برچسب: آفات گیاهان باغی

گل محمدی از گل‌های زیباست؛ که عطری بی‌نظیر دارد؛ که در بسیاری از محصولات به‌ وفور استفاده می‌شود. از گل محمدی می‌توان در تهیه‌ی گلاب، دمنوش و روغن گل محمدی استفاده کرد. علاوه بر مصارف زیاد، خواص قابل‌توجه آن برای سلامتی اهمیت استفاده از آن را دوچندان می‌کند.

پرورش گل محمدی می‌تواند مفید و پرسود باشد. پرورش گل محمدی بدون دفع آفات و مراقبت از آن امکان‌پذیر نیست. برای مبارزه با آفات گل محمدی روش‌های مختلفی دارد. ما در ادامه سعی کردیم به بررسی مهم‌ترین آفات گل محمدی و راه‌های مبارزه با آن‌ها بپردازیم.

انواع آفات گل محمدی و روش‌های مبارزه

گل محمدی یکی از مهم‌ترین و زیباترین گل‌هایی است که در سراسر جهان کاشته می‌شود. مانند بسیاری از گیاهان دیگر، گل محمدی نیز توسط برخی آفات مورد حمله قرار می‌گیرد. در ادامه به برخی از رایج‌ترین آفات گل محمدی اشاره می‌شود:

شته‌های گل محمدی

شته یکی از مهم‌ترین و رایج‌ترین آفات گل محمدی است. این حشرات کوچک، با پرواز نسبتاً ضعیف، به قسمت‌های مختلف گیاه حمله می‌کنند و از شیره گیاهی آن تغذیه می‌کنند.

ویژگی‌ها و آسیب‌هایی که شته به گل محمدی وارد می‌کند عبارتند از:

1. تغذیه از شیرابه گیاه: شته‌ها با نیش‌های خود به بافت‌های نرم گل محمدی می‌چسبند و شیره گیاهی را مکیده و باعث ضعف گیاه می‌شوند.
2. ترشح شیره: وقتی شته‌ها از گیاه تغذیه می‌کنند، شته‌ها ماده‌ای به نام “عسلک” ترشح می‌کنند که بر روی برگ‌ها جمع می‌شود و باعث جلب قارچ‌های کپک‌زا می‌شود. این قارچ‌ها باعث تشکیل لکه‌های سیاه روی برگ‌ها می‌شوند، این قارچ‌ها می‌توانند رنگ برگ‌ها را تیره کنند و فتوسنتز را مختل کنند.
3. انتقال بیماری‌ها: شته‌ها می‌توانند باعث انتقال بیماری‌های ویروسی به گل محمدی شوند.
4. افزایش تعداد به سرعت: شته‌ها می‌توانند با یک سرعت بسیار زیادی تکثیر شوند، و این باعث می‌شود شته‌ها با تغذیه از موارد غذایی گیاه و جذب شیره‌های قندی آن، باعث ضعف و کاهش رشد گیاه شده و درنتیجه به سرعت مشکلات زیادی برای گیاه ایجاد کنند.

مبارزه با شته‌ی گل محمدی

 افزایش سریع شته‌ها گیاه را زود از بین می‌برد؛ بنابراین به‌محض دیدن شته‌ها بر روی گل محمدی فوراً اقدام کنید.

از روش‌های مؤثر برای از بین بردن شته‌های گل محمدی می‌توان به

• پاکسازی و شست و شوی برگ‌ها با فشار آب
• استفاده از آفت‌کش‌های طبیعی نظیر روغن چریش، شوینده‌های آفت‌کش بیولوژیک
• بریدن ساقه و برگ‌هایی که توسط شته‌ها آسیب‌دیده‌اند.
• برای جذب دشمنان طبیعی شته‌ها اطراف گیاه گل محمدی دانه پرنده بپاشید.
• کاشتن گل‌های شهد دار اطراف گل محمدی برای جذب حشرات شکارچی
• استفاده از سموم کنفیدور، دیکلروس و پی متروزین اشاره کرد.

از بین بردن شته گل محمدی با سرکه

در سال‌های اخیر استفاده از روش‌های بیولوژیکی به علت تأثیر عالی و عدم اثرات منفی برای از بین بردن شته‌ها رواج پیداکرده است. بطوریکه استفاده از سرکه از بهترین روش‌ها برای مبارزه با شته‌های گل محمدی است.

این روش علاوه بر اینکه برخلاف روش‌های شیمیایی هزینه پایینی دارد، به گیاه آسیب نمی‌رساند.

شته‌ها علاقه‌ی زیادی به مزه‌ی ترش دارند، لذا سرکه می‌تواند شته‌ها را به‌سرعت جذب کند. می‌توان سرکه را به‌تنهایی یا ترکیب با سایر مواد برای به دام انداختن شته‌ها استفاده کرد.

• اسپری صابون و سرکه به مدت 3 بار یا بیشتر

سفیدبالک گل محمدی

آفت “سفیدبالک” به‌صورت نقاط سفیدرنگ در پشت ساقه‌ها و برگ‌ها قابل‌مشاهده است. از شیره گیاه تغذیه می‌کند؛ و باعث بروز علائمی نظیر لک‌های سفید یا قهوه‌ای بر روی برگ‌ها می‌شود. درنهایت برگ‌ها زرد شده و می‌افتند. این آفت همچنین باعث از بین رفتن گل می‌شود.

ویژگی‌ها و آسیب‌هایی که سفیدبالک به گل محمدی وارد می‌کند عبارتند از:

1. تغذیه از مایعات گیاه: سفیدبالک‌ها، مانند شته‌ها، با نیش‌های خود به بافت‌های گیاه می‌چسبند و مایعات آن را مکیده و باعث ضعف گیاه می‌شوند.
2. ترشح شیره: وقتی سفیدبالک‌ها از شیره گیاهی تغذیه می‌کنند سفید بالک موادی را ترشح می‌کند که می‌تواند باعث جلب بعضی از قارچ‌ها شود و موجب بیماری‌های قارچی در گیاه شود.
3. انتقال بیماری‌ها: سفیدبالک‌ها نیز مانند شته‌ها، می‌توانند باعث انتقال بیماری‌های ویروسی به گل محمدی شوند.
4. افزایش تعداد به سرعت: این حشرات توانایی تکثیر سریعی دارند و می‌توانند به سرعت به تعداد زیادی رسیده و به گیاه آسیب بزنند.

روش‌های از بین بردن سفید بالک گل محمدی

• حذف فیزیکی آفت با پارچه مرطوب
• استفاده از سموم حشره‌کش نظیر دیازینون، مالاتیون، افوریا، دی کلرووس

برای کنترل سفیدبالک‌ها می‌توان از روش‌های مختلف مبارزه با آفات گل محمدی استفاده کرد، از جمله استفاده از حشرات دشمن طبیعی، استفاده از اسپری‌ها، یا حتی استفاده از سموم شیمیایی خاص که در فوق اشاره شد. با این حال، همیشه پیشنهاد می‌شود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.

زنجرک گل محمدی

در ادامه مقاله مبارزه با آفات گل محمدی به آفت زنجرک گل محمدی می‌پرداریم.

زنجرک گل محمدی، به نام علمی “Edwardsiana rosae” یا Rose leafhopper، است که پوره‌های آن (که به آنها “کرم زنجرک” می‌گویند) می‌توانند به گل محمدی و دیگر گیاهان آسیب بزنند. حشرات کامل و پوره ها با فرو بردن خرطوم خود در سطح زیرین برگهای گیاه میزبان و مکیدن شیره گیاهی از یک طرف و نیز ترشح بزاق خود که باعث از بین رفتن کلروفیل سلولهای اطراف محل نفوذ خرطوم میگردد، سبب ضعف گیاه و کاهش فتوسنتز میزبان می‌شوند. فعالیت حشره به طور معمول در سطح زیر برگ انجام میشود و اثر خسارت آن در سطح رویی برگ به صورت نقاط و یا لکه های رنگ پریده به خوبی قابل تشخیص است.

از نظر زیست‌شناسی، این آفت به خانواده Sphingidae تعلق دارند و اغلب در غروب و شب فعالیت دارند. وقتی که بزرگ می‌شوند، به زنجرک‌هایی با بال‌های بزرگ تبدیل می‌شوند که به سرعت و با دقت پرواز می‌کنند.

برای مبارزه با آفت زنجرک گل محمدی می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد، از جمله روش‌های بیولوژیکی (مانند استفاده از باکتری (Bacillus thuringiensis)، جمع‌آوری دستی برگ‌های آلوده، یا استفاده از سموم شیمیایی. باز هم، همیشه پیشنهاد می‌شود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.

روش‌های از بین بردن زنجرک گل محمدی

برای مبارزه با آفت زنجرک از آفات گل محمدی می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد، از جمله روش‌های بیولوژیکی (مانند استفاده از باکتری (Bacillus thuringiensis)، جمع‌آوری دستی برگ‌های آلوده، یا استفاده از سموم شیمیایی. باز هم، همیشه پیشنهاد می‌شود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.

در ادامه برخی روش‌های دیگر جهت جلوگیری از این حشره پیشنهاد شده است:

• استفاده از نوار چسب جاذب حشرات
• می‌توان از سموم تماسی، نفوذی و سیستمیک مثل دیازینون، کنفیدور و متاسیستوکس برای مبارزه با زنجرک‌های گل محمدی استفاده کرد.

تریپس توتون (Thrips tabaci Lindeman) گل محمدی

آفت تریپس توتون دارای بدن پهن به‌اندازه 0.9 تا 1.5 میلی‌متر به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای تیره است.

تریپس توتون (Thrips tabaci Lindeman) یکی از آفات گل محمدی است که به دسته تریپس‌ها متعلق است. این حشره کوچک و باریک، به میزبان‌های متعددی حمله می‌کند، از جمله گل محمدی. تریپس‌ها می‌توانند باعث تغییرات فیزیولوژیکی در گیاهان شوند و در برخی موارد ویروس‌ها را نیز منتقل کنند.

ویژگی‌ها و آسیب‌هایی که تریپس توتون به گل محمدی وارد می‌کند عبارتند از:

1. آسیب‌های فیزیکی: تریپس‌ها با اندام دهانی مکنده‌ی خود به سلول‌های گیاه حمله کرده و محتویات آن‌ها را مکش می‌کنند. این باعث خشکی، کرم‌رنگ شدن یا تیرگی روی برگ‌ها می‌شود.
2. انتقال ویروس‌ها: تریپس توتون یکی از مهم‌ترین واسطه‌های انتقال ویروس‌های گیاهی است، و می‌تواند ویروس‌هایی که بیماری‌های جدی در گیاهان ایجاد می‌کنند، از جمله ویروس پژمردگی لکه‌ای بر روی برگ‌ها، را منتقل کند.
3. افزایش تعداد به سرعت: تریپس‌ها توانمندی تولید مثل و تکثیر سریعی دارند، و این می‌تواند باعث شود آن‌ها به سرعت جمعیتشان افزایش یافته و به گیاه آسیب بزنند.

روش‌های کنترل و از بین بردن آفت تریپس توتون در گل محمدی

برای مبارزه با آفات گل محمدی از جمله آفت تریپس توتون می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد، از جمله استفاده از حشرات دشمن طبیعی مانند کفشدوزک‌ها، استفاده از اسپری‌های طبیعی یا شیمیایی، یا اجرای روش‌هایی به زراعی مانند کاشت در زمان‌هایی که فعالیت آفت تریپس کمتر است

در ادامه برخی روش‌های رایج برای از بین بردن این آفات گل محمدی بیان شده است:

• استفاده از کارت‌های زرد چسبناک
• از بین بردن علف‌ها هرز به عنوان میزبان‌های این آفت
• استفاده از سموم متاسیستوکس، دیازینون، اتیون، دی کلرووس، کنفیدور، پرمترین، مونتو

کنه دونقطه گل محمدی

این آفات در سطح زیرین برگ‌ها زندگی می‌کنند.

حشرات پس از تغذیه از شیره گیاه باعث ایجاد نقاطی به رنگ سبز کم‌رنگ، زرد، خاکستری و قهوه‌ای می‌شوند.

این نوع آفات گل محمدی تارهایی را به وجود می‌آورند. به گیاه حالت غبارآلود می‌دهد و درنهایت منجر به خشک شدن گیاه می‌شود.

روش‌های مبارزه با کنه دونقطه گل محمدی

• محلول شوینده و صابون محلول‌پاشی
• استفاده از سموم اختصاصی آبامکتین، فن پیروکسی میت، پروپارژیت، فلورامایت، تترادیفون

پروانه جوانه خوار سبز گل محمدی Eucnaemidophorus rhododactylus

جوانه‌خوار سبز از جوانه‌ها، گل‌ها و برگ‌های نوی گل محمدی تغذیه می‌کند. با خوردن جوانه‌ها، این آفت موجب مختل شدن رشد نرمال گیاه می‌شود و می‌تواند باعث مرگ جوانه‌ها شود.

آسیب به جوانه‌ها و برگ‌های تازه می‌تواند باعث کاهش رشد گل محمدی و در نتیجه کاهش تولید گل و گلاب شود.

این حشره به رنگ قهوه‌ای مایل به خاکی است. با تنیدن تار لانه‌ای تشکیل می‌دهد.لارو این حشره از جوانه‌ها و غنچه‌ها تغذیه می‌کند. درنهایت باعث کاهش تعداد گل و عطر و اسانس آن می‌شود.

برای مقابله با جوانه‌خوار سبز گل محمدی، می‌توان از روش‌های بیولوژیکی،و شیمیایی مانند استفاده از سموم فسفره تماسی نفوذی با غلظت مناسب استفاده کرد.

روش‌های مبارزه با پروانه جوانه خوار گل محمدی

• استفاده از سموم فسفره تماسی نفوذی
• استفاده از روغن‌های زمستانه در اواخر زمستان
• پرورش شکارچیان طبیعی آفات زنبور تریکوگراما

زنبور برگ‌خوار گل محمدی

زنبورهای برگ‌خوار ماده به رنگ سیاه هستند. حشره کامل 7 تا 10 میلی‌متر طول دارد. این حشرات به جوانه‌ها و برگ‌های جوان خسارت می‌زنند. در اثر گسترش حمله‌ی این حشرات برگ‌های سرشاخه‌های انتهایی ریزش می‌کند؛ و درنهایت به اندام‌های گل دهنده آسیب می‌رسانند.

روش‌های مبارزه با زنبور برگ‌خوار گل محمدی

• جمع‌آوری لاروها روی شاخه و برگ‌ها
• سموم دیپتریکس و کنفیدور

کرم سفید ریشه گل محمدی

این حشرات بسیار بزرگ تر از سایر حشرات هستند؛ چرا که سایز آنها به اندازه 3 سانتی متر میباشد. لاروهای کرم سفید ریشه از ریشه‌های گل محمدی تغذیه می‌کنند، و باعث آسیب به ریشه و کاهش قدرت جذب مواد مغذی و آب گیاه می‌شود.

آسیب به ریشه‌ها موجب ضعف گیاه و کاهش رشد آن می‌شود. گیاه ممکن است نسبت به بیماری‌ها و شرایط محیطی نامساعد حساس‌تر شود.

روش‌های مبارزه با کرم سفید ریشه گل محمدی

سموم فسفره مثل کلرپیروفوس و دیازینون

کرم غنچه گل محمدی

کرم غنچه گل محمدی به Tuta absoluta یا “کرم گوجه‌فرنگی” معروف است، اگرچه نام “کرم گوجه‌فرنگی” به دلیل آسیب‌هایی که به این گیاه وارد می‌کند معروف‌تر است.

این حشره از خانواده Gelechiidae است و یکی از جدیدترین و خطرناک‌ترین آفات گوجه‌فرنگی محسوب می‌شود. با این حال، همانطور که از نام اشاره شده، این کرم همچنین می‌تواند به گل محمدی آسیب وارد کند.

ویژگی‌ها و آسیب‌هایی که کرم غنچه گل محمدی وارد می‌کند عبارتند از:

آسیب‌های فیزیکی: لاروها (یا کرم‌ها) به برگ‌ها، غنچه‌ها، و میوه‌ها حمله می‌کنند و تونل‌هایی درون آن‌ها حفر می‌کنند، که باعث آسیب و تغییر شکل آن‌ها می‌شود.

کاهش محصول: با توجه به آسیب‌های زیادی که این حشره به گیاهان می‌زند، می‌تواند منجر به کاهش شدید محصول شود.

افزایش تعداد به سرعت: این کرم توانمندی تکثیر سریعی دارد و می‌تواند به سرعت به تعداد زیادی رسیده و به گیاه آسیب بزند.

روش‌های مبارزه با کرم غنچه گل محمدی

برای کنترل کرم غنچه از آفات گل محمدی می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد، از جمله:

استفاده از حشرات دشمن طبیعی یا انگل‌های مفید
استفاده از سموم بیولوژیکی مانند باکتری Bacillus thuringiensis
استفاده از سموم شیمیایی
اجرای روش‌های به زراعی مانند پوشش خاک، کاشت در زمان‌هایی که فعالیت حشره کمتر است، یا از بین بردن محصولات آلوده در کنترل این آفت موثر می‌باشد.
بهتر است قبل از استفاده از هرگونه سم یا روش مبارزه با آفات گل محمدی، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.

انواع آفات گل‌خوار گل محمدی

سوسک گل‌خوار سیاه

این حشره از آفات گل محمدی به طول 10 تا 12 میلی‌متر به رنگ سیاه با لکه‌های سفید روی بال پوش‌هایی می‌باشد. حشرات بالغ در بهار روی گل محمدی ظاهر می‌شوند. از شهد گل تغذیه می‌کنند. برای مبارزه با این حشرات این آفات را از روی گل محمدی جمع‌آوری کنید.

سوسک سبز گل محمدی

این حشرات به طول 1 تا 2 سانتی‌متر و به رنگ سبز روشن با جلای فلزی هستند. در بهار ظاهر می‌شوند؛ و از گرده و شهد گل محمدی تغذیه می‌کند. جمع‌آوری حشرات بالغ از روی گل‌ها از روش‌های مناسب مبارزه با این حشرات است.

زنبور گالزای گل محمدی

حشرات بالغ به طول 3 میلی‌متر زنبور ماده داخل جوانه‌های و غنچه‌ها تخم‌ریزی می‌کند. پس از تحریک سلول‌ها گال های توخالی ایجاد می‌شود. با رشد و نمو گال ها رشد سرشاخه‌ها و گلدهی متوقف می‌شود. برای مبارزه با این حشره و جلوگیری از تشکیل گال باید گال ها از روی درختچه گل محمدی جمع‌آوری شوند.

سوسک گل‌خوار بور

سوسک گل‌خوار بور به رنگ سیاه با بالپوشها دارای لکه‌های سفید ظاهر می‌شوند. این حشرات در بهار ظاهر می‌شوند؛ و ازگل‌ها و سایر اندام‌های گل تغذیه می‌کنند. جمع‌آوری مکانیکی حشرات از رو گیاه از مؤثرترین روش‌های مبارزه است.

بیماری‌های گل محمدی و روش‌های مبارزه با آن‌ها

قارچ‌های متعددی می‌توانند درخت گل محمدی را آلوده کنند؛ و خسارات فراوانی به آن‌ها وارد کنند. بیماری‌های درخت گل محمدی متفاوت هستند؛ که در ادامه بیماری‌های مهم را بررسی می‌کنیم.

لکه سیاه مهم‌ترین بیماری گل محمدی

یکی از بیماری‌های قارچی است که به گل محمدی خسارت وارد می‌کند. این قارچ باعث ایجاد لکه‌های تیره و بزرگی بر روی برگ‌های گل محمدی می‌شود که در مراحل ابتدایی به رنگ زرد و در ادامه به رنگ قهوه‌ای مایل می‌شود و در حالت‌های شدید، برگ‌ها ممکن است زودتر از موعد افت کنند، که موجب ضعف گیاه و کاهش تولید گل می‌شود.

راه‌های مبارزه با بیماری لکه سیاه

برای جلوگیری از گسترش بیماری باید برگ‌های آسیب‌دیده را از گیاه جدا کرد. در صورت شیوع وسیع بیماری، ممکن است نیاز به استفاده از سموم قارچ‌کش باشد.

کپک خاکستری مؤثر در پوسیدگی گل محمدی (Botrytis cinerea)

این قارچ باعث پوسیدگی سریع گل‌ها، برگ‌ها و شاخه‌ها می‌شود. در مراحل پیشرفته بیماری، می‌توانید پوشش پرزهای خاکستری روی قسمت‌های مبتلا مشاهده کنید.

این قارچ باعث بسته ماندن غنچه های گل و ریزش آنها می شود. غنچه های آلوده قهوه ای شده و می پوسند و در موارد شدید، تمام قسمتهای یک گل ممکن است به وسیله کپک خاکستری رنگ قارچ پوشیده شود.

راه‌های مبارزه با کپک خاکستری

قسمت‌های گیاه که نشانه‌های بیماری را نشان می‌دهند باید حذف و نابود شوند تا منبع آلودگی کاهش یابد. برای مبارزه با این بیماری از قارچ‌کش‌های مسی استفاده می‌شود.

سفیدک پودری از مخرب‌ترین بیماری‌های گل محمدی (Podosphaera pannosa)

این بیماری باعث ایجاد پوشش سفید رنگ روی برگ و ساقه می‌شود. گسترش این بیماری منجر به ریزش برگ‌ها و کوتاه شدن طول دوره گل‌دهی می‌شود.

راه‌های مبارزه با سفیدک پودری

در صورت مشاهده علائم سفیدک پودری قسمت آسیب‌دیده را از گیاه جدا کنید. همچنین از قارچ‌کش شیمیایی اختصاصی مانند آذیلون برای برطرف کردن این بیماری گل محمدی می‌توانید استفاده کنید.

بیماری مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه در گل محمدی

عامل بیماری قارچ  phytophthora capsici می‌باشد. این بیماری‌ در خاک‌های با زهکشی ضعیف، به خصوص در شرایط آبیاری غرقابی و رطوبت بالای خاک شروع می‌شود. ریشه‌ها به‌طور کلی پوسیده و سیاه می‌شوند و قابلیت جذب مواد مغذی و آب را از دست می‌دهند. در حالت‌های شدید، گل‌ها ممکن است به سرعت پژمرده شوند و خشک شوند.

راه‌های مبارزه با بیماری مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه

در صورت نیاز به قارچ‌کش از قارچ‌کش کاربندازیم،اکسی کلرورمس و بنومیل جهت ضد عفونی خاک استفاده کنید.

شپشک گل محمدی

شپشک‌ها به‌صورت تجمعی در پشت برگ‌ها قابل‌مشاهده هستند؛ و رنگی مشابه برگ ‌دارند. از شیره گل محمدی تغذیه می‌کنند. با تغذیه مستمر از گیاه، شپشک‌ها موجب کاهش رشد و توسعه گل محمدی می‌شوند. شپشک‌ها می‌توانند واسطه‌ای برای انتقال ویروس‌ها و بیماری‌های دیگر به گل محمدی باشند.

برخی از شپشک‌ها موادی چسبناک ترشح و تولید می‌کنند، که گیاه حالت چسبناک می‌گیرد. این شیره‌ی چسبناک می‌تواند موجب رشد قارچ‌های سیاه بر روی برگ‌ها شود که ظاهر ناخوشایندی به گیاه می‌دهد و می‌تواند فتوسنتز را مختل کند. یکی از مؤثرترین روش‌ها برای مبارزه با شپش‌ها استفاده از کفشدوزک‌هاست.

قارچ گل محمدی

در رطوبت بالا شرایط برای رشد انواع قارچ‌های بیماری‌زا فراهم می‌شود. در فصل بهار هم‌زمان با باز شدن جوانه‌ها در شرایط مرطوب اسپور قارچ‌ها جوانه می‌زند و گیاه را آلوده می‌کند.

با گسترش بیماری منجر به پوسیدگی گلبرگ‌ها می‌شود. بیماری سوختگی غنچه و جوانه گل محمدی از شایع‌ترین بیماری‌های قارچی گل محمدی است.

علائم این بیماری به‌صورت لکه‌های قهوه‌ای بر روی اندام‌های گل و جوانه‌های برگ می‌شود با گسترش بیماری باعث سیاه شدن غنچه، دمگل و جوانه‌های انتهایی می‌شود.

غنچه‌های آلوده باز نمی‌شوند جوانه‌های آلوده سیاه و سر عصایی می‌شوند؛ و پس از خشک شدن از شاخه جدا می‌شود. با هرس کردن شاخه‌های آلوده و گل‌های آلوده می‌توان از پراکندگی اسپور قارچ جلوگیری کرد.

درمان قارچ گل محمدی

در زیر چند راهکار کلی برای درمان قارچ‌های گل محمدی آورده شده‌اند:

روش‌های به‌زارعی: اطمینان حاصل کنید که گل‌ها در زمین‌هایی با زهکش خوب کاشته شده‌اند.
آبیاری را در زمان‌های مناسب انجام دهید، و از آبیاری بیش از حد خودداری کنید.
برگ‌های مرده یا آلوده را حذف کنید.
از آلودگی مجدد خاک به وسیله ادوات کشاورزی، ابزار و لباس کار آلوده جلوگیری کنید.
سم‌های قارچ‌کش: می‌توانید از سم‌های قارچ‌کشی استفاده کنید که برای کنترل قارچ‌های گل محمدی توصیه می‌شوند. این سم‌ها باید طبق دستورالعمل‌ها و با دقت استفاده شوند.

ترکیب‌های بیولوژیک: برخی از باکتری‌ها و قارچ‌های مفید می‌توانند به کنترل قارچ‌های بیماری‌زا کمک کنند. به عنوان مثال، Trichoderma یک قارچ است که به عنوان یک عامل کنترل بیولوژیک در برخی از موارد استفاده می‌شود.

کاهش استرس گیاهی: گیاهان استرس‌زده به انواع بیماری‌‌ها، از جمله قارچ‌ها، حساس‌تر هستند. تأمین نیازهای غذایی گیاه و مدیریت فاکتورهای استرس‌زا می‌تواند به جلوگیری از بیماری‌های قارچی کمک کند.

روتاسیون گیاهی: اگر مزرعه یا باغچه شما با قارچ‌های خاصی مشکل دارد، ممکن است به نفع شما باشد که گل محمدی را با گیاهان دیگر در چرخه کاشت و برداشت قرار دهید و گونه‌های گیاهی مختلف به طور دوره‌ای و برنامه‌ریزی‌شده در یک قطعه زمین کشت کنید.

وقتی با بیماری‌های قارچی مواجه می‌شوید، همیشه بهتر است با متخصصان در زمینه‌ی بیماری‌های گیاهی مشورت کنید تا راهکار مناسب برای درمان و کنترل را پیدا کنید.

علت عدم گلدهی گل محمدی

گل ندادن گل محمدی دلایل مختلفی دارد که در این قسمت به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

• عدم هرس شاخ‌های خیلی بلند، خشک و یا گل‌های خشک‌شده
• آفات مختلف مثل قارچ‌ها، سفیدک‌ها، شته‌ها، شپشک ها
• عدم تأمین نور کافی
• تغذیه نامناسب گل محمدی
• کاهش دمای شدید در شب

زمان سمپاشی گل محمدی

مبارزه با آفات گل محمدی باید بر اساس نوع آفتی که به گل محمدی حمله کرده، وضعیت محیطی و دوره رشد گل انجام شود. در زیر چند نکته کلی در مورد زمان‌های مناسب سم‌پاشی گل محمدی آورده شده است:

1. رویه کلی: همیشه بهتر است از روش‌های بیولوژیک برای کنترل آفات گل محمدی استفاده کنید و تا جای ممکن از سم‌پاشی خودداری کنید. وقتی که سم‌پاشی لازم است، زمان مناسب را انتخاب کنید تا تاثیر مطلوب را داشته باشد.
2. زمان روز: بهتر است سم‌پاشی در زمان‌هایی که دمای هوا خنک و هوا آرام است، انجام شود، معمولاً صبح زود یا عصر.
3. دوره رشد: برخی سموم باید در دوره‌های خاصی از رشد گل محمدی اسپری شوند. به عنوان مثال، برخی سموم مخصوص مراحل جوانی گیاهان هستند و باید قبل از بلوغ کامل گیاهان استفاده شوند.
4. نوع آفت: هر آفت خاصی دوره‌های فعالیت مختلفی دارد. به عنوان مثال، برخی آفات در دوره‌های خاصی از سال فعال هستند و باید در همان زمان‌ها سم‌پاشی شوند.
5. بازدید مداوم: بهتر است به صورت مداوم از گل‌های محمدی بازدید کنید تا در صورت مشاهده آفات، به موقع واکنش نشان دهید.
6. روش‌های غیرشیمیایی: همیشه ابتدا به دنبال روش‌های غیرشیمیایی بگردید. استفاده از حشرات دشمن طبیعی، مانند کفشدوزک‌ها یا زنبور‌های شکارگر، می‌تواند به کنترل آفات کمک کند.
7. درستی محلول: وقتی سم‌پاشی می‌کنید، مطمئن شوید که محلول سم به درستی آماده شده و با توجه به دستورالعمل‌ها استفاده شده است.

هنگام استفاده از سم‌های شیمیایی برای مبارزه با آفات گل محمدی، همیشه دستورالعمل‌های برچسب را با دقت مطالعه کرده و از وسایل حفاظتی مناسب استفاده کنید. همچنین، از سم‌پاشی در نزدیکی آب‌های سطحی یا مناطق حساس اجتناب کنید تا تأثیرات زیست‌محیطی را کاهش دهید.

سخن پایانی

به پایان مقاله مبارزه با آفات گل محمدی رسیدیم؛ آفات و بیماری‌ها می‌توانند خسارات جدی به محصولات کشاورزی وارد کنند. با شناخت و مدیریت به موقع، می‌توان خسارت‌های اقتصادی را به حداقل رساند؛ بنابراین با شناخت آفات گل محمدی و مبارزه با آن‌ها می‌توان به کنترل و درمان بیماری‌ها کمک کرد.

استفاده بی‌رویه از سموم آفت‌کش می‌تواند به آلودگی محیط زیست و تأثیرات منفی بر سلامت انسان‌ها و حیوانات منجر شود. با شناخت دقیق آفات، می‌توان به بهینه‌سازی استفاده از روش‌های مبارزه بیولوژیک و … پرداخت. با استفاده از روش‌های مکانیکی و همچنین استفاده از سموم و مواد شیمیایی می‌توان به مبارزه با آفات گل محمدی پرداخت.

کشاورز با داشتن اطلاعات کافی در مورد آفات و بیماری‌ها می‌تواند تصمیم‌های بهتر و براساس اطلاعات دقیق‌تری در مورد استفاده از سموم و روش‌های کشاورزی اتخاذ کند.

حشرات مهاجم مقاومت بیشتری نسبت به حشرات مفید در برابر سموم دارند. علاوه بر این به دلیل اثرات منفی سموم بر محیط‌زیست و موجودات زنده استفاده حداقلی از سموم و به‌کارگیری مبارزه بیولوژیک در حال گسترش است. 

برای خرید کود و سموم کشاورزی می‌توانید به صفحه فروشگاه پسته رفسنجان مراجعه نمایید.

 

[product_category cat_id=”6″]

آفت و بیماری به کلیه جانورانی گفته می‌شود که به گیاهان و اندام‌های گیاهی و محصولات کشاورزی آسیب می‌رسانند؛ مانند حشرات، کنه‌ها، نماتدها، جوندگان، پرندگان، حلزون‌ها و … . در بین آفات و بیماری درخت بادام، بالاترین درصد خسارت مربوط به حشرات می‌باشد؛ بنابراین حشرات از مهم‌ترین عوامل زیان‌آور محصولات کشاورزی محسوب می‌گردند که از زمان کاشت تا برداشت و به دنبال آن در انبار خسارت این گروه از جانوران قابل ملاحظه است.

در رده‌بندی جانوری، حشرات در گروه جانوران چند سلولی و شاخه بندپایان قرار دارند که تا کنون حدود یک میلیون گونه آن‌ها شناسایی شده‌اند و در همین حدود نیز ناشناخته باقیمانده است. چنانچه عوامل گوناگون طبیعی مانعی برای رشد و نمو و تکثیر حشرات نبود، کوشش انسان برای جلوگیری از خسارات آن‌ها به جایی نمی‌رسید. همچنین عوامل زنده مانند دشمنان طبیعی، انگل‌ها و حشرات شکارگر مفید به انسان کمک می‌کنند تا از تکثیر و ازدیاد جمعیت حشرات جلوگیری شود.

در این مقاله شایع‌ترین آفات و بیماری درخت بادام را که بیشترین خسارات را به اندام‌های ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد می‌سازند به اختصار توضیح داده‌ایم. سعی بر آن شده است که در روش مبارزه شیمیایی به زمان مناسب سم‌پاشی با توجه به مرحله حساس آفت، نوع سم و غلظت سم مصرفی تأکید شود. علاوه بر آن روش‌های دیگر مبارزه نیز پیشنهاد می‌گردد تا حشرات مفید در چرخه اکولوژیکی حفظ گردند.

 آشنایی با زنبور مغز خوار بادام

زنبور مغز خوار بادام یکی از آفات درخت بادام است که در تمام مناطق کشور انتشار دارد ولی در استان‌های آذربایجان شرقی، چهارمحال بختیاری و اصفهان انتشار آن بیشتر از سایر نقاط می‌باشد. این زنبور علاوه بر بادام، زردآلو و آلو را نیز موردحمله قرار می‌دهد.

مورفولوژی زنبور مغز خوار بادام

طول حشره کامل ماده آن به 8-6 میلی‌متر می‌رسد درحالی‌که حشره نر کوچک‌تر و اندازه آن بین 6-4 میلی‌متر می‌باشد. سر و سینه و شکم حشره کامل سیاه براق ولی بند آخر شکم قهوه‌ای روشن و شکم حشره دوکی شکل و اندازه آن در نرها کوچک‌تر و در ماده‌ها بزرگ‌تر و متورم‌تر است.

شاخک‌ها دارای 9 بند و از نوع زانویی می‌باشد لاروها بدون پا، کوتاه و قوسی شکل و در وسط برآمده می‌باشد و طول آن به 9 میلی‌متر می‌رسد. بعضی از قسمت‌های بدن لارو پوشیده از پرزهای ریز و کم‌رنگ است. طول شفیره آن بین 9-6 میلی‌متر است که در ابتدا به رنگ سفید براق و به‌تدریج به رنگ تیره و سپس در آخر مراحل شفیرگی به رنگ سیاه درمی‌آید.

علائم و نحوه خسارت زنبور مغز خوار بادام

طرز خسارت این حشره بدین ترتیب است که لارو آن طی مدت 11 ماه زندگی داخل میوه از مغز بادام تغذیه می‌کند. در اثر تغذیه‌این آفت مقداری از میوه‌ها می‌ریزد که گاهی درصد ریزش میوه به ۵۰ درصد هم می‌رسد. مقداری از میوه‌ها نیز که در مراحل بعدی آلوده می‌شوند روی درخت خشک شده و حتی پس از برداشت محصول همچنان روی درخت باقی می‌ماند.

بیولوژی زنبور مغز خوار بادام

زنبور مغز خوار بادام زمستان را به صورت لارو کامل در داخل میوه‌های خشک شده روی درختان بادام و یا روی سطح زمین می‌گذرانند. قبل از این که شکوفه‌های بادام باز شوند تبدیل به شفیره می‌شود و هم‌زمان با ریختن گلبرگ‌ها حشرات کامل ظاهر می‌شوند.

در این موقع میوه بادام به صورت چغاله بوده و دارای پوست سبز و نرم می‌باشد. زنبورهای نر و ماده پس از مختصر تغذیه از شبنم و مایعات دیگر، جفت‌گیری می‌نماید. سپس حشره ماده تخم‌های خود را که تعداد آن 150 عدد است در داخل میوه  بادام قرار می‌دهد. لاروهای جوان پس از خروج از تخم با حفر تونلی خود را به مغز می‌رساند و از مغزهای در حال رشد شروع به تغذیه می‌کنند.

این حشره در سال یک نسل دارد ولی گاهی لاروهای کامل می‌توانند تا دو سال در داخل میوه‌های آلوده به حالت انتظار باقی بمانند. طبق مشاهدات در داخل هر مغز بادام فقط یک عدد لارو زندگی می‌کند ولی بادام‌هایی که دارای دو مغز هستند در داخل هر مغز یک لارو به‌طور مستقل زندگی می‌کنند.

کنترل زنبور مغز خوار بادام

• مبارزه مکانیکی، جمع‌آوری و مدفون کردن بادام‌های آلوده از روی درخت و سطح زمین در پاییز و زمستان به صورت گروهی (در بادامستان‌های مجزا که با فاصله بیشتری از سایر باغ‌ها واقع شده‌اند مناسب‌ترین روش مبارزه می‌باشد).
• ۲- کشت ارقام مقاوم و حذف ارقام حساس در مناطق با آلودگی وسیع (در خصوص ارقام مقاوم بایستی مطالعات بیشتری صورت گیرد).

شته سبز بادام چیست؟

یکی دیگر از آفات درخت بادام شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر بادام، زردآلو، هلو، گلابی و گوجه وحشی را نیز موردحمله قرار می‌دهد.

مورفولوژی شته سبز بادام

حشره ماده زنده زا، بی بال، رنگ بدن آن سبز تیره و در قسمت عقبی نیز سبز روشن است. طول آن به 2.2 میلی‌متر می‌رسد و دم آن به صورت نامشخص و بسیار کوتاه است و کورتیکول به رنگ سبز روشن و کوتاه و شاخک‌ها 6 مفصلی است.

حشرات ماده زنده زا بالدار که رنگ شکم آن سبز و سر و سینه سیاه است طول آن به 1.8 میلی‌متر می‌رسد. دم با انتهای مدور آن کوتاه و کورتیکول به رنگ قهوه‌ای تیره است. چشم‌های شته قرمزرنگ و تخم‌ها سیاه است.

علائم و نحوه خسارت شته سبز بادام

این شته با تغذیه از پشت برگ و شاخه‌های جوان باعث پیچیدگی برگ بادام می‌گردد.

بیولوژی شته سبز بادام

این شته زمستان را به صورت تخم روی درختان میوه میزبان سپری می‌سازد.

اوج فعالیت و خسارت شدید آن در بهار است و از اوایل تابستان جمعیت آن در بعضی شرایط ناپدید می‌شود و یا در شرایطی دیگر بسیار تقلیل می‌یابد.

بر اساس منابع خارجی تابستان گذرانی این شته روی گونه‌های جنس polygonum یا بارهنگ می‌باشد.

به‌عبارت‌دیگر این شته پس از فعالیت بهاره و ظاهر شدن حشره بالدار به طرف این نباتات مهاجرت می‌نماید.

درحالی‌که در ایران علیرغم جستجوی فراوان پدیده مهاجرت مشاهده نشده است و در مقابل در بعضی مناطق مانند نقاط مرتفع استان مرکزی در طول تیر و حتی مردادماه ماده‌های بکرزای این شته روی پاجوش‌های بادام در حال زنده‌زایی ملاحظه گردیده است (رجبی 1368).

کنترل شته سبز بادام

بلافاصله بعد از ریختن گلبرگ‌ها که در این موقع هنوز اغلب برگ‌ها پیچیده نشده‌اند با استفاده از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان باید سم‌پاشی شوند.

چنانچه سم‌پاشی درختان با تأخیر انجام شود و پیچیدگی در برگ‌ها ایجاد شده باشد باید از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار و یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده شود.

برسی شته آردی بادام

این آفت درخت بادام احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد و از روی بادام و نی گزارش شده است. گونه دیگری از این شته به نام شته آرد آلود آلو که شباهت زیادی به هم دارند دارای میزبان‌های بادام، آلو، زردآلو و هلو می‌باشد.

مورفولوژی شته آردی بادام

ماده‌های بدون بال به رنگ سبز متمایل به آبی بی‌رنگ و تخم‌مرغی شکل و کشیده و پوشیده از دانه‌های خاکستری که منظره آرد آلود به سطح بدن می‌دهد. طول شاخک بیش از نصف طول بدن است و کورنیکول کوتاه و ضخیم است و بین مفاصل شکمی خط‌های افقی به رنگ سبز مشاهده می‌شود.

علائم و نحوه خسارت شته آردی بادام

در ماه‌های تابستان می‌توان این شته‌ها را روی برگ‌های انواع نی که میزبان ثانوی هستند مشاهده کرد. این برگ‌ها در سطح بالایی دارای لکه‌های خشکیده (نکروزه سیاه‌رنگ) با هاله زردرنگ می‌باشند.

معمولاً برگ گیاهان میزبان خود را نمی پیچیاند ولی در سرشاخه‌های جوان پیچیدگی ایجاد می‌کنند. این شته‌ها اغلب عسلک ترشح نمی‌کنند و توده‌های وسیع و مجتمع آن‌ها را در زیر برگ‌ها می‌توان مشاهده کرد.

بیولوژی شته آردی بادام

این شته دو میزبانه بوده و حشره بالدار به وجود آمده در اواخر بهار به طرف میزبان‌های ثانوی که همان گونه جنس phragmites می‌باشند پرواز می‌نمایند و سپس در اوایل پاییز به‌سوی درختان میوه یعنی میزبان‌های اصلی خود مراجع می‌نمایند (رجبی 1368).

کنترل شته آردی بادام

مشابه مبارزه با شته سبز بادام

تحلیل شته سبز هلو بادام

شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر هلو، بادام، گوجه و زردآلو نباتات زراعی را نیز موردحمله قرار می‌دهد.

مورفولوژی شته سبز هلو بادام

شته ماده بدون بال، رنگ بدن آن زرد متمایل به سبز روشن که در شکم آن نوارهای رنگینی مشاهده و طول آن 2.4-2.3 میلی‌متر است.

کورتیکول ها نسبتاً طويل و سبزرنگ و در قسمت انتهایی به طرف یکدیگر تمایل می‌یابند. شته ماده بالدار به رنگ سبز زیتونی که لکه‌های تیره‌رنگ بر روی مفصل‌های سوم تا ششم دیده می‌شود و طول آن نیز 2.3 میلی‌متر است. کورنیکول های ماده بدون بال بلندتر از ماده بال‌دار است.

علائم و نحوه خسارت شته سبز هلو بادام

بر اثر تغذیه شته‌ها برگ‌های جوان شیره گیاهی خود را از دست داده و باعث پیچش برگ‌ها می‌شوند. نهایتاً درختان بادام از رشد باز مانده و ضعف درخت را به همراه دارد.

با توجه به این که طول دوره زندگی این شته کوتاه و تولیدمثل آن زیاد است خسارت قابل‌توجهی به درختان وارد می‌شود. این شته باعث انتشار بیماری درخت بادام نیز می‌گردد.

بیولوژی شته سبز هلو بادام

هم‌زمان با باز شدن برگ‌ها در بهار، تخم‌ها نیز تفریخ و شته‌های موسس شروع به تغذیه از برگ‌های جوان می‌نمایند و روی این میزبان چند نسل ماده زنده زا و بکرزا تولید می‌کنند. افراد بالدار مهاجر در اوایل بهار به میزبان‌های ثانویه از خانواده‌های Solanaceae، Malvaceae و علف‌های هرز مهاجرت کرده و به روش بکرزایی چندین نسل تولید می‌نمایند.

با نزدیک شدن پاییز نرها و ماده‌های بکر زای بال‌دار تولید می‌شود و به طرف گیاهان مختلف از ژانر prunus پرواز می‌کنند. ماده‌های بکرزا و زنده زا انواع ماده‌های جنسی را تولید کرده که پس از جفت‌گیری تخم‌های لقاح شده خود را روی میزبان‌های زمستانی قرار می‌دهند.

کنترل شته سبز هلو بادام

مشابه مبارزه با شته سبز بادام

آفت شته خالدار هلو درخت بادام چگونه است؟

شته خالدار هلو در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته از آفات درخت بادام، هلو، زردآلو و گوجه می‌باشد.

مورفولوژی شته خالدار هلو درخت بادام

به دلیل وجود خال‌های سیاهی که روی بدن گلابی شکل این شته وجود دارد به آن شته خالدار هلو گفته می‌شود و در بین شته‌های درختان میوه بزرگترین شته‌ای است که دیده شده است.

شته کامل بدون بال، گلابی شکل و رنگ آن خاکستری متمایل به قهوه‌ای است و طول آن 5-3.5 میلی‌متر می‌باشد، ولی شته تخم‌گذار بی بال گلابی شکل و طول آن به ۵ میلی‌متر می‌رسد. تخم این شته بیضی‌شکل، به رنگ قهوه‌ای روشن تا سیاه براق که روی آن برجستگی‌های ریزی دیده می‌شود.

علائم و نحوه خسارت شته خالدار هلو درخت بادام

این شته به صورت گروهی روی قسمت‌هایی از تنه و سرشاخه دیده می‌شود و با تغذیه از شیره گیاهی و به همراه آن ضعف درختان باعث جلب آفات ثانویه ازجمله حشرات پوست خوار و چوب‌خوار به سمت درختان ضعیف می‌گردد.

بیولوژی شته خالدار هلو درخت بادام

این شته‌ها زمستان را به صورت تخم روی تنه درختان بادام می‌گذرانند.

بسته به شرایط آب‌وهوایی در اواخر اسفندماه تخم‌ها تفریخ و شته‌های خارج شده که به آنان شته موسس گفته می‌شود در همان محل به صورت گروهی فعالیت نموده و به طریق پارتنوژنز ( توانایی تولید مثل غیر جنسی) تا پاییز به تولیدمثل ادامه داده و تا 11 نسل در سال تولید می‌نمایند.

کنترل شته خالدار هلو درخت بادام

مشابه مبارزه با شته سبز بادام

ویژگی سپردار سفید آسیایی 

این آفت در اغلب مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. در اصفهان و چهارمحال و بختیاری خسارت آن روی بادام زياد است همچنین از کشورهای ارمنستان، ازبکستان، آذربایجان، تاجیکستان و قفقاز نیز گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت عبارت‌اند از بادام، زردآلو، گوجه و آلو.

مورفولوژی سپردار سفید آسیایی

• سپردار ماده به طول یک میلی‌متر و عرض نیم میلی‌متر و به رنگ نارنجی در زیر سپر قرار دارد.
• سپر ماده به رنگ سفید مایل به قهوه‌ای، کشیده و گلابی شکل دیده می‌شود.
• پوسته پورگی در انتهای سپر به رنگ زرد متمایل به نارنجی مشاهده می‌شود.
• تخم‌ها به رنگ زرد و در محل سر دارای دو نقطه قهوه‌ای تیره می‌باشد.
• پوره‌های جوان کاملاً مشخص و متحرک و پوره‌های نر دراز و اغلب از ترشحات سفید و کرکی شکل پوشیده شده است.

علائم و نحوه خسارت سپردار سفید آسیایی

سپردار سفید ابتدا روی سرشاخه‌های فرعی و نهایتاً زیر برگ‌ها و میوه در اطراف جوانه‌ها به صورت متراکم خسارت می‌زنند، تراکم شدید این آفت درخت بادام ریزش کل برگ و میوه و خشکیدن سرشاخه را به همراه دارد و میوه‌های آلوده شکل غیرطبیعی پیدا می‌کند.

بیولوژی سپردار سفید آسیایی

این آفت درخت بادام دو نسل در سال دارد. زمستان را به صورت پوره سن دو و گاهی هم حشره کامل در زیر سپر به سر می‌برد. بسته به شرایط آب‌وهوایی منطقه معمولاً در اواخر فروردین تخم‌ریزی صورت می‌گیرد.

از اوایل اردیبهشت پوره‌های متحرک ظاهر و به‌تدریج بر تعداد آن‌ها افزوده می‌گردد. پوره‌ها تدریجاً ثابت‌شده و روی شاخه و ساقه‌های جوان نسل اول را سپری می‌نماید و نسل دوم را در کنار رگبرگ‌های اصلی می‌گذارند.

کنترل سپردار سفید آسیایی

• سم‌پاشی زمستانه: با توجه به این که استفاده از سموم موجب از بین رفتن دسته‌جمعی شکارگرها و پراداتورها شده، لذا به‌منظور کاهش مصرف سموم و حفظ حشرات مفید در زمان متورم شدن جوانه‌ها و قبل از شکوفایی گل استفاده از روغن ولک به نسبت 3 درصد تا حدود 90% آفت را کنترل می‌نماید.
• سم‌پاشی بهاره: مبارزه شیمیایی هم زمان با خروج 50 تا 70% پوره‌های نسل اول در بهار (این زمان تقریباً برای نسل اول اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد و برای نسل دوم اواخر مردادماه می‌باشد و بایستی توسط شبکه‌های مراقبت و پیش‌آگاهی تعیین و اعلام گردد) و با استفاده از سموم فسفره نظیر دیازینون 60% به نسبت یک در هزار و دورسبان به نسبت 1.5- 1 در هزار توصیه می‌گردد و همچنین اضافه نمودن روغن ولک به نسبت 2 – 3 لیتر در هزار به هر یک از سموم توصیه شده اثرات این آفت کش ها را افزایش می‌دهد.

آشنایی با شپشک نخودی درخت بادام

احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. تاکنون از استان‌های اصفهان، تهران، کرمان، خراسان، آذربایجان، کرمانشاه، فارس و لرستان گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت علاوه بر بادام عبارت‌اند از سیب، به گلابی، زردآلو.

مورفولوژی شپشک نخودی درخت بادام

حشره کامل گرد و کروی و تقریباً به اندازه یک نخودفرنگی می‌باشد. قطر بدن ماده بالغ 5.5- 4 میلی‌متر و به رنگ زرد تا قهوه‌ای تیره با لکه‌های زیتونی رنگ است در حشره نر استطاله انتهایی بدن باریک و طویل و به سمت پایین و دارای یک جفت بال شفاف و بزرگ می‌باشد. تخم‌ها به اندازه حدود 0.5 میلی‌متر و دارای سطحی شفاف و به رنگ کرم تا نارنجی رنگ می‌باشد. پوره‌های سن اول کشیده و نارنجی رنگ و پوره‌های سن دوم کشیده و نسبتاً مسطح و بزرگ‌تر و کم‌رنگ تر است.

علائم و نحوه خسارت شپشک نخودی درخت بادام

این آفت درخت بادام با مکیدن شیره نباتی باعث ضعف درختان میزبان شده و برخلاف سایر شپشک ها به میوه خسارت نمی‌زند بلکه خسارت آن به برگ‌ها و شاخه‌ها می‌باشد.

با ترشح عسلک باعث تجمع گردوخاک در سطح تنه، سرشاخه، برگ‌ها و احیاناً تولید دوده (فوماژین) می‌گردد و درنتیجه باعث رکود فعالیت‌های فیزیولوژیک درخت به‌خصوص کربن گیری و تنفس می‌گردد.

بیولوژی شپشک نخودی درخت بادام

این آفت یک نسل در سال دارد و هم زمان با گل کردن درختان میوه شروع به تخم‌ریزی نموده و بعد از 25-20 روز تخم‌ها تفریخ و پوره‌های جوان پس از ظهور فعال بوده و برای تغذیه روی برگ‌ها و شاخه ثابت می‌شوند.

از اوایل آبان ماه، با کاهش درجه حرارت از برگ‌ها به روی شاخه‌های جوان مهاجرت و در کنار هم قرار می‌گیرند که این زمان مصادف با خزان برگ‌هاست. در اوایل اسفندماه با افزایش دمای محیط، تورم اصلی پوره‌ها و رشد سریع آن‌ها به شکل اصلی شپشک نخودی شروع می‌گردد.

کنترل شپشک نخودی درخت بادام

با توجه به اهمیت کنترل طبیعی این آفت توسط چند نوع زنبور پارازیت، مبارزه شیمیایی در مناطقی که درصد پارازیتیسم بالاست توصیه نمی‌شود (سوراخ خروجی زنبور پارازیت روی سپر شپشک به سهولت قابل‌رؤیت است). از طرف دیگر چون خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از سپرها اغلب با ظهور پوره‌ها همراه است سم‌پاشی توصیه نمی‌شود.

در صورت لزوم مبارزه شیمیایی می‌توان از سمومی مثل دورسبان به نسبت 1.5-1 در هزار و یا دیازینون 60٪ به نسبت یک در هزار برعلیه پوره‌های جوان در نیمه اول خردادماه استفاده نمود. تعیین زمان دقیق و مناسب مبارزه توسط شبکه‌های مراقبت و پیش‌آگاهی صورت می‌گیرد.

پوست خوار مدیترانه‌ای و خسارت به درختان بادام

این بیماری درخت بادام در اغلب مناطق ميوه خیز کشور انتشار دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هسته‌دار ازجمله زردآلو، هلو، گوجه، آلو، گیلاس و آلبالو و درختان میوه دانه‌دار خسارت می‌زند.

مورفولوژی پوست خوار مدیترانه‌ای

حشره کامل سوسک کوچکی است به طول 2 میلی‌متر به رنگ سیاه براق، بالپوش ها قرمز آجری و روی آن نقاط فرورفته و بیضی‌شکل زیادی وجود دارد. لاروها بدون پا و شکل عمومی آن خمیده و رنگ آن سفید و به طول 2.5 میلی‌متر می‌باشد. دارای 5 سن پورگی و بعدازآن به شفیره سفیدرنگ تبدیل می‌شود.

علائم و نحوه خسارت پوست خوار مدیترانه‌ای

1. ضعف عمومی درختان، خشک شدن سریع شاخه‌ها و نهایتاً مرگ درختان
2. عدم جریان شیره گیاهی در قسمت‌های هوایی و کوچک ماندن میوه‌ها
3. ایجاد سوراخ‌های ریز و دایره‌ای شکل در سطح شاخه‌ها و تنه و ایجاد شبکه کانال‌های طولی و عرضی متقاطع در زیر پوست و سطح چوب.

بیولوژی پوست خوار مدیترانه‌ای

حشرات کامل پس از ظاهر شدن و جفت‌گیری، تخم‌های خود را به فواصل معین در زیر پوست تنه درختان و در جهت طولی تنه و شاخه با ایجاد دالان‌هایی قرار می‌دهد. پس از تفریخ تخم‌ها، لاروها ظاهر و اقدام به حفر دالان‌های عمود به دنبال دالان‌های قبلی می‌نمایند و در داخل آن تبدیل به شفیره می‌شوند.

شفیره‌ها سپس تبدیل به حشرات کامل شده و با ایجاد سوراخ در بالای دالان شفیرگی از آن خارج و نسل‌های بعدی را به وجود می‌آورند. این آفت درخت بادام در مناطق نیمه سرد و مرتفع سه نسل در سال دارد که نسل سوم ممکن است کامل نباشد.

کنترل پوست خوار مدیترانه‌ای

1. تقویت درختان از طریق آبیاری مرتب و استفاده از کودهای شیمیایی مناسب
2. هرس شاخه‌های خشک و آلوده و سوزاندن آن‌ها

سوسک پوست خوار بادام و چگونگی تشخیص آن

این آفت از مناطق آذربایجان شرقی و اصفهان گزارش شده است ولی احتمال دارد در سایر نقاط بادام خیز کشور نیز وجود داشته باشد. مهم‌ترین میزبان آن بادام است ولی به زردآلو و هلو نیز خسارت می‌زند.

مورفولوژی سوسک پوست خوار بادام

این حشره با دو مشخصه قابل‌تفکیک است:

1. سر آن در قسمت پیشانی دارای یک خط برجسته میانی است.
2. در اکثر نمونه‌ها یک صلیب به رنگ سیاه روی بالپوش ها به چشم می‌خورد.
3. حشره کامل آن به رنگ قهوه‌ای تیره که طول آن به 2.5 میلی‌متر هم می‌رسد.

علائم و نحوه خسارت سوسک پوست خوار بادام

این آفت درخت بادام جزو آفات ثانویه است و درختان بادامی را که به نوعی ضعیف شده‌اند موردحمله قرار می‌دهند.

دارای رژیم چوب‌خواری بوده و لارو و حشره کامل از ناحیه زیر پوست درختان بادام تغذیه می‌نماید. تعداد دالان‌های لاروی از 50 عدد تجاوز نمی‌یابد.

بیولوژی سوسک پوست خوار بادام

این آفت حداقل دو نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لارو در زیر پوست شاخه و تنه‌های درختان بادام سپری می‌گردد.

کنترل سوسک پوست خوار بادام

مشابه مبارزه با پوست خوار مدیترانه‌ای درختان میوه

آشنایی با کرم طوقه و ریشه بادام

این آفت در استان‌های مرکزی، اصفهان، فارس، هرمزگان، لرستان و ایلام به فراوانی انتشار دارد و احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور وجود دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هسته‌دار و دانه‌دار خسارت می‌زند.

مورفولوژی کرم طوقه و ریشه بادام

حشرات کامل به طول 25-16 میلی‌متر و به رنگ سیاه یا قهوه‌ای تیره و جلای فلزی دیده می‌شود. شاخک‌های این آفت درخت بادام، بلند به‌طوری‌که طول آن از انتهای بدن می‌گذرد. دارای پاهای نسبتاً بلندی می‌باشند. لاروها به رنگ زرد روشن و حلقه‌های بدن برجسته و به‌خوبی از یکدیگر قابل‌تفکیک است.

علائم و نحوه خسارت کرم طوقه و ریشه بادام

لاروها در داخل سرشاخه‌ها شروع به تغذیه می‌کنند و باعث قطع آوندها شده که منجر به اختلال در جریان شیره نباتی می‌شود و نهایتاً برگ‌ها و میوه‌ها پلاسیده می‌شوند. همچنین بر اثر وزش باد شاخه‌های آلوده شکسته و همین ضایعات بر روی تنه نهال‌های 23 ساله، موجب  شکسته شدن و یا خشک شدن آن‌ها می‌گردد.

بیولوژی کرم طوقه و ریشه بادام

این حشره یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت لارو سن سوم و سن آخر می‌گذراند. در بهار هم‌زمان با گرم شدن هوا از ناحیه چوب و مجاور آوندهای آبکش تغذیه می‌نماید.

و در اواخر اردیبهشت در داخل دالان‌های لاروی تبدیل به شفیره می‌گردد. حشرات کامل پس از ظهور در ساعات گرم روز فعال گشته و با تغذیه از برگ‌ها، تخم‌های خود را در محل اتصال دمبرگ‌ها قرار می‌دهند. پس از 15-10 روز تخم‌ها تفريخ و لاروها از سطح وارد پوست می‌شوند و تغذیه خود را شروع می‌کنند.

کنترل کرم طوقه و ریشه بادام

1. تنظيم دور آبیاری با توجه به نیاز گیاه و جلوگیری از تنش آبی درختان بادام
2. تقویت درختان با استفاده از کودهای فسفره همراه با کود حیوانی در نیمه اول آذرماه
3. استفاده از گیاهان تله که دارای گل سفیدرنگ بوده و زمان گلدهی آن‌ها مصادف با زمان خروج حشرات بالغ در طبیعت باشند جهت جلب حشرات کامل و جمع‌آوری آن‌ها
4. هرس سرشاخه‌ها و شاخه‌های آلوده و سوزاندن آن‌ها

بررسی کرم سفید ریشه بادام

این آفت درخت بادام از اکثر استان‌های کشور گزارش شده است. از آفات پلی فاژ است که به اکثر گیاهان زراعی و درختان میوه ازجمله بادام خسارت می‌زند.

مورفولوژی

حشره کامل سوسک بزرگی به رنگ قهوه‌ای روشن تا تیره که بالپوش های آن دارای نقاط سفیدرنگ نامنظم زیادی است. طول این آفت به 35 میلی‌متر می‌رسد.

لارو این آفت که در حداکثر رشد خود به 9 میلی‌متر می‌رسد سفیدرنگ، قوسی شکل و دارای سه جفت پای سینه ای می‌باشد. شفیره‌ها در یک محفظه گلی با نام گهواره شفیرگی که توسط لاروها ساخته می‌شوند به وجود می‌آیند.

علائم و نحوه خسارت

خسارت اصلی مربوط به مرحله لاروی است که در طول 3-2 سال در زیر خاک از ریشه‌های گیاه میزبان تغذیه می‌کند و با جویدن ریشه‌های فرعی و پوست ریشه‌های اصلی موجب زرد شدن و خشکیدن کامل گیاه میزبان می‌گردد.

بیولوژی

بررسی‌ها و مشاهدات چند ساله اخیر نشان داده که این آفت در شرایط آب‌وهوایی متفاوت می‌تواند یک نسل خود را طی 3-2 سال کامل کند.

زمستان گذرانی آن به صورت لارو و در عمق 0.5 متری خاک است و در بهار تبدیل به شفیره می‌شود. اوج ظهور حشرات کامل در شرایط آب‌وهوایی کرج 20-7 تیرماه می‌باشد. حشرات کامل شب‌ها به پرواز درآمده و 6-5 روز پس از جفت‌گیری، حشرات ماده تخم‌های خود را که تعداد آن 30-20 عدد است در داخل خاک قرار می‌دهند.

پس از تفریخ تخم‌ها لاروهای سن اول بر روی ریشه گیاهان یک ساله و لاروهای سن دوم به بالا روی ریشه درختان میوه ازجمله بادام تغذیه می‌نمایند.

کنترل

1. شخم زدن پای درختان در بهار و تابستآن‌که لاروها در سطح بالایی خاک فعالیت دارند به‌منظور از بین بردن آن‌ها
2. جمع‌آوری حشرات کامل به دو صورت:

•  تکان دادن درختان در صبح زود (زیرا حشرات کامل شب‌ها روی درختان به استراحت می‌پردازند)
•  جمع‌آوری حشرات با کمک تله‌های نوری مبارزه شیمیایی در سه سال متوالی و هرسال 30-25 روز بعد از ظهور حشرات کامل با استفاده از سمومی نظیر

3. گرانول دیازینون 10% به مقدار 20 کیلوگرم و یا دورسبان گرانول 50% به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار و یا دیازینون مایع به صورت محلول 2 در هزار در پای درخت.

ویژگی سرشاخه خوار هلو درخت بادام و جلوگیری از خسارت آن

این آفت درخت بادام در نقاط مختلف کشور ازجمله اصفهان، مشهد، اطراف تهران، دماوند گزارش شده است ولی در باغ‌های بادام قزوین، کرج و آذربایجان خسارت آن شدیدتر است. علاوه بر هلو به سایر درختان میوه هسته‌دار ازجمله بادام، زردآلو، گوجه و آلو خسارت می‌زند.

مورفولوژی

حشرات کامل خاکستری‌رنگ با لکه‌های تیره و عرض بدن با باله‌ای باز حدود 12 میلی‌متر می‌باشد. لاروها قهوه‌ای متمایل به قرمز به طول 10 میلی‌متر، شفیره قهوه‌ای‌رنگ و در انتهای بدن دارای یک دسته مو به طول 6 میلیمتر، تخم‌ها سبز روشن متمایل به سفید و بیضی‌شکل به طول حدود 0.5 میلی‌متر.

علائم و نحوه خسارت

در مراحل اولیه رشد، لاروها وارد سرشاخه شده و موجب خشک شدن آن‌ها و ایجاد سرشاخه‌های فرعی می‌گردد و در مراحل بعدی وارد میوه شده و موجب از بین رفتن آن‌ها می‌گردد.

بیولوژی

این آفت درخت بادام زمستان را در داخل پیله‌های قهوه‌ای‌رنگ که در محل اتصال شاخه‌های فرعی به تنه و شاخه اصلی چسبیده، به صورت لاروهای سنین 2 و 3 می‌گذراند. هم‌زمان با تورم جوانه‌ها در بهار فعالیت آنان آغاز و ابتدا در داخل شاخه‌های جوان و آبدار به رشد خود ادامه داده و سپس در داخل شاخه‌های توخالی با تنیدن پیله تبدیل به شفیره می‌گردند.

کنترل

1. هرس بهاره درختان قبل از کامل شدن دوران تغذیه لاروها.
2. مبارزه شیمیایی

• محلول پاشی پیش بهاره با روغن ولک به نسبت 2.5- 2 درصد.
• سم‌پاشی اول پس از ریختن گلبرگ‌ها با استفاده از دیازینون به نسبت یک در هزار.
• سم‌پاشی دوم هم‌زمان با ظهور لاورهای نسل بهاره و قبل از نفوذ آن‌ها به داخل میوه که مصادف با اوایل تیرماه می‌باشد (زمان دقیق مبارزه توسط شبکه‌های مراقبت و پیش‌آگاهی تعیین می‌گردد).

چگونگی پروانه پوست خوار درختان بادام

این آفت درخت بادام تاکنون از استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، خراسان، مرکزی، اصفهان و خراسان گزارش شده است. درختان بادامی که در استان مرکزی موردحمله قرارگرفته‌اند تماماً درختانی هستند که دچار ضعف عمومی شده‌اند. این آفت علاوه بر بادام به درختان سیب، گلابی، به و گیلاس نیز خسارت می‌زند.

مورفولوژی

عرض حشره کامل با باله‌ای باز 15-12 و طول بدن 6-5 میلی‌متر است. بال رویی به رنگ قهوه‌ای تیره و دارای نقش و نگار زیبایی است.

در حاشیه بیرونی هر بال رویی چهار خط کوتاه سیاه دیده می‌شود. بال زیری خاکستری پررنگ و دارای ریشک های کوتاه و به رنگ روشن است.

تخم‌ها به شکل عدس و رنگ آن اول شیری بوده و سپس به رنگ قرمز روشن درمی‌آید. لارو به رنگ ارغوانی روشن و سر آن قهوه‌ای روشن و ضخامت سینه اول و مقعدی به رنگ قهوه‌ای متمایل به خاکستری کم‌رنگ می‌باشد. طول لارو در حداکثر رشد خود به 10 میلی‌متر می‌رسد. شفیره به رنگ قهوه‌ای روشن و طول آن 7-6 میلی‌متر است (رجبی، 1365)،

علائم و نحوه خسارت

مشخص‌ترین نشانه این آفت وجود شیرابه‌های سفیدرنگی است که از پوست تنه درختان خارج می‌شود و این بر اثر تغذیه لاروها از زیر پوست و ناحیه کامبیوم می‌باشد. سوراخ‌های تغذیه‌ای توسط فضولات حشره مسدود می‌گردد.

بیولوژی

از این آفت درخت بادام یک نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لاروهای سنین مختلف می‌باشد. پروانه‌ها پس از ظهور در ساعت‌های اولیه صبح به پرواز درآمده و پس از  جفت‌گیری، حشرات ماده تخم‌های خود را که به تعداد 90-60 عدد می‌باشد، به صورت انفرادی بر روی پوست‌های زخمی و شاخه‌های درختان می‌گذارد. پس از تفریخ تخم‌ها، لاروهای جوان خارج شده و با حرکت به دور پوست تنه، سوراخی در آن ایجاد و وارد پوست می‌شوند.

کنترل

در صورت بالا بودن جمعیت آفت پس از تفریخ تخم‌ها و ظهور لاروهای جوان و قبل از آن‌که لاروها داخل پوست درخت شوند با استفاده از سموم فسفره مانند دیازینون 60% به نسبت یک در هزار درختان باید سم‌پاشی شوند.

آشنایی با کنه عمومی یا کنه تار عنکبوتی درخت بادام

این آفت در تمام مناطق کشور انتشار دارد. آفتی پلی فاز بوده و روی اغلب نباتات زراعی و درختان میوه ازجمله بادام مشاهده می‌شود.

مورفولوژی

روی بدن این آفت درخت بادام دو نقطه دیده می‌شود. به این جهت به آن کنه، دو نقطه‌ای می‌گویند. این کنه بیضی‌شکل و در بهار به رنگ سبز مایل به زرد و در تابستان به رنگ قرمز نارنجی و طول بدن آن به حدود پنج میلی‌متر می‌رسد.

کنه نر حدود یک میلی‌متر کوچک‌تر است. تخم‌ها که قطر آن کمی بیش از 0.1 میلی‌متر است گرد و به رنگ زرد و پوره‌های زردرنگ و کروی دارای سه جفت پا می‌باشند.

علائم و نحوه خسارت

کنه‌های ماده در زیر برگ‌ها تارهای بسیار نازکی می‌تنند. بر اثر تغذیه برگ‌های درختان آلوده گرد آلود و حالت تار عنکبوتی می‌گیرند. در صورت خسارت شدید برگ درختان ریزش می‌کند. میوه‌ها کوچک و نهایتاً موجب ضعف درختان در سال‌های بعد می‌گردند.

بیولوژی

این آفت چندین نسل در سال دارد و 20-15 روز طول می‌کشد تا دوره زندگی یک نسل آن کامل شود. زمستان گذرانی آن به صورت ماده بالغ در شکاف پوست تنه درختان، کلوخه‌ها و برگ‌ها در زیر درختان است. هم زمان با گرم شدن هوا در اوایل بهار پس از تغذیه، توسط کنه‌های ماده در پشت برگ‌ها به تعداد 80-40 عدد تخم گذاشته می‌شود. این تخم‌ها پس از 12- 5 روز تفریخ و پوره‌ها خارج می‌گردند. اوج فعالیت کنه‌ها در اوایل تابستان ‌که هوا گرم و خشک و شرایط مساعد برای ادامه فعالیت آن‌ها است، می‌باشد.

کنترل

1. کاهش گردوخاک اطراف باغ و آبیاری منظم
2. سم‌پاشی علف‌های هرز باغ‌ها که می‌تواند میزبان کنه‌ها باشند.
3. سم‌پاشی با سموم کنه‌کش مناسب مانند سیترازون به نسبت یک در هزار، اومایت به نسبت یک در هزار، نئورون به نسبت  2 در هزار.

انواع بیماری درخت بادام که باعث خسارت می‌شود

هرگونه اختلالی که در عملیات تولید و استفاده مواد غذایی توسط عوامل زنده بیماری زا (قارچ‌ها، باکتری‌ها، ویروس‌ها و گیاهان عالی انگل) به وجود آید و باعث تغییرات ظاهری و کاهش میزان محصول گردد، بیماری گیاهی نامیده می‌شود.

علم بیماری شناسی گیاهی به مطالعه درباره عوامل زنده بیماری زا و شرایط محیطی که در گیاهان تولید بیماری می‌کند، چگونگی ایجاد بیماری و روش‌های مبارزه و یا پیشگیری با بیماری می‌پردازد.

این علم اگرچه اطلاعات ما را در مورد عوامل و چگونگی ایجاد بیماری‌ها افزایش می‌دهد ولی هدف اساسی‌تر آن شناسایی روش‌های اصولی مبارزه با بیماری‌های گیاهی و جلوگیری از خسارات وارده به محصولات کشاورزی است که بر اثر بیماری‌ها به وجود می‌آیند.

تقسیم‌بندی بیماری درخت بادام

بیماری‌های درختان بادام را بر اساس عوامل بیماری زا به چهار دسته تقسیم می‌کنند:

• بیماری‌های قارچی شامل بیماری‌های (لکه آجری بادام، سفیدک بادام، صفحه غربالی بادام، پوسیدگی سفید ریشه، پوسیدگی طوقه، پوسیدگی قارچ عسلی ریشه و پژمردگی ورتیسیلیومی)
• بیماری‌های باکتریایی شامل بیماری‌های (شانکر باکتریایی، گال طوقه، بیماری جارویی بادام)
• بیماری‌های ویروسی شامل (ویروس موزائیک زردی جوانه‌ها)
• گیاهان انگل گلدار شامل (دارواش، گل جالیز و سس درختان میوه)

در این فصل شایع‌ترین بیماری‌هایی را که بیشترین خسارات را به اندام‌های ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد می‌سازد به اختصار توضیح داده و سعی بر آن شده است که علاوه بر مبارزه شیمیایی، سایر روش‌های مؤثر نیز موردبررسی قرار گیرد تا خسارات وارده به حداقل ممکن برسد.

بیماری‌های قارچی بادام

تشخیص بیماری لکه آجری بادام

این بیماری درخت بادام برای اولین بار از ارومیه و لرستان توسط اسفندیاری (1948) گزارش شده است و بیشتر در ایران شایع است و درمجموع این بیماری در دنیا پراکندگی زیاد ندارد. به‌طورکلی در بیشتر مناطق بادام خیز کشور انتشار دارد ولی شدت آن در قزوین، نجف آباد، شهرکرد و شهرهای آذربایجان شرقی بیشتر است.

این بیماری در کشورهای فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، تونس، یونان و رومانی نیز گزارش شده است. این بیماری ازنظر اقتصادی خسارت زیادی وارد می‌کند.

تشکیل لکه‌های آجری روی برگ‌های بادام، باعث کاهش سبزینه و نهایتاً خزان زودرس برگ‌های درخت می‌شود و این خود موجب فعال شدن جوانه‌های در حال خواب و تشکیل برگ‌های جدید خارج از فصل می‌شود که این امر موجب ضعیف شدن درختان بادام و کاهش محصول می‌گردد به‌طوری‌که خسارت وارده به درختان بادام به‌طور متوسط 20% تخمین زده شده است.

علائم بیماری

با شروع فعالیت این بیماری درخت بادام ابتدا روی برگ‌های بادام لکه‌های سبز کم‌رنگ ظاهر می‌شود سپس در محل این لکه‌ها برگ کلروفیل خود را از دست داده و به رنگ زرد با حاشیه نامشخص درمی‌آید و با پیشرفت بیماری این لکه‌ها به پررنگ نارنجی و سپس قرمز آجری درمی‌آیند.

جایی که لکه‌ها روی برگ به وجود می‌آید در سطح برگ حالت فرورفته و در زیر برگ درست زیر فرورفتگی حالت برجستگی دیده می‌شود.

گاهی لکه‌های روی برگ به هم پیوسته و تمام پهنک برگ را فرا می‌گیرد و موجب خزان زودرس برگ می‌گردد. اندازه لکه‌ها متفاوت و از چند میلی‌متر تا یک سانتی‌متر متغیر می‌باشد. بیماری لکه آجری فقط به برگ درختان بادام حمله می‌کند و روی شاخه‌ها کمتر دیده می‌شود.

عامل بیماری و زیست شناسی

عامل بیماری لکه آجری قارچی است به نام Polystigma occhraceum این قارچ از رده Ascomycetes و از خانواده Polystigmataceae می‌باشد.

پریتیسیوم اندام تولیدمثل جنسی قارچ در اواخر فصل تابستان به وجود می‌آید و بعد از ریختن گل‌ها مراحل تکاملی خود را در داخل بافت برگ‌های ریخته شده در کف باغ می‌گذراند.

در ابتدای بهار آسكوسپورها آزاد می‌شوند و به‌عنوان عامل آلودگی، کنیدی ها را ایجاد می‌نماید و کنیدی ها در فصل بهار فعال هستند. فعالیت تغذیه‌ای قارچ با مرگ برگ‌ها در پاییز پایان می‌گیرد و بعدازاین در طول مدت پاییز و زمستان پریتیسیوم قارچ از مواد ذخیره خود استفاده و در اوایل بهار کاملاً می‌رسد.

کنترل

برای مبارزه علیه این بیماری درخت بادام دو روش توصیه می‌گردد:

• مبارزه زراعی: با جمع‌آوری برگ‌های بیمار و آلوده ریخته شده در پای درختان آلودگی اولیه کاهش یافته و باعث کاهش بیماری می‌گردد.
• مبارزه شیمیایی
• سم‌پاشی زمستانه: قبل از باز شدن جوانه‌های گل و برگ با محلول بردو 2 درصد
• سم‌پاشی بهاره: اولین سم‌پاشی دو هفته بعد از ریزش گلبرگ‌ها و سم‌پاشی دوم دو هفته پس از سم‌پاشی اول با محلول بردو 1 درصد یا اکسی کلرور به نسبت 3 در هزار و یا مانکوزب به نسبت دو در هزار

بررسی بیماری سفیدک سطحی بادام

قارچ عامل این بیماری درخت بادام ابتدا در مهرماه 1347 توسط بهداد از روی درختان بادام در اصفهان گزارش شده است.

مناطق انتشار این سفیدک در ایران در بعضی از مناطق آذربایجان و خراسان و همچنین شهرهای اصفهان، نجف آباد، قزوین، اقلید، شیراز، کرج و دماوند می‌باشد. اهمیت این بیماری به لحاظ خزان زودرس برگ‌ها و نهایتاً ضعف عمومی درختان بادام می‌باشد.

علائم بیماری

وجود لکه‌های خاکستری‌رنگ در سطح تحتانی برگ‌ها که از به هم پیوستن لکه‌ها، لایه سفیدرنگ که همان میسیلیوم ها هستند در سطح زیرین برگ‌های بادام به وجود می‌آیند. در مقابل این لکه‌های سفیدرنگ که در سطح تحتانی برگ‌ها قرار دارند ظهور لکه‌های قرمز یا قهوه‌ای‌رنگ غالباً در سطح فوقانی برگ‌ها مشاهده می‌شود.

عامل بیماری و زیست شناسی

عامل بیماری سفیدک سطحی قارچی است به نام phyllactinioa guttata (Wallr.: Fr) این قارچ از رده Ascomycetes راسته Erisiphales و خانواده Erisiphaceae می‌باشد. میسلیوم های این قارچ در سطح زیرین برگ رشد می‌نماید و گاهی در عمق پهنک نفوذ می‌کند و در پارانشیم میانی پیشروی کرده و بعضی از میسلیوم ها نیز سطحی است و دائماً در سطح زیرین برگ لکه‌هایی تولید می‌کند.

کنترل

• مبارزه زراعی: عدم استفاده از کود ازت زیاد زیرا بافت جوان ایجاد می‌نماید که این بافت های جوان حساس می‌باشند و قارچ روی آن به‌خوبی رشد می‌کند و آلودگی ادامه می‌یابد. هرس صحیح موجب می‌شود نور خورشید به راحتی بدون تاج درخت بتابد و موجب خشک شدن قارچ عامل بیماری می‌گردد.
• مبارزه شیمیایی: سه نوبت سم‌پاشی با یکی از سموم گوگرد و تابل یا الوزال به نسبت در هزار کاراتان 50% به نسبت 1 در هزار و بنومیل 50% به نسبت 0.5 در هزار

1. اولین سم‌پاشی قبل از باز شدن شکوفه‌ها
2. دومین سم‌پاشی بعد از ریزش گلبرگ‌ها زمانی که هنوز برگ‌ها کوچک هستند
3. زمانی که اولین علائم سفیدک به چشم می‌خورد

چگونگی بیماری صفحه غربالی بادام

این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 از روی درختان میوه هسته‌دار در آذربایجان گزارش شده است و در تمام نقاط کشور وجود دارد و در آذربایجان و خراسان خسارت آن نسبتاً زیاد است اهمیت این بیماری به لحاظ مشبک شدن برگ‌ها و کاهش سطح سبز برگ‌ها است که خود موجب ضعف درختان و کاهش محصول می‌گردد.

علائم بیماری

مشخص‌ترین علائم بیماری سوراخ سوراخ شدن برگ‌ها می‌باشد. روی برگ ابتدا لکه‌های کوچک ارغوانی به وجود می‌آید و به دنبال آن لکه‌ها بزرگ‌تر شده و به رنگ قهوه‌ای درمی‌آیند پس از مدتی قسمت وسط لکه‌ها جدا شده و برگ حالت مشبک به خود می‌گیرد.

در بادام به میوه خسارتی وارد نمی‌آید و علائم غربالی روی میوه بادام مشاهده نشده است ولی سرشاخه‌های سبز بادام با ظاهر شدن لکه‌های گرد یا بیضی موردحمله قرار می‌گیرند که رنگ آن ابتدا ارغوانی و سپس قهوه‌ای‌رنگ می‌شود.

معمولاً در مرکز لکه‌ها رنگ قهوه‌ای روشن و اطراف آن نوار قهوه‌ای تیره‌رنگ مشهود می‌باشد. این تفاوت قهوه‌ای روشن و تیره روی لکه‌ها، لکه‌های سرشاخه‌های بادام را شبیه چشم نشان می‌دهد.

عامل بیماری و زیست شناسی

عامل بیماری صفحه غربالی قارچی است به نام Stigmina Carpophila این قارچ از رده Deutromycetes راسته Melanconiales و خانواده Melanconiaceae می‌باشد. اندام‌های رویشی این قارچ عبارت است از میسیلیوم، کنیدی و کنیدیوفور. زمستان گذرانی آن روی زخم‌های سرشاخه‌ها و جوانه‌های آلوده است که در بهار با مساعد شدن شرایط جوی، ایجاد کنیدی می‌نماید.

کنیدی ها به وسیله باد و باران پخش شده و روی میوه و سرشاخه‌ها قرار می‌گیرند و چنانچه هوا مرطوب باشد جوانه زده و تولید آلودگی می‌نماید. بنا بر مطالعات ساموئل در سال 1927، آلودگی برگ بادام به طریق نفوذ مستقیم لوله تندشی در کوتیکول اتفاق می‌افتد.

بازتاب و واکنش‌هایی که در برگ در اثر قارچ عامل بیماری درخت بادام اتفاق می‌افتد عبارت است از افزایش اندازه سلول‌ها در مزوفیل سالم مجاور نسج منهدم شده که منجر به انسداد فضاهای بین سلولی و درنتیجه ظهور یک خط لهیدگی و همچنین چوبی شدن لایه‌هایی از سلول‌های داخل این ناحیه می‌گردد.

در این حالت اگر رطوبت زیاد باشد و برگ‌ها نسبتاً جوان، بریدگی اپیدرم در سطح برگ پیدا شده و تیغه‌های بین جدار سلول‌های خارج ناحیه چوبی حل شده و قرص آلوده می‌افتد.

کنترل

در ایران حداقل 4 نوبت سم‌پاشی به شرح زیر توصیه می‌گردد.

1. قبل از بیدار شدن درختان و تورم جوانه‌ها در اواخر زمستان (سم‌پاشی زمستانه) با محلول بردو 3 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
2. بعد از ریختن گلبرگ‌ها (اولین سم‌پاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
3. ۳ و ۴ به فاصله دو هفته از همدیگر (دومین و سومین سم‌پاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار

 آشنایی با بیماری پوسیدگی سفید ریشه درخت بادام

این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط شریف گزارش شده است و در اکثر مناطق میوه کاری کشور وجود دارد ولی در نقاط مرکزی ایران توسعه بیماری بیشتر است. در استان اصفهان به‌خصوص شهرستان نجف آباد به لحاظ وجود مراکز تولید نهال خسارت آن زیاد است. دامنه میزبانی وسیعی دارد که علاوه بر بادام از روی گیلاس، سیب، گلابی، به، زردآلو، پسته، گوجه، هلو، مو، انار، گردو و آلبالو نیز گزارش شده است. اهمیت این بیماری از دو جهت قابل بررسی است.

1. آلوده شدن باغ و از بین رفتن درختان
2. خسارت مادی زیرا علاوه بر این که درختان از بین می‌روند خاک هم آلوده‌شده و نمی‌توان در این زمین درخت کاشت. مگر این که زمین ضدعفونی شود و سپس در آن کشت و کار شود که این کار مشکل و پرهزینه است.

علائم و بیماری

1. زردی برگ درختان و ریزش آن‌ها قبل از فصل خزان طبیعی (خزان زودرس)
2. ریزش گل و میوه به‌طوری‌که پوست تنه درخت به رنگ قهوه‌ای قرمز درمی‌آید.
3. سبز خشک شدن درختان به‌طوری‌که میوه‌های نارس روی آن باقی می‌مانند.
4. برگ‌ها کوچک و به تعداد کم ولی شکوفه‌ها زیادتر، تشکیل میوه‌های کوچک و نارس و خشکیدن سرشاخه‌ها
5. در نهالستان‌ها درختان آلوده به دلیل این که ریشه‌های فرعی ندارند و ریشه‌های اصلی هم آسیب‌دیده‌اند به راحتی از خاک بیرون می‌آیند.
6. در زیر خاک ریشه‌های معین کاملاً از بین رفته و روی قسمت‌های ریشه اصلی، پوشش سفیدرنگی از ریشه‌های قارچ مشاهده می‌شود.

عامل بیماری و زیست شناسی

عامل بیماری پوسیدگی سفید ریشه قارچی است که شکل جنسی آن و شکل غیر جنسی آن Rosellinia necatrix می‌باشد. جنس rosellinia متعلق به رده Ascomycecs راسته Xylariales و خانواده Xylariaceae می‌باشد.

انتشار این بیماری درخت بادام به وسیله رشته‌های میسیلیوم قارچ عامل بیماری از درختان مبتلا به درختان سالم صورت می‌گیرد و تا زمانی که ریشه‌های آلوده به قارچ عامل بیماری زنده هستند. این رشته‌های میسیلیوم قابل‌رؤیت می‌باشند و بعد از مرگ ریشه‌ها میسیلیوم ها ناپدید و به جای آن سختینه ها که به صورت تکه‌های سیاه‌رنگی هستند روی ریشه به وجود می‌آیند و به دنبال آن كورميوم (coremium) که کنیدیوفورهای قهوه‌ای‌رنگ هستند بر روی سختینه ها به وجود می‌آیند.

کنترل

 توصیه‌های شیمیایی

• ضدعفونی ریشه نهال تا محل طوقه قبل از کاشت نهال با فرمول زیر:

بنومیل توپسین ام                                      300 گرم

خاکستر                                                   10 کیلوگرم

پهن الک شده                                            5 کیلوگرم

آب                                                           100 لیتر

•  محلول پاشی درختان بادام که به تازگی آلوده به بیماری شده‌اند. همچنین پاشش قارچ‌کش در ناحیه سایه‌انداز درخت با بنومیل توپسین ام به مقدار 50-30 گرم برای هر درخت آلوده از توسعه بیماری جلوگیری می‌کند.

توصیه‌های زراعی

• از قرار گرفتن طوقه و تنه درخت در زیر خاک باید جلوگیری شود زیرا این عمل باعث ضعف درختان بادام شده و شرایط را برای فعالیت قارچ عامل بیماری فراهم می‌سازد.
• به دلیل اینکه رشته‌های قارچ عامل بیماری توسط آب آبیاری منتقل می‌شود با استفاده از سیستم آبیاری قطره‌ای عامل بیماری توسط آب آبیاری از درختان آلوده به درختان سالم سرایت نمی‌کند.
• ریشه‌کنی درختان آلوده و امحاء آن‌ها در محیطی خارج از باغ.

 بیماری پوسیدگی طوقه درخت بادام و چگونگی جلوگیری از آن

پوسیدگی طوقه از بیماری‌های مهمی است که در باغ‌هایی که درختان آن به‌طور صحیح کاشت نشده‌اند و طوقه آن‌ها در تماس مستقیم با آب می‌باشد خسارت زیادی را موجب می‌شود. درختان مبتلا ابتدا ضعیف و سپس در معرض خشکیدن قرار می‌گیرند. شدت بیماری در مناطقی که آب‌وهوای خنک دارد ازجمله استان چهارمحال بختیاری زیاد است.

علائم بیماری

مانند تمام بیماری‌هایی که ریشه را موردحمله قرار می‌دهند از قبیل پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی قارچ عسلی این بیماری نیز باعث ضعف عمومی، پریدگی رنگ برگ‌ها، ریزش میوه، کوچک ماندن میوه‌ها و خشکیدن سرشاخه‌ها می‌گردد ولی شناسایی آن با مشخصه‌های زیر قابل‌تفکیک می‌باشد.

1. وقتی‌که خاک را پس بزنیم ریشه‌های مویین سیاه‌رنگ و مرده هستند.
2. در ناحیه طوقه (کمی زیر خاک و کمی بالای خاک) پوست را جدا کرده، چوب درخت آلوده کاملاً قهوه‌ای‌رنگ است و از بافت سالم که چوب آن کاملاً سفیدرنگ است قابل تمایز است.
3. چنانچه درختان جوان آلوده گردند در پاییز برگ‌ها ارغوانی و اگر درختان مسن مبتلا گردند در پاییز رنگ زرد پیدا می‌کنند که زردی آن با زردی خزان متفاوت است (زودتر صورت می‌گیرد).
4. در ناحیه طوقه ایجاد زخم می‌کند (canker) و اگر این زخم طوقه درخت را دور بزند قطعاً منجر به مرگ آن می‌شود.

عامل بیماری و زیست شناسی

عامل بیماری پوسیدگی طوقه قارچی است به نام. Phytophthor: SPP

از رده Oomycetes راسته Peronospories خانواده Phythiceae. ریسه بدون دیواره عرضی اسپرانژون ها لیموئی شکل و زئوسپورها در داخل آن قرار دارند و تعداد زئوسپورها 90-40 عدد و به صورت دو تاژکی هستند. زئوسپورها توسط آب آبیاری پراکنده می‌شوند و فقط از طریق زخم وارد می‌گردند چون در موقع شخم زدن ممکن است تنه درخت زخمی شده زئوسپورها به راحتی با تنه درخت تماس پیدا می‌کنند و وارد بافت های گیاه می‌شوند.

کنترل

1. توجه به کاشت صحیح درخت به‌طوری‌که محل پیوند حدود cm 20 بالاتر از خاک باشد. 
2. تراشیدن محل زخم‌ها تا رسیدن به بافت سالم و ضدعفونی نمودن محل برش با محلول بوریتو غليظ (8%) يا ريدومیل 5%
3. خارج کردن درختان آلوده همراه با ریشه‌های آن‌ها
4. هوا دادن اطراف طوقه به وسیله پس زدن خاک مرطوب از اطراف طوقه
5. در آبیاری درختان مخصوصاً در خاک‌های سنگین باید از غرقاب شدن پای درخت خودداری شود و آبیاری به نحوی صورت گیرد که از جمع شدن آب دور طوقه جلوگیری شود برای این منظور بهتر است نهال‌ها روی پشته کاشت شوند و یا دور درخت تشتکی ایجاد نمود تا آب در آن جریان یافته و به طوقه نرسد.

بیماری پوسیدگی قارچ عسلی ریشه بادام و چگونگی خسارت ان

این بیماری درخت بادام در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، خراسان و اصفهان مشاهده دیده است. خسارت آن شدید به‌طوری‌که درختان 5-2 ساله بر اثر حمله این قارچ از بین می‌رود. دامنه میزبانی وسیعی دارد و در ایران تاکنون علاوه بر بادام از روی ریشه درختان آلو، آلبالو، به، سیب، توت، گلابی، زالزالک، گردو، گوجه، گیلاس و مو جمع‌آوری و گزارش شده است.

علائم بیماری

اندام‌های هوائی علائم مشابه پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی طوقه ازجمله ضعف عمومی زردی برگ‌ها و خزان زودرس، ریزش میوه و خشکیدگی سرشاخه‌ها و بالاخره مرگ درختان را نشان می‌دهد ولی علائم مشخصه این بیماری عبارت‌اند از:

1. وجود plaque (پلاک) که عبارت است از ریشه یا میسیلیوم های قارچ عامل که به صورت یک ورقه سفید یا کرمی رنگ بین پوست و چوب در ناحیه طوقه مشاهده می‌شود.
2. روی ریشه‌های آلوده رشته‌ای باریک و قهوه‌ای متمایل به سیاه به نام رایزومورف دیده می‌شود.
3. در فصل پاییز در شرایط مرطوب کلاهک‌های عسلی‌رنگ به صورت دسته‌جمعی و با هم در اطراف درختان آلوده که به آن‌ها Mushroom گفته می‌شود مشاهده می‌شود.

عامل بیماری و زیست شناسی

عامل بیماری پوسیدگی ریشه قارچ عسلی قارچی است به نام Armillaria mellea از رده Basidiomycetes راسته Agaricales خانواده Agaricaceae می‌باشد این قارچ سال‌ها در خاک باقیمانده و انتشار به دو طریق است:

•  در فواصل نزدیک از طریق تماس ریشه‌های آلوده و سالم در فواصل زیاد از طریق انتقال نهال، خاک و آب آبیاری کلاهک‌های قارچ زمانی که درختان مرده و یا نزدیک به مرگ هستند ظاهر می‌شود که مصادف با فصل پاییز است. این اندام به صورت دسته‌ای روی تنه، پایه و یا قسمت طوقه درختان مرده و خشک شده و حتی روی زمین از ریشه‌های آلوده بیرون می‌آید.

کنترل

1. خارج نمودن درختان آلوده همراه با ریشه و خاک اطراف آن و ضدعفونی خاک با آب آهک یا بردو
2. استفاده از قارچ‌کش‌های بنومیل 50% و توپسین ام 70% به مقدار 40 گرم در سایه‌انداز درختان آلوده
3. جلوگیری از پراکنده شدن عامل بیماری درخت بادام هنگام بیرون آوردن درختان آلوده
4. انتخاب نهال‌های سالم و عاری از بیماری (از نهالستان‌های معتبر تهیه گردد)
5. آغشته نمودن ریشه و طوقه نهال‌های بادام با سوسپانسیون قارچ Trichoderma viride. به نظر می‌رسد این قارچ بتواند تا حدودی از شدت خسارت جلوگیری نماید.

قارچ مزبور به وسیله مکانیسم‌های هیپرپارازیتیسم و تولید ترشحات خارجی سلولی و مواد فرار، میسیلیوم و حتی ریزومورف های قارچ A. mellea را موردحمله قرار دهد و بعد از رخنه به درون آن‌ها در آنجا اسپورزائی می‌نماید. مشاهدات نشان می‌دهد که احتمال دارد این قارچ از ریزومورف به‌عنوان مواد غذایی استفاده نماید. 

بررسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (قلب سیاه) درخت بادام

طی سال‌های 76-75 بر اساس نمونه‌برداری‌های متعدد از زوال و مرگ باغ‌های بادام حاشیه زاینده‌رود در استان چهارمحال و بختیاری مشخص گردید که 19% مرگ میر درختان مربوط به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی می‌باشد و خطر گسترش آن نیز وجود دارد. این بیماری از باغ‌های بادام کالیفرنیا نیز گزارش شده است. واریته Nec. plus. ultra نسبت به این بیماری حساس است.

علائم بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام

علائم بیماری به صورت پژمردگی، قلب سیاه، نکروز اوندی و درنهایت زوال و مرگ درختان بادام است که غالباً با گرم شدن هوا شروع و در تابستان به اوج خود می‌رسد.

در گرمای اولیه تابستان برگ‌ها پلاسیده و بسیاری از آنان می‌ریزد و بعضی دیگر به رنگ قهوه‌ای روی درخت باقی می‌ماند و جوانه‌های جدید از بین می‌رود. اگر شاخه‌ای از گیاه بیمار برش داده شود به‌طور آشکار منطقه اوندها که قهوه‌ای شده‌اند جلب نظر می‌نماید.

عامل بیماری و زیست شناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام

عامل بیماری قارچی است به نام Verticillum dahliae از رده Deutromycetes خانواده Monilaceae. قارچ عامل بیماری خاکزی بوده و به صورت میسیلیوم یا اسکلریت در خاک بسر می‌برد.

انتشار بیماری درخت بادام از طریق جریان آب‌وخاک آلوده و یا بقایای گیاهی آلوده و یا توسط باد است. قارچ مولد بیماری مستقیماً از راه ریشه وارد گیاه شده و ازآنجا داخل آوندهای چوبی رفته و به اعضای دیگر گیاه انتقال می‌یابد. موادی که قارچ ترشح می‌نماید سبب اشغال آوندهای چوبی، انسداد آن‌ها و کندی جریان عناصر غذایی جذب شده در گیاه و پژمردگی آن می‌گردد و بدین‌جهت علائم بیماری بروز می‌نماید. هوای خنک بهاری و رطوبت بالای خاک این بیماری را افزایش می‌دهد.

