست یابند. اندازه گیری هدایت الکتریکی یا همان EC آب معمولاً به دو روش قابل انجام است.

1. به‌وسیله دستگاه‌های EC متر که ساده‌ترین و به‌صرفه‌ترین راه است.
2. به‌وسیله آزمایشگاه‌های تخصصی جهاد کشاورزی یا آزمایشگاه‌های معتبر.

اندازه گیری EC آب به‌وسیله دستگاه‌های EC متر

این روش مقرون‌به‌صرفه ترین و ارزان‌ترین روش برای اندازه گیری EC آب است. شما تنها کاری که باید انجام دهید این است که نمونه‌ای از آب مورداستفاده در مزرعه و باغتان را به دستگاه می‌دهید و دستگاه میزان دقیق EC آب را مشخص می‌کند.

 

 

به‌وسیله آزمایشگاه‌های تخصصی جهاد کشاورزی یا آزمایشگاه‌های معتبر

برای انجام این کار شما باید در حوض و یا استخری که آب را در آن ذخیره می‌کنید نمونه‌برداری کنید. بدین‌صورت که ابتدا ظرفی یا قوطی مناسبی را انتخاب کرده و سپس آن را در داخل آب استخر فروبرده تا ظرف پر شده و نمونه به‌دست‌آمده را به آزمایشگاه‌های معتبر تحویل داده و منتظر دریافت جواب بمانید.

دستگاه اندازه گیری هدایت الکتریکی آب

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای تعیین غلظت املاح محلول در آب، اندازه گیری EC آب است. EC متر ابزاری کاربردی و یک آزمایشگاه کامل می‌باشد که برای اندازه گیری میزان ناخالصی آب طراحی‌شده است.

این دستگاه قابلیت اندازه گیری شوری آب را دارد. استفاده از این دستگاه‌ها معمولاً بسیار راحت است و نیازی به تخصص خاصی ندارد. هر چه میزان نمک‌های رسانای موجود در آب بیشتر باشد، EC آب بیشتر می‌شود.

واحد اندازه گیری EC آب

EC آب نیز مانند تمامی پارامترهای دیگر دارای واحد استاندارد است. واحد هدایت الکتریکی ویژه آب میکرو موس بر سانتی‌متر است که در سیستم SI با میکرو زیمنس بر سانتی‌متر نمایش داده می‌شود. معمولاً هنگامی‌که از واژه EC آب استفاده می‌شود منظور همان هدایت الکتریکی ویژه آب است.

EC مناسب برای خاک کشاورزی پسته

ازآنجایی‌که اندازه گیری EC آب و میزان آن رابطه مستقیمی با TDS و نمک‌های محلول در آب دارد، کشاورزان به‌منظور کنترل کیفیت آب آبیاری به آن توجه زیادی دارند. درصورتی‌که شوری آب از حدی بیشتر باشد کشاورزان نمی‌توانند در آن منطقه اقدام به احداث باغ کنند. به‌عنوان‌مثال برای احداث باغ پسته حداکثر شوری قابل قبول 8000 میکرو زیمنس بر سانتی‌متر است. البته میزان مقاومت در برابر شوری، در ارقام مختلف پسته متفاوت می باشد.

چگونه EC آب را کاهش دهیم

برای کاهش EC آب دو روش زیر پیشنهاد می‌شود:

• استفاده از دستگاه های تصفیه و آب شیرین کن صنعتی
• استفاده از ترکیبات و مواد ضد شوری

استفاده از دستگاه های تصفیه و آب شیرین کن صنعتی

دستگاه‌های تصفیه و شیرین‌کننده آب صنعتی-کشاورزی وجود دارند که می‌توان از آن‌ها برای کاهش EC آب استفاده نمود. سیستم آب شیرین کن کشاورزی باعث حذف نمک، مواد معدنی و به طور کلی ترکیباتی که باعث آلوده شدن آب می شوند، خواهد شد. آبی که توسط این سیستم تصفیه می شود استاندارد بوده و می توان از آن به طور مستقیم برای آبیاری محصولات کشاورزی استفاده نمود.

مهمترین مزیت آب شیرین کن کشاورزی کاهش غلظت کل نمک های حل شده و املاح موجود در آب است تا باغداران و کشاورزان بتوانند محصولاتی با کیفیت بالا تولید کنند.

استفاده از ترکیبات و مواد ضد شوری

فاکتور شوری (EC) خاک و آب یکی از عوامل محدود کننده رشد گیاهان به شمار می رود که با تاثیر بر شکل های شیمیایی عناصر غذایی، در جذب و توزیع عناصر درون گیاه اختلال ایجاد می کند. جهت بالا بردن کیفیت آب محلول پاشی( EC, pH و سختی آب)، جهت اصلاح آب و کاهش شوری، استفاده از مواد اصلاح کننده و ترکیبات ضد شوری توصیه می شود. در این صورت پوشش یکنواخت تری از محلول روی اندام های گیاهی قرار گرفته و همچنین میزان جذب نیز افزایش می‌یابد و درنتیجه باعث افزایش عملکرد خواهد شد.

نکاتی جهت کاهش تاثیر شوری آب و خاک

همچنین باغداران در کشاورزی برای کاهش هدایت الکتریکی و شوری آب برخی از نکات را به کار می‌گیرند تا اثرات شوری آب‌وخاک را بر درختان کاهش دهند. برخی از این نکات عبارت‌اند از:

• کاشت زراعت‌هایی مانند جو، گندم در اراضی بکر
• تأمین زهکشی درونی لازم از طریق اضافه کردن خاک رس به اراضی شنی و یا دادن شن به اراضی رسی
• کاشت نهال بر روی شیب جوی‌ها و در محل زیر داغ آب
• تأمین آب موردنیاز آبشویی و آبیاری سنگین قبل از احداث باغ
• استفاده از نهال مناسب جهت کاشت در شرایط شوری آب‌وخاک
• انجام آبیاری‌های زمستانه

عوامل مؤثر بر هدایت الکتریکی آب

رسانایی الکتریکی آب به عوامل متعددی بستگی دارد. ازجمله این عوامل می‌توان به دما اشاره کرد. هر چه دمای آب بالاتر باشد رسانایی الکتریکی بیشتر خواهد بود. به‌طوری‌که می‌توان گفت با هر افزایش دما معادل 1 درجه سانتی گراد، 2 تا 3 درصد به رسانایی آب افزوده خواهد شد. برخی از دلایل دیگر برای افزایش میزان EC آب عبارت‌اند از:

• افزودن نمک به جاده‌ها برای آب شدن یخ‌ها
• وارد شدن پسماند کارخانه‌ها و زباله‌های مایع به بستر زمین
• پساب‌های صنعتی غیرقابل نفوذ که حاوی مواد شیمیایی
• سموم و آفت‌کش‌های استفاده‌شده در کشاورزی
• کودهای استفاده‌شده در کشاورزی

میزان EC آب آشامیدنی

برای اندازه گیری EC آب آشامیدنی لازم است مقدار متعادل آن را بدانید. درصورتی‌که EC آب بین 90 تا 700 میکرو زیمنس بر سانتی متر باشد، مزه آب مطلوب خواهد بود. در صورت بیشتر بودن هدایت الکتریکی آب، نوشیدن آن موجب بیماری نمی‌شود اما از گوارایی آب آشامیدنی می‌کاهد.

مقدار استاندارد EC آب آشامیدنی را می‌توان کمتر از 1500 میکرو زیمنس بر سانتی‌متر در نظر گرفت. البته این مقدار متغیر بوده و به سایر پارامترهای آب نیز بستگی دارد.

سخن پایانی

اندازه گیری EC یا همان هدایت الکتریکی آب به کشاورزان کمک می‌کند تا میزان شوری آب آبیاری را تعیین کنند. با توجه به آنچه گفت شد این اندازه گیری معمولاً به دو روش انجام می‌گیرد. استفاده از دستگاه‌های EC متر بسیار راحت است که نیازی به تخصص نیز ندارد. ازآنجایی‌که کیفیت آب آبیاری و میزان شوری آب و خاک، تأثیر بسیار زیادی بر روی عملکرد گیاهان و درختان شما می‌گذارد، می‌توانید از مشاوره رایگان کارشناسان مجموعه پسته رفسنجان استفاده نمایید.

[product_category cat_id=”23″]

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید: