روش پوساندن و فرآوری کود دامی

روش پوساندن و فرآوری کود دامی

انتخاب چه روشی برای پوساندن کود دامی بهتر است؟

همه کشاورزان از نقش مؤثر کودهای حیوانی بر زمین‌های زراعی و باغات خود آگاه هستند. کود حیوانی سرشار از مواد مغذی است که آن را به یک کود آلی فوق‌العاده برای باغ شما تبدیل می‌کند. این کودها قبل از استفاده در باغ احتیاج به پوسیده شدن دارند تا خطرات زیست‌محیطی استفاده از کود خام کاهش یابد. همه کودهای حیوانی منابع خوبی از نیتروژن، فسفر، پتاسیم و سایر مواد مغذی هستند که گیاهان برای رشد به آن‌ها نیاز دارند. بسیاری از باغداران ترجیح می‌دهند که از کود دامی تهیه‌شده توسط خودشان به‌جای بسته‌های آماده استفاده کنند؛ بنابراین لازم است که روش پوساندن کود دامی را بدانند.

کود دامی پوسیده چیست؟

در اولین مرحله لازم است معنی کود دامی پوسیده را بدانید؛ زیرا برخی از کشاورزان قدیمی هر نوع فضولات دامی را که سال‌ها گوشه‌ای مانده باشند، کود پوسیده می‌نامند. این نوع دیدگاه اشتباه است و ممکن است حتی آسیب‌های جدی در کشت و کار به وجود بیاورد.

کود دامی پوسیده تحت شرایط استاندارد تهیه می‌شود. شرایطی که میکروارگانیسم‌ها به‌خوبی بتوانند فعالیت کنند و با تجزیه بافت کود دما را افزایش دهند. در این صورت بذرهای علف‌های هرز، تخم آفات، اسپور قارچ‌ها و تمام عوامل بیماری‌زا از بین خواهند رفت. در روش پوساندن کود دامی بسته به میزان رطوبت و اکسیژن در کود به یک تا 4 ماه زمان نیاز است.

عوامل مؤثر بر کیفیت کود دامی

میزان مواد مغذی در کود دامی طبیعی متفاوت بوده و به عوامل متعددی بستگی دارد. تنها با آزمایش کود دامی می‌توان از این میزان مطلع شد. سن و نوع دام یکی از عوامل مؤثر بر کیفیت کود است. به‌عنوان‌مثال کود مرغی سرشار از عناصری مانند نیتروژن، فسفر، کلسیم، سدیم و گوگرد است اما نسبت به کودهای حیوانی اثر کمتری بر بهبود خصوصیات فیزیکی و نگهداری رطوبت خاک دارد. درواقع می‌توان گفت که برای اصلاح بافت خاک از کودهای مرغی استفاده نمی‌شود.

خوراکی که به دام خورانده می‌شود نیز می‌تواند نقش مهمی در کیفیت کود داشته باشد. ازجمله عوامل مؤثر بر کیفیت کود نیز می‌توان به روش پوساندن کود دامی، میزان رطوبت، موادی که برای پوساندن با آن مخلوط شده، نحوه نگهداری، ذخیره‌سازی و مدت نگهداری اشاره کرد.

نحوه صحیح پوساندن کود با کمک کودهای زیستی

بهترین روش پوساندن کود دامی

پوساندن کودهای دامی از اهمیت بالایی برخوردار است و درصورتی‌که قصد دارید از کودهای دامی خود استفاده کنید لازم است روش پوساندن آن‌ها را آموزش ببینید. معمولاً این روش برای کودهای مختلف گوسفندی، گاوی و مرغی مشابه می‌باشد. در این قسمت روش پوساندن کود دامی را در چند مرحله ساده برای کشاورزان و باغداران آموزش داده‌ایم. برای پوساندن کود طبیعی نیز می‌توانید کود را از دام‌های خود جمع‌آوری کرده و یا از دامداران دیگر خریداری نمایید.

مخلوط کردن کود خام با سایر مواد

برای پوساندن کود دامی لازم است که ابتدا برخی مواد را با کود مخلوط کنید. این مواد می‌توانند شامل هر نوع پسماند غذایی، هر نوع گیاه مانند علف، برگ، ساقه، پوست میوه و … باشد. معمولاً از کاه و کلش برای مخلوط کردن با کود دامی استفاده می‌شود که موجب تسریع فرآیند تخمیر کود می‌گردد. البته در سال‌های اخیر با بالا رفتن قیمت کاه و کلش، کشاورزان تمایلی به اضافه کردن آن به کود دامی نشان نمی‌دهند.

وجود ازت ازجمله فاکتورهایی است که به فرآوری بهتر و سریع‌تر کود دامی کمک می‌کند. برای تأمین ازت موردنیاز می‌توان کود اوره را به ترکیب اضافه نمود. بوی تند مخلوط تازه کود دامی موجب جذب حشرات، آفات و جانوران ریز خواهد شد. گوگرد خاصیت ضد قارچی و تا حدودی خاصیت دورکنندگی حشرات را دارد و PH را پایین می‌آورد؛ بنابراین می‌توان از گوگرد نیز برای اضافه نمودن به ترکیب استفاده نمود.

معمولاً یک‌چهارم از مخلوط کود دامی را موادی غیر از پهن دام تشکیل می‌دهد. از کود اوره، گوگرد و باکتری تیوباسیلوس که اکسیدکننده گوگرد و آهن است استفاده نمایید. نسبت این مواد با کود خام می‌تواند متفاوت باشد. تنها از طریق تجربه می‌توان میزان ایده آل آن را به دست آورد. PH از عوامل مهم در فرایند پوساندن کود است که باید بین 6.5 تا 7 نگه‌داشته شود. پس از مخلوط کردن مواد با کود دامی می‌توان یک لایه پلاستیکی روی آن قرار داد تا عمل تخمیر به‌خوبی انجام گیرد.

تنظیم نمودن میزان آب‌وهوا

وجود رطوبت یک عامل مهم در کیفیت روش پوساندن کود دامی است. رطوبت به میکروب‌ها اجازه رشد داده و به هوا نیز اجازه نفوذ به داخل کپه‌ها را می‌دهد. بعد از یک ماه گذشت از دپو کردن کود را زیرورو نمایید. درصورتی‌که متوجه کم شدن رطوبت کود شدید، آن را به‌وسیله یک پمپ سم‌پاش آبپاشی نمایید. سپس روی کود را بپوشانید.

پوساندن کود به این روش ممکن است 6 تا 9 ماه نیز زمان ببرد. این زمان می‌تواند نسبت به زیرورو کردن کود توسط شما متفاوت باشد. در بهترین شرایط فرآوری اکسیژن کود باید بیشتر از 5 درصد و میزان رطوبت آن 45 تا 55 درصد باشد تا میکروارگانیسم‌ها بتوانند به‌خوبی به فعالیتشان ادامه داده و تکثیر شوند.

نمونه‌گیری و ارسال به آزمایشگاه

بعد از گذشت دو ماه زمان از دپوی کود دامی لازم به انجام نمونه‌گیری و آزمایش است. در صورت آزمایش می‌توان میزان مواد مغذی موجود در آن را تعیین کرد. با تشخیص میزان مواد مغذی موجود در کود پوسیده تصمیم می‌گیرید که چه موادی به آن اضافه نمایید تا کمبودها جبران شود. درنهایت کود را به‌طور کامل غربال کرده و می‌توان از آن در مزارع و باغات استفاده نمود.

 

نحوه پوساندن کود دامی با محلول هوکر

کود زیستی هوکر ترکیبی از میکروارگانیسم‌های مفید است که می‌تواند در روش پوساندن کود دامی بسیار مؤثر باشد. برای استفاده از این کود ابتدا به میزان 20 تا 30 درصد حجم کود به آن کاه و کلش اضافه نمایید. در صورت تمایل می‌توانید از کود اوره نیز به میزان 1 به 200 حجم کل کود استفاده کرده و کود را روی زمین پهن کنید. منظور از پهن کردن کود روی زمین این است که ارتفاع آن بیشتر از 2 متر نباشد.

حال محلول مخصوص پوساندن هوکر را با 200 برابر آب مخلوط کرده و روی کود بپاشید. در هنگام پاشیدن به یاد داشته باشید که کودها را به هم بزنید. درصورتی‌که امکان این کار نیست می‌توانید مقدار آب را بیشتر کنید. درنهایت لازم است روی کود را با پلاستیک پوشانده و به مدت دو هفته رها کنید تا تجزیه شوند.

بعد از دو هفته این عمل را تکرار کنید تا نهایت 3 تا 4 هفته کود کاملاً پوسانده شود. کود پوسیده‌شده رنگ قهوه‌ای تیره متمایل به سیاه دارد و بوی زننده‌ای ندارد. در صورت استفاده از محلول هوکر سرعت پوسانده شدن کود دامی شما افزایش خواهد یافت. می‌توانید این محلول را از فروشگاه معتبر پسته رفسنجان تهیه نمایید.

مزایای استفاده از کود زیستی هوکر

برخی از مزایای کود زیستی هوکر که برای محصولات به همراه دارد عبارت‌اند از:

  • افزایش ماده آلی خاک بعد از گذشت دو سال
  • افزایش موجودات مفید خاکزی مانند کرم خاکی باکتری‌های مفید و …
  • افزایش تخلخل خاک و بهبود شرایط رشد ریشه
  • کمک تجزیه مواد آلی خاک و جذب آن‌ها توسط ریشه گیاه
  • افزایش جمعیت میکروارگانیسم‌های مفید همزیست با ریشه
  • جلوگیری از رشد و تکثیر باکتری‌های بیماری‌زا
  • افزایش مدت ماندگاری محصولات پس از برداشت
  • کمک به تولید اقتصادی محصول ارگانیک
  • افزایش فتوسنتز گیاه
  • کمک به افزایش کیفیت و کمیت محصول
  • افزایش مواد مغذی در محصول از قبیل ویتامین‌ها، آنزیم‌ها و درنتیجه خوش‌طعم شدن محصول نهایی
  • تعدیل اسیدیته خاک و درنتیجه جذب بهتر مواد غذایی توسط ریشه

مضرات استفاده از کود دامی نپوسیده

همیشه به پوساندن کود دامی به روش اصولی توصیه‌شده است. حتی گفته می‌شود که درصورتی‌که کود دامی پوسیده نشده است از آن استفاده نشود. در کود دامی نپوسیده بذر انواع علف هرز وجود دارد و اگر فقط یک درصد این بذرها سبز شوند مشکل بزرگی ایجاد خواهند کرد.

از طرف دیگر کود دامی که به‌طور اصولی پوسیده نشده باشد دارای اسپور قارچ فراوان است و می‌تواند انواع بیماری‌های قارچی را در گیاهان ایجاد کند. همچنین تخم حشرات و آفات موجود در کود دامی نپوسیده وارد زمین کشاورزی شده و به کشت و کار حمله می‌کنند.

کود دامی نپوسیده بعد از استفاده در باغ قطعاً شروع به تخمیر می‌کند و درنتیجه‌ی این تخمیر گاز آمونیاک تولیدشده که از جذب بسیاری از عناصر از طریق ریشه جلوگیری خواهد کرد. علاوه بر آن در فرایند پوسیدن کود، میکروارگانیسم‌ها برای فعالیت نیاز به نیتروژن دارند که برای جذب آن با گیاهان رقابت خواهند کرد؛ بنابراین ممکن است شاهد کمبود شدید نیتروژن در گیاهان باشیم.

اهمیت استفاده از کود دامی پوسیده

تمام کشت و کارها قطعاً نیاز به ماده آلی داشته و تنها استفاده از کودهای NPK و ریزمغذی برای گیاهان کافی نیست. تنها درصد کمی از این کودها جذب گیاه شده و مابقی از دسترس ریشه گیاه خارج خواهد شد. بهترین، راحت‌ترین و ارزان‌ترین منبع برای تأمین مواد آلی خاک کود دامی پوسیده‌شده است.

درصورتی‌که قصد اصلاح خاک در زمین‌های رسی با خاک خیلی سفت و سنگین یا خیلی شنی و سبک دارید، بهترین گزینه کود گاوی پوسیده‌شده است. تنها به یاد داشته باشید که حتماً از روش پوساندن کود دامی استفاده کنید و از مصرف کودهای دامی نپوسیده خودداری نمایید.

روش پوساندن کود گاوی برای پسته

در روش پوساندن کود دامی می‌توان از کودهای گاوی، گوسفندی و مرغی استفاده نمود. میزان عناصر غذایی در هرکدام از این کودها متفاوت است و میزان املاح کل کود گاوی از کود گوسفندی کمتر خواهد بود؛ بنابراین در باغ‌های مختلف با شرایط متفاوت لازم است که کود مناسب برای پوساندن انتخاب شود.

به‌طورکلی کود گاوی نسبت به کود گوسفندی در شرایط شوری بیشتر خاک، بافت سنگین‌تر و دوره‌های آبیاری بیشتر، بهره‌وری بیشتری دارد. همچنین عناصر کم‌مصرف موجود در کود گاوی بیشتر از کود گوسفندی است. در مناطق پسته‌کاری که در نواحی خشک کویری واقع‌شده‌اند بالا بردن مقدار مواد آلی خاک با استفاده از کودهای حیوانی با توجه به ظرفیت جذب و نگهداری بالای رطوبت آن‌ها اهمیت بسیاری دارد. برای پوساندن کود گاوی برای پسته نیز می‌توان از روش گفته‌شده برای پوساندن کودهای دامی استفاده نمود.

سخن پایانی

در این مقاله سعی کردیم در ارتباط با کود پوسیده دامی صحبت نماییم و به بررسی روش پوساندن کود دامی بپردازیم. به این نکته خیلی مهم توجه داشته باشید که منظور از کود پوسیده کودی نیست که سال‌ها گوشه‌ای مانده باشد؛ زیرا کود به‌خودی‌خود استریل و عاری از آفات و بیماری‌ها نمی‌شود. لازم است فرایند گفته‌شده برای پوساندن کود دامی انجام گیرد تا ظرف مدت چند ماه به‌طور کامل پوسانده شود. به یاد داشته باشید که کود دامی به‌تنهایی حاوی تمام عناصر موردنیاز گیاهان نیست؛ بنابراین به‌هیچ‌عنوان برای رشد و به ثمر رسیدن گیاهان کافی نخواهد بود و باید از کودهای دیگری نیز طبق کمبود عناصر موردنیاز و مشورت با کارشناسان کشاورزی استفاده نمود.

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

خوشحال می شویم نظراتتان را با ما به اشتراک بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.