مبارزه با سن پسته (سن های سبز، قرمز، قهوه ای)

مبارزه با سن پسته (سن های سبز، قرمز، قهوه ای)

مشخصات آفت سن پسته

سن های زیان آور پسته که تاکنون در مناطق پسته کاری کشور شناسایی شده اند، به طور عمده متعلق به خانواده های pentatomidae (سن های بدبو) و lygeidae (سن های برگخوار) می باشند. این حشرات قادرند از مرحله تشکیل تا رسیدن کامل میوه با تغذیه از میوه پسته، ایجاد خسارت نمایند.

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

زمستان گذرانی به صورت حشره کامل زیر بوته های گیاهان و پناهگاه های مختلفی باشد. سن های کامل در اواسط فروردین از محل های زمستان گذران خارج شده و از میزبان های تازه روئیده به ویژه اسپند تغذیه و به روی آن ها تخم ریزی می کنند. در صورت نامساعد شدن شرایط طبیعی و خشک شدن میزبان های وحشی و بالا رفتن جمعیت به سمت باغات پسته هجوم می آورند و ابتدا از علف های هرز اطراف و داخل باغ های پسته و سپس از میوه های پسته تغذیه می کنند. سن سبز با لکه سفید و سن سبز یک دست و سن قرمز 3 تا 5 نسل در سال و سن قهوه ای یک نسل در سال دارد.

خسارات وارده سن های پسته

خسارت از مرحله ی تشکیل میوه تا سخت شدن پوست استخوانی 

تغذیه سن ها در این مرحله باعث سیاه شدن و ریزش میوه ها در ابتدای فصل می گردد. در این مرحله اثر تغذیه سن ها در روی پوست سبز میوه شیره گیاهی به صورت قطرات شفافی خارج شده و محل تغذیه کاملا مشخص می باشد. همچنین در سطح داخلی میوه ها شبکه های تور مانند سفید رنگی مشاهده می شود. در روی پوست سبز میوه ها در مرحله شروع سخت شدن پوست استخوانی تا سخت شدن کامل آن، لکه های قهوه ای رنگی مشاهده می گردد.

خسارت از مرحله سخت شدن پوست استخوانی تا مغز بندی میوه ها 

در این مرحله علائم تغذیه و لکه های قهوه ای رنگ در روی پوست سبز رویی پسته مشاهده نمی شود و محل تغذیه سن ها در سطح داخلی پوست استخوانی به صورت نقاط سیاه رنگ دیده می شوند.

تغذیه ی سن از جنین در حال رشد سبب پوکی و اسفنجی شدن جنین و تغذیه از میوه هایی که مغز رشد کرده دارند سبب ایجاد لکه های نکروزه فرو رفته قهوه ای رنگ بروی مغز می گردد در این مرحله، یعنی در مرحله مغز بستن پسته سن ها به ویژه سن های سبز و قرمز و قهوه ای قادر به انتقال قارچ nematospora coryli نیز بوده و بیماری ماسوی پسته (ماستی شدن اطراف مغز میوه ها) را به وجود می آورند.

آفت سن یکی از آفات بسیار مهم باغات پسته محسوب می شود. در سالیان اخیر با از بین رفتن دشمنان طبیعی آفت، سن جولان زیادی در مناطق پسته خیز یافته و متاسفانه می رود که بعد از شیره خشک و پروانه چوبخوار به عنوان سومین آفت کلیدی پسته محسوب شود.

قبل از هر چیز باید از جناب مهندس هاشمی راد عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان یادی شود که انصافا زحمات زیادی در مورد شناسایی سن های مختلف و مسائل مربوط به سن ها در پسته کشیده اند و بنده اگر مطلبی می نویسم ادای وظیفه است و جناب مهندس هاشمی راد مقالات و تحقیقات زیادی در مورد سن های پسته انجام داده اند و انصافا کاری بزرگ در مورد آفت سن در درختان پسته انجام داده اند.

گونه های مختلف سن های درختان پسته

درختان پسته دارای سن های مختلفی از جنس ها و گونه های مختلف هستند که جنس ها و گونه های شناخته شده در باغات پسته در ایران عبارتند از سن قرمز با نام علمی lygaeus pandurus، سن سبز دارای لکه سفید در انتهای سپرچه جنس Brachynema spp.، سن سبز یکدست و فاقد لکه سفید در انتهای سپرچه از جنس Acrosternum spp.، سن قهوه ای از جنس Apodiphus spp.. سن قرمز پسته در سال های اخیر شیوع فراوانی در باغات پسته استان کرمان یافته است.

مخصوصا در اوایل فصل رشد و مرحله تشکیل میوه Fruit setting سن های قرمز بسیار خسارتزا شده اند و تقریبا باغی را نمی توان پیدا کرد که از اثر سن قرمز در امان مانده باشد به خصوص در باغاتی که در حاشیه قرار دارند. عیب بزرگ آفات سن در این است که معمولا در هنگام سم پاشی روی درختان و برگ ها نیستند و پس از فرو کردن خرطوم در بافت میوه یا خوشه محل را ترک می کنند و احتمال این که به سم برخورد بکنند کم است.

قدرت پروازی سن قرمز بالاست و این هم بر مشکل مبارزه شیمیایی می افزاید. سم پاشی در مورد سن قرمز زمانی می تواند موثر باشد که سن روی برگ یا خوشه وجود داشته باشد و بنابراین مبارزه شیمیایی با سن قرمز بسیار دشوار است. فرو کردن نیش سن داخل دانه های پسته و خوشه ها ترکیباتی که از بزاق حشره را وارد بافت دانه و خوشه می کند که علاوه بر لهیدگی محل نیش و اطراف آن گاها موجب خشک شدن خوشه ها و ریزش آن ها می شود

نسل حشرات کامل سن قرمز

حشرات کامل سن قرمز، قرمز رنگ و دارای 3 تا 5 نسل در سال می‌باشند البته نوارهای باریک سیاه رنگی نیز روی بدن حشره مشاهده می شود. زمستان گذرانی به صورت حشرات کامل در مکان ها و پناهگاه های مختلف می‌باشد این پناهگاه ها ممکن است متفاوت باشند  از زیر پوست درختان مختلف مانند سنجد و انگور بگیر تا بوته های گیاهان بیابانی مانند درمنه و اسفند و غیره حشرات کامل در اوایل اردیبهشت به سمت باغ‌های پسته هجوم آورده و تغذیه آن ها در این مرحله به علت حساسیت میوه‌ها سبب ایجاد خسارت شدید می‌گردد.

با کامل شدن پوست استخوانی، این حشره تمایل به تغذیه از میوه‌های پسته را از دست داده و به سمت میزبان‌های دیگر مهاجرت می‌کند. باید توجه داشت که خسارت ناشی از باد زدگی و آفات دیگر با خسارت حاصل از سن قرمز اشتباه گرفته نشود. در سن قرمز از محلی که نیش سن فرورفته مایعی شفاف مانند یک قطره کوچک با لوپ یا ذره بین و اگر کمی دقت کنیم با چشم غیرمسلح هم خسارت قابل مشاهده است.

ممکن است محل نیش سن روی خوشه ها و به اصطلاح سازها قابل مشاهده باشد. باید توجه داشت وجود سوراخ بزرگ و دایره مانند روی دانه ها معمولا نمی تواند خسارت ناشی از سن باشد اگر چه ممکن است در اثر حمله خرطوم سن به داخل دانه ها پس از گذشت زمان سوراخی غیر منظم بصوت شکافی ایجاد شود.

نکات مبارزه با آفت سن در باغات پسته

در مورد مبارزه با سن ها در باغات پسته نکات زیر را باید رعایت کرد شامل:

پرهیز از هر گونه سم پاشی های بی رویه با سموم خطرناک یا سمومی که همه حشرات موجود در باغ از جمله دشمنان آفت سن را از بین می برند بویژه زنبورهای پارازیت گر تخم های سن (زنبورهای خانواده scelionidae) سم پاشی با سمومی مانند فن والریت (سومیسیدین)، دلتامترین (دسیس) و بسیاری از سموم دیگر می توانند اثرات بسیار سو روی دشمنان طبیعی سن ها داشته باشند.

از بین بردن میزبان های ثانویه و علف های هرزی که میزبان آفت هستند می تواند خطرناک باشد و موجب انتقال سن ها از میزبان های ثانویه به درختان پسته شوند. در هنگام شیوع آفت و خسارت شدید سن ها بهتر است از کندن و از بین بردن علف های هرزی که میزبان آفت هستند خودداری شود

اگر چه مبارزه شیمیایی نمی تواند نتایج کاملا قابل قبولی باشد ولی می توان از تیودان یا اندوسولفان به نسبت 2 در هزار استفاده کرد سمومی مانند فنتیون و فنتریتیون نیز به نسبت 1 تا 1 و نیم در 1000 می توانند روی سن ها اثر گذار باشند. باید توجه داشت معمولا در هنگام طغیان سن ها به ویژه در اوایل فصل آفت شیره خشک هم روی درختان وجود دارد بهتر است از ترکیب هگزافلورومون  تیودان یا اندوسولفان یا از ترکیب هگزافلورومون + فنتیون یا فنیتریوتیون استفاده کرد.

 

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

خوشحال می شویم نظراتتان را با ما به اشتراک بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *