معجزه ای بنام پتاسیم برای درختان پسته

چرا برای درختان پسته از محلول پاشی پتاسیم استفاده می کنیم؟

به طور کلی هدف از این مقاله بررسی اثرات محلول پاشی پتاسیم بر روی رشد رویشی، تولید میوه پسته و مواد معدنی موجود در برگ درخت پسته (Pistacia vera) در شرایط دیم می باشد. در این بررسی بر روی پسته چندین روش کوددهی و همچنین میزان مصرف مورد توجه قرار گرفت.

در این آزمایش هم از نیترات پتاسیم و هم از سولفات پتاسیم استفاده شد. این کودهای به صورت محلول پاشی به میزان 50% تا 100% مورد نیاز درخت انجام گرفت و مصرف خاکی آن به میزان 100% تا 200% مورد نیاز درخت نیز استفاده شد. در منطقه مورد آزمایش (Sfax) یک منطقه هم بدون کوددهی در نظر گرفته شد.

در نهایت این نتیجه بدست آمد که کوددهی پتاسیم به صورت محلول پاشی سولفات پتاسیم مفید و موثر بوده و روند تکامل رشدی درختان پسته را سرعت می بخشد، کیفیت مغز پسته را افزایش داده و درصد خندانی را بهبود می بخشد.(درصد خندانی و وزن دانه پسته)

با توجه به محلول پاشی پتاسیم همچنین مشاهده شد که کوددهی ما میزان پتاسیم را در برگ ها افزایش داده است اما تاثیری در میزان وجود عناصری مانند فسفر، نیتروژن و منیزیوم (P, N ,Mg) نداشته است.

چرا برای درختان پسته از محلول پاشی پتاسیم استفاده می کنیم؟

چرا به درخت پسته پتاسیم بدهیم؟

سطح زیر کشت پسته در کشور ایران (Pistacia vera) در طی 30 سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است به طوری که به میزان 43000 هکتار رسیده است. با این وجود عملکرد ما در این زمینه بسیار مضحک است. این وضعیت نتیجه بسیاری از عوامل می باشد که از جمله یکی از این عوامل عدم استفاده از روش های صحیح کوددهی می باشد.

تغذیه مناسب درختان پسته با پتاسیم برای اینکه عملکرد مغز پسته را بالا ببرد لازم و ضروری است. به طور کلی پتاسیم یک ماده معدنی ضروری برای تولید و کیفیت است. همان طور که می دانیم بیشتر تولید پسته در مناطقی صورت می گیرد که یا خشک هستند یا نیمه خشک، اغلب هم دچار تنش های آبی و خشکی می شوند.

کمبود رطوبت در خاک یکی از عوامل مهم و اثرگذار در آزاد سازی یا تثبیت پتاسیم در خاک است. بنابراین در تابستان، در دسترس بودن پتاسیم در مناطق پسته کاری کاهش پیدا می کند.

کوددهی پتاسیم به صورت محلول پاشی راه حلی عالی برای حل این مشکل است. به طوری که پتاسیم از طریق روزنه های برگ جذب شده و اثرات مفید خود را بر روی رشد رویشی، کیفیت مغز و درصد خندانی پسته به خوبی نشان میدهد.

چرا به درخت پسته پتاسیم بدهیم؟

چگونه به اهمیت نقش پتاسیم در باغات پسته پی بردیم؟

در طی یک بررسی و آزمایش در آزمایشگاه موسسه تحقیقاتی زیتون در 26 کیلومتری شمال شهر Sfax در مرکز کشور تونس در منطقه ای با آب و هوای نیمه خشک و دارای بارندگی سالانه 200 میلیمتر انجام گرفت.

برای این منظور از یک باغ پسته بیست ساله با رقم پایه ای پسته P. vera و با درختانی با تراکم 12 متر در 12 متر استفاده شد. این باغ تمامی مراقبت هایی را که یک باغ پسته مطلوب از نظر باغبانی لازم دارد را، دریافت می کرد. در این باغ آزمایشی نیازهای یک درخت را براساس مدل آزمایشی ( مدل نیتروژن پتاسیم ) بررسی کردند.

در این بررسی کودهایی که مورد استفاده قرار گرفتند نیترات پتاسیم (KNO3) و سولفات پتاسیم (K2SO4) بودند. در جدول شماره 1 روش های مختلف استفاده از پتاسیم مورد آزمایش قرار گرفت.

چگونه به اهمیت نقش پتاسیم در باغات پسته پی بردیم؟

کوددهی به خاک در طول دوره گلدهی در قالب یک برنامه مشخص شده انجام گرفت. همچنین کوددهی با روش محلول پاشی با استفاده از یک سمپاش 400 لیتری همزمان با آن طی چند مرحله انجام شد از جمله:

  1. 20% در پایان مرحله تشکیل میوه
  2. 40% در مرحله تشکیل پوست استخوانی
  3. 40% در مرحله تشکیل مغز پسته

در این بررسی میزان رشد رویشی ماهی یکبار اندازه گیری شد. همچنین در مرحله پس از برداشت نیز سطح یک برگ با استفاده از دستگاه متر لیزری اندازه گیری شد.

پس از اینکه میوه ها تشکیل شدند نیز هر 15 روز یکبار وزن میوه تشکیل شده از نمونه های میوه در سه خوشه اندازه گیری شد. در هنگام برداشت پسته نیز مشخصات میوه آن اندازه گیری شد.

اثر پتاسیم بر رشد رویشی و سطح برگ

بر طبق بررسی های انجام شده در مورد اثر پتاسیم بر روی رشد رویشی شاخه های پسته، نتیجه بدست آمد که پتاسیم هیچ اثری در رشد رویشی شاخه های درخت پسته ندارد.در مصرف خاکی (K2SO4) بین رشد رویشی و رشد میوه ها برای جذب بالاتر پتاسیم رقابت اتفاق می افتد.

در این بررسی عملکرد درختان کمتر از سایر روش ها بود. (به ترتیب به میزان 8 کیلوگرم در مقایسه با 11 تا 12 کیلوگرم) محققی بنام مارا و همکارانش در سال 1998 نشان دادند که اصلی ترین جذب پتاسیم به هنگام تولید مغز پسته است تا مرحله رشد رویشی درختان پسته.

شکل 1. رشد شاخه ها(سانتی متر) برای مقدارهای مختلف کوددهی پتاسیم

اثر پتاسیم بر رشد رویشی و سطح برگ

سطح برگ با محلول پاشی پتاسیم برای هر دو نوع کود افزایش یافت (جدول 2). این افزایش سطح برگ سبب افزایش میزان در دسترس بودن پتاسیم برای مغزبندی میوه پسته را به دنبال خواهد داشت.

جدول 2. اثرات مختلف محلول پاشی پتاسیم در سطح برگ (cm²)

اثر پتاسیم بر رشد رویشی و سطح برگ

اثر پتاسیم بر رسیدگی و کیفیت میوه

در زمان برداشت محصول پسته، رسیدگی میوه های پسته متفاوت است. در روش محلول پاشی پتاسیم با 100% کود K2SO4 میزان رسیدگی 70% میوه های پسته را نشان می دهد و در روش استفاده خاکی از KNO3 میزان رسیدگی میوه های پسته 61% را نشان داد(شکل 2).

به هر حال در مصرف مقدار بالاتری از پتاسیم، در رسیدن میوه، درصد دهان بستی، درصد پوکی در روش های مصرفی متفاوت هیچ اثر معنی دار آماری دیگری مشاهده نشد.

شکل 2. رسیدن میوه، درصد دهان بستی، درصد پوکی در مقدارهای مصرفی متفاوت مصرف پتاسیم و روش های مصرفی متفاوت.

اثر پتاسیم بر رسیدگی و کیفیت میوه

نتایج بدست آمده نشان داد که در روش محلول پاشی با K2SO4 حداکثر عملکرد میوه پسته بدست می آید و وزن دانه های پسته تازه به طرز جالبی افزایش پیدا می کند در حالی که از حالت نرمال بسیار بالاتر است(جدول 3).

تحقیقات زیادی بر روی اثرات پتاسیم بر روی وزن دانه تازه پسته انجام شد که پس از سه سال نتایج مورد نظر بدست آمد. محلول پاشی با مصرف 100% و 50% ،از K2SO4 و 100% از KNO3 باعث افزایش جالب وزن مغز پسته تازه شد.

بنابراین ذخیره یکسانی در این دو محلول پاشی درمیوه های تازه پسته وجود داشت و در هر دو باعث افزایش وزن میوه های تازه پسته می شد.

جدول 3. اثرات مختلف مصرف پتاسیم بر روی خصوصیات میوه پسته

اثر پتاسیم بر رسیدگی و کیفیت میوه

نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل برگها

با آنالیز برگ های درخت پسته مشخص شد که غلظت تمامی مواد معدنی مورد نیاز گیاه زیر حد نرمال قرار داشته و درخت دچار کمبود مواد معدنی البته به جز عنصر منیزیوم می باشد. به کار بردن پتاسیم میزان مواد معدنی مورد نیاز گیاه را در مقایسه با درخت های شاهد افزایش داد. با این حال نتایج مطلوب طبق نرم آنالیز برگ بدست نیامد.

آشورت و همکاران (1985) سطح بحرانی کمبود پتاسیم در برگهای پسته بین 0/7 تا 0/9 % بیان کردند که این میزان به نتایج بدست آمده از آنالیز برگ بسیار نزدیک بود.

با این وجود نتایج ما در ابتدای فصل و نیاز درخت به عنصر پتاسیم می تواند اشتباه تخمین زده شده باشد. این برآورد بر اساس میانگین عملکرد درختان پسته 15 ساله بوده و عملکرد بدست آمده به میزان 5 کیلوگرم تا 11 کیلوگرم در درخت متغییر است.

جدول 4: اثرات مختلف مصرف پتاسیم در ترکیب مواد معدنی برگ درختان پسته در مقایسه با نورم

نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل برگها

نتایج بدست آمده از بررسی پتاسیم در درختان پسته

پیش بینی می شود که کوددهی پتاسیم باعث بهبود عملکرد و کیفیت مغز پسته در درختان پسته خواهد شد. در این مطالعه هدف تعیین اثرات کوددهی پتاسیم بر روی درختان و استفاده از روش های مختلف برای بهبود و اثرات بیشتر این کود بود.

در سال اول این آزمایش، محلول پاشی پتاسیم باعث بهبود کیفیت مغزهای پسته شد.(وزن میوه پسته و میزان دهان بستی آنها) همچنین در این بررسی کمبود مواد معدنی دیگر از جمله فسفر و نیتروژن(N ، P) نیز مشاهده شد.

کوددهی پتاسیم سبب افزایش پتاسیم در برگ ها شد اما تاثیری بر میزان فسفر، نیتروژن و منیزیوم مشاهده نشد. با این حال میزان پتاسیم را درحد نرمال حفظ کرد. این آزمایشات بهتر است ادامه پیدا کنند تا نتایج بهتری بدست آید.

پسته یک درخت بسیار مقاوم و قوی است که به صورت متناوب فعالیت کرده ولی عملکرد آن در سال های ON و OFF متغییر بوده و عملکردی بین 3 تا 5 برابر متفاوت دارد. پس نیاز به عنصر پتاسیم هم در سال های مختلف باردهی درخت پسته متفاوت خواهد بود.

برای خرید بهترین کودها و نهاده های کشاورزی به فروشگاه ما مراجعه کنید!!

اهمیت نقش پتاسیم در باغات پسته

پتاسیم عنصری است که به عنوان پر مصرف ترین عناصر مورد نیاز درختان همیشه مطرح بوده است. این عنصر نقش مهمی در افزایش عملکرد و بازدهی درختان به ویژه درختان پسته دارد. عنصر پتاسیم را باید حتما در سال هایی که سال آور درختان پسته می بشاد حتما استفاده کرد.

استفاده از کودهای پتاسیمی در باغات پسته در سال های آور لازم و ضروری است. محققان علوم کشاورزی در مطالعات زیادی که بر روی این عنصر انجام دادند بیان کردند که در سال های بارور درختان پسته پتاسیم زیادی جذب درختان شده است که مستقیما در تشکیل شدن جنین پسته یا همان مغز پسته به مصرف رسیده است.

در بررسی های دیگر نیز مشخص شده است که در درختان پسته بعد از نیتروژن(ازت) بیشترین میزان عنصری که به صورت سالیانه از خاک ها جذب می شود عنصر پتاسیم است که بیشترین میزان جذب عنصر پتاسیم در مرحله پر شدن دانه های پسته می باشد.

وجود رطوبت کافی درخاک باغات پسته نقش مهمی در جذب عنصر پتاسیم و عملکرد بهتر آن دارد. در فصل تابستان زمانی که رطوبت پایین است و خشکی خاک اتفاق می افتد جذب عنصر پتاسیم هم کاهش چشمگیری خواهد داشت که در نتیجه باعث کاهش جذب توسط درختان پسته می شود.

اهمیت نقش پتاسیم در باغات پسته

مهم ترین علائم کمبود پتاسیم در باغات پسته

اگر عنصر پتاسیم در باغات پسته به اندازه کافی وجود نداشته باشد اثرات و خسارات جبران ناپذیری بر روی عملکرد درختان و میزان میوه دهی خواهد گذاشت. از مهم ترین این علائم کمبود پتاسیم در باغات پسته می توان به مشکلات زیر اشاره کرد:

  • سوختگی حاشیه برگها (عدم وجود سوختگی در اوایل فصل)
  • حساسیت به آفتاب سوختگی در فصل تابستان
  • کاهش میزان خندانی میوه های رسیده
  • کاهش تعداد دانه ها در خوشه
  • کاهش وزن خشک دانه ها

در صورتی که در باغات پسته به میزان مناسب و به روش درست و صحیح از پتاسیم استفاده شود افزایش عملکرد را در باغات پسته خواهیم دید که عبارتند از:

  • افزایش مقاومت درختان به تنش های مختلف محیطی از جمله شوری، کم آبی و سرمازدگی
  • افزایش مقاومت در برابر آفات و بیماری های مختلف
  • افزایش تعداد خوشه ها و دانه ها
  • افزایش درصد خندانی
  • افزایش وزن خشک دانه های پسته

مهم ترین علائم کمبود پتاسیم در باغات پسته

نکته مهم در استفاده از پتاسیم در باغات پسته

بسیاری از باغداران و کشاورزان کمبود پتاسیم را با تنش شوری اشتباه می گیرند که باید از کارشناسان خبره کمک بگیرید. تفاوتی که بین کمبود پتاسیم و تنش شوری وجود دارداین است که در تنش شوری سیاه شدن حاشیه برگ ها وجود ندارد در حالی که در کمبود پتاسیم به مرور زمان سیاه شدگی یا نکروز حاشیه برگ ها را در باغ می بینیم.

بیشترین میزان جذب پتاسیم در برگ در ماه های مرداد و شهریور همان سال، زمانی که مغز پسته ها پر می شوند اتفاق می افتد.

نکات مهم در مورد استفاده از پتاسیم در باغات

 



برچسب‌ها:, ,
برگشت به بالا