نهال پسته هیبریدی و عملیات پیوند زنی آن ها

نهال پسته هیبریدی چیست و چگونه آن را پیوند بزنیم؟

واژه هیبرید (Hybrid) به چه معناست؟

هیبریدی برگرفته از یک واژه انگلیسی Hybrid می باشد که به معنی ترکیبی، دو رگه و پیوندی است. هیبرید یک واژه مربوط به جانور شناسی یا گیاه شناسی است. واژه هیبرید در فارسی به معنی فرزندان دو گیاه یا حیوان که از نظر ژنتیکی، گونه، نوع، نژاد و غیره متفاوت هستند، می باشد. به همین دلیل نهال های پسته جدید که از تلاقی دو گونه متفاوت بنه و پسته هستند را نهال های پسته هیبریدی نام گذاری کرده اند. در این مقاله به پیوند نهال پسته هیبریدی پرداخته می شود.

آیا نهال پسته هیبریدی را می شناسید؟

دانشمندان آمریکایی در سال 1965 نهال بنه ایرانی آتلانتیکا را به عنوان والد ماده و پسته چینی را به عنوان والد نر انتخاب کرده و آن ها را تلاقی دادند. محصول تلاقی این نهال ها تولید پسته هیبریدی می باشد که به نام های پسته آمریکایی یا UCB_1 که نام دانشگاه کالیفرنیا می باشد (University of California Berkeley)، نام گذاری شده است. نهال پسته هیبریدی با نهال بذری تفاوت های زیادی دارد.

شرکت آریا نهال رفسنجان تولید کننده با کیفیت ترین نهال های پسته هیبریدی می باشد. کشت و تولید نهال های UCB_1 به روش کشت بافت با کادری مجرب از بهترین متخصصین بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات در شهرستان رفسنجان انجام می شود.

نهال پسته هیبریدی

نهال پسته هیبریدی چه ویژگی هایی دارد؟

1.کاشت نهال پسته هیبریدی با فاصله زیاد

زمانی که درختان پسته هیبریدی به حداکثر رشد خود رسیدند از تراکم بالایی برخوردار خواهند شد. بنابراین زمان کاشت باید دقت کرد که فاصله بین هر درخت به قدری باشد تا شاخه ها در آینده به هم نرسند و دچار مشکل نشوند. درصورتی که فواصل بین ردیف ها و درختان رعایت شود، امکان انجام عملیات داشت و برداشت پسته به صورت صنعتی نیز وجود دارد.

یکی از آشکارترین تفاوت های نهال پسته هیبریدی با پسته معمولی تراکم و ارتفاع بیشتر آن ها نسبت به درختان پسته معمولی است. بنابراین توصیه می شود که فاصله ردیف های کشت 6 الی 7 متر در نظر گرفته شود.

همچنین توصیه می شود فاصله کاشت بین دو نهال در یک ردیف 4 الی 5 متر باشد. در غیر این صورت درختان بهم رسیده و روی هم سایه می اندازند. در نهایت مراحل داشت و برداشت پسته از نهال های UCB_1 با مشکل همراه خواهد بود.

2.کاشت نهال پسته هیبریدی در ایران

شرایط آب و هوایی لازم برای کاشت پسته معمولی، تابستانی گرم و خشک و زمستانی نسبتاً سرد است. رطوبت بالا برای رشد پسته بذری مناسب نیست. در حالی که پسته هیبریدی در اکثر مناطق ایران قابلیت کشت دارد. یکی از تفاوت های اصلی نهال پسته معمولی با پسته هیبریدی شرایط آب و هوایی لازم برای کاشت و باردهی می باشد. نهال هیبریدی به گونه ای پرورش یافته است تا با شرایط آب و هوایی مختلف سازگار باشد.

اکثر نقاط کشور ایران برای کاشت این  نوع نهال مناسب هستند. استان های تهران، البرز، قزوین، خراسان، کرمان، یزد، اصفهان و شیراز بهترین آب و هوا و شرایط را برای کشت نهال پسته هیبریدی دارند. نیمه غرب کشور که در زمستان دارای آب و هوایی سرد هستند و درجه حرارت به منفی 10، 12 و حتی 15 درجه سانتی گراد می رسد، کشت نهال پسته UCB_1 عملکرد ایده آلی نخواهد داشت.

نهال هیبریدی در ایران

3.نهال پسته هیبریدی با سرعت رشد و تراکم بالا

به طور معمول سرعت رشد نهال هیبریدی بیشتر از نهال بذری است. نهال های پسته هیبریدی سرعت رشدی حدود 3 الی 4 برابر نهال های سنتی دارند. به همین منظور تراکم کاشت این نهال ها بسیار بیشتر از نهال های سنتی است. در صورتی که شرایط برای رشد و توسعه نهال وجود داشته باشد، نهال های UCB_1 یک الی دو سال بعد از کاشت به تراکم مطلوبی خواهند رسید.

کاشت پایه های سنتی معمولاً بین 700 تا 800 و گاهی تا 2000 درخت در هکتار می باشد، اما چون پایه های UCB_1  درختان بسیار تنومند و بزرگی هستند 400 نهال در هکتار کفایت می کند. درختان تک ساقه یا تک تنه با ارتفاع 1 الی 2 متر از زمین رشد و سپس تاج درخت رشد می کند. تراکم زیاد تاج درختان هیبریدی یک تفاوت آشکار بین درخت پسته هیبریدی و پسته معمولی است.

تراکم بالای نهال پسته هیبریدی

4.ایده آل ترین شرایط آبیاری برای نهال پسته هیبریدی

یکی دیگر از تفاوت هایی که نهال معمولی با نهال هیبریدی دارد، میزان و نوع آب جهت آبیاری و همچنین زمان آبیاری باغات است. پایه های UCB_1 در سال های اولیه نیاز به آبیاری بیشتر و بهتری نسبت به پایه های سنتی دارند. این درختان بسیار مقاوم می باشند، اما در سال های اولیه آبیاری و تغذیه باید کامل و به طور مناسب انجام شود تا رشد و باردهی نهال ها به حداکثر برسد. کشاورزان باید فواصل آبیاری را در فصل پاییز به حداقل برسانند تا گیاه تحریک رشد نداشته باشد.

توصیه می شود نهال های هیبریدی در سال اول با آب شیرین و با فواصل کم آبیاری گردند.

5.خزان نهال های پسته هیبریدی در فصل سرد سال

به خزان رفتن پایه های UCB_1 نسبت به پایه های سنتی و معمولی دیرتر است، زیرا آن ها به واسطه مکانیزم هایی که برای تحمل به سرما دارند، خیلی بهتر عمل می کنند. به عبارتی این پایه ها قبل از فرآیند پیوند در فصل پاییز خزان نکرده و حتی دیده شده که در زمستان برگ های خود را حفظ می کنند. برگ درختان پسته هیبریدی در فصل زمستان از رنگ سبز به رنگ قرمز تبدیل می شوند، بنابراین می توان به این نتیجه رسید که این پایه ها نسبت به سرما مقاومت زیادی دارند.

استفاده از کود ازته برای نهال های هیبریدی در فصل پاییز ممنوع است، اما استفاده از کود پتاسه در فصل تابستان و پاییز توصیه می شود.

خزان نهال های پسته هیبریدی در فصل سرد سال

6.نحوه رشد و توسعه ریشه نهال های پسته هیبریدی در دل خاک

تفاوت دیگری که نهال هیبریدی یا آمریکایی با نهال سنتی دارد و دیده نمی شود، نحوه توسعه ریشه درخت در خاک است. رشد ریشه در خاک از اهمیت زیادی برخوردار است. در صورتی که شرایط برای رشد و تراکم ریشه در خاک وجود داشته باشد، به خوبی رشد کرده و در نهایت درخت نیز به رشد مطلوبی خواهد رسید.

کاشت نهال های پسته سنتی و معمولی نیاز به حفر چاله ای با عمق نسبتاً 2 متر دارد. حفر چاله با این ارتفاع به دلیل رشد و توسعه ریشه به صورت عمقی می باشد. در حالی که رشد و توسعه ریشه درختان هیبریدی به صورت افشان و پراکنده است. به همین دلیل نیازی به حفر چاله عمیق وجود ندارد.

رشد و توسعه ریشه نهال پسته هیبریدی

7.زمان عملیات پیوند زنی بر روی نهال های پسته هیبریدی

زمان پیوند زنی یکی دیگر از تفاوت های برجسته نهال پسته هیبریدی با نهال پسته معمولی است. پایه های هیبریدی نسبت به پایه های سنتی نیاز به نگهداری بیشتری دارند. روش پیوند نهال های UCB_1 یا هیبریدی مشابه با پایه های سنتی است. باید دقت شود که پیوند در پایه های هیبریدی در سال اول و در نهایت در سال دوم انجام می شود.

پایه های سنتی حدود 4 الی 5 سال زمان می برد تا فرآیند پیوند روی آن ها اعمال شود. همه نوع پیوندی روی پایه های هیبریدی سازگار است، اما به دلیل بازار پسندی بالا و تولید محصول بهتر توصیه می شود پیوندهای احمدآقایی و اکبری انجام شود. در مقاله آموزشی می توانید ویدیوی پیوند زدن نهال پسته هیبریدی را مشاهده نمایید.

پیوند شکمی در نهال پسته هیبریدی

عملیات پیوند بر روی نهال های پسته هیبریدی یا آمریکایی

برای درخت پسته بهترین نوع پیوند، پیوند شکمی و لوله‏ ای است که بسته به میزان رشد درخت معمولی یا بذری در سن 2 تا 3 سالگی انجام می‏ گیرد. عملیات پیوند در درختان پسته هیبریدی در سال اول یا نهایت در سال دوم انجام شده و سپس 1 الی 2 سال پس از پیوند باردهی وجود دارد.

پیوند شکمی درختان پسته هیبریدی

درختان پسته دارای صمغ فراوانی هستند که ایجاد هر گونه خراش روی تنه و شاخه‏ های آن موجب تراوش صمغ می ‏شود. این صمغ در مجاورت هوا سفت شده و مانع از رشد جوانه ‏ها می‏ گردد. امروزه کشاورزان از پیوند شکمی برای درختان پسته استفاده می ‏کنند. لازم به ذکر است که برخی باغداران برای جلوگیری از ترشح صمغ شکاف را به صورت T معکوس می‏ زنند.

پیوند شکمی به طور معمول روی شاخه ‏های رشد کرده و پس از سربرداری نهال به صورت T معمول انجام می ‏شود. 2 تا 3 شکاف در طول شاخه ایجاد و 2 تا 3 پیوندک در امتداد یکدیگر در داخل شکاف ‏ها قرار داده و سپس با نخ یا پلاستیک بسته می ‏شوند. پیوند شکمی گیرایی بالا داشته، اما در محل ‏هایی که شدت باد زیاد است در برابر باد مقاومت خوبی ندارند. در ویدیوی زیر می توانید عملیات پیوند شکمی را مشاهده نمایید.

پیوند لوله ای درختان پسته هیبریدی

سربرداری نهال‏ ها: نهال آماده پیوند باید قطر مناسب و حداقل 1 تا 1.5 سانتی ‏متر را داشته تا پس از سرزنی، توان تولید شاخه ‏های جانبی را داشته باشد. ابتدا باید شاخه ‏های اصلی نهال‏ که قطر کافی دارند از ارتفاع مناسب در اسفند ماه سربرداری شوند. بهتر است تنها یک شاخه سربرداری و سایر شاخه‏ ها قطع شوند، اما معمولاً 2 تا 4 شاخه سربرداری می ‏گردد.

انجام عمل پیوند: پس از سربرداری باید 1 الی 3 شاخه جانبی را نگه داشته و مابقی آن ها حذف و عملیات پیوند روی آن ‏ها انجام شود. برای شروع پیوند باید پایه و شاخه مناسب با یکدیگر انتخاب شود.

عملیات پیوند زنی بر روی نهال های پسته هیبریدی

یک اصل مهم در پیوند لوله ‏ای هم قطر بودن پایه و پیوندک است.

نحوه عملیات پیوند لوله ای

در ابتدا 1 تا 2 سانتی‏ متر بالاتر از جوانه، شاخه قطع می شود. سپس با چاقوی پیوندزنی پوست اطراف شاخه حدود 1 تا 2 سانتی‏ متر زیر جوانه جدا می ‏شود. پس از آماده شدن پایه و پیوندک، پیوندک را که به شکل استوانه است روی چوب پایه قرار داده و به آرامی در محل خود مستقر می ‏شود.

این پیوند نیازی به بسته شدن با نوار پلاستیکی را ندارد. لازم است پیوند در ارتفاع 40 تا 50 سانتی‏ متری پایه انجام شده و نهال به شکل تک تنه هدایت شود. توجه شود که بلافاصله پس از پیوند لازم است شاخه‏ های جانبی و برگ ‏های نهال قطع گردند. در ویدیوی زیر می توانید عملیات پیوند لوله ای را مشاهده نمایید.

امیدوارم مطالعه این مطلب برای شما مفید بوده باشد. ایام به کام.

 

 

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

منبع: مهندس مهدیه السادات علوی

درباره‌ی مهندس مهدیه السادات علوی

من، مهدیه السادات علوی، فارغ‏ التحصیل رشته مهندسی کشاورزی در مقطع کارشناسی ارشد هستم. علاقه زیادی به مباحث کشاورزی دارم. من سعی دارم مطالبی را که آموخته و برایم مفید بوده اند را نیز در اختیار شما عزیزان بگذارم تا از مطالعه آنها سود برده و در زندگی خود به کار گیرید. پسته رفسنجان، بزرگ ترین پرتال جامع کشاورزی ایران، جایی است که من و همکارانم آرزو داریم بهترین خدمات و مطالب را برای شما هموطنان عزیز به ارمغان آوریم. هدف ما، کسب رضایت شماست.

حتما ببینید

آبیاری قطره درخت پسته

چرا باید آبیاری درخت پسته را به صورت قطره‌ای انجام داد؟

با توجه به اینکه محصول پسته یکی از محصولات مهم و اقتصادی در زمینه صادرات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *