دسته: آموزش کشاورزی پسته

پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه یک بیماری است که اخیراً درختان پسته را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری توسط قارچی با نام Armillaria mellea ایجاد می‌شود و می‌تواند باعث خشک شدن و مرگ درختان پسته شود. ریشه درختان پسته اغلب به‌عنوان محل اصلی آلودگی برای قارچ Armillaria mellea عمل می‌کند. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به بررسی علائم، دلایل و راه‌های کنترل پوسیدگی آرمیلاریایی طوقه و ریشه درخت پسته پرداخته می‌شود. همچنین روش‌های پیشگیری از ابتلا به این بیماری نیز موردبررسی قرار خواهد گرفت. با ما همراه باشید.

پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه

پوسیدگی آرمیلاریایی طوقه و ریشه پسته با نام های دیگری ازجمله پوسیدگی ریشه بلوط، پوسیدگی قارچ کلاهک دار ریشه و پوسیدگی بند کفشی نیز شناخته می‌شود.

شیوع این بیماری در مناطقی که زمین آن‌ها قبلاً دارای درختان جنگلی برگ‌ریز بوده و یا در باغ‌هایی که در دشت‌ها و کنار رودخانه‌ها و نهرها کاشته می‌شوند بیشتر است.

برخی نیز عقیده دارند که استفاده از کودهای حیوانی مخلوط با مواد پوسیده جنگلی باعث درگیر شدن درختان با این بیماری می‌شود.

همچنین احداث باغ‌های پسته در زمین‌هایی که سابقه آلودگی به این بیماری را دارند و استفاده از نهال‌های آلوده، از دیگر عواملی هستند که باعث ظهور بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه و طوقه پسته می‌شوند.

عوامل بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه پسته

عامل اصلی پوسیدگی ریشه در درختان مثمر، غیر مثمر و حتی گیاهان علفی، قارچی به نام Armillaria است. این قارچ به‌عنوان یک میکروارگانیسم تجزیه‌کننده، نقش مهمی را در محیط‌زیست بر عهده دارد.

پوسیدگی آرمیلاریایی اولین بار در سال 1385 در باغ‌های پسته دامغان مشاهده شد و عامل آن Armillaria mallea معرفی گردید. به علت عسلی بودن رنگ کلاهک قارچ به نام قارچ عسلی نیز معروف است.

اندازه قطر کلاهک‌های نرم این قارچ 1.6 تا 7.5 سانتی‌متر است که در فصل پاییز و با شروع بارندگی‌های پاییزی در کنار تنه درختان مبتلا به بیماری مشاهده می‌شوند.

نشانه‌های پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه

قارچ آرمیلاریا با از بین بردن ترکیبات دیواره سلولی باعث پوسیدگی سفید و اضمحلال چوب می شود. در مراحل پیشرفته پوسیدگی، بافت های چوبی پوسیده حالت ریش ریش می شود. در فصل پاییز و با افزایش رطوبت کلاهک های عسلی قارچ به صورت دسته ای روی تنه و یا قسمتی از طوقه درختان آلوده و مرده و حتی روی زمین از ریشه های آلوده بیرون می آید.

نشانه‌ها و علائم بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه معمولاً از یک‌طرف اندام‌های هوایی درخت نمایان می‌شود. با پیشرفت بیماری باعث آلودگی کل درخت و درنهایت مرگ آن می‌شود.

• تغییر رنگ، پوسیدگی و ریش‌ریش شدن بافت چوبی در ناحیه طوقه و ریشه
• تشکیل لایه سفیدرنگ متمایل به کرم از بافت قارچ زیر پوست طوقه
• کاهش رشد شاخه‌ها و سرشاخه‌ها
• کوچک شدن برگ‌ها
• زردی عمومی و یا قسمتی از درختان آلوده
• ریزش زودهنگام برگ‌ها
• سر خشکیدگی شاخه‌ها
• کاهش محصول
• پژمردگی برگ‌ها
• سبز خشکی درختان در فصل رشد

در مراحل پیشرفته پوسیدگی، بافت های چوبی پوسیده، حالت اسفنجی به خود گرفته و ریش‌ریش می‌شوند.

نشانه‌هایی مانند پژمردگی و خشکیدن تدریجی و یا سبز خشکی ناگهانی درخت پسته می‌تواند ناشی از بیماری پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه یا همان گموز پسته باشد.

به همین دلیل ممکن است تشخیص بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی سخت باشد. با برداشتن پوست ناحیه طوقه و ریشه اصلی و مشاهده لایه سفیدرنگ متمایل به کرم از بافت قارچ، می‌توان با قاطعیت این بیماری را اعلام نمود.

کنترل بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی

• قبل از اقدام به احداث باغ از عدم آلودگی خاک به عامل بیماری مطمئن شوید.
• جمع‌آوری ریشه‌های چوبی با قطر 2.5 سانتی‌متر یا بیشتر از داخل خاک و آیش گذاشتن زمین برای مدت حداقل یک سال می‌تواند در کاهش جمعیت عامل بیماری مؤثر باشد.
• حذف ریشه‌های آلوده و ضدعفونی خاک با استفاده از سموم تدخینی قبل از احداث باغ می‌تواند باعث کند شدن پیشرفت بیماری شود اما باعث ریشه‌کنی آن نمی‌شود.
• در باغ‌های آلوده، درختان مرده یا در حال مرگ باید ریشه‌کن شده و معدوم گردند.
• کنترل زراعی بیماری با برداشتن خاک اطراف تنه درختان تا عمق 30 تا 40 سانتی‌متر و آزاد نمودن طوقه و قسمت بالایی ریشه در برخی باغات توصیه‌شده است.
• استفاده از قارچ‌کش‌های بازدارنده بیوسنتز استرول در باغ‌های انگور، هلو، سیب و گردو توانسته است مرگ‌ومیر را به تأخیر بیندازد. اما در مورد تأثیر آن‌ها در باغات پسته اطلاعاتی در دسترس نیست.
• برخی از پایه‌های پسته متحمل و برخی پایه‌ها نیز حساسیت بیشتری به بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه دارند.

سخن پایانی

با توجه به مطالعه و بررسی پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه درخت پسته، به نتیجه می‌رسیم که این بیماری از نوع قارچی است. می‌تواند به صورت جدی تأثیرگذار باشد و باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصولات پسته شود.

کنترل بیماری پوسیدگی آرمیلاریایی طوقه و ریشه پسته به خصوص در صورت استقرار در باغ بسیار مشکل بوده و معمولا موفقیت آمیز نیست.

برای پیشگیری از این بیماری، باید به‌دقت علائم آن را شناسایی کرد.

اقداماتی مانند کاشت پایه های مقاوم (به عنوان موثرترین روش کنترل بیماری)، اصلاح سیستم آبیاری، استفاده از کودهای مناسب، پایش و کنترل رطوبت خاک و همچنین استفاده از روش‌های آماری و مدیریت شیمیایی صحیح در خاک را می توان انجام داد. همچنین، استفاده از روش‌های بیولوژیکی و شیمیایی برای کنترل قارچ‌های بیماری‌زا می‌تواند در کاهش شدت این بیماری مؤثر باشد.

با انجام این اقدامات و نظارت دقیق بر وضعیت درختان پسته، می‌توان از آسیب‌های ناشی از پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه درخت پسته جلوگیری کرد. با این کار عملکرد و کیفیت محصولات بهبود می‌یابد.

[product_category category = “18158” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

با توجه به اهمیت باغ‌های پسته در اقتصاد کشور، پژوهش‌های زیادی در زمینه پیشگیری و مدیریت بیماری گموز پسته صورت گرفته است. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان، به بررسی علل و علائم بیماری گموز پسته، روش‌های پیشگیری و درمان و همچنین ارائه راهکارهایی برای مدیریت بهینه این بیماری پرداخته خواهد شد. با ما همراه باشید تا با بیماری پوسیدگی فیتوفتورایی ریشه در پسته بیشتر اشنا شوید.

آشنایی با بیماری گموز پسته

بیماری گموز پسته یا پوسیدگی ریشه یا طوقه (Gummosis) یک بیماری قارچی است. بیماری گموز به خروج شیره یا صمغ از یک درخت اطلاق می‌شود. این رفتار در بسیاری از درختان رایج است.

می‌توانید به گموز به‌عنوان گریه درخت خود نگاه کنید. شایع‌ترین علت بیماری گموز قارچ است که بسیار فرصت‌طلب است. به این معنی که درختان ضعیف شده بسیار راحت و آسان در معرض آلوده شدن قرار می‌گیرند.

این بیماری اولین بار در یونان و در طی سال‌های اخیر در باغات پسته شهرستان رفسنجان دیده شد. از نامه‌ای دیگر این بیماری می‌توان به شیره سیاه یا انگومک اشاره کرد.

کشاورزان و کارشناسان با مشاهده گیاهان آلوده به گموز و خاک اطراف درختان به دنبال روش‌هایی برای حذف و از بین بردن آن از باغات شدند.

بنابراین یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین بیماری‌های درخت پسته بیماری گموز یا پوسیدگی ریشه و طوقه است که خسارات زیادی به درختان و محصول آن‌ها وارد می‌کند.

بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از گونه فیتوفتورا (بیماری قارچی) می‌باشد که پوسیدگی فیتوفتورایی نیز نام می‌گیرد.

 

عوامل مؤثر بر ایجاد بیماری گموز پسته

بیماری گموز پسته ممکن است بر اساس چند عامل ایجاد شود که در این بخش این عوامل را بررسی نموده‌ایم:

اثر بافت خاک بر گموز پسته

خاک‌های سنگین بافت و رسی به دلیل ظرفیت نگهداری بالای آب در خاک، باعث افزایش احتمال آلودگی درخت به گموز می‌شود. با نگهداشت آب در خاک، خفگی ریشه‌ها حاصل می‌شود که درنهایت ریشه‌ها در برابر بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه حساس خواهند شد.

نحوه قرار گرفتن طوقه درخت

نحوه کاشت درختان به این صورت است که طوقه درخت بیرون از سطح خاک و روی زمین باشد. اگر درخت پسته بسیار عمیق کاشته شود، به‌طوری‌که طوقه درخت در زیر خاک مدفون شود یا یک لایه سخت در زیر نهال یا درخت وجود داشته باشد (اصلاح خاک و لایه شکنی قبل از کاشت انجام‌نشده باشد)، احتمال پوسیدگی طوقه شایع می‌باشد.

آب و سیستم آبیاری

یکی دیگر از عوامل مؤثر بر بیماری گموز، مقدار آب آبیاری و نوع سیستم آن است. باید دقت داشت باغاتی که آلوده به بیماری هستند به روش غرقاب آبیاری نشوند.

هر چه میزان رطوبت خاک بیشتر باشد، فعالیت و آلودگی قارچ فیتوفتورا بیشتر است. به همین جهت توصیه می‌شود سیستم‌های آبیاری تحت فشار جایگزین آبیاری غرقابی گردند.

آبیاری تحت فشار ازلحاظ کاهش مصرف آب، کاهش زمان تماس طوقه و ریشه با آب و عدم اشباع خاک به مدت طولانی بهتر از روش غرقابی می‌باشد.

درجه حرارت خاک و گموز پسته

عامل دیگر در رشد بیماری گموز درجه حرارت خاک است. بیش‌ترین فعالیت قارچ گموز (فیتوفتورا) در دمای حدود 32 درجه سانتی‌گراد می‌باشد که باعث از بین رفتن درختان پسته در باغ می‌شود.

لازم به ذکر است که رشد و فعالیت این قارچ در دمای بالاتر از 40 درجه سانتی‌گراد و زیر 8 درجه سانتی‌گراد کاهش می‌یابد.

 

علائم بیماری گموز در درخت پسته

• پوسیدگی چوب در ناحیه طوقه
• ترشح قطره‌های صمغ و شیره سیاه در حدفاصل پوست و چوب
• کاهش پوشش برگی
• خشک شدن برگ‌های سبز
• کم‌رنگ شدن برگ‌ها در فصل بهار
• تغییر شکل و ریزش برگ
• زرد شدن انتهای برگ و سپس کل برگ
• قهوه‌ای شدن بافت سطحی پوست و چوب
• سبز خشک شدن کل درخت

مبارزه با گموز پسته و پوسیدگی فیتوفتورایی ریشه

1. قبل از اینکه درخت پسته بکارید، سعی کنید از ارقام مقاوم پسته استفاده نمایید تا کمتر دچار این بیماری شوند.
2. برداشت خاک سطحی باعث بیرون آمدن طوقه درخت از خاک می‌شود؛ بنابراین این کار سبب کاهش پوسیدگی طوقه و ریشه خواهد شد.
3. کشاورزان دقت داشته باشند که کرت‌ها به‌صورت جداگانه و تک‌تک آبیاری شوند. همچنین طول هر کرت متناسب با بافت خاک در نظر گرفته شود.
4. درصورتی‌که فواصل آبیاری کوتاه نباشد، آبیاری غرقابی مناسب است؛ اما اگر فواصل آبیاری کوتاه است، توصیه می‌شود از سیستم آبیاری تحت فشار استفاده گردد.
5. توصیه می‌شود در مناطقی که آب آبیاری شیرین است، دقت شود که در زمان آبیاری آب به تنه درختان برخورد نکند (آبیاری در قسمت سایه‌انداز انجام شود).
6. برخی از کشاورزان جهت جلوگیری از بیماری گموز طوقه و ریشه درخت را با آهک ضدعفونی می‌کنند. این روش جنبه علمی ندارد.
7. مناسب‌ترین قارچ‌کش موجود جهت پیشگیری و مبارزه با بیماری گموز، قارچ‌کش الیت است. این قارچ‌کش در نیمه اردیبهشت‌ماه و آخر اردیبهشت‌ماه به مقدار 2.5 کیلو گرم در هزار لیتر آب محلول‌پاشی می‌شود. (برای اثر بخشی بیشتر، دو هفته بعد محلول پاشی با قارچ کش الیت تکرار شود)
8. درصورتی‌که شدت قارچ زیاد باشد، توصیه می‌شود قارچ‌کش الیت در شهریورماه و همچنین سال بعد نیز استفاده شود. (حداقل برای درختان آلوده این کار انجام شود)
9. درصورتی‌که گموز شدید باشد، توصیه می‌شود مواد و قارچ‌کش با استفاده از دستگاه‌های مخصوص به تنه درختان تزریق شود.
10. اگر تعدادی درخت در باغ وجود داشت که آلودگی آن‌ها زیاد است، بهتر است عمل حذف و ریشه‌کنی درختان آلوده همراه با خاک اطراف طوقه و ریشه انجام شود.

زمانی که درختان آلوده خشک شدند، توصیه می‌شود آن‌ها را سوزاند و حذف کرد.

 

چه راهکارهایی باعث جلوگیری از بیماری گموز می‌شود؟

روش‌هایی که از بیماری گموز درختان پسته جلوگیری می‌کند به شرح زیر می‌باشد:

عدم آبیاری چند کرت باهم

گاهی اوقات کشاورزان برای آبیاری باغ خود، از آبیاری چند کرت باهم استفاده می‌کنند؛ یعنی آب از یک کرت واردشده و از انتهای آن به کرت‌های دیگر می‌رود.

این کار اشتباه بوده و باعث بیماری گموز درختان مخصوصاً در کرت اول می‌شود. برای جلوگیری از بیماری گموز بهتر است آبیاری کرت‌ها به‌صورت تک‌تک انجام شود.

تنظیم دور آبیاری با توجه به بافت خاک

اگر بافت خاک سنگین باشد و دوره آبیاری نزدیک، باعث می‌شود که همیشه رطوبت در اطراف طوقه درخت بماند و باعث بیماری گموز شود، پس باید دور آبیاری متناسب با بافت خاک تنظیم شود.

رعایت تناسب کرت با دبی آبیاری

باید طول کرت و یا مساحت کرت با دبی آب متناسب باشد. نباید طول کرت زیاد باشد که آبیاری آن طول بکشد و آب مدت زیادی در کرت حرکت کند.

از علائم بیماری گموز درختان پسته می‌توان شیره پای طوقه و سبز خشکی درخت را نام برد.

درمان گموز پسته با قارچ‌کش

یکی از محصولات مهم و ضروری برای بیماری گموز، قارچ‌کش الیت (فوزتیل آلومینیوم) است. این قارچ‌کش یک قارچ کش سیستماتیک می‌باشد که با فعال کردن مکانیسم دفاعی گیاهان نقش مؤثری در کاهش رشد بیماری گموز دارد. کشاورزان از قارچ‌کش الیت برای کاهش بیماری‌ها و پاتوژن های دیگر نیز در باغات استفاده می‌کنند.

ویژگی‌های خاص قارچ‌کش الیت از طریق برگ و ریشه گیاه جذب‌شده و با حرکت به سمت بالا و پایین گیاه، از رشد عوامل بیماری‌زا جلوگیری می‌کند.

فوزتیل آلومینیوم موجود در الیت دارای اثرات پیشگیری‌کننده و درمانی طولانی‌مدت است. بهترین زمان برای مصرف قارچ‌کش الیت یک هفته قبل از آلوده شدن گیاه (مصادف با کاهش رشد جوانه‌ها) تا دو هفته بعدازآن می‌باشد.

مقدار و نحوه مصرف قارچ‌کش الیت برای بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه یا گموز پسته، 2.5 گیلو گرم در هزار لیتر آب  به‌صورت محلول‌پاشی اندام‌های هوایی است. در صورت نیاز می‌توان قارچ‌کش الیت را به فاصله هر دو هفته تا 3 مرتبه تکرار گردد.

[product_category cat_id=”6″]

 

 

 

 

 

شناخت انواع و اقسامی از مشکلاتی که به ما تحمیل می‌شوند، در داشتن کشاورزی موفق و پرسود کمک شایانی به ما خواهد کرد. فصل بهار با همه زیبایی‌هایی که در طبیعت به چشم می‌خورد برای ما تداعی می‌شود. غافل از اینکه در این حین موجوداتی در حال تکاپو برای به دست آوردن دسترنج ما هستند. اولین و مهم‌ترین حشره خسارت زایی که در بهار با چشم می‌بینیم پروانه‌هایی خوش‌خط‌وخال هستند که در اطراف باغ ما در پرواز هستند. اگر شناختی از آن‌ها نداشته باشیم در کمتر از دو هفته کل آسمان باغ ما را پر خواهند کرد. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان سعی می‌کنیم از نگاه شما باغدار عزیز چشم‌اندازی به زندگی و حیات و در آخر هم سم های مورد استفاده در مبارزه با پروانه (شب پره) چوبخوار پسته که دیگر برای ما آفت و آسیب هستند، داشته باشیم.

اهمیت مبارزه با آفات درخت پسته

همان‌طور که می‌دانیم شرایط آب‌وهوایی و اقلیمی کشور ما ایران بسیار متنوع است.

درختان میوه با ارقام و گونه‌های مختلف در آن رشد می‌کنند و چه‌بسا که از گذشته‌های بسیار دور کاشت و پرورش آن‌ها نیز متداول بوده است.

کاشتن درختان پسته موهبتی بوده است که نیاکان ما به ساکنان کویر هدیه داده‌اند. کویر خشک و شور، با کاشت این درخت قوی و قدرتمند به مکانی با بازده اقتصادی بالا برای مردمان زحمتکش این مناطق تبدیل‌شده است.

جلوه‌ای دیگر از قدرت نامتناهی پروردگار به رخ انسان کشیده شده است و مردمان این مناطق با چنگ و دندان سعی در حفظ و نگهداری این درختان باوفا و مقاوم از هرگونه آسیب و خسارتی هستند.

پسته اولین محصول کشاورزی صادراتی است که اگر در مناطق پسته خیز ایران کاشته نشود قطعاً محصول دیگری نمی‌تواند جایگزین کاشت آن در این مناطق باشد. ازاین‌رو ضرورت تحقیقات در حوزه افزایش بهره‌وری در صنعت پسته بسیار حیاتی است.

زندگی بشر ارتباط مستقیم با حیات و زندگی سایر موجودات ساکن این کره خاکی دارد. هر جا که مواد غذایی فراوانی وجود داشته باشد انواعی از موجودات ریز و درشت نیز در آن مکان جای می‌گیرند. این مسئله برای محصول پسته هم استثنا نیست.

باغداری پسته شغلی بسیار زمان‌بر است و نیاز به صبر و شکیبایی بسیار دارد تا نتیجه سال‌ها تلاش روزی به بار نشیند.

در این میان موجوداتی پا به عرصه می‌گذارند که حاصل دسترنج چندین ساله باغداران را به یک‌شبه به نابودی می‌کشانند و این دردناک‌ترین قسمت ماجراست.

شکل شناسی پروانه چوبخوار پسته

در ابتدای بهار اگر برای بازدید به باغ خود رفته باشید، پروانه‌هایی به رنگ خاکستری با لکه‌های زردرنگی در انتهای بال‌ها می‌بینید که به‌اندازه 11 تا 13 میلی‌متر با بال باز می‌باشند. این پروانه یکی از آفات درخت پسته است.

اگر بتوانید یک پروانه را بگیرید و با دست بال‌های آن را بازکنید، بال‌های جلویی خاکستری تیره بوده و دارای دو لکه زرد کوچک و بزرگ در ابتدا و انتهای بال‌ها می‌بینید.

همچنین بال‌های عقبی زردرنگ و خنجری شکل و ریشک دار هستند که می‌توان با دست آن‌ها را لمس کرد.

همان‌طور که پروانه را در دست دارید اگر به شکم آن توجه کنید، پروانه‌ای که ماده است دارای شکمی حجیم‌تر و زردرنگ بوده و اگر نر باشد شکم باریک و خاکستری‌رنگی دارد.

پس اگر پروانه‌ای با این مشخصات در باغ خود یافتید حتماً بقیه این نوشته را برای بالا بردن آگاهی خود در جهت مبارزه صحیح با این پروانه‌ی آفت مطالعه کنید.

همیشه هم پروانه‌ها را در باغ نمی‌بینیم. شکل‌های دیگر زندگی آفت را نیز می‌توان مشاهده کرد البته بیشتر به‌صورت آثار خسارت!

از پایان فروردین‌ماه تا اوایل اردیبهشت چه اتفاقی برای پروانه‌ها می‌افتد؟

پروانه‌های بالغی که در باغ مشاهده می‌کنید، از پایان فروردین‌ماه ظاهر می‌شوند. پروانه‌های نر و ماده در این زمان جفت‌گیری کرده و تخم‌های خود را به‌صورت انفرادی و جداجدا در انتهای شاخه‌های جوانی که تازه سبز شده‌اند، در محل اتصال دم برگ‌ها به شاخه و یا بر روی محور خوشه پسته قرار می‌دهند.

یک هفته پس از پیک حضور پروانه‌های بالغ در باغ، پیک تخم‌گذاری انجام می‌شود. تخم‌ها سبز روشن تقریباً همرنگ سرشاخه‌ها هستند که به‌سختی با چشم می‌توان آن‌ها را دید. پس بهتر است هر زمان که به باغ می‌روید یک عدد ذره‌بین نیز همراه خود داشته باشید.

در ابتدای اردیبهشت‌ماه از زمانی که تخم گذاشته می‌شود تا زمانی که اولین سن لاروی از تخم‌ها خارج می‌شود بسته به آب‌وهوای منطقه بین یک هفته تا 10 روز طول می‌کشد.

داشتن اطلاعات درباره این دوره از زندگی پروانه‌ها، موفقیت در برنامه‌های مدیریتی و مبارزه علیه آن‌ها را به دنبال خواهد داشت.

چه اتفاقی برای لاروهای تازه متولدشده می‌افتد؟

در میانه اردیبهشت‌ماه تخم‌ها پس از یک هفته تا ده روز که دوره جنینی را پشت سر می‌گذارند، سعی در خارج شدن از تخم دارند و در زمان خروج بسیار ریز و سفید هستند.

لاروهای تازه به دنیا آمده بسیار گرسنه هستند و درعین‌حال قطعات دهانی ضعیفی نیز دارند. پس به سراغ بافت‌های سخت نمی‌روند. در ابتدا زیر پوست شاخه‌ای که در آنجا به دنیا آمده‌اند فرورفته و خود را به آوندهای آبکش خوشمزه خوشه می‌رسانند و از آن تغذیه می‌کنند.

یکی از دلایل این مسئله نرم بودن محور فرعی خوشه‌ها و همچنین سرعت بالای حرکت شیره پرورده در آوندهای اصلی می‌باشد.

نهایتاً لاروها کمی که بزرگ‌تر می‌شوند، قطعات دهانی و آرواره‌هایشان محکم‌تر شده و می‌توانند از قسمت‌های چوبی خوشه‌ها نیز تغذیه کنند. اینجا آغاز ماجرای خسارت به دسترنج یک‌ساله باغداران عزیز است.

لاروها چگونه به خوشه‌های تازه رشد کرده، آسیب می‌زنند؟

همان‌طور که قبلاً گفتیم، پروانه‌های ماده تخم‌های خود را روی شاخه‌ها یا خوشه‌ها قرار می‌دهند. پس لاروهایی که از تخم خارج می‌شوند این دو مکان را برای تغذیه پیش رو دارند.

تخم‌هایی که روی خوشه‌ها گذاشته می‌شوند، لاروها پس از خروج از تخم به داخل خوشه فرو می‌روند، در ابتدا به سمت نوک خوشه حرکت می‌کنند.

وقتی به انتهای خوشه می‌رسند دیگر جایی برای ادامه راه ندارند و همان‌جا دور می‌زنند و برمی‌گردند. ولی از سمت دیگر کانال قبلی که آمده‌اند و با حرکات رفت و برگشتی به تغذیه خود در نوک محور خوشه‌ها ادامه داده تا نهایتاً وقتی دیگر چیزی برای خوردن نداشتند، خود را به شاخه‌ها می‌رسانند.

نتیجه این نوع تغذیه لاروها، آوندها قطع‌شده و در اینجاست که فاجعه رخ می‌دهد و دانه‌های تروتازه پسته می‌ریزند!

نتیجه این تغذیه: ریزش خوشه‌ها، خشک شدن و ریزش میوه‌ها.

تخم‌هایی که روی شاخه‌ها گذاشته می‌شوند، لاروها که از تخم خارج شدند، بلافاصله وارد مغز شاخه‌ها شده و مانند تغذیه از خوشه عمل می‌کنند. کانال لاروی در هر دو مکان (شاخه و خوشه) پر از فضولات و ذرات چوبی انباشته‌شده است.

فعالیت لاروها داخل کانال لاروی در بافت چوبی شاخه به‌دوراز چشم باغدار بوده و این آفت مشغول این است که فاجعه بیافریند. درحالی‌که باغدار بی‌خبر از همه‌جا در حال رسیدگی شبانه‌روزی به باغ خود است!

نتیجه این تغذیه: ضعف عمومی سرشاخه‌ها، خشک شدن سرشاخه‌ها.

خسارت پروانه (شب پره) چوبخوار پسته

• ریزش خوشه‌ها
• خشک شدن و ریزش میوه‌ها
• کاهش کیفیت پسته باقی‌مانده
• ضعف عمومی سرشاخه‌ها

شفیره پروانه چوبخوار پسته

ازنظر بازه زمانی، پیدایش اولین لارو و نفوذ آن به داخل بافت‌های شاخه‌ها و خوشه‌ها، در اواسط اردیبهشت‌ماه آغاز می‌شود. لارو سن دوم در پایان خردادماه، لارو سن سوم تا تیرماه و آخرین سن لاروی تا اواسط آذرماه به تکامل خود ادامه خواهند داد.

اواخر پاییز که دیگر غلظت شیره گیاهی کاهش پیدا می‌کند، لاروهای سن آخر این پروانه، شاخه‌هایی را که از آن‌ها تغذیه کرده‌اند را سوراخ کرده و ازآنجا خارج می‌شوند.

در بیرون از شاخه به دنبال جای مناسب برای تنیدن پیله شفیرگی می‌گردند. درنهایت در بخش زیرین شاخه‌ها، یا زیر پوستک‌های درخت و یا زیر کلوخه‌ها در خاک، پیله شفیرگی هرمی شکلی را به دور خود می‌تنند.

زمستان گذرانی به‌صورت لارو سن چهارم زیرپوسته شفیرگی سپری خواهد شد.

اگر در طول زمستان گذرتان به باغ افتاد پوستک‌های جداشده از درخت را کنار بزنید، جسم پنبه‌ای مانند هرمی شکلی که زیر پوستک‌ها می‌بینید چیزی نیست به‌جز پیله‌های شفیرگی پروانه (شب پره) چوبخوار پسته، آفت جان درختان در بهار!

چرا پروانه‌ای زیبا در طبیعت تبدیل به آفتی خسارت زا شد؟

پروانه‌ها همیشه تداعی‌کننده زیبایی بوده‌اند و هر چیزی را که می‌خواستیم به زیبایی و لطافت یاد کنیم یا از گل نام می‌بردیم و یا از پروانه!

دخالت انسان‌ها در روند طبیعی زندگی این موجودات زیبا و استفاده بی‌رویه از مواد شیمیایی ساخته‌شده دست بشر، باعث شد این پروانه مورد نفرت بسیاری قرار گیرد.

بدون آنکه خود بی اندیشیم که ما با دخالت بی‌جایمان آن را تبدیل به آفت کرده‌ایم. این موجود زنده فقط سعی در ادامه بقاء خود در طبیعت داشته است.

مگر نه اینکه تا قبل از سال 1350 این پروانه خسارت قابل‌تأملی در باغات پسته ایران نداشته است!

از سال 1350 تا سال 1360 در بازه زمانی ده‌ساله با به کار بردن سم‌پاشی‌های افراطی با دست خودمان دشمنان طبیعی این پروانه را در طبیعت نابود کردیم. این شد که این حشره زیبا را آفتی خسارت زا نامیدیم و هرساله برای نابودی‌اش هزینه‌های گزافی نیز می‌پردازیم.

پروانه (شب پره) چوبخوار پسته امروزه تقریباً در تمام مناطقی از ایران که پسته کاشته می‌شود، خسارت اقتصادی ایجاد می‌کند.

دشمن طبیعی پروانه چوبخوار پسته

زنبور Dibrachys boarmiae Walker (Hymenoptera: Pteromalidae) که درواقع یک زنبور پارازیتوئید خارجی می‌باشد.

اين زنبور به مرحله پیش شفیرگی میزبان خود حمله کرده و میزان 75 درصد پیله‌های شفیرگی آن را نابود کرده و به‌طور طبیعی جمعیت آفت را در باغات پسته کاهش می‌دهد.

پس بهترین راهکار این است که زنبور را قبل از اینکه با سموم شیمیایی نابود کنیم، حفظ کنیم تا جمعیت آفت را زیر سطح زیان اقتصادی نگه دارد.

کنترل پروانه چوبخوار پسته

حالا که با دخالت بی‌جای خود در طبیعت این بلا را سر باغات خود آوردیم، امروزه به دنبال چاره‌ای هستیم تا از خسارت بسیار زیاد این آفت به دلیل وجود جمعیت زیادی که در باغات دارد، جلوگیری کنیم. راه‌حل چیست؟

مدیریت تلفیقی بهترین راه‌حل در کنترل کردن پروانه (شب پره) چوبخوار در باغات پسته می‌باشد. مدیریت تلفیقی یعنی مجموعه‌ای از روش‌های مبارزه در یک برنامه مشخص و معین در بازه‌های زمانی خاص.

برای کنترل این پروانه مجموعه روش‌های زیر توأم با یکدیگر در کاهش جمعیت این آفت نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند. به‌اختصار به موارد کاربردی در باغات پسته اشاره می‌کنیم.

کنترل مکانیکی، کنترل زراعی، کنترل شیمیایی با ردیابی زمان دقیق مبارزه شیمیایی

کنترل مکانیکی

درصورتی‌که به وجود آفت در باغ خود اطمینان دارید بهتر است حتماً در اواخر اسفندماه سری به باغ خود بزنید. پوستک‌های شاخه‌ها را کنار بزنید و پیله‌های شکل‌گرفته بر روی شاخه‌ها را جدا کنید و در ظرفی یا گونی جمع‌آوری کنید و از باغ خارج کرده و نابود کنید.

توجه: درصورتی‌که باغ شما کوچک است این روش توأم با سایر روش‌ها کاربردی و مناسب است.

تله فرمون پروانه چوبخوار پسته

فرمون جنسی پروانه (شب پره) چوبخوار پسته، یک ماده ترشحی است که توسط حشرات ماده تولید می‌شود. به‌عنوان تله طبیعی برای جلب و به دام انداختن حشرات نر آفت مورداستفاده قرار می‌گیرد.

این ماده جذاب برای حشرات نر است و با دریافت آن، حشرات نر به سمت جفت خود هدایت می‌شوند.

با توجه به این ویژگی، محققان توانستند این ماده را از بدن حشره ماده استخراج کرده و فرمول شیمیایی آن را شناسایی کنند. سپس با استفاده از روش‌های مصنوعی، این ماده به میزان زیادی تولید شد.

کنترل زراعی شب پره چوبخوار

دو روش زراعی که سال‌های اخیر بیشتر موردتوجه قرارگرفته‌اند یکی هرس شاخه‌های آلوده است و دیگری تغذیه.

با هرس کردن شاخه‌های آلوده، خشک، بیمار و ضعیف، مکان زمستان گذران آفات چوبخوار خصوصاً این پروانه موردنظر را نابود می‌کنید.

همچنین با هرس کردن این شاخه‌ها، حرکت شیره گیاهی را به سمت شاخه‌های سالم هدایت کرده و درختان را از آسیب بیشتر چوب‌خوارها نجات می‌دهید.

تغذیه مناسب و صحیح درختان و باغات پسته کمک زیادی به نابودی آفات مخصوصاً چوب‌خوارها می‌کند. زیرا عموماً درختانی بیشترین آسیب را می‌بینند که ضعیف و بیمار باشند. پس تغذیه صحیح در زمان مناسب می‌تواند کنترل مناسبی علیه این پروانه که جزء چوب‌خوارهاست، باشد.

درنهایت اجرای مبارزه شیمیایی

در استفاده از سموم شیمیایی برای مبارزه علیه آفات باید دو نکته مهم را مدنظر بگیرید: اول میزان اثر سموم و دوم زمان دقیق سم‌پاشی.

برای تعیین دقیق‌ترین زمان مبارزه می‌توان از روش مجموع حرارت‌های مؤثر و تله‌های فرمونی استفاده کرد.

برای به دست آوردن زمان آسیب‌پذیر بودن آفت در یکی از این زمان‌ها باید اقدام به مبارزه کرد. یکی زمان اوج خروج لاروها از شاخه‌های آلوده در ابتدای فروردین‌ماه و دومی زمان اوج پیدایش حشرات کامل.

بهترین زمان مبارزه شیمیایی طبق تحقیقات گسترده‌ای که سال‌ها به طول انجامیده است، یک هفته پس از اوج پرواز حشرات کامل می‌باشد. هرساله توسط موسسه تحقیقات پسته کشور برای هر منطقه‌ای اطلاع‌رسانی می‌شود.

درصورتی‌که جمعیت پروانه (شب پره) چوبخوار پسته بالا باشد، توصیه می‌شود که سم‌پاشی در دو نوبت، یکی در زمان پیک پرواز و دیگری یک هفته پس از پیک باشد.

طريقه استفاده از سم شيميايي براي مبارزه با پروانه چوبخوار پسته

هم‌اکنون در شهرستان رفسنجان و بر طبق توصیه‌های موسسه تحقیقات پسته، در باغاتی که جمعیت بالایی از پروانه مشاهده‌شده است، در زمان اوج پرواز حشرات کامل و به مدت یک هفته می‌توان از سموم شیمیایی زیر استفاده کرد:

1. استفاده از سم مچ به میزان 1.5 لیتر در هزار لیتر آب.
2. استفاده از سم رانر به میزان 0.5 لیتر در هزار لیتر آب+ 5 لیتر روغن ولک در هزار لیتر آب.
3. استفاده از سم لوفوکس به میزان 1.5 لیتر در هزار لیتر آب.
4. استفاده از سم کنسالت به میزان 1 لیتر در هزار لیتر آب+ 5 لیتر روغن ولک در هزار لیتر آب.

سخن پایانی

در این مقاله به بررسی پروانه (شب پره) چوبخوار پسته، چگونگی آسیب رساندن آن به درختان پسته و محصولات آن پرداختیم. علاوه بر آن روش‌های کنترل این آفت اعم از شیمیایی و غیر شیمیایی را بیان نمودیم. درنهایت به یاد داشته باشید که برای استفاده از هرگونه سموم شیمیایی لازم است ابتدا با کارشناسان مربوطه مشورت نمایید. استفاده بیش‌ازحد و غیراصولی سموم می‌تواند خسارات جبران نشدنی را برای محیط‌زیست و باغات شما به همراه داشته باشد.

[product_category cat_id=”6″]

آفت پروانه مغز خوار پسته که با نام علمی Recurvaria pistaciicola شناخته می‌شود، در خاورمیانه به‌ویژه در ایران به‌عنوان آفت درخت پسته یافت می‌شود. لارو و حشره کامل این پروانه هر دو خسارات مستقیم و غیرمستقیم قابل‌توجهی به میوه و مغز وارد می‌کنند. این خسارات حتی می‌توانند منجر به از بین رفتن محصول پسته شوند. برای از بین بردن این آفت راه‌های شیمیایی و غیر شیمیایی وجود دارد. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به معرفی پروانه (کرم) مغز خوار پسته و راه‌های مبارزه با آن می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

معرفی کرم مغز خوار پسته

پروانه مغز خوار پسته پنج سن لاروی دارد و دوران تغذیه لاروها روی میوه حدود 30 روز است. پس از پایان این دوره لاروها متوجه تنه درختان می‌شوند و در ارتفاع 1 تا 1.5 متری تنه در زیر پوستک‌های فشرده تنه درخت محفظه‌ای ایجاد کرده و تبدیل به شفیره می‌شوند.

کرم مغز خوار  پسته در شرایط ایران دو نسل کاملاً مشخص دارد.

کرم‌های نسل دوم که در اواسط تابستان ظاهر می‌شوند و بیشتر به پوست خارجی پسته حمله می‌کنند و باعث سیاه شدن پوست خارجی و بدرنگ شدن پوست سخت پسته می‌گردد.

این وضعیت به دلیل بدرنگ کردن شکل ظاهری پسته از ارزش بازاری آن می‌کاهد.

حشرات کامل این‌گونه در تابستان ظاهر می‌شوند و در شهریورماه به میوه پسته حمله می‌کنند و خسارات قابل‌توجهی به جا می گذارند.

ظاهر حشره پروانه مغز خوار پسته

• طول بال 7.6 میلی‌متر و عرض آن 9.5 تا 11 میلی‌متر است.
• بال های جلوئی به رنگ خاکستری مایل به قهوه‌ای و دارای نقاط سیاه‌رنگ
• بال های عقب خاکستری و در لبه عقب دارای ریشک های بلند
• سر و سینه خاکستری با لکه تیره، پالپ‌های درشت، خاکستری و 3 مفصلی
• روی دومین و سومین مفصل آن‌ها حلقه‌های سیاه‌رنگ وجود دارد و سومین مفصل به‌مراتب کوچک‌تر از مفصل دوم است.
• لاروهای پروانه میوه‌خوار پسته در هنگام خروج از تخم به رنگ سفید شیری و به‌اندازه 1 تا 3 میلی‌متر هستند.
• لاروها در حداکثر رشد خود به 7 تا 12 میلی‌متر می‌رسند.
• رنگ لاروهای سنین آخر زرد مایل به سبز است.
• روی مفاصل بدن آن‌ها حلقه‌های قرمزرنگ وجود دارد. رنگ شفیره‌های ماده قهوه‌ای‌رنگ و شفیره‌های نر زردرنگ می‌باشند.

زیست‌شناسی پروانه مغز خوار پسته و نحوه خسارت

لارو کرم مغز خوار پسته یک آفت زمستان گذران است که در زیر پوستک‌های تنه درختان زندگی می‌کند. در اواسط فروردین‌ماه حشرات کامل این آفت نمایان می‌شوند.

این حشرات بعد از چند روز شروع به جفت‌گیری و تخم‌ریزی می‌کنند. سن اول و دوم لاروها از قسمت دم میوه وارد میوه می‌شوند؛ اما لاروهای سن سوم از هر قسمتی می‌توانند میوه را سوراخ کرده و وارد میوه شوند.

این آفت از جنین تغذیه کرده و موجب خشک شدن، سیاه شدن و درنهایت ریزش میوه می‌شود. فضولات لاروی را می‌توان در قسمت داخلی میوه‌های خسارت‌دیده مشاهده کرد. دوره‌ی لاروی این آفت 20 تا 30 روز بوده و هر لارو در این مدت می‌تواند 7 تا 10 میوه را نابود کند.

نسل دوم لاروها در اواسط تابستان دیده می‌شوند که از سطح زیرین پوست سبز میوه در سنین اولیه لاروی، تغذیه می‌کنند. سن آخر این لارو در این نسل با تغذیه از مغز علاوه بر خسارت مستقیم بر مغز باعث باز کردن راه نفوذ عوامل تولیدکننده آفلاتوکسین نیز می‌شود.

تخمین جمعیت کرم مغز خوار پسته

قبل از کنترل و مبارزه با آفت پروانه میوه‌خوار پسته لازم است که بتوان جمعیت آن‌ها را تخمین زد. در این صورت می‌توان تشخیص داد که جمعیت آفات در حدی است که خسارت اقتصادی به محصول وارد کند یا خیر. در بسیاری از موارد نیازی به استفاده از سموم شیمیایی نمی‌باشد.

باغ‌هایی که درختان مسن دارند جمعیت این آفات زیادتر است. برای تخمین جمعیت این آفت می‌توان به دو روش عمل نمود. اول اینکه در طول زمستان می‌توان جمعیت لاروهای زیر پوستک تنه درختان را بررسی نمود. علاوه بر آن می‌توان در طول فروردین‌ماه از تله نوری برای تخمین جمعیت حشرات کامل موجود در باغ استفاده کرد.

کنترل پروانه مغز خوار پسته

یک هفته بعد از اوج ظهور حشرات کامل بهترین زمان برای کنترل و مبارزه با این آفت است. این زمان تقریباً مصادف با تشکیل دانه‌های پسته (ارزنو شدن دانه پسته) که در اکثر سال‌ها دهه سوم فروردین است، می‌باشد.

سموم پیشنهادی برای مبارزه با آفت پروانه مغز خوار پسته به شرح زیر هستند:

• اکسی دیمتون متیل (متاسیستوکس) 1.5 در هزار
• فوزلن (زولون) 2.5 در هزار + روغن ولک 2.5 در هزار
• دیازینون 1.5 در هزار + روغن ولک 2.5 در هزار

سم‌پاشی بهاره

دو هفته بعد از ظهور اولین لاروهای سن اول و قبل از راه یافتن آن به داخل میوه پسته می‌توان سم‌پاشی را آغاز نمود. این تاریخ را می‌توان هرساله به کمک تله‌های نوری یا فرومنی و نیز قرار دادن پارچه تنظیف روی تنه و شکار پروانه‌ها تعیین نمود.

سم‌پاشی تابستانه

مصادف با ظهور اولین لاروهای سن اول، نسل دوم که موقع آن را می‌توان به کمک تله‌های نوری، طعمه‌ای و نظایر آن معین نمود و یا با مشاهده اولین آثار خسارت لاروهای نسل دوم اقدام به سم‌پاشی کرد.

باید توجه داشت جمع‌آوری و انهدام پسته‌های تغییر رنگ داده‌شده  که آلوده به آفت می‌باشد در تقلیل انبوهی این آفت مؤثر است.

مبارزه غیر شیمیایی با پروانه میوه‌خوار پسته

برای مبارزه با پروانه میوه‌خوار پسته، روش‌های غیر شیمیایی زیادی وجود دارد که می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. در ادامه، چند روش مهم برای مبارزه با این آفت ذکرشده است:

1. شخم پاییزه پای درختان جوان پسته: در پاییز، شخم پاییزه پای درختان جوان پسته می‌تواند به‌منظور از بین بردن لاروهای زمستان گذران پروانه میوه‌خوار پسته مورداستفاده قرار گیرد. این کار باعث کاهش تعداد پروانه‌های بالغ در بهار خواهد شد.
2. استفاده از تله‌های مقوایی موج‌دار و کنفی: در اطراف تنه درختان پسته، می‌توان از تله‌های مقوایی موج‌دار و کنفی استفاده کرد تا لاروهای پروانه میوه‌خوار پسته جمع‌آوری شوند. این تله‌ها در اواخر فروردین‌ماه و اواخر مردادماه قابل‌استفاده هستند. پس از جمع‌آوری لاروها، تله‌ها باید به همراه آن‌ها سوخته شوند.
3. استفاده از تله‌های فرمونی: تله‌های فرمونی نیز می‌تواند در مبارزه با پروانه میوه‌خوار پسته مورداستفاده قرار گیرد. این تله‌ها برای جذب پروانه‌های نر مورداستفاده قرار می‌گیرند و باعث کاهش تعداد پروانه‌های تولیدکننده تخم می‌شوند.
4. استفاده از دشمنان طبیعی: استفاده از دشمنان طبیعی مانند زنبور کوپیوزوما نیز می‌تواند در مبارزه با پروانه میوه‌خوار پسته مفید باشد. این زنبور تخم آفت را از بین می‌برد.

سخن پایانی

همان‌طور که خواندید پروانه ماده مغز خوار پسته تخم‌های خود را روی دانه های پسته در حال رشد می‌گذارد و لاروهایی که از تخم‌ها بیرون می‌آیند به درون مغز فرو می‌روند و از مغز آن تغذیه می‌کنند. خسارت ناشی از لارو می‌تواند باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول پسته شود و در آلودگی‌های شدید منجر به از بین رفتن کامل محصول گردد؛ بنابراین کنترل این آفت بسیار مهم است که به روش‌های شیمیایی و غیر شیمیایی انجام می‌شود. در نهایت توصیه می‌شود قبل از به کار بردن هر روشی برای از بین بردن آفات با کارشناسان این حوزه مشورت نمایید.

[product_category category = “18158” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

پسته گیاهی است که از دیرباز در نقاط مختلف ایران مورد کشت و پرورش قرار می‌گرفته است. درخت پسته گیاهی نیمه‏ گرمسیری از خانواده Anacardiaca و جنس Pistacia  است که در سال 1737 میلادی توسط لینه نام‌گذاری علمی شده است. درخت پسته از 5 الی 9 سالگی به باردهی می‌نشیند و دمای 45 درجه بالای صفر و 25 درجه زیر صفر را تحمل می‌کند. پسته یک گیاه بسیار مقاوم در برابر خشکی، شوری و کم‌آبی می‌باشد. توسعه کاشت پسته به دلیل ارزآوری این محصول ارزشمند، می‏تواند نقش مهمی در اقتصاد کشور داشته باشد. کاشت و پرورش پسته مشکلاتی نیز به همراه دارد. یکی از مشکلاتی که بیشتر در باغات پسته دیده می‌شود، زرد شدن برگ درخت پسته در بهار و تابستان است که برای شناسایی علت های آن نیازمند آزمون خاک و برگ می‌باشد. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان دلایلی که مسبب زرد شدن برگ درختان پسته می‌شوند ذکر خواهد شد.

علت زرد شدن برگ درختان پسته چیست؟

علت زرد شدن برگ درخت پسته می‌تواند ناشی از عوامل متعددی باشد، ازجمله:

1. کمبود عناصر غذایی: درختان پسته برای رشد و تولید برگ‌های سالم به مواد مغذی مختلفی نیاز دارند. کمبود مواد مغذی ضروری مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم یا منیزیم می‌تواند باعث زرد شدن برگ‌ها شود.
2. تنش آبی: درختان پسته برای رشد به رطوبت ثابت و کافی نیاز دارند. کمبود آب یا آبیاری نامنظم می‌تواند باعث زرد شدن و ریزش برگ‌ها شود.
3. آفات و بیماری‌ها: آفات و بیماری‌های مختلف می‌توانند درختان پسته را آلوده کرده و باعث زرد شدن برگ‌ها شوند.
4. تنش‌های محیطی: درختان پسته به عوامل استرس‌زای محیطی مانند گرما یا سرمای شدید، باد بیش‌ازحد یا آلودگی هوا حساس هستند. این عوامل استرس‌زا می‌توانند باعث زرد شدن برگ‌ها شوند.

در ادامه به هرکدام از این عوامل به‌صورت اختصاصی پرداخته‌ایم.

کمبود عنصر غذایی، اصلی‌ترین دلیل زرد شدن برگ درخت

همه درختان ازجمله درخت پسته برای رشد و باردهی به عناصر غذایی پرمصرف و کم‌مصرف نیاز دارند. کمبود این عناصر مغذی نیز خساراتی به درخت وارد می‌کند که باید نوع عنصر مشخص شود.

علائم کمبود عناصر در درختان پسته که یک گیاه خاص محسوب می‌شود،  متفاوت می‌باشد. برگ درختان گزینه مناسبی برای انجام آزمایش و نمایانگر میزان عناصر غذایی است.

کمبود عنصر آهن (Fe)

عنصر آهن (Fe) عامل مهمی برای تولید کلروفیل کافی در گیاه به شمار می‌آید و موجب رشد و متابولیسم گیاه می‌شود. عنصر آهن در گیاه با جذب اکسیژن باعث سبز ماندن برگ‌های درخت می‌گردد.

درصورتی‌که درخت پسته با کمبود عنصر آهن مواجه شود، برگ‌های جوان به رنگ زرد تغییر رنگ داده و رگه‌های سبز تیره در برگ دیده می‌شود. در شرایطی که کمبود آهن بسیار شدید باشد، کل برگ درخت از زرد به سفید تبدیل می‌شود.

کمبود عنصر منیزیم (Mg)

منیزیم (Mg) یکی از عناصر پرمصرف برای گیاه است که نقش فعال‌کننده آنزیم‌های انتقال انرژی و رشد را به عهده دارد. کمبود منیزیم بیشتر در خاک‌های اسیدی و شنی دیده می‌شود.

در خاک‌های قلیایی نیز به دلیل زیاد بودن عناصر کلسیم و بر، جذب عنصر منیزیم کاهش می‌یابد. همچنین کمبود عنصر منیزیم در اثر بالا بودن عنصر پتاسیم و مقادیر بالای گچ نیز حاصل می‌شود.

یکی دیگر از علائم کمبود منیزیم که ممکن است با کمبود پتاسیم اشتباه شود، زرد شدن برگ درخت است. برای تشخیص نوع کمبود آزمایش تجزیه برگ و خاک الزامی است.

کمبود این عنصر در برگ‌های پایینی شاخه و در اواسط فصل دیده می‌شود. حاشیه برگ‌ها یا رگبرگ‌ها زرد شده و به شکل سوخته ظاهر می‌گردند؛ بنابراین یکی از علت‌های زرد شدن دور برگ درخت پسته کمبود منیزیم است.

همچنین لکه‌های کلروز روی برگ نیز به وجود خواهد آمد. با توجه به بالا بودن درصد منیزیم در اکثر آب‌های آبیاری، عموماً کمبود منیزیم دیده نمی‌شود.

کمبود عنصر ازت (N)

عنصر ازت (N) در گیاه یک عامل بسیار مهم در رشد است. نیتروژن در گیاه موجب تولید اسیدآمینه و پروتئین می‌شود. همچنین تشکیل کلروفیل در گیاه به عهده عنصر نیتروژن می‌باشد.

کمبود عنصر ازت علائم زیادی دارد که یکی از آشکارترین آن‌ها رنگ‌پریدگی برگ، زرد شدن برگ درخت و سپس ساقه درخت پسته است.

کمبود عنصر روی (Zn)

عناصر کم‌مصرف به‌ویژه عنصر روی، در ساختمان چندین آنزیم وجود دارد. درصورتی‌که درخت با کمبود روی مواجه شود، روی فتوسنتز گیاه اثر می‌گذارد.

در این شرایط لکه‌های کم‌رنگی بین رگبرگ‌ها به وجود آمده و به‌تدریج برگ‌های پایینی به زرد تبدیل می‌شوند. همچنین کم شدن فاصله میان گره، ریز برگی، کم‌برگی و تشکیل میوه کمتر، از علائم دیگر کمبود روی است.

کمبود عنصر مس (Cu)

مس یک عنصر ضروری و اساسی برای ساخته‌شدن کلروفیل برای انجام عمل فتوسنتز در گیاه به شمار می‌آید. درختان جهت مبارزه با انواع آفات و قارچ‌ها سم‌پاشی می‌شوند که این سموم حاوی مس هستند.

به همین دلیل درختان معمولاً به کمبود مس دچار نمی‌شوند. در شرایطی که عنصر مس در درختان پسته کم باشد، رشد درخت کاهش‌یافته و به‌تدریج متوقف می‌گردد. همچنین لکه‌های زردرنگی بین رگبرگ برگ‌های بالغ درخت به وجود می‌آید.

کمبود عنصر بر (B)

عنصر بر نقش مهمی در تقسیمات سلولی و تمایزیابی داشته و جهت رشد و توسعه ریشه درخت ضروری خواهد بود. منابع آب میزان مختلفی از بر را دارا می‌باشند، بنابراین کیفیت آب آبیاری در باغات می‌تواند کمبود یا زیاد بود بر را مشخص نماید.

درخت پسته درصورتی‌که با کمبود بر مواجه شود، اولین علائمی که نشان می‌دهد، زرد شدن برگ‌های پایینی و میانی است. برگ‌ها به‌تدریج از حاشیه به رنگ قهوه‌ای تغییر کرده و درنهایت شکننده شده و ریزش می‌کنند.

علاوه بر کمبود بر، مسمومیت بر نیز سبب زرد شدن زوایای برگ‌های پیر می‌شود؛ زیرا بر یک عنصر غیرمتحرک است، اولین علائم روی برگ‌های بالغ و پیر مشاهده می‌شود.

 بافت خاک و زرد شدن برگ درخت پسته

به‌اندازه نسبی ذرات خاک اصطلاحاً بافت خاک گفته می‌شود که حاکی از ریزی و درشتی خاک می‌باشد. بافت خاک را مقدار نسبی شن، سیلت و رس که اندازه‌ای کوچک‌تر از سنگریزه دارند را تشکیل می‌دهد.

پسته با هر نوع بافت خاکی سازگار و قابل‌کشت است، اما بهترین خاک برای کشت پسته خاک‌های لومی شنی است. درصورتی‌که خاکی شرایط مناسب برای کشت پسته را نداشته باشد، اثرات منفی روی کمیت و کیفیت رشد محصول خواهد گذاشت.

باغاتی که دارای خاکی با بافت سبک و شنی هستند، درصد بالایی از نیتروژن کودی را به‌صورت آبشویی از دسترس ریشه درخت خارج می‌کنند. اگر کمبود نیتروژن در خاک‌های شنی تأمین نشود، زرد شدن برگ درخت پسته نیز حاصل می‌گردد.

در خاک‌های سنگین بافت و رسی به دلیل نگهداشت طولانی‌مدت رطوبت، احتمال بروز بیماری گموز یا پوسیدگی ریشه و طوقه به وجود می‌آید؛ بنابراین هر چه بافت خاک سنگین‌تر باشد، تهویه خاک کمتر شده و برگ درختان پسته سریع‌تر و بیشتر زرد می‌شوند.

زرد شدن برگ درخت پسته با استفاده از کود حیوانی نپوسیده

بسیاری از باغداران کود مرغی را مناسب درختان پسته دانسته و اعتقاد دارند که عملکرد درخت را افزایش می‌دهد. کودهای مرغی حاوی عناصر نیتروژن، فسفر، کلسیم، سدیم و گوگرد می‌باشد، اما اثر آن بر بهبود ویژگی‌های فیزیکی و نگهداری رطوبت نسبت به سایر کودهای حیوانی دیگر کمتر است.

به‌طورکلی استفاده از کودهای حیوانی در سطح خاک صحیح نبوده و معایبی را به همراه دارد. از معایب آن می‌توان به رشد ریشه‌های مویین به عمق‌های بالاتر خاک و همچنین رشد علف‌های هرز اشاره کرد.

استفاده از کودهای حیوانی نپوسیده، باعث می‌شود تا برگ درختان زرد شوند. هنگامی‌که کود دامی نپوسیده به خاک اضافه می‌شود بخشی از باکتری‌های تجزیه‌کننده کود برای فعالیت به نیتروژن نیاز دارند؛

بنابراین باکتری‌ها برای جذب نیتروژن خاک با ریشه گیاه در رقابت قرار می‌گیرند و درنهایت به دلیل تعداد بسیار زیاد آن‌ها قطعاً برنده می‌شوند. همین‌ امر باعث می‌شود گیاه با کمبود ازت روبرو شود و برگ‌هایش به زرد متمایل شوند.

این مشکل معمولاً بعد از گذشت ۲ تا ۳ ماه رفع می‌گردد، اما خسارت اولیه‌ای که به گیاه می‌زند جبران نمی‌شود؛ بنابراین توصیه می‌شود از کود حیوانی فرآوری شده به‌صورت چالکود و در زمان مناسب استفاده نمایید.

 نوسانات دمایی و زرد شدن برگ درخت پسته

در سال‌های اخیر افزایش دما به‌ویژه در زمان گرده‌افشانی و تلقیح پسته خسارات زیادی به باغداران و کشاورزان وارد کرده است. همچنین افزایش روزهای گرم سال در فصل تابستان در مرحله تکامل مغز و رسیدگی پسته موجب تولید پسته‌هایی پوک و بی‌مغز می‌شود.

افزایش تعرق و بر هم خوردن تعادل بین هورمون‌های اکسین و اتیلن در شاخه و برگ درخت پسته سبب زرد شدن برگ‌ها و ریزش زودهنگام آن‌ها می‌گردد.

تغییرات اقلیمی مسبب ایجاد مشکلات زیادی شده است، بنابراین علاوه بر افزایش دما، کاهش شدید دما نیز به درخت پسته آسیب وارد می‌کند.

نوسانات دمایی به‌ویژه کاهش دمای خاک و عدم تابش نور آفتاب (ابری بودن هوا) در کاهش جذب عناصر غذایی تأثیرگذار است؛ بنابراین همان‌طور که در بالا گفته شد، کمبود برخی عناصر باعث زرد شدن برگ درخت پسته خواهد شد.

تشنگی درخت علت زرد شدن برگ درخت پسته در بهار

همان‌طور که می‌دانید آب مایه حیات بوده و یکی از نیازهای اساسی برای گیاهان به شمار می‌آید. درصورتی‌که آب گیاه به‌درستی تأمین نشود، علائم تشنگی در گیاه مشاهده‌شده و به‌تدریج ضعیف می‌شود.

درحالی‌که درخت پسته نسبت به کم‌آبی مقاوم است، اما آبیاری مهم‌ترین عامل در عملکرد کیفی و کمی باغ پسته می‌باشد. در صورت عدم آبیاری به‌موقع و با توجه به نیاز آبی پسته، درخت پژمرده شده و رشد و عملکرد آن ضعیف می‌گردد.

یکی از نشانه‌های تشنگی و کمبود آب در گیاه زرد شدن برگ درخت و تغییر حالت آن‌ها است. در این شرایط ابتدا برگ درخت پسته زرد و پژمرده شده و سپس ریزش می‌کنند.

در آخر شاخه و به‌تدریج تنه درخت خشک می‌شود. درصورتی‌که زرد شدن برگ را مشاهده کردید، سریعاً برای بهبود شرایط کمک کنید. برگ‌های زرد را جدا کرده و بر اساس نیاز آبی درخت آبیاری را انجام دهید.

وجود بیماری و زرد شدن برگ درخت پسته

چندین آفات و بیماری وجود دارد که می‌تواند باعث زرد شدن برگ پسته شود. اگر مشکوک هستید که درخت پسته شما از هر یک از این مشکلات رنج می‌برد، مهم است که با یک کارشناس حرفه‌ای کشاورزی مشورت کنید تا بهترین اقدام را برای درمان و جلوگیری از آسیب بیشتر تعیین کنید.

بیماری گموز یا پوسیدگی فیتوفتورایی

بیماری‌های زیادی درخت پسته را تهدید می‌کنند. یکی از اصلی‌ترین و شایع‌ترین بیماری‌های درخت پسته، بیماری گموز است. گموز پسته یا پوسیدگی ریشه یا تاج (Gummosis) یک بیماری قارچی است. بیماری گموز به خروج شیره یا صمغ از یک درخت اطلاق می‌شود.

بیماری پوسیدگی ریشه و تاج ناشی از گونه فیتوفتورا (بیماری قارچی) می‌باشد که پوسیدگی فیتوفتورایی نیز نام می‌گیرد. علائم بیماری گموز آشکار است، اما گاهی ممکن است پوسیدگی چوب در ناحیه طوقه و یا ترشح قطره‌های صمغ در درخت مشاهده نشود. آشکارترین نشانه بیماری پوسیدگی ریشه، زرد شدن انتهای برگ و سپس کل آن می‌باشد.

در آخر ریزش برگ با تغییر شکل یافتن آن‌ها حاصل می‌گردد. همچنین در فصل بهار برگ‌ها کم‌رنگ شده و پوشش برگی کاهش می‌یابد. این عارضه می‌تواند باعث سبز خشک شدن درخت پسته گردد.

بیماری نماتد ریشه

بیماری نماتد از طریق مختلف می‌تواند وارد باغ شده و گسترش یابد. نماتد گروهی از جانوران بی مهره و کرمی شکل که بسیار نازک بوده و شکل نخ دارند، به شمار می‌روند.

ساختمان بدن این کرم‌ها بندبند نبوده بلکه گرد، بدون حلقه، میکروسکوپی و شکل آن‌ها دوکی است. به این معنی که دو انتهای آن‌ها باریک‌تر از مرکز بدن آن‌ها می‌باشد. نشانه‌های موجود در روی زمین و اندام‌های هوایی درخت برای تشخیص نماتد کافی نیست.

برای تشخیص دقیق نماتد باید نمونه‌های ریشه و خاک را در آزمایشگاه موردبررسی قرار داد. به‌طورکلی علائم آن شبیه به علائم ناشی از کمبود مواد غذایی است، اما روی ریشه باعث تشکیل غده می‌شود.

یکی دیگر از دلایل زرد شدن برگ درخت پسته بیماری نماتد می‌باشد که برگ‌های جوان به سبز روشن و زرد تغییر رنگ می‌دهند.

سخن پایانی

برای تعیین علت دقیق زرد شدن برگ درخت پسته در بهار، رعایت شرایط رشد درخت، بررسی برگ‌ها ازنظر علائم آفات یا بیماری و آزمایش خاک و برگ برای کمبود مواد مغذی ضروری است. بر اساس تشخیص، می‌توان اقدامات مناسبی را برای اصلاح مشکل و جلوگیری از آسیب بیشتر انجام داد.

[product_category category = “18158” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

همان‌طور که می‌دانید یکی از آفات مخرب باغات پسته پسیل می‌باشد و درصورتی‌که با این آفت مبارزه نشود، می‌تواند خسارت زیادی به درختان و محصول وارد کند. عمدتاً فصل فعالیت این آفت از بهار شروع و تا اواسط پاییز ادامه دارد. باید توجه داشته باشید که پسیل پسته خسارت زیادی به درختان وارد می‌کند و زحمت سالیانه کشاورز را از بین می‌برد. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان قصد داریم راه‌های مبارزه با پسیل پسته را بررسی کنیم تا کشاورزان بتوانند از خسارات احتمالی آن جلوگیری نمایند. با ما همراه باشید تا با بهترین سم برای پسیل پسته و زمان سمپاشی آشنا شوید.

خسارات ناشی از پسیل پسته

در ابتدا لازم است کشاورزان از خساراتی که پسیل پسته به باغات و درختان وارد می‌کند آگاه باشند. سپس به مبارزه با این آفت مهم و انتخاب سم برای پسیل پسته بپردازند. خسارات پسیل پسته عبارت‌اند از:

1. آفت پسیل باعث کاهش محصول (پسته) می‌شود
2. باعث ریزش جوانه‌های سال آینده می‌شود
3. پسیل پسته باعث ضعف درخت می‌شود
4. این آفت باعث ریزش برگ‌های درختان می‌شود
5. آفت پسیل پسته یا شیره خشک باعث پوکی پسته می‌شود زیرا از تشکیل مغز پسته جلوگیری می‌کند.

علائم پسیل پسته

قبل از مبارزه با پسیل پسته لازم است با علائم ظاهری اولیه پسیل پسته یا شیره خشک آشنا باشید که به‌صورت شکرک روی سطح برگ نمایان می‌شوند و در صورت هجوم شدید آفات، حتی زیر درختان نیز شکرک سفید مشاهده می‌شود.

یکی دیگر از علائم ظاهری و خسارت شدید حمله آفت، این است که برگ‌ها جمع می‌شوند و درنهایت شروع به ریزش می‌کنند.

مبارزه با پسیل پسته با محلول‌پاشی باغات

امر تغذیه و کود دهی مناسب نیز می‌تواند به اندازه سم برای پسیل پسته اهمیت داشته باشد. محلول‌پاشی باغات یکی از رایج‌ترین روش‌های کود دهی و کنترل آفات می‌باشد که اکثر باغداران از این روش استفاده می‌کنند.

برخی از کودهای مایع که علاوه بر تغذیه برگی، باعث کنترل آفات می‌شوند مانند کود مایع بیولوژیک. این کود کاملاً از مواد آلی ساخته‌شده است که خاصیت دورکنندگی آفات را به همراه دارد.

می‌توانید برای تغذیه برگی و کنترل آفات باغ خود از برخی کودهای مایع مانند سیلیکات پتاسیم استفاده کنید.

مبارزه شیمیایی با پسیل پسته

بعضی از کشاورزان برای مبارزه با آفت پسیل از سموم شیمیایی استفاده می‌کنند. سموم شیمیایی در اولویت اول باعث از بین رفتن آفات می‌شود اما خطرات بسیاری برای درختان، انسان‌ها و سایر موجودات زنده دارد.

این روش بیشتر موردتوجه کشاورزان قرارگرفته و متأسفانه در طول سالیان به دلیل استفاده از سموم نامناسب باعث مقاوم شدن پسیل در برابر سموم شده است.

سم جدید پسیل پسته

به دلیل اینکه پسیل بعد از چندین بار استفاده از یک نوع سم به آن مقاوم می‌شود سعی کنید از سموم مختلف به‌صورت تناوب استفاده کنید. در حال حاضر سم الستال را می‌توان به عنوان سم جدید پسیل پسته معرفی نمود. مقدار مصرف سم الستال، 250 سی سی در هزار لیتر آب به همراه یک در هزار روغن امولسیون شونده می‌باشد.

نام عمومی آفت‌کش	نام تجاری آفت‌کش	میزان مصرف (لیتر یا کیلوگرم در هزار لیتر آب)
ایمیداکلوپراید	کنفیدر	0.4
فلوفنوکسورون	کاسکید	0.5
هگزافلومورون	کنسالت	0.5_0.7
فوزالن+تفلوبنزورون	دارتون	2.5
فوزالن	زولون	2.5
استامی پرید	موسپیلان	0.5_0.25
تیامتوکسام	آکتارا	0.3_0.4
اسپیرودیکلوفن	انویدور	0.3_0.4
تیاکلوپراید	کالیپسو	0.3_0.4
تیاکلوپراید	بیسکایا	0.3_0.4
عصاره چریش	نیمارین	2.5
اسپیروتترامات	مونتو	0.5
صابون ها و مواد شوینده	_	1 تا 2.5

زمان سمپاشی پسیل پسته

با توجه به خسارت سنگین پسیل پسته و کاهش شدید محصول در اثر ابتلا به آن، کشاورزان همواره درصدد مبارزه قبل از ایجاد خسارت می‌باشند. به‌نحوی‌که با دیدن یک یا چند شاخه آلوده در یک باغ عمل مبارزه را آغاز می‌نمایند. بدیهی است این نحوه عمل از دیدگاه علمی مورد تأیید نیست.

برای تصمیم‌گیری به مبارزه و استفاد از بهترین سم برای پسیل پسته باید به‌شدت آلودگی، زمان، رقم، میزان محصول و … توجه نمود. آنچه فعلاً می‌توان در رابطه با زمان انجام مبارزه به باغداران توصیه نمود این است که علاوه بر بررسی میزان جمعیت آفت لازم است به علائم عوارض خسارت آفت نیز توجه نمود.

به‌عنوان یک اصل باید پذیرفت که آلودگی نباید به آن اندازه افزایش یابد که شکرک به مقدار زیاد روی برگ‌ها و یا زیر درختان مشاهده شود. قبل از مشاهده این وضعیت باید جمعیت آفت را کاهش داد.

همچنین هرگز نباید آلودگی باعث ریزش و یا سوختگی برگ درختان شود. علاوه بر آن در زمان‌های حساس درخت یعنی زمان پر شدن مغزها (تیر، مرداد و اوایل شهریور) لازم است نسبت به کنترل آفت توجه بیشتری نمود.

نکات لازم در ارتباط با استفاده از سم برای پسیل پسته

هر نوبت سمپاشی پسیل پسته می‌تواند تأثیر ناخواسته‌ای را بر جمعیت و فعالیت حشرات مفید وارد نماید لذا لازم است از انجام سمپاشی‌ها غیرضروری خودداری شود. در زیر به نکات مدیریتی مهمی که باید در مبارزه با پسیل پسته در نظر داشت، اشاره‌شده است:

• چون خسارت اقتصادی مربوط به پوره‌های آفت است لذا سمپاشی هم باید در زمانی انجام گیرد که بیشترین تأثیر بر روی این مرحله از زندگی آفت ایجاد شود.
• سابقه ایجاد تحمل به سموم شیمیایی در پسیل پسته بارها مشاهده‌شده است. به‌منظور جلوگیری از این موضوع از استفاده مکرر یک حشره‌کش باید خودداری نمود. به‌عبارت‌دیگر در سمپاشی‌های متوالی از سموم مختلفی استفاده نمود.
• در صورت وجود آلودگی لکه‌ای و یا حاشیه‌ای در قسمتی از باغ، فقط لازم است قسمت‌های آلوده را سمپاشی نمود. بدین ترتیب از واردکردن تلفات بی‌دلیل بر عوامل مفید خودداری می‌شود.
• تقویت و کود دهی متناسب با نیاز درخت و آبیاری به‌موقع از شدت خسارت آفت می‌کاهد.
• با توجه به‌وفور جمعیت حشرات مفید در اوایل فصل و اینکه درختان پسته در ابتدای فصل قدرت تحمل بیشتری نسبت به خسارت آفات دارند لذا در صورت امکان لازم است از سمپاشی‌های فصل بهار بر علیه پسیل خودداری شود. در صورت لزوم به کنترل شیمیایی، از مواد شوینده و یا سموم کم‌خطر علیه آفت استفاده گردد.
• لازم است سم برای پسیل پسته را به نحوی انتخاب نمایید که علاوه بر پسیل بر روی آفات دیگر نیز مؤثر باشد.
• به‌منظور کاهش میزان مصرف سموم و تسریع در عمل سمپاشی پسیل پسته، در باغ‌هایی که امکان استفاده از سم‌پاش‌های اتومایزر است از این نوع سم‌پاش استفاده شود.

مقابله با پسیل پسته بدون استفاده از سم

برای مبارزه با پسیل پسته همیشه نیاز به سم و سمپاشی نیست. روش‌های دیگری نیز وجود دارند که می توانند به مقابله با آفت پسیل به کشاورزان کمک کنند. برخی از این روش‌ها عبارتند از:

استفاده از تله چسبنده زردرنگ

پسیل پسته به رنگ زرد جذب می‌شود، به همین دلیل از کارت‌های زردرنگ و چسبناک برای مبارزه با پسیل پسته استفاده می‌شود. محل نصب کارت در سمت بیرونی تاج و به ارتفاع نصف تاج در جهت‌های مختلف است.

دو نوبت کارت گذاری در سال کافی است. اولین زمان در اواسط فروردین‌ماه که این نوبت آفت زنجره پسته را نیز کنترل می‌کند و دیگری در اواخر تیرماه می‌باشد.

برای استفاده از کارت‌های چسبنده زردرنگ، بهتر است نکات زیر را بدانید:

• در مناطقی که بادهای موسمی توأم با گردوخاک فراوان باعث کاهش جلب کارت‌ها و یا نوارها می‌شود، این روش فاقد کارایی لازم می‌باشد.
•  بر اساس طرح‌های کاربردی انجام‌شده، تعداد توصیه‌شده کارت زرد میزان حداقل ۲۰۰۰ کارت به ازای هر هکتار می‌باشد که به‌صورت ضربدری بین ردیف‌ها نصب می‌گردند.
• لازم است هزینه کارگری نصب و هزینه‌های مرتبط با شارژ مجدد این تله‌ها موردتوجه قرار گیرد.

مبارزه بیولوژیکی

یکی از حشراتی که می‌تواند به کنترل پسیل پسته بدون سمپاشی کمک کند، زنبور پارازیتوئید است. زنبور پارازیتوئید به پوره‌های پسیل (نوزادان) در سنین 4 و 5 حمله می‌کند و آن‌ها را تبدیل به مومیایی می‌کند.

یکی دیگر از این حشرات، حشره شکارگر بالتوری سبز است. این حشره ازجمله حشرات شکارچی است که در برنامه‌های مبارزه بیولوژیک بسیار مورداستفاده قرارگرفته است.

بالتوری های سبز به خانواده Chrysopidae تعلق دارند. لاروهای آن‌ها بسیار پرخور هستند و به‌طور طبیعی از بندپایان کوچک که دارای بدنی نرم می‌باشند مانند شته‌ها، گونه‌های مختلفی از شپشکها، زنجرک ها، مگس‌های سفید، پسیل ها، تریپس ها و غیره تغذیه می‌کنند.

یکی از دلایل استفاده نکردن از سم برای پسیل پسته، از بین نبردن حشرات مفید و شکارچیان طبیعی است.

 مبارزه مکانیکی

مبارزه مکانیکی با پسیل پسته با چهار روش زیر انجام می‌شود:

• شخم زمستانه زمین
• کود دهی و چاله زنی و ریختن برگ‌های زیر درختان به داخل چاله‌های کود دهی
• اصلاح بافت خاک
• آبیاری مناسب

مبارزه با پسیل پسته بدون استفاده از سموم شیمیایی

1. شخم یا زیرورو کردن خاکِ کل سطح باغ شامل محدوده سایه‌انداز درخت و فاصله بین ردیف‌ها (این روش را می‌توان در بازه زمانی اواخر پاییز تا اوایل زمستان انجام و با یخ آب زمستانه تکمیل نمود)
2. حذف بقایای علف‌های هرز و بقایای گیاهی موجود در باغات در محدوده زمانی اواسط پاییز تا اواسط زمستان. به استناد طرح‌های کاربردی انجام‌شده استفاده از این روش، صرفاً در سطوح بالای ۱۰ هکتار دارای راندمان مناسب می‌باشد.
3. آب‌پاشی درختان پسته هم‌زمان با آغاز استقرار پوره‌های پسیل بر روی برگ (تقریباً از اواخر فروردین‌ماه تا اوایل اردیبهشت‌ماه). در این روش حجم آب مصرفی به ازای هر هکتار باید حداقل ۲ برابر آب مصرفی در سمپاشی باشد. توصیه می‌شود این روش در هوای کاملاً خنک انجام گیرد. این روش می‌تواند هر دو هفته یک‌بار تکرار شود.
4. استفاده از شوینده‌ها همانند صابون محلول‌پاشی کشاورزی و یا مایع ظرف‌شویی به‌محض مشاهده متوسط پوره پسیل بر روی برگچه از اوایل اردیبهشت‌ماه تا نیمه خردادماه. در این روش همانند روش آب‌پاشی توصیه می‌گردد که محلول‌پاشی در حداقل دمای ممکن (ترجیحاً شب) انجام شود.
5. استفاده از گوگرد در زمان مشاهده جمعیت ۱۰ تا ۱۲ پوره پسیل بر روی برگچه از نیمه خردادماه بر اساس دستورالعمل اجرایی ستاد شبکه مراقبت و پیش‌آگاهی شهرستان رفسنجان و پژوهشکده پسته در رابطه با استفاده از گوگرد. مناسب‌ترین زمان برای استفاده از گوگرد بعد از طلوع خورشید می‌باشد.
6. آب‌پاشی باغ در صورت آلودگی به پسیل پسته بعد از استفاده از گوگرد (بر اساس تجربیات گذشته، استفاده از سم برای پسیل پسته بعد از گوگرد پاشی، احتمال سوختگی حاصل از گوگرد را افزایش می‌دهد.)
7. استفاده از شوینده‌ها همانند صابون محلول‌پاشی کشاورزی و یا مایع ظرف‌شویی (ریکا) از هفته اول شهریورماه در صورت آلودگی مجدد باغ به پسیل پسته به‌عنوان آخرین مرحله مبارزه

نکات قابل‌توجه برای باغداران در جهت مقابله صحیح با آفت پسیل

مدیریت کنترل آفت، نمونه‌برداری مداوم (ترجیحاً هفتگی) از باغ جهت تخمین جمعیت آفت در طول فصل و استفاده از نظرات کارشناسی در این زمینه بایستی موردتوجه قرار گیرد. پاشیدن یکنواخت محلول در سطح باغ در روش‌های ذکرشده (آب‌پاشی، استفاده از شوینده‌ها و گوگرد) در موفقیت مبارزه با پسیل پسته دارای اهمیت می‌باشد.

درصورتی‌که آب مورداستفاده در محلول‌پاشی شور و دارای هدایت الکتریکی بالا می‌باشد، حتماً با کارشناسان ذیصلاح مشورت نمایید. در روش مبارزه پسیل بدون سم، وضعیت مدیریت آفت پسیل در باغات مجاور بسیار مهم بوده و هجوم احتمالی حشرات بالغ از باغات مجاور، ایجاد مشکل خواهد نمود.

نظارت دقیق بر اجرای صحیح و اصولی روش‌های ذکرشده در موفقیت مبارزه با این آفت، بسیار حائز اهمیت می‌باشد. محدوده زمانی اعلام‌شده در دستورالعمل با توجه به شرایط اقلیمی مناطق مختلف در هر سال زراعی ممکن است تغییر یابد.

[product_category category = “18158” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

یکی از آفات جدی برای درخت پسته پسیل پسته است که می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری را به باغات پسته وارد کند. این آفت در فصل زمستان با قرار گرفتن در بین و زیر برگ‌ها و علف‌های هرز، در شکاف و درزهای درختان و زیر پوستک‌ها می‌تواند بدون کوچک‌ترین آسیبی فصل سرما را پشت سر بگذارد. دو نسل (2 و 3) آفت پسیل خطرناک‌ترین نسل برای باغات پسته به‌حساب می‌آیند. زیرا زمان تشکیل این دو نسل مصادف با زمان تشکیل میوه‌ها در درخت پسته است. استفاده کردن از سموم کشاورزی برای از بین بردن این آفت منجر به مقاوم شدن این آفت نسبت به سموم کشاورزی شده و همچنین باعث آلودگی آب، هوا و درنهایت ایجاد بیماری‌ها در انسان و دام‌ها می‌شود. پیشنهاد ما برای جلوگیری از به وجود آمدن این مشکلات، مبارزه با آفت پسیل پسته بدون سمپاشی است که در ادامه به‌صورت کامل بازگو شده است.

مراحل رشدی پسیل پسته

این آفت دارای سه مرحله رشدی است که تخم‌های خود را به تعداد 50 الی 60 عدد بعد از جفت‌گیری در اشکال نیمه دایره، تکی، جمعی و مارپیچی بر روی شاخه و برگ‌ها به‌جا می‌گذارد.

سپس از اوایل اردیبهشت‌ماه این تخم‌ها که به شکل خاکشیر هستند به‌صورت پوره (نوزاد) پسیل درآمده و فعالیت خود را آغاز می‌کنند.

20 روز بعد که اواخر سن پورگی است، در این  آفت بال های ابتدایی همراه با لکه‌های سیاه شروع به تشکیل شدن می‌کنند. در آخر حشره بالغ با سر و سینه نارنجی یا قرمز همراه با لکه‌های قهوه‌ای که دارای بال های غشایی است به وجود می‌آید.

خسارات ناشی از آفت پسیل در باغات پسته

بیشترین زمان ایجاد خسارت ناشی از آفت پسیل از خردادماه تا مردادماه است؛ زیرا این حشره به‌سرعت گسترش پیدا می‌کند و همچنین قدرت بالایی دارد.

هر چه برگ‌های درختان پسته پهن و نازک‌تر باشند، به‌خصوص در ارقام اکبری بسیار حساس به این آفت هستند.

در زمان خرداد تا مردادماه حشره پسیل با تغذیه از مواد پروتئینی درخت پسته و دفع مواد قندی موجب جذب سایر حشرات دیگر می‌شود.

این شیره زمانی که در معرض هوا قرار می‌گیرد به شکل شکر درآمده و خشک می‌شود. این حشره با تغذیه از برگ‌ها، میوه‌ها و جوانه‌ها منجر به از بین رفتن محصول پسته و افزایش در صد پوکی در باغات پسته می‌شود.

حتی به‌مرور باعث ریزش برگ‌ها، میوه‌ها و کاهش مقاومت درخت در برابر انواع بیماری‌ها می‌شود.

عوامل افزایش خسارات ناشی از پسیل در پسته

عوامل زیادی منجر به افزایش پسیل پسته می‌شود. به‌عنوان‌مثال استفاده از ارقام حساس به پسیل (احمد آقایی، اکبری و کله قوچی)، کاشت درختان پسته در خاک‌های شنی (زیرا این خاک‌ها به‌خوبی نمی‌توانند آب و رطوبت را در خود نگهدارند درنتیجه شرایط را برای رشد پسیل محیا می‌سازند).

استفاده بیش از حد از کودهای مرغی و عدم هرس تابستانه و زمستانه نیز در افزایش جمعیت پسیل دخیل است.

استفاده پیش از حد از سموم و همچنین انتخاب زمان نامناسب برای سمپاشی نه‌تنها منجر به از بین نرفتن پسیل می‌شود بلکه منجر به افزایش شدت این حشره نیز خواهد شد.

بنابراین مبارزه با آفت پسیل پسته بدون سمپاشی بهترین روش مبارزه است.

علائم ناشی از خسارت پسیل در پسته

• ریزش برگ‌ها و جوانه‌های زایشی (خسارت شدید آفت)
• شکرک زدگی درخت پسته
• کم شدن طراوت جوانه‌ها

روش‌های مبارزه و کنترل آفت پسیل پسته

برای کنترل و مبارزه با پسیل پسته راه‌های زیادی اعم از مکانیکی، شیمیایی و بیولوژیکی وجود دارد. هرکدام از این روش‌ها تشکیل‌شده از بخش‌های متعددی هستند که در ادامه به بررسی آن‌ها پرداخته‌ایم.

مبارزه با آفت پسیل پسته بدون سمپاشی

در این روش شما می‌توانید از راه‌ها و وسایل مختلفی استفاده کنید. مثلاً انجام عملیات خاک‌ورزی و یا استفاده از کارت‌های چسبنده زردرنگ.

عملیات خاک‌ورزی

شما می‌توانید با انجام عملیات خاک‌ورزی همراه با یخ آب در فصل زمستان به‌صورت زیر و روی کردن خاک سطحی باغ و همچنین  حذف علف‌های هرز منجر به نابودی آفت پسیل شوید.

استفاده از کارت‌های زردرنگ

شما می‌توانید با نصب کارت‌های زردرنگ در اواسط فروردین‌ماه و اواخر تیرماه باعث به دام انداختن پسیل پسته شوید. به این روش که کارت‌ها را در جهت‌های مختلف و در قسمت بیرونی تاج در نصف ارتفاع تاج قرار دهید.

آب پاشی با آب سرد

بعضی از بررسی‌های تجربی نشان داده‌اند که استفاده از آب سرد برای آبپاشی بر روی درختان پسته باعث مرگ پوره‌های پسیل می‌شود. این امر علاوه بر کاهش جمعیت آفات باعث فعال شدن دشمنان طبیعی نیز خواهد شد.

مبارزه طبیعی پسیل پسته بدون سمپاشی

استفاده از دشمنان طبیعی یکی از روش‌های مؤثر در برنامه‌های مدیریت تلفیقی آفات است. در این روش، دشمن طبیعی از آفت تغذیه کرده و با این کار تراکم جمعیت آفت کاهش می‌یابد و تعادل در باغچه ایجاد می‌شود.

با حمایت و حفاظت از دشمن طبیعی، می‌توان تعادل را برای مدت طولانی حفظ کرد.

بر اساس اطلاعات موجود، کنترل پسیل معمولی در باغچه‌های پسته با استفاده از ۱۸ گونه دشمن طبیعی انجام می‌شود که به آن حمله می‌کنند.

تخم و پوره‌های پسیل معمولی پسته، غذای مناسب برای ۸ گونه از کفشدوزک‌های فعال در باغ های پسته هستند.

کفشدوزک برای پسیل پسته

یکی دیگر از راه های مبارزه با آفت پسیل پسته بدون سمپاشی کفشدوزک ها هستند. پسیل ها حشرات کوچکی هستند که می‌توانند به برگ‌ها و شاخساره های درختان پسته آسیب وارد کرده و منجر به توقف رشد و کاهش تولید مغز شوند.

کفشدوزک‌ها شکارچیان طبیعی پسیل هستند و می‌توانند به کنترل جمعیت آن‌ها کمک کنند. کفشدوزک‌های بالغ و لاروهای آن‌ها از پسیل تغذیه می‌کنند و از آسیب رساندن به درخت جلوگیری می‌کنند.

توجه به این نکته ضروری است که کفشدوزک‌ها یک راه‌حل جادویی نیستند و ممکن است به‌تنهایی آفات پسیل را به‌طور کامل از بین نبرند. آن‌ها باید همراه با سایر اقدامات کنترل آفات، استفاده شوند.

علاوه بر این، مهم است که درختان را به‌طور منظم تحت نظر داشته باشید تا هجوم‌های پسیل زودهنگام قبل از اینکه خیلی شدید شوند، شناسایی شوند.

سرکه برای پسیل پسته

در مورد استفاده از جوش‌شیرین و سرکه برای کنترل آفت پسیل درخت پسته، باید توجه داشت که این روش ممکن است مؤثر باشد، اما به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.

به‌طورکلی، استفاده از ترکیبات خانگی برای کنترل آفات و بیماری‌های گیاهی معمولاً به دلیل عوارض جانبی و خطرات احتمالی غیر مطلوب، توصیه نمی‌شود.

جوش‌شیرین و سرکه ممکن است برای برخی آفات مؤثر باشد، اما ممکن است باعث آسیب به گیاهان شود. با توجه به اینکه هر محلولی دارای سمیت است، باید برای استفاده از آن بااحتیاط و درستی اقدام شود.

استفاده از کود استرانگ بیواگری برای کنترل پسیل پسته

راه‌های زیادی برای مبارزه با پسیل وجود دارد که بهترین آن‌ها مبارزه با آفت پسیل پسته بدون سمپاشی است. زیرا در این روش هم سلامتی خود و هم طبیعت تضمین‌شده است، درنتیجه انتخاب کودهای استرانگ می‌تواند بهترین گزینه باشد.

در این روش شما می‌توانید با استفاده از این کود، مقاومت درخت پسته را نسبت به شوری افزایش دهید. همچنین نیاز درخت خود را نسبت به دو عنصر ضروری سیلیسیم و پتاسیم برطرف کنید. از همه مهم‌تر مانع از تخم‌گذاری و حمله پسیل و حتی آفات مکنده دیگر شوید.

در کود استرانگ بیواگری هیچ‌گونه مواد سمی، مضر و کشنده‌ای استفاده‌نشده بلکه با خاصیت دورکنندگی که دارد باعث دفع حشرات به‌خصوص پسیل پسته می‌شود.

پس افراد، با اطمینان خاطر می‌توانند از این کود استفاده کنند، بدون این‌که کوچک‌ترین خسارت و سمی وارد محصولتان شود. این کود نه‌تنها برای پسته بلکه برای بیشتر درختان و گیاهان کاربرد دارد و همچنین سبب ایجاد ویژگی‌های زیر در محصولات مختلف می‌شود.

• بالا بردن مقاومت گیاهان و درختان در برابر تنش‌های محیطی
• افزایش عملکرد، در درختان و گیاهان
• مقاوم‌سازی گیاهان در برابر بیماری‌های مختلف
• افزایش روند فتوسنتز در گیاهان و درختان

مزایای استفاده از کود استرانگ بیواگری برای درختان پسته

• افزایش مقاومت درخت پسته در برابر بیماری‌ها و آفات مختلف ازجمله آفت پسیل پسته
• بالا بردن میزان درصد خندانی دانه‌های پسته
• مقاوم‌سازی درختان پسته در برابر کم‌آبی، شوری و سرمازدگی
• وزن گیری دانه‌های پسته

مبارزه با پسیل پسته بدون سمپاشی با گوگرد

با توجه به کمبود کار آیی سموم شیمیایی در کنترل و مهار پسیل، گوگرد پاشی به‌عنوان یک روش جایگزین در باغات پسته به کار گرفته‌شده است و توانسته است نسبتاً رضایت باغداران را جلب کند.

به‌علاوه، گوگرد به دلیل ویژگی‌های مفیدی که برای خاک و گیاهان دارد، به‌عنوان یک ماده سالم و ایمن، به‌جای سموم شیمیایی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

با توجه به نتایج حاصله، می‌توان به اطمینان گفت که گوگرد پاشی به‌عنوان بهترین روش کنترل و مؤثرترین راه مبارزه با پسیل درخت پسته عمل می‌کند. در مقایسه با سموم و دیگر انواع حشره‌کش‌ها، استفاده از گوگرد، باعث بیشترین رضایت کشاورزان شده است.

مبارزه با پسیل پسته بدون سمپاشی با کائولین

ترکیب کائولین درصد بالایی از کائولین و مواد مجاز دیگر را در خود دارد که پس از فرآوری، به‌صورت محلولی برای مبارزه با آفت پسیل استفاده می‌شود.

با پاشیدن این محلول 2 تا 3 بار بر روی آفت پسیل، با موفقیت کنترل‌شده است. این ترکیب به‌طور مؤثر آفت پسیل را کنترل می‌کند و همچنین می‌تواند تنش‌های محیطی را کاهش دهد.

به‌عبارت‌دیگر، این ترکیب می‌تواند از سوختگی محصول جلوگیری کرده و باعث افزایش عملکرد و رشد میوه شود.

ترکیب کائولین فرآوری شده در هیئت نظارت بر سموم کشور به‌عنوان یک آفت‌کش مؤثر برای شیره خشک پسته ثبت‌شده است و همچنین از سوی انجمن ارگانیک کشور تأییدیه دریافت کرده است.

سخن پایانی

کشاورزان باید سعی کنند تا می‌توانند از روش‌های غیر شیمیایی برای دفع آفات استفاده کنند. برای مبارزه با آفت پسیل پسته بدون سمپاشی می‌توان از روش‌های متعددی مانند عملیات خاک‌ورزی در زمستان مانند شخم عمیق و یخ آب زمستانه، استفاده از کارت‌های زرد و همچنین کمک گرفتن از عوامل طبیعی مانند حشرات مفید استفاده نمود. درنهایت باید به یاد داشت که مشورت گرفتن از کارشناسان و متخصصان کشاورزی در این امر بهترین راه برای سرعت بخشیدن به فرآیند دفع آفات و بیماری‌هایی ازجمله پسیل پسته خواهد بود.

[product_category cat_id=”6″]

مهم‌ترین و معمول‌ترین آفت درختان پسته، پسیل است که باغات پسته را مورد تهدید خود قرار می‌دهد. آفت پسیل که آفت کلیدی پسته محسوب می‌شود، خسارات زیاد و جبران‌ناپذیری به باغات وارد می‌کند. حشره بالغ در فصل زمستان در درز و شکاف درختان و زیر پوستک‌ها، بین علف‌های هرز و زیر برگ درختان که روی زمین ریخته است و در بین کلوخه های سطح زمین وجود دارند. نسل دو و سه این آفت برای درختان پسته خطرناک هستند، زیرا در این زمان درختان حساس بوده و میوه در حال تشکیل شدن است. آفت پسیل مقاومت زیادی در برابر سرما دارد، به‌طوری‌که می‌تواند سرمای زیر صفر درجه را تحمل کرده و از بین نرود. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان با ما همراه باشید تا با آفت زمستان گذران پسیل پسته بیشتر آشنا شوید.

پسیل یا شیره خشک پسته

حشره پسیل آلودگی را در بین باغات پسته منتقل می‌کند. طول زمان رسیدن پسته، یعنی خرداد تا مردادماه، زمانی است که پسیل بیش‌ترین آسیب را به پسته وارد می‌کند.

در این زمان حشره خرطوم خود را در بافت برگ یا میوه فرو کرده و از درختان پسته تغذیه کرده و شیره گیاهی درخت را به‌طور کامل می‌خورد.

پسیل باعث جذب مواد پروتئینی گیاه و دفع مواد قندی موجود در شیره می‌شود. زمانی که مواد قندی در برابر هوا قرار می‌گیرند خشک‌شده، به رنگ سفید درآمده و به شکل شکر می‌شوند.

به همین دلیل این آفت را به نام شیره خشک می‌شناسند. این حشرات نسبت به سایر حشرات قدرت پرواز زیادی دارند و آلودگی گسترده‌ای در باغ ایجاد می‌کنند.

اگر آفت پسیل از بین نرود و به رشد خود ادامه دهد، جمعیت آن‌ها به‌سرعت افزایش می‌یابد. با افزایش جمعیت آفت و تغذیه برگ‌ها، نوبت به تغذیه میوه‌ها و جوانه‌ها توسط حشرات می‌رسد.

با ادامه این روند، محصول درختان پسته به‌طور کامل از بین خواهند رفت (درصد پوکی بالا می‌رود).

مرفولوژی آفت پسیل پسته

این آفت سه دوره زندگی دارد. در واقع حشرات پس از جفت‌گیری روی جوانه‌های خوشه و برگ تخم‌ریزی می‌کنند. ابتدا به‌صورت تخم بوده که تعداد آن‌ها به 50 تا 60 عدد می‌رسد.

این تخم‌ها به‌صورت انفرادی یا دسته‌جمعی و به شکل‌های نیم‌دایره، مارپیچ و غیره روی سطح برگ و نزدیک به گلبرگ‌ها گذاشته می‌شوند.

سپس بعد از مدتی تخم‌ها تبدیل به نوزاد (پوره) می‌شوند. پوره‌ها نارنجی‌رنگ و شبیه  دانه‌های خاکشیر هستند. فعالیت و تغذیه نوزادها از اوایل اردیبهشت‌ماه شروع می‌شود.

طول دوره زندگی نوزادها معمولاً 20 روز خواهد بود. در اواخر سن پورگی، بال‌های ابتدایی دارای لکه‌های سیاه‌رنگ هستند. درنهایت این آفات به یک حشره نر یا ماده تبدیل خواهند شد.

حشره بالغ دارای سر و سینه نارنجی یا قرمزرنگ بوده و روی سر و سینه لکه‌های قهوه‌ای‌رنگ وجود دارد. بال های جلو و عقب این حشره بالغ حالت غشایی دارند.

آفت پسیل پسته یک معضل جدی برای کشاورزان و باغداران محسوب می‌شود. مبارزه و مقابله با آن‌ها هزینه‌های اقتصادی زیادی دارد که با توجه به خساراتی که وارد می‌کند، ارزش دارد.

میزان خسارت شیره خشک پسته بستگی به نوع نژاد پسته دارد. برخی از انواع پسته در برابر خشکی یا ریزش برگ درخت مقاوم‌تر می‌باشند و ریزش کمتری نسبت به سایر نژادها دارند.

هر چه برگ درختان نازک‌تر، پهن‌تر، بزرگ‌تر و لطیف‌تر باشد، آفت پسیل بیشتر جذب برگ می‌شود. رقم اکبری نسبت به آفت پسیل حساس‌تر و رقم اوحدی مقاوم‌تر می‌باشند.

علت پسیل درخت پسته

عوامل و شرایط زیادی وجود دارد که باعث رشد و افزایش جمعیت پسیل در باغات پسته می‌شود. این حشره با تغذیه از شیره نباتی درختان، عسلک فراوانی را دفع می کند که در مجاورت هوا این عسلک به سرعت خشک شده و به رنگ سفید تغییر پیدا میکند. و باعث ایجاد حالت شکرک در روی برگ ها و با فعالیت شدید این آفت، حالت شکرک بر روی زمین و در زیر درختان دیده می شود. در ادامه به معرفی آن‌ها پرداخته می‌شود تا با آن‌ها آشنا شده و بتوانید آفت پسیل را کنترل نمایید.

سم‌پاشی اشتباه

سم‌پاشی در زمان اجرای اول علیه آفاتی ازجمله پروانه میوه‌خوار و چوب‌خوار، شپشک های پسته، زنجره  و غیره انجام می‌شود. درصورتی‌که این سموم استفاده‌شده روی پسیل اثر نداشته باشند، رشد آفت پسیل افزایش خواهد یافت.

درصورتی‌که نوبت اول از سمومی استفاده شود که تخم‌ریزی را تحریک و طول دوره یک نسل را کوتاه‌تر کند، جمعیت پسیل پسته طغیان می‌کند.

دقت کنید که سم‌پاشی به‌صورت مکرر و مخلوط با انواع دیگر سموم نباشد. این کار باعث حذف کامل دشمنان طبیعی آفت پسیل و افزایش رشد آن‌ها می‌شود.

سم‌پاشی باغات پسته در زمان نامناسب

اگر سم‌پاشی در زمان نامناسب انجام شود که تمام مراحل رشد پسیل، ازجمله تخم، نوزادی و حشره کامل شده باشد. همچنین اگر شکرک زیادی روی برگ‌ها دیده‌شده باشد، تأثیر سم روی آفت کاهش می‌یابد.

مقاوم نبودن ارقام مختلف پسته به پسیل

ارقام مختلف پسته نسبت به آفت پسیل مقاومت متفاوتی از خود نشان می‌دهند. ارقام اکبری، احمد آقایی و کله قوچی حشره پسیل بالغ را بیشتر به خود جذب می‌کنند.

آبیاری نامناسب باغات پسته

در شرایطی که باغات پسته دچار کم‌آبی شوند، خسارت آفت پسته بیشتر خواهد شد. پسیل پسته حشره‌ای است که شرایط خشکی را دوست دارد؛

بنابراین باید توجه داشت که آبیاری باغات پسته در زمان و با دور مناسب انجام شود. البته این موضوع به این معنی که آبیاری سنگین انجام دهیم نیست.

مصرف کودهای ازته در تابستان

مصرف کودهای شیمیایی ازته به‌ویژه سولفات آمونیوم و اوره در ماه‌های گرم سال شرایط را برای افزایش جمعیت پسیل فراهم می‌کند.

استفاده بیش از حد کودهای ازت، سبب رقیق شدن شیره گیاهی و رشد رویشی گیاه شده و شرایط برای تغذیه آفت پسیل فراهم می‌شود.

تغذیه نامناسب و فقیر خاک

کمبود و سمیت عناصر غذایی پرمصرف و کم‌مصرف،  باعث ضعیف شدن درخت و به دنبال آن موجب بروز انواع بیماری‌ها و آفات ازجمله آفت پسیل خواهد شد؛ بنابراین فقیر بودن خاک ازنظر مواد غذایی یکی دیگر از عوامل رشد آفت پسیل است.

توجه داشته باشید که میزان پتاسیم و سیلیس کافی، موجب افزایش مقاومت درختان پسته در برابر حمله پسیل می‌شود.

بافت سبک و سنگین خاک

بافت خاک نیز در رشد و افزایش جمعیت آفت پسیل مؤثر است. خاک‌های شنی و رسی به دلیل عدم جذب آب و نگهداری رطوبت به‌اندازه کافی، سریع‌تر به آفت شیره خشک پسته آلوده می‌گردند.

عدم هرس صحیح درختان پسته

انجام ندادن هرس زمستانه و تابستانه و همچنین حذف نکردن شاخه‌های آلوده با آفت، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم روی افزایش آفت پسیل پسته مؤثر است.

استفاده نکردن از کود دامی و شخم عمیق بر پسیل

استفاده نکردن از کودهای دامی و چاله زنی و شخم عمیق در باغات به مدت طولانی می‌تواند در جمعیت این آفت مؤثر باشد. مصرف کود مرغی به مقدار زیاد و بدون هیچ نوع کود دیگر افزایش‌دهنده رشد جمعیت آفت پسیل پسته است.

انجام شخم عمیق در زمستان و آبیاری باعث می‌شود که تعداد زیادی از این حشرات از بین بروند و در شروع فصل بهار شاهد جمعیت کمتری از  این آفت باشیم.

تراکم کاشت درختان پسته و علف هرز

کاشت متراکم درختان و عدم وجود فاصله مناسب بین آن‌ها و همچنین عملیات نامناسب هرس، ازدیاد رشد آفات را به دنبال خواهد داشت. رشد علف‌های هرز در خردادماه به بعد باعث رشد پسیل می‌شود.

علائم آسیب پسیل پسته در درختان

• شکرک زدن برگ درختان پسته
• چسبناک شدن برگ‌ها
•  خشک شدن برگ‌ها
•  ریزش برگ‌های آسیب‌دیده
• ریزش جوانه‌های زایشی
• از بین رفتن طراوت جوانه‌ها

مبارزه با شیره خشک پسته و آشنایی با انواع روش‌های درمان

همه آفات درختان هرچقدر هم خطرناک بوده و خسارات جبران‌ناپذیری داشته باشند، همچنان روشی برای مقابله و مبارزه با آن‌ها وجود دارد. حتی اگر کامل از بین نروند، امکان مهار و کنترل آن‌ها وجود دارد.

درصورتی‌که اقدامی جهت از بین بردن این آفت انجام نشود، جمعیت آن‌ها افزایش‌یافته و خسارات وارده نیز تشدید خواهند شد. گاهی آسیب‌زدگی به‌قدری شدید می‌شود که جوانه‌های زایشی سال آینده نیز ریزش می‌کنند.

با توجه به خسارات واردشده توسط آفت پسیل پسته، توصیه می‌شود کشاورزان حتماً نسبت به پیشگیری و همچنین مقابله با خسارات پسیل اقدام نمایند. روش‌های مقابله و مبارزه با این آفت به روش‌های مکانیکی، بیولوژیکی و شیمیایی تقسیم می‌شوند که عبارتند از:

• مبارزه زراعی و عملیات خاک‌ورزی در فصل زمستان
• استفاده از کارت‌های چسباننده زردرنگ
• مبارزه با آفت پسیل پسته به کمک دشمنان طبیعی (کفشدوزک ها، بالتوری ها و …)
• مبارزه شیمیایی و استفاده از سموم برای پسیل
• گوگرد پاشی (برای جلوگیری از ایجاد خسارت زیر نظر کارشناس مصرف گردد.)
• محلول پاشی کائولین
• محلولپاشی کود های حاوی سیلیس و پتاس (سیلیکات پتاسیم، کود استرانگ و …)

سخن پایانی

در خاتمه، این آفت تهدید قابل‌توجهی برای صنعت پسته است، زیرا می‌تواند خسارت قابل‌توجهی به درختان وارد کند و عملکرد محصول را کاهش دهد؛ اما راه‌های مختلفی برای کنترل و جلوگیری از انتشار این آفت وجود دارد.

آفت‌کش‌های شیمیایی به‌طور سنتی برای مبارزه با آفت پسیل پسته مورداستفاده قرار می‌گرفتند، اما نگرانی‌هایی در مورد تأثیر آن‌ها بر محیط‌زیست و سلامت انسان وجود دارد. درنتیجه، جایگزین‌های طبیعی و ایمن‌تر در حال بررسی هستند.

اگرچه این روش‌های طبیعی نتایج امیدوار کننده‌ای را نشان داده‌اند، اما نیاز به تحقیقات بیشتر برای تعیین اثربخشی طولانی‌مدت و عوارض جانبی احتمالی آن‌ها وجود دارد. علاوه بر این، اتخاذ استراتژی‌های مدیریت تلفیقی آفات که ترکیبی از رویکردها و تکنیک‌های مختلف در پیشگیری و مبارزه علیه این آفت است، ممکن است مؤثرترین راه برای کنترل این آفت و حفاظت از درختان و عملکرد پسته باشد. به‌طورکلی، ادامه تحقیقات و نوآوری در روش‌های کنترل آفات برای تضمین پایداری و شکوفایی صنعت پسته بسیار مهم است.

[product_category cat_id=”6″]

پسته یک میان وعده محبوب در سراسر جهان است، اما آیا تابه‌حال در مورد درختی که این خوراکی‌های کوچک خوشمزه را تولید می‌کند فکر کرده‌اید؟ درخت پسته، درختی خزان کننده با اندازه متوسط، گیاهی جذاب با قدمت طولانی و تنوع ویژگی‌های منحصربه‌فرد است. درخت پسته از خواستگاهش در خاورمیانه تا کشت گسترده آن در سراسر جهان، توجه تولیدکنندگان، متخصصان تغذیه و دوستداران غذا را به خود جلب کرده است. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به بررسی تاریخچه، کشت و چالش‌هایی که پرورش‌دهندگان در تولید این محصول ارزشمند با آن مواجه هستند خواهیم پرداخت. پس بنشینید، یک‌مشت پسته بردارید و شگفتی‌های این درخت قابل‌توجه را کشف کنید.

تاریخچه درخت پسته

درخت پسته تاریخچه‌ای طولانی و باستانی دارد و قدمت آن به هزاران سال پیش به تمدن‌های باستانی خاورمیانه می‌رسد. درواقع، اعتقاد بر این است که پسته یکی از غذاهایی بود که در جاده افسانه‌ای ابریشم معامله می‌شد.

اولین درختان پسته در ایران کشت شدند و در آنجا به دلیل طعم لذیذ و ارزش غذایی بالا موردتوجه قرار گرفتند. ازآنجا به سایر نقاط خاورمیانه ازجمله سوریه، ترکیه و عراق سرایت کردند.

باگذشت زمان، این درختان به اروپا نیز راه یافتند، جایی که در کشورهایی مانند ایتالیا و یونان محبوب شد. بااین‌حال، سال 1800 بود که درخت پسته به ایالات‌متحده معرفی شد.

امروزه ایالات‌متحده یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان پسته در جهان است که کالیفرنیا در این زمینه پیشتاز می‌باشد.

پرورش درخت پسته

درختان پسته در مناطقی با آب‌وهوای گرم و خشک رشد می‌کنند، زیرا به نور خورشید فراوان و خاک با زهکشی مناسب نیاز دارند.

آن‌ها را می‌توان از دانه رشد داد، اما اکثر تولیدکنندگان تجاری از درختان پیوندی استفاده می‌کنند تا اطمینان حاصل کنند که محصول پسته از کیفیت بالایی برخوردار است.

خود درختان متوسط ​​هستند و معمولاً ارتفاع آن‌ها به 2 تا 3 متر می‌رسد. آن‌ها طول عمر زیادی دارند و برخی از درختان تا 200 سال نیز عمر می‌کنند.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی که تولیدکنندگان در کاشت درخت پسته با آن مواجه هستند، آبیاری است. پسته به آب زیادی نیاز دارد، اما اگر خاک خیلی مرطوب باشد، مستعد پوسیدگی ریشه نیز می‌شود.

برای غلبه بر این چالش، بسیاری از پرورش‌دهندگان از آبیاری قطره‌ای استفاده می‌کنند که به آن‌ها امکان می‌دهد میزان آبی که درختان دریافت می‌کنند را کنترل کنند.

چالش دیگری که کشاورزان با آن روبرو هستند آفات و بیماری‌ها است. درخت پسته به تعدادی از آفات حساس است. همچنین در برابر بیماری‌های قارچی نیز آسیب‌پذیر است.

پرورش‌دهندگان برای محافظت از محصولات خود از روش‌های مختلفی ازجمله استفاده از حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌ها استفاده می‌کنند. آن‌ها همچنین درختان خود را از نزدیک زیر نظر دارند تا هرگونه نشانه‌ای از آفت یا بیماری را در اوایل تشخیص دهند.

کاشت درخت پسته

در مورد کاشت درخت پسته باید چندین فاکتور مهم را در نظر گرفت. در اینجا چند نکته کلیدی وجود دارد:

شرایط آب‌وهوایی و خاک

درختان پسته در آب‌وهوای با تابستان گرم و خشک و طولانی و زمستان‌های معتدل رشد می‌کنند.

آن‌ها خاک با زهکشی خوب با pH بین 7.0 تا 7.5 را ترجیح می‌دهند. اگر خاک خیلی قلیایی یا خیلی اسیدی باشد، درختان ممکن است به‌خوبی رشد نکنند.

انتخاب نوع مناسب

انواع مختلفی از درختان پسته وجود دارد که هرکدام ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود را دارند. برخی نسبت به خشک‌سالی مقاوم‌ هستند، درحالی‌که برخی دیگر به بیماری‌ها مقاوم‌تر می‌باشند.

مهم است که گونه‌ای را انتخاب کنید که با شرایط آب‌وهوایی و خاک شما مناسب باشد.

تکثیر

درختان پسته را می‌توان از طریق بذر و یا از طریق پیوند تکثیر کرد. بیشتر پرورش‌دهندگان تجاری از درختان پیوندی استفاده می‌کنند، زیرا آن‌ها پسته با کیفیت بالاتری تولید می‌کنند و به بیماری‌ها مقاوم‌تر هستند.

آن‌ها با برداشتن پیوندک از یک واریته مطلوب و پیوند زدن آن به پایه‌ای که بهتر با آب‌وهوای محلی و شرایط خاک سازگار است ایجاد می‌شوند.

آبیاری

درختان پسته به آبیاری منظم به‌ویژه در چند سال اول رشد نیاز دارند. آبیاری قطره‌ای یک روش محبوب برای آبیاری درختان پسته است، زیرا امکان کنترل دقیق بر میزان آبی که درختان دریافت می‌کنند را فراهم می‌کند.

هرس و تربیت

هرس و تربیت صحیح برای سلامت و بهره‌وری درختان پسته ضروری است.

درختان را در زمستان هرس کنید تا هرگونه چوب مرده یا بیمار از بین برود و آن‌ها را طوری تربیت کنید که به شکل گلدان رشد کنند تا به‌خوبی در معرض نور خورشید قرار بگیرند.

با پیروی از این دستورالعمل‌ها برای کاشت درخت پسته، پرورش‌دهندگان می‌توانند از رشد سالم و پربار درختان خود اطمینان حاصل کنند و برداشت پرباری از پسته‌های خوشمزه را فراهم کنند.

پیوند درخت پسته

یک روش معمول و رایج در پرورش و تکثیر درخت پسته پیوند است، زیرا به پرورش‌دهندگان اجازه می‌دهد تا درختانی را ایجاد کنند که با شرایط آب‌وهوایی و خاک خاص خودسازگاری بیشتری داشته باشند.

پیوند زدن شامل برداشتن پیوندک یا قلمه کوچکی از انواع مطلوب درختان پسته و چسباندن آن به پایه‌ای است که بهتر با شرایط محلی سازگار است.

درخت به‌دست‌آمده دارای ویژگی‌های مطلوب پیوندک، مانند مقاومت در برابر بیماری است، درحالی‌که به‌خوبی با محیط محلی سازگار است.

روش‌های مختلفی برای پیوند وجود دارد که می‌توان از آن‌ها در کشت درختان پسته استفاده کرد. یکی از رایج‌ترین پیوندها پیوند شکمی است که شامل ایجاد برش معکوس T شکل در پوست پایه و قرار دادن جوانه از پیوندک داخل آن است.

سپس برش را با نوار پیوند می‌پیچند تا جوانه را در جای خود نگه دارد. باگذشت زمان، جوانه به شاخه تبدیل می‌شود و پیوندک درنهایت به قسمت غالب درخت تبدیل خواهد شد.

یکی دیگر از روش‌های رایج پیوند، پیوند لوله‌ای است. این روش شامل قرار دادن یک شاخه جوان (پیوندک) در ساقه یک درخت دیگر (پایه) برای ایجاد یک درخت جدید می‌باشد.

به‌طورکلی، پیوند یک تکنیک ضروری در کشت درخت پسته است. با درک روش‌های مختلف پیوند و انتخاب ترکیب مناسب پیوندک و پایه، پرورش‌دهندگان می‌توانند درختانی ایجاد کنند که بازدهی بالایی داشته باشند و با محیط خودسازگاری خوبی داشته باشند.

عمر درخت پسته

درختان پسته به دلیل عمر طولانی خود شناخته‌شده‌اند و برخی از آن ها بیش از یک قرن عمر می‌کنند. طول عمر این درختان تحت تأثیر عوامل مختلفی ازجمله شرایط رشد، مراقبت و بیماری است.

به‌طورکلی یک درخت پسته که به‌خوبی از آن مراقبت شده باشد می‌تواند تا 150 سال یا بیشتر عمر کند. بااین‌حال، برخی از درختان ممکن است عمر کوتاه‌تری داشته باشند، اگر مراقبت مناسبی به آن‌ها داده نشود یا تحت تأثیر بیماری قرار گیرند.

علاوه بر بیماری، طول عمر درخت می‌تواند تحت تأثیر عوامل محیطی مانند خشک‌سالی، دمای شدید و شرایط نامناسب خاک نیز باشد.

درختانی که در مناطقی با خطر خشک‌سالی یا شرایط آب‌وهوایی شدید رشد می‌کنند ممکن است نسبت به درختانی که در شرایط مساعدتر رشد می‌کنند، عمر کوتاه‌تری داشته باشند.

برای اطمینان از عمر طولانی و پربار درخت پسته، مراقبت و نگهداری مناسب از آن مهم است. این شامل آبیاری منظم، کود دهی، هرس و اقدامات کنترل آفات برای جلوگیری از بیماری و آسیب حشرات است.

آبیاری درخت پسته

درختان پسته برای اطمینان از رشد سالم و حداکثر تولید محصول به آبیاری کافی نیاز دارند. شیوه‌های صحیح آبیاری می‌تواند به حفظ رطوبت خاک، جلوگیری از تنش خشکی و کاهش خطر بیماری و آسیب حشرات کمک کند.

میزان و دفعات آبیاری موردنیاز این درختان به عوامل مختلفی ازجمله نوع خاک، آب‌وهوا، سن درخت و تراکم کاشت بستگی دارد.

به‌طورکلی، درختان جوان نسبت به درختان بالغ نیاز به آبیاری مکرر دارند و درختانی که در خاک‌های شنی رشد می‌کنند نیاز به آبیاری بیشتر از درختانی که در خاک‌های رسی رشد می‌کنند، دارند.

دو روش رایج و برتر آبیاری

یکی از روش‌های رایج آبیاری درختان پسته، آبیاری قطره‌ای است که شامل استفاده از سیستمی از لوله‌ها و قطره‌چکان‌ها برای رساندن مستقیم آب به ناحیه ریشه درخت است.

این روش به حفظ آب کمک می‌کند و همچنین می‌تواند با به حداقل رساندن رطوبت برگ، خطر ابتلا به بیماری را کاهش دهد.

روش دیگر آبیاری درختان پسته، آبیاری غرقابی است که شامل غرقاب کردن اطراف درخت با آب است. درحالی‌که این روش می‌تواند در رساندن آب به ناحیه ریشه درخت مؤثر باشد، اما می‌تواند منجر به هدر رفتن آب و افزایش خطر بیماری و مشکلات آفات شود.

در نظر گرفتن زمان آبیاری نیز مهم است. درختان پسته در دوره‌های رشد فعال و رشد مغزها به آب بیشتری نیاز دارند که معمولاً در ماه‌های بهار و اوایل تابستان اتفاق می‌افتد.

آبیاری در ماه‌های پاییز و زمستان که درخت خواب است، باید کاهش یابد یا متوقف شود.

چرا درخت پسته بار نمی‌دهد؟

درخت پسته درختی است خزان پذیر که هرساله برداشت فراوانی از پسته تولید می‌کند، اما دلایل متعددی وجود دارد که چرا ممکن است میوه نداشته باشند.

عدم گرده‌افشانی

یکی از شایع‌ترین دلایلی که باعث می‌شود درخت پسته میوه ندهد، عدم گرده‌افشانی آن است. این درختان دوپایه هستند به این معنی که درختان نر و ماده جدا هستند.

برای اینکه یک درخت ماده میوه دهد، باید توسط درخت نر مجاور گرده‌افشانی شود. اگر درخت نر در این نزدیکی وجود نداشته باشد، یا اگر درخت نر گرده کافی تولید نکند، درخت ماده میوه نمی‌دهد.

شرایط نامناسب رشد

یکی دیگر از دلایل عدم باردهی درخت پسته، شرایط نامناسب رشد است. این درختان برای رشد به خاکی با زهکشی خوب، نور کامل خورشید و آبیاری منظم نیاز دارند.

اگر درخت آب یا مواد مغذی کافی دریافت نکند، ممکن است میوه تولید نکند. به عنوان مثال، کمبود عناصر غذایی روی و بور در زمان گرده افشانی موجب کاهش گرده افشانی موفق شده و درنتیجه باعث تولید میوه هایی بدون مغز و در اصطلاح پوک می شود.

همچنین اگر نیاز سرمایی درختان پسته در فصل خواب و استراحت تامین نشود( بسته به ارقام مختلف متفاوت می باشد) تمایز یابی جوانه های زایشی به خوبی صورت نگرفته و باعث عدم باردهی موفق خواهد شد. به همین ترتیب، اگر درخت در مکانی که بیش‌ازحد سرد باشد کاشته شود، ممکن است میوه ندهد.

بیماری‌ها و آفات

درختان پسته نیز در صورت آلوده شدن به بیماری یا آفات ممکن است میوه تولید نکنند. برخی از بیماری‌های رایجی که می‌توانند این درختان را تحت تأثیر قرار دهند عبارت‌اند از: پژمردگی ورتیسیلیوم، پوسیدگی ریشه Phytophthora و شانکر Botryosphaeria.

این بیماری‌ها می‌توانند باعث ضعیف شدن درخت و عدم تولید میوه شوند. به‌طور مشابه، آفاتی مانند کنه‌ها، شته‌ها و حشرات فلس دار نیز می‌توانند به درخت آسیب رسانده و تولید میوه را کاهش دهند.

سن درخت

درنهایت، سن درخت نیز می‌تواند بر تولید پسته تأثیر بگذارد. درختان پسته معمولاً از پنج تا هفت‌سالگی شروع به تولید میوه می‌کنند.

به‌طورکلی، دلایل متعددی وجود دارد که چرا این درختان ممکن است میوه نداشته باشد.

با اطمینان از گرده‌افشانی مناسب درخت، شرایط رشد و محافظت در برابر بیماری‌ها و آفات، پرورش‌دهندگان می‌توانند به اطمینان از برداشت پربار پسته خوشمزه و مغذی کمک کنند.

تشخیص درخت نر و ماده پسته

درخت پسته دو پایه است، یعنی برای تولید میوه به وجود هر دو پایه نر و ماده نیاز می‌باشد و تشخیص درخت نر و ماده از یکدیگر به‌جز از روی گل آن‌ها (آن‌هم در فصل بهار و به هنگام گل دادن) میسر نیست.

مشخصات کلی گل نر پسته

درخت نر در فروردین‌ماه حدود ۵ تا ۷ روز زودتر از درخت ماده به گل می‌نشیند. غنچه‌های گل‌های نر در فصل زمستان و قبل از باز شدن نیز قابل‌تشخیص هستند.

این غنچه‌ها از غنچه‌های گل‌های ماده بزرگ‌تر و قهوه‌ای‌تر هستند. گل‌ها آن به‌صورت خوشه‌ای متراکم بوده و هر خوشه، توده‌ای از گل‌های متراکم می‌باشد. گل‌ها بدون گلبرگ و کاسبرگ حقیقی هستند و در هر گل ۵ پرچم بیضی‌شکل با میله‌ای کوتاه وجود دارد.

هر گل نر مشتمل بر ۵ پرچم بیضی‌شکل با میله کوتاه سبزرنگ است.

مشخصات گل ماده پسته

گل‌های ماده دارای یک تخم‌دان و یک تخمچه هستند ولی کلاله منشعب و دارای سه شاخه است. برگ درخت پسته از ۵ تا ۷ برگچه تشکیل‌شده است. تلقیح گل‌های ماده به‌وسیله باد انجام می‌گیرد.

سخن پایانی

در خاتمه، درخت پسته یک درخت جذاب و مهم است که هزاران سال است به دلیل داشتن مغزهای خوشمزه و مغذی کشت می‌شود. نقش و ارزش اقتصادی پسته (طلای سبز) باعث شده که پسته به عنوان یک محصول عالی دارای جایگاه ویژه ای در بین محصولات کشاورزی باشد.  این درخت با توانایی خود برای رشد در مناطق خشک و مقاومت در برابر آفات و بیماری‌ها، به یک محصول مهم فزاینده در بسیاری از نقاط جهان تبدیل‌شده است.

از کاشت و پیوند گرفته تا آبیاری و مدیریت آفات، عوامل زیادی در رشد و نگهداری موفق باغ پسته نقش دارند. بااین‌حال، با مراقبت و توجه مناسب، پرورش‌دهندگان می‌توانند هرساله از برداشت پرباری از پسته با کیفیت بالا لذت ببرند.

ازآنجایی‌که تقاضای مصرف‌کنندگان برای گزینه‌های غذایی سالم و پایدار همچنان در حال افزایش است، درخت پسته در موقعیت خوبی قرار می‌گیرد تا در سال‌های آینده به محصول مهم‌تری تبدیل شود. تاریخچه غنی و اهمیت فرهنگی آن، همراه با فواید سلامتی فراوان و تطبیق‌پذیری آن در آشپزخانه، این درختان را به گیاهی واقعاً قابل‌توجه تبدیل کرده است که شایسته تحسین و احترام ماست.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”161″]

 

پسته یک آجیل درختی محبوب است که به دلیل طعم غنی و ارزش غذایی بالا شناخته‌شده می‌باشد. به‌ویژه نهال پسته هیبریدی پیوند خورده به دلیل پتانسیل افزایش عملکرد و مقاومت در برابر بیماری در سال‌های اخیر موردتوجه قرارگرفته است. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان به بررسی نهال پسته هیبریدی پیوند خورده و تأثیر آن بر صنعت پسته خواهیم پرداخت.

درخت پسته هیبریدی پیوند خورده چگونه تولید می‌شود؟

پیوند فرآیندی است از به هم پیوستن دو گیاه مختلف برای ایجاد یک گیاه جدید با ویژگی‌های دلخواه. در مورد درختان پسته، پیوند می‌تواند باعث بهبود رشد، عملکرد و مقاومت درخت در برابر بیماری شود.

نهال پسته هیبریدی پیوند خورده در ایران از پیوند پایه هیبریدی و پیوندک ارقام معمولی مانند اکبری و احمد آقایی تولید می‌شود. این منجر به درختی می‌شود که هم پتانسیل عملکرد بالا و هم مقاومت در برابر بیماری را دارد.

عملکرد بالا در درختان پسته هیبریدی

یکی از مزایای اولیه نهال پسته هیبریدی، افزایش پتانسیل عملکرد آن‌هاست. ازآنجایی‌که درختان پیوندی دارای ویژگی‌های مطلوب درخت ماده هستند، نسبت به درختان غیر پیوندی قادر به تولید مغزهای بیشتری هستند.

درواقع، مطالعات نشان داده است که درختان پسته پیوندی می‌توانند تا 60 درصد بیشتر از درختان غیر پیوندی پسته تولید کنند. همچنین درختان غیر پیوندی، میوه های بی کیفیت و فاقد ارزش اقتصادی تولید می کنند.

علاوه بر آن درختان پسته هیبریدی رشد بسیار بالایی دارند. به این صورت که نهال آن‌ها را می‌توان در یک‌سالگی پیوند زد. این موضوع موجب می‌شود تا شاهد باردهی سریع‌تر پسته هیبریدی پیوند خورده باشیم.

مقاومت پسته هیبریدی در برابر بیماری‌ها

یکی دیگر از مزایای نهال پسته هیبریدی، مقاومت آن در برابر بیماری است. درختان پسته در برابر انواع بیماری‌ها ازجمله پژمردگی ورتیسیلیوم آسیب‌پذیر هستند که می‌تواند آسیب قابل‌توجهی به درخت وارد کند و عملکرد آن را کاهش دهد.

با پیوند خصوصیات مطلوب درختان مقاوم در برابر بیماری، درخت پیوندی حاصله قادر به مقاومت بالایی در برابر آفات و بیماری‌ها خواهد داشت.

تأثیر پسته هیبریدی پیوند خورده بر صنعت پسته

پذیرش نهال پسته هیبریدی این پتانسیل را دارد که به‌طور قابل‌توجهی بر صنعت پسته تأثیر بگذارد.  البته درصورتی‌که تمامی شرایط برای رشد و پرورش فوق‌العاده این نوع درخت مهیا باشد.

با افزایش پتانسیل عملکرد و مقاومت در برابر بیماری، پرورش‌دهندگان می‌توانند پسته بیشتری با خطر کمتر از دست دادن محصول به دلیل بیماری تولید کنند. این می‌تواند منجر به افزایش سود برای تولیدکنندگان و عرضه پایدارتر پسته برای مصرف‌کنندگان شود.

معایب پسته هیبریدی پیوند خورده

بااینکه در مزایا و عملکرد بسیار خوب پسته هیبریدی شکی وجود ندارد اما نباید از شرایط خاصی که این‌گونه از درختان نیاز دارند چشم‌پوشی نمود.

به‌عنوان‌مثال این درختان به دلیل رشد بسیار بالایی که دارند نیاز به فاصله کاشت بیشتری دارند که برخی از کشاورزان به دلیل عدم اطلاع از این موضوع، دچار مشکل می‌شوند.

همچنین نیازهای آبیاری و تغذیه‌ای درختان پسته هیبریدی بسیار بیشتر از درختان پسته معمولی است؛ بنابراین علاوه بر هزینه بالای پایه هیبریدی، این نوع مراقبت‌ها ازجمله آبیاری و کود دهی نیز هزینه‌های بیشتری را نیز در برمی‌گیرند.

یکی از معایب درختان پسته هیبریدی این است که به شرایط آب و هوایی و دما حساس‌تر هستند. درنتیجه برای کاشت این نوع درختان نباید بر اساس مزایای فوق‌العاده آن، هیجانی عمل کرد و بدون در نظر گرفتن شرایط مناطق پسته‌کاری خود، اقدام به کاشت پسته هیبریدی نمود.

شرایط خاک مناسب برای کاشت پسته هیبریدی پیوند خورده

هنگامی‌که صحبت از شرایط خاک می‌شود، درختان پسته هیبریدی به خاکی با زهکشی خوب با pH بین 7.0 تا 8.0 نیاز دارند.  آن‌ها همچنین به شوری خاک حساس هستند و به خاکی با محتوای نمک کم‌نیاز دارند.

این بدان معناست که مناطقی با شوری خاک بالا یا زهکشی ضعیف ممکن است برای کاشت درختان پسته هیبریدی مناسب نباشند.

علاوه بر این الزامات عمومی، در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی و خاک خاص محل کاشت موردنظر مهم است.

ممکن است لازم باشد آنالیز خاک و آب و همچنین مشورت با کارشناسان محلی انجام شود تا مشخص شود که آیا منطقه پسته‌کاری شما برای رشد درختان پسته هیبریدی مناسب است یا خیر.

کود پیشنهادی برای پسته هیبریدی پیوند خورده

کود آب نگهدار که تولید شده توسط کارخانه آب نگهدار کویر آریا می‌باشد، یکی از بهترین پیشنهادها برای کوددهی به پسته هیبریدی است.

از نظر کارایی تا دو برابر کود مرغی کارا است. ولیکن خاصیت اصلی آن نگهداری آب بین مواد معدنی آن و نگهداری عناصر مفید مثل پتاسیم و کلسیم به شکل یونی در ساختار لانه زنبوری مواد معدنی آن می باشد.

سخن پایانی

درنتیجه، نهال پسته هیبریدی پیوند خورده مزایای بی‌شماری را برای تولیدکنندگان و کشاورزان ارائه می‌دهد.  درختان پیوندی با افزایش پتانسیل عملکرد، مقاومت در برابر بیماری و کیفیت خشکبار، پتانسیل ایجاد انقلابی در صنعت پسته را دارند. البته این در صورتی است که تمامی شرایط کاشت و پرورش نهال پسته هیبریدی را بتوانیم در مناطق پسته‌کاری ایران فراهم نماییم.

به طور کلی در نظر گرفتن دقیق شرایط آب و هوایی و خاک هنگام تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری در درختان پسته هیبریدی پیوند خورده ضروری است.  با انتخاب مکان‌های کاشت مناسب و اطمینان از مدیریت مناسب خاک و آب، پرورش‌دهندگان می‌توانند مزایای بالقوه این فناوری را به حداکثر برسانند و به عملکرد بالای آجیل با کیفیت بالا دست پیدا کنند.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”158″]