کنترل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام

1. از کاشت محصولات حساس مخصوصاً پنبه، گوجه، هندوانه، خربزه، سیب‌زمینی در زمین انتخابی برای احداث باغ به مدت 3 سال قبل از کاشت نهال خودداری گردد.
2. بیشترین توجه بایستی در انتخاب نهال سالم و عاری از بیماری و سالم بودن خاک زراعی و یا بستر کاشت معطوف گردد.
3. کنترل علف‌های هرز باغ‌های بادام، به دلیل این که تعداد زیادی از علف‌های هرز متداول، میزبان قارچ عامل بیماری می‌باشند.
4. تقویت درختان تا در افزایش تحمل درختان میزبان به عامل بیماری مؤثر می‌باشد.

 بیماری‌های باکتریایی بادام

چگونگی بیماری شانکر باکتریایی درخت بادام

این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط بهار و مجتهدی از اصفهان و چهارمحال و بختیاری گزارش شده است.

در نجف آباد و آذربایجان خسارت این بیماری روی بادام شدید است و ازلحاظ گستردگی این بیماری در تمام دنیا خصوصاً ایالات متحده شیوع دارد. در ایران یکی از بیماری‌های مهم به‌حساب می‌آید و تقریباً جزء بیماری‌های درجه اول درختان میوه هسته‌دار است.

علائم بیماری شانکر

1. شدیدترین خسارت ایجاد شانکر یا زخم روی تنه اصلی و شاخه‌های درجه دوم است. روی شاخه‌های کوچک و جوان هم شانکر وجود دارد ولی خسارت کمتر است اگر به وسیله چاقو زخم را برش دهیم زیر زخم محل زیر پوست کاملاً قهوه‌ای و نکره شده است و بالا و پایین زخم، چوب کاملاً سفید است. شانکر همیشه به سمت پایین و کمتر به سمت بالا می‌رود و تا سطح خاک هم ممکن است برسد ولی هرگز به زیر خاک نمی‌رسد.
2. وجود صمغ‌های فراوان در محل شانکر است که در بهار این صمغ‌ها تازه و بعد در اثر مرور زمان خشک شده و روی زخم باقی می‌ماند.
3. وجود پاجوش‌های فراوان در کنار تنه اصلی درخت زیرا باکتری عامل بیماری باعث می‌شود که تاج درخت خشک شود ولی ریشه‌ها کاملاً سالم باقی بمانند. به‌غیراز این علائم نشانه‌های دیگری ازجمله ضعف عمومی درخت، خشکیدگی سرشاخه‌ها و خشک‌شدگی در یک‌طرف یا یک سمت درخت مشاهده می‌شود.

عامل بیماری و زیست شناسی شانکر

عامل بیماری شانکر باکتریایی، باکتری گرم منفی Pseudomonas syringae از خانواده Pseudomonaceae می‌باشد که معمولاً هوازی است ولی در بعضی شرایط می‌تواند به صورت بی هوازی هم وجود داشته باشد ممکن است یک یا چند تاژک در یکی از قطب ها داشته باشد. زمستان گذرانی معمولاً در محل شانکرها صورت می‌گیرد. گاهی باکتری عامل بیماری می‌تواند مدت‌ها در صمغ زنده باقی بماند. پراکندگی عامل بیماری توسط باد همراه با باران صورت می‌پذیرد. راه‌های اصلی ورود این بیماری درخت بادام به میزبان از محل زخم و روزنه‌ها است؛ اما بیشتر از محل زخم‌های هرس وارد میزبان می‌شود.

کنترل شانکر

مبارزه زراعی

1. جمع‌آوری شاخه‌های آلوده و سوزاندن آن‌ها
2. عدم تماس محل پیوندک با خاک
3. هرس دیرتر از موقع مخصوصاً در اواخر بهار زیرا باران کم شده و بیماری کاهش میابد.

 مبارزه شیمیایی

1. در پاییز با محلول بوردو 2-1.5 درصد و یا اکسی کلرور 5-3 در هزار پس از ریزش حدود 75% برگ‌ها در آبان ماه یا اواسط پاییز.
2. سم‌پاشی پیش بهاره در زمان تورم جوانه‌ها با مخلوط بوردو 1 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار

 بیماری سرطان درختان بادام یا گال طوقه بادام

گال طوقه از بیشتر کشورهای دنیا گزارش شده و گسترش جهانی دارد و بیشتر درختان میوه هسته‌دار به این بیماری درخت بادام مبتلا می‌شوند. هنوز گزارش رسمی از وجود این بیماری در ایران وجود ندارد ولی علائم بیماری در باغ‌های بادام نجف آباد مشاهده گردیده است.

اخیراً در استان خراسان شمالی خسارت آن روی درختان هلو مشاهده شده است. در کالیفرنیا این بیماری روی بادام شیوع دارد. روی درختان مو خسارت این بیماری در چهارمحال و بختیاری و نجف آباد شدید است. تومورهای گال طوقه شباهت‌هایی با غده‌های سرطان انسان و دام دارند.

علائم بیماری گال طوقه بادام

1. رشد غیرعادی ریشه یا تنه نزدیک سطح زمین
2. در حین رشد در سطح گال ها فرورفتگی‌هایی به وجود می‌آید که بعداً بافت خارجی گال ها به علت فساد سلول‌های خارجی، قهوه‌ای تیره و سیاه می‌شود.
3. از مشخصات دیگر این بیماری ایجاد غده‌هایی با اندازه‌های متفاوت است
4. گال ها اول سفید و نرم و به‌تدریج سخت و قهوه‌ای می‌شوند
5. گیاهان آلوده رشد کمتری دارند و برگ‌های آن‌ها کوچک و بی‌رنگ می‌باشند و به‌طورکلی نسبت به شرایط نامساعد جوی به‌خصوص سرمازدگی حساسیت بیشتری دارند.

عامل بیماری و زیست شناسی گال طوقه بادام

عامل بیماری سرطان درختان بادام باکتری Agrobacterium tumefaciens که باکتری گرم منفی و متعلق به خانواده Rhizobiaceae می‌باشد. باکتری عامل بیماری در شرایط متفاوت خاک یافت می‌شوند و برای ورود به داخل میزبان حتماً احتیاج به زخم دارد، این زخم‌ها معمولاً از طریق كاشت روی درختان ایجاد می‌شود و با زخم‌هایی که به وسیله ادوات ایجاد می‌شود بعدازاین که باکتری وارد بافت ها شد به صورت میان سلولی (بین بافتی) فعالیت می‌کند و موجب تحریک سلولی می‌شود و تقسیم سلولی و بزرگ شدن سلول‌ها را به همراه دارد که نهایتاً منجر به ایجاد گال می‌گردد. باکتری‌ها در وسط گال وجود ندارد ولی به صورت بین سلولی در کنار گال ها دیده می‌شوند.

کنترل گال طوقه بادام

1. از کاشت نهال واریته های حساس در باغاتی که آلوده به باکتری است خودداری گردد.
2. بایستی از زخمی‌کردن ریشه و ساقه هنگام عملیات باغی اجتناب نمود زیرا باکتری فقط از طریق زخم‌های نسبتاً تازه وارد می‌شود.
3. آزمایشات نشان داده است که در اثر رنگ کردن گل‌های روی درخت بادام به وسیله الگیتول با استفاده از پنی سیلین روی گال های نرم بریوفیلوم، گال ها تجزیه و ریشه کن می‌شوند.

مبارزه بیولوژیکی-سوش 84 باکتری Agrobacterium radiobacter آنتی بیوتیکی تولید می‌کند که از رشد و فعالیت باکتری A.tumifacians جلوگیری می‌نمایند.

 تشخیص بیماری جارویی بادام و جلوگیری از آن

بیماری جارویی بادام برای اولین بار در سال 1372 در مناطق خفر و میمند در استان فارس مشاهده شد.

این بیماری درخت بادام علاوه بر استان فارس در استان اصفهان در شهرستان‌های نجف آباد و تیران و کرون نیز مشاهده شده است با توجه به زرد شدن و کوچک شدن برگ‌ها و عدم تشکیل میوه در شاخه‌های جارویی و سر خشکیدگی و کوتولگی درختان بادام کاهش چشمگیر محصول مشاهده می‌گردد.

علائم بیماری جارویی بادام

1. رشد تعداد زیادی شاخه باریک با حالت عمودی و به شکل جارو در محل جوانه‌های طوقه و جوانه‌های جانبی تنه و شاخه‌ها
2. کوچک ماندن و زردی برگ‌ها
3. جلو افتادن رشد جوانه‌ها در شاخه‌های جارویی در بهار و تأخیر در توقف رشد آن‌ها در پاییز در مقایسه با شاخه‌های عادی
4. عدم تشکیل میوه در شاخه‌های جارویی و ندرتاً تشکیل میوه‌های کوچک و غیرعادی در شاخه‌های ظاهراً عادی
5. سر خشکیدگی و کوتولگی گیاه – عامل بیماری جارویی بادام در ایران ماهیت شبه فایتوپلاسمایی دارد (Phytoplasma like organism).

کنترل بیماری جارویی بادام

در گلخانه عامل بیماری از طریق پیوندک آلوده به نهال‌های سالم بادام انتقال می‌یابد و علائم مشخص جارویی شدن ظاهر می‌گردد. همچنین با استفاده از سس (Cuscuta campestris) عامل بیماری از نهال‌های مبتلای بادام به گیاه پروانش منتقل و در این گیاه علائم سبز شدن گلبرگ‌ها، برگی شدن اندام‌های گل و زردی و کوتولگی مشاهده شد بنابراین انتقال عامل بیماری با پیوندک و سس انجام می‌گیرد، لذا به‌منظور کنترل بیماری بایستی:

1. از درختان آلوده پیوندک تهیه نشود
2. در مناطق کشت بادام مبادرت به کنترل سس شود.
3. مراقبت و توجه ویژه در زمان تهیه نهال صورت گیرد. نهال سالم و عاری از بیماری از نهالستان‌های معتبر و گواهی شده تهیه شود (مخصوصاً در استان‌هایی که بیماری از آن مناطق گزارش شده است)

بیماری ویروس موزائیک زردی جوانه بادام

این بیماری درخت بادام تاکنون در ایران گزارش نشده است ولی در باغ‌های بادام کالیفرنیا شیوع دارد.

علائم بیماری موزائیک زردی جوانه بادام

1. برگ دهی درختان بادام کم می‌شود
2. رنگ برگ‌ها در بهار زردرنگ می‌گردد
3. پوست میوه سفت و ضخیم می‌گردد
4. بخشی از جوانه بی حس و گلی رنگ می‌شود

بقای عامل بیماری و اثر محيط موزائیک زردی جوانه بادام

این ویروس در درختان میزبان‌های گیاهی یک ساله یا نماتدهای ناقل آن دیده می‌شود.

بیماری گیاهان انگل گلدار بادام

این گیاه گل دار انگل برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 گزارش شده است در ایران تاکنون در نواحی شهمیرزاد، فیروزکوه، دماوند، خوانسار، کاشان، نجف آباد و نطنز روی درختان بادام و گلابی و سیب مشاهده شده است بر اثر حمله این گیاه انگل، درختان ضعیف شده و میوه نمی‌دهند و پس از مدتی شاخه‌های مبتلا خشک می‌گردد.

علائم بیماری انگل گلدار بادام

دارواش دارای برگ‌های همیشه سبز و چرمی بوده و گل‌های نر و ماده آن جدا از هم قرارگرفته‌اند. این بیماری که به صورت کپه‌ای روی شاخه‌های بادام می‌روید، قطر آن حتی به بیش از نیم متر هم می‌رسد. این بیماری درخت بادام  دارای کلروفیل می‌باشد و می‌تواند مواد گلوسیدی در اندام‌های خود تولید نماید ولی فاقد ریشه می‌باشد و آب و مواد معدنی موردنیاز خود را از طریق اندام‌های مکنده از گیاه میزبان جذب می‌نماید اغلب در محل نمو انگل برآمدگی‌هایی به وجود می‌آید.

عامل بیماری و زیست شناسی انگل گلدار بادام

این انگل گیاهی است به نام Viscam album از خانواده Loranthaceae که فقط به درختان حمله می‌کند. بذر آن توسط بعضی از پرندگان انتشار می‌یابد. پرندگان از میوه‌های انگل تغذیه می‌کنند و سپس همراه با مدفوع بذر آن روی سطح شاخه می‌چسبد و بعد از چند ماه جوانه زده و ساقه روییده شده به علت خاصیت فتوتروپیسم منفی به طرف پایین متمایل می‌گردد.

ریشه ابتدایی پس از تماس با ساقه میزبان داخل پوست میزبان شده و سیکل زندگی آن به صورت زیر ادامه می‌یابد.

1. در سال دوم آلات مکنده شکل‌گرفته و در زیر پوست به نمو خود ادامه می‌دهد.
2. در سال سوم دو برگ اولیه ظاهر که جوانه‌ای از بین این دو برگ بیرون می‌آید.
3. در سال چهارم شاخه اولیه شکل می‌گیرد
4. در سال‌های بعد آلات مکنده با نفوذ وارد میزبان شده و با ایجاد انشعاباتی خود را به دسته‌های آوندی متصل نموده و آب و مواد غذایی میزبان را جذب می‌نماید.

کنترل انگل گلدار بادام

1. قطع شاخه‌های حامل دارواش
2. چنانچه انگل روی شاخه نازک میزبان باشد کمی پایین‌تر از محل اتصال را بایستی قطع نمود.
3. چنانچه انگل روی شاخه‌های کلفت میزبان باشد فقط اقدام به حذف انگل باید نمود.
4. پس از رویش مجدد در سال‌های بعد ادامه قطع شاخه‌های حامل دارواش تا چند سال متوالی تا به‌طور کامل کنترل صورت گیرد.

 بیماری گل جالیز چیست؟

این گیاه گلدار بیماری برای اولین بار توسط اسفندیاری سال 1325 گزارش شده است. در سال 1345 بهداد گونه‌ای از آن را در ناحیه مهریز یزد از زیر درختان بادام درحالی‌که ساقه آن روی ریشه درختان مستقر بود جمع‌آوری نمود.

در سال 1376 این گیاه بیماری با جمعیت بالا در باغ‌های بادام حاشیه زاینده‌رود در استان چهارمحال و بختیاری مشاهده و جمع‌آوری گردید و تقریباً در تمام مناطق کشور انتشار دارد. گل جالیز با تغذیه از شیره نباتی میزبان باعث ضعف درختان بادام می‌شود و میزان آلودگی آن تا 72 درصد هم می‌رسد.

علائم بیماری گل جالیز

گل جالیز یک نوع بیماری درخت بادام به صورت ساقه‌های زرد یا ارغوانی که روی ریشه گیاه میزبان مستقر می‌باشد از زیر خاک بیرون می‌آید و در هر محل تعداد آن ممکن است به ده عدد برسد. کپسول‌های محتوای بذر گل جالیز معمولاً 8-6 هفته پس از ظهور کپه‌های گل جالیز تشکیل می‌گردد.

عامل بیماری گل جالیز و زیست شناسی

این بیماری گیاهی است به نام Orobanche nana moe از خانواده Orobanchaceae راسته Solanales. در باغ‌های بادام بروز این بیماری در اوایل اردیبهشت‌ماه شروع به جوانه زدن می‌نماید و پس از 15-10 روز در اطراف طوقه درختان بادام در سطح خاک ساقه‌های آن مشاهده می‌گردد.

از اوایل خردادماه دوره گلدهی و از اوایل تیرماه دوره رسیدگی به بذور شروع می‌کرد و به مجرد این که بذر در شرایط مساعد و در نزدیکی ریشه میزبان قرار گرفت، جوانه زده سپس در محل تماس ساقه‌های جدید زرد یا ارغوانی رنگ از زیر خاک بیرون می‌آید.

به دلیل این که فاقد کلروفیل می‌باشد قادر به تهیه مواد غذایی موردنیاز خود نبوده بنابراین به صورت انگل مطلق بر روی ریشه‌های بادام قرار می‌گیرد و از شیره میزبان تغذیه می‌کند.

کنترل بیماری گل جالیز

•  مبارزه مکانیکی: قبل از آن‌که بوته‌های گل جالیز به گل بروند بایستی آن‌ها را بدون این که به ریشه میزبان آسیب برسد جدا کرده و سوزاند این عمل را باید چندین نوبت تکرار نمود.
• مبارزه بیولوژیکی: یک نوع مگس به نام Phytomiza orobanchia در مزارع  جالیز نجف آباد وجود دارد که در موقع رسیدن تخمدان گل جالیز این مگس اقدام به تخم‌گذاری در داخل آن نموده که پس از تفریخ تخم‌ها لارو آن از محتویات کپسول تغذیه نموده و مانع تشکیل بذر گل جالیز در کپسول آن می‌گردد.
• مبارزه شیمیایی: تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که کاربرد علف کش گلایفوزیت (Round up 41 EC) معادل 300 میلی‌لیتر در هکتار ماده تجارتی به صورت پیش رویشی بر روی درختان بادام در زمان شروع گلدهی بادام می‌تواند موجب کنترل مناسب گل جالیز در این محصول گردد.

بررسی سس درختان بادام

این انگل علاوه بر بیماری درخت بادام به سیب، گلابی، به، پسته و مو نیز خسارت می‌زند و از مشهد و سرخس گزارش شده است. در سرخس شدت آلودگی به حدی زیاد است که تعدادی از درختان را از بین برده است شاخه‌های مبتلا به سس ضعیف و سرانجام باعث خشکیدن درختان می‌گردد.

علائم بیماری سس درختان بادام

این نوع انگل نوعی بیماری دارای ساقه‌های نسبتاً ضخیمی به قطر 3-2 میلیمتر بوده که فاقد برگ بوده و به رنگ زرد متمایل به نارنجی و فاقد کلروفیل است این ساقه‌ها از طریق تشکیل شبکه‌های متراکم به دور اندام‌های هوایی بادام پیچیده و پس از مدت کوتاهی آلات مکنده (هاستوریوم) خود را در داخل بافت میزبان می‌نماید و سرانجام موجب بیماری ضعف و مرگ درختان بادام می‌گردد. گل‌ها درشت و به رنگ بنفش، میوه درشت و کپسول مانند بذرها درشت و حدود 4 میلیمتر قطر دارند.

عامل بیماری و زیست شناسی سس درختان بادام

این انگل گیاهی به نام Cuscuta monogyna vahl از خانواده Cuscutaceae و از راسته Convulvolales که گونه مذکور آن به درختان بادام حمله می‌کند.

تولیدمثل آن از طریق بذر است. بذر سس بعد از رسیدن روی زمین ریخته و اغلب روی زمین جوانه زده و از آن سیستم ریشه‌ای خارج می‌شود و به دنبال آن ساقه‌های زردرنگ ظاهر شده و در تماس با گیاه میزبان به دور آن می‌پیچند و بعد از مدت کوتاهی آلات مکنده خود را در داخل بافت میزبان نموده و از مواد غذایی آن استفاده می‌نماید. چنانچه به گیاه میزبان برخورد نکند با اتمام مواد ذخیره، سس از بین می‌رود.

کنترل سس درختان بادام

مبارزه شیمیایی خاصی تاکنون علیه سس درختان میوه توصیه نشده است.

مبارزه مکانیکی: حذف ساقه‌های سس قبل از به گل نشستن و بذر دادن سس

سوالات رایج کشاورزان

بهترین سم قارچ‌کش درخت بادام کدام است؟

بهترین سم قارچ‌کش بستگی به شرایط و نیازهای خاص کشاورز و بیماری درخت بادام دارد. به‌طورکلی، بنومیل، توپسین ام و کلروتالونیل از محبوب‌ترین سم‌های قارچ‌کش برای درختان بادام هستند. برای انتخاب بهترین گزینه، توصیه می‌شود با مشاور خدمات کشاورزی محلی مشورت کنید.

شیره زدن تنه درخت بادام به چه علت است؟

شیره زدن تنه درخت بادام ممکن است به علت استرس زیست‌محیطی (مانند کمبود آب یا تغییرات دما)، آسیب به تنه (مثل خراشیدگی توسط حیوانات یا عفونت‌های قارچی)، عوامل ژنتیکی یا تنظیم نموی درخت رخ دهد.

علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام چیست؟

علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام ممکن است به عوامل متعددی برگردد، ازجمله افت عمیق دما، کمبود آب، عفونت‌های قارچی یا باکتریایی، آفت‌های گیاهی و عوامل خارجی مانند آلودگی هوا یا اشعه‌ی ماوراءبنفش. برای تشخیص دقیق علت، نیاز به مشاوره با کشاورز یا متخصص درختان دارید تا اقدامات مناسب انجام شود.

درمان قارچ درخت بادام چگونه است؟

برای درمان قارچ درخت بادام، مراعات مراحل زیر و اقدامات مناسب لازم است:

1. تشخیص: ابتدا باید مطمئن شوید که درخت واقعاً تحت تأثیر عفونت قارچی است. این ممکن است نیاز به مشاوره یک کشاورز یا متخصص درختان داشته باشد.
2. برش بخش‌های آلوده: قسمت‌های آلوده به قارچ باید از درخت بریده شوند و به‌دقت از باغ خارج شوند تا عفونت به سایر بخش‌های درخت منتقل نشود.
3. تخریب برگ‌های آلوده: برگ‌های آلوده باید با دقت از بین بروند تا قارچ از بین برود.
4. مدیریت آبیاری: کنترل مقدار و زمان آبیاری می‌تواند کمک کند. اطمینان حاصل کنید که زمین اطراف درخت خوب زهکشی شده و آب نباید بر روی ساقه بماند، زیرا این ممکن است عفونت را تشدید کند.
5. استفاده از محصولات قارچ‌کش: در صورت لزوم، می‌توانید از محصولات ضد قارچ مورد تأیید متخصصین گیاهان استفاده کنید. از محصولات مورد تأیید و به‌دقت دنبال دستورالعمل‌های روی بسته‌بندی آن‌ها را دنبال کنید.
6. مراقبت و نظارت مداوم: برای جلوگیری از بازگشت عفونت، درخت بادام را به‌طور دوره‌ای نظارت کرده و اقدامات پیشگیری انجام دهید.
7. اصلاح شرایط زیست‌محیطی: در صورت امکان، عوامل محیطی مانند تهویه مناسب و اختلاف مناسب دما را بهینه کنید تا شرایط برای رشد قارچ‌ها سخت‌تر شود.

توجه داشته باشید که نوع قارچ و شدت عفونت ممکن است به درمان موردنیاز و موفقیت آن تأثیر بگذارد. برای مشکلات شدیدتر و در مواقعی که برخورد با عفونت قارچی دشوار است، بهتر است با یک کشاورز ماهر یا متخصص درختان مشورت کنید.

انواع سم درخت بادام

درختان بادام ممکن است تحت تأثیر انواع مختلفی از سموم و آفت‌کش‌ها قرار بگیرند. انتخاب و استفاده از سموم باید با دقت و با رعایت دستورالعمل‌های مشخص انجام شود و توجه به محیط‌زیست و سلامتی انسان‌ها حائز اهمیت است. برخی انواع سموم معمولاً برای کنترل آفات و بیماری درخت بادام مورداستفاده قرار می‌گیرند، این عبارت‌اند از:

1. سموم ضد آفات: برای کنترل آفاتی مانند کرم‌ها، پروانه‌ها و سایر حشرات ممکن است از سموم ضد آفات مختلفی استفاده شود. این سموم معمولاً شامل انواع مختلفی از پایه‌های شیمیایی هستند که بر اساس نوع آفت و مقدار آلودگی مورداستفاده قرار می‌گیرند.
2. سموم ضدعفونی‌کننده: برای کنترل بیماری‌های قارچی و باکتریایی درخت بادام، سموم ضدعفونی‌کننده مانند محلول‌های مسی و سولفور استفاده می‌شود.
3. سموم ضد علف‌های هرز: در مواجهه با علف‌های هرز که ممکن است رشد درخت بادام را مختل کنند، از سموم ضد علف‌های هرز استفاده می‌شود. این سموم معمولاً به‌عنوان علف‌کش‌ها شناخته می‌شوند.

سم شته درخت بادام چیست؟

برای کنترل شته سبز بادام، بلافاصله بعد از ریختن گلبرگ‌ها وقتی‌که برگ‌ها هنوز پیچیده نشده‌اند، معمولاً از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان استفاده می‌شود. درصورتی‌که سم‌پاشی با تأخیر صورت گیرد و برگ‌ها پیچیده شده باشند، می‌توان از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار، یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و همچنین پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده کرد.

جدول شماره 5-2- شرایط محیطی اپتیمم برای رشد و نمو مطلوب و تولید محصول اقتصادی درختان بادام.

ارتفاع از سطح دریا	خاک مناسب	میزان نفوذ ریشه در خاک	عمق خاک مورد نیاز	سطح آب	شیب مناسب زمین	PHمناسب	درصد کاهش محصول براساس میزان شوری میکروموس بر سانتی متر در 25 درجه سانتی گراد
							در محلول خاک			در آبیاری
							1.5	2	3	1	1.4	1.9
220-120	زمین های سبک متوسط شنی رسی و لومی	250-60	150<	250<	40-10	شرایط خنثی 8-7	5%	10%	25%	0%	10%	25%

ادامه جدول 5-2-

صفر گیاهی بادام(سانتی گراد)	حداقل دمای قابل تحمل (سانتی گراد)	حداکثر دمای قابل تحمل(سانتی گراد)	مقدار حرارت مورد نیاز زیر 7 درجه سانتی گراد	متوسط درجه حرارت مورد نیاز (سانتی گراد)		تعداد ساعت تابش خورشید در سال	مقدار آب مورد نیاز برای یک هکتار بادام کاری (متر مکعب)		میزان آهک قابل تحمل
				در فصل رشد	در سال		کرتی	قطره ای
4.5+	25-	40+	800- 100ساعت	25-20	18-15	2500-2000ساعت	8000-6000	4000-3000	تا40 %آهک فعال خاک

 

[product_category category = “18158” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

آفتابگردان با گل‌های بزرگ و خیره‌کننده‌اش نه‌تنها یکی از زیباترین گیاهان طبیعت است بلکه محصولاتی ارزشمند مانند روغن و دانه را نیز در اختیار انسان‌ها قرار می‌دهد.

این گیاه از دیرباز توجه کشاورزان و دانشمندان را به خود جلب کرده است؛ اما مانند هر گیاه دیگری آفتابگردان نیز با تهدیدات و چالش‌هایی روبرو است.

آفات و بیماری آفتابگردان از چالش‌هایی هستند که رشد و سلامت آفتابگردان را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

در این مقاله قصد داریم تا نگاهی عمیق و تخصصی به بیماری‌ آفتابگردان بیندازیم؛ علل آن‌ها را بررسی کنیم و راه‌های مقابله با آن‌ها را پیش روی شما قرار دهیم.

اگر مایلید بیشتر در مورد آفت و بیماری آفتابگردان بدانید؛ با ما همراه باشید.

بیماری آفتابگردان

در هنگام رشد و پرورش این گیاه گاهی دچار بیماری و آفت می‌شود که باید هرچه سریعتر درمان شود.

از جمله این بیماری‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سفیدک داخلی

بیماری سفیدک داخلی آفتابگردان (Sunflower Downy Mildew) یک بیماری قارچی است که از طریق بذر و خاک آلوده به گیاه منتقل و سپس گیاه را بیمار می‌کند.

علائم بیماری قارچی سفیدک داخلی

در زیر برخی از علائم و نشانه‌های مربوط به این بیماری آفتابگردان آورده شده است.

۱- ایجاد حالت موزائیکی روی برگ‌ها

2-کوتولگی و کوتاه شدن برگ اندازه برگ‌ها

3- قهوه‌ای شدن آوندها

4- پیدایش پوشش کرکی سفید در پشت برگ‌ها (در شرایط مرطوب)

5- ضخیم تر شدن ساقه

6- در حالت عادی این گیاه سر به زیر است؛ اما زمانی که آلوده می‌شود تغییر رفتار می‌دهد یعنی طبق کوچکتر شده و به سمت بالا برمی‌گردد.

به این حالت ژئوتروپیسم منفی نیز می‌گویند؛ زیرا گیاه در این حالت گرایش به سمت پایین را از دست می‌دهد و ریشه‌هایش قهوه‌ای رنگ و شکننده می‌شوند.

آلودگی در اول فصول خنک و مرطوب بیشتر دیده می‌شود. (در مناطق گرمسیر، بیماری دیده نشده است)

روش مبارزه با بیماری سفیدک

ضدعفونی بذر توسط قارچ‌کش‌های مناسب

حذف گیاهان آلوده و سوزاندن آن‌ها

استفاده از ارقام مقاوم و بذر سالم

کاشت زود هنگام

زنگ آفتابگردان

عامل این بیماری آفتابگردان قارچ Puccinia helianthi است.

این بیماری بسیار شایع است و تنها بر روی آفتابگردان و مناطق مرطوب دیده می‌شود.

نشانه‌های بیماری زنگ

1- بر روی برگ گیاه نقطه‌های قهوه 2 ای و مشکی رنگی دیده می‌شود.

2- با نامساعدتر شدن شرایط محیطی و مسن‌تر شدن میزبان، تلیوم‌ها تشکیل و شدت آسیب بیشتر می‌شود.

روش مبارزه با بیماری زنگ آفتابگردان

ارقام مقاوم

انجام هراکشت

سوزاندن و یا از بین بردن گیاهان آلوده

بیماری لکه موجی آفتابگردان

بیماری لکه موجی (Target Spot) یکی دیگر از بیماری‌های قارچی است که با لکه‌های قهوه‌ای حاشیه زرد پدیدار می‌شود. در ادامه برخی نکات در مورد این بیماری را مطالعه می‌کنیم:

1-ایجاد لکه های موجدار (متحدالمرکز) که دارای نوار زرد رنگ در اطراف این لكه هستند.

(در شرایط خشک نیز امکان ایجاد لکه های موجدار روی برگها وجود دارد؛ ولی از آنجایی که آلترناریا برای گسترش و تولید به رطوبت زیادی نیاز دارد؛ بنابراین در مناطق خشک این لکه ها را می توان به حساب نیش حشرات گذاشت.)

۲- چون قارچ بذرزاد می‌شود، می‌تواند به برگ لپه‌ها (کوتیلدون) حمله کند و باعث گیاهچه شود از این نظر امکان اشتباه گرفتن این عارضه با بیماریهای خاکزاد مرگ گیاهچه وجود دارد.

۳- علت متحدالمرکز بودن لکه ها، متناوب بودن دوره های اسپوردهی قارچ در شب و روز است.

۴- در آلودگی شدید (در مناطق گرم و مرطوب) برگها ریزش می‌کند و دمبرگ نیز آلوده می‌شود.

۵- قارچ با حمله به ساقه باعث شکستگی ساقه می‌شود.

۶- علائم بیماری معمولاً دیر دیده می‌شود (در گیاه بالغ در زمان گلدهی، علائم دیده می‌شود)

روش مبارزه با این بیماری آفتابگردان

استفاده از ارقام مقاوم و متحمل، بذر سالم و ضدعفونی بذر

محلول پاشی توسط دی تیوکارباماتها (زینب، مانيب و مانکوزب)

از بین بردن بقایای گیاه آلوده

پوسیدگی زغالی آفتابگردان

عامل این بیماری Sunflower Charcoal Rot یک قارچ است که در شرایط خشک و گرم فعال‌تر است و می‌تواند بسیاری از گیاهان زراعی دیگر را نیز آلوده کند.

علائم بیماری شامل پوسیدگی برگ‌ها، ساقه‌ها و ریشه‌هاست.

بر روی قسمت‌های مبتلا به این بیماری اغلب می‌توانید خوراک‌های سیاه رنگ (اسکلروت‌های کوچک قارچ) را مشاهده کنید.

این اسکلروت‌ها در خاک به مدت طولانی می‌توانند زنده بمانند و منبعی برای عفونت‌های آینده باشند.

بیماری شانکر ساقه آفتابگردان

این بیماری آفتابگردان (Stem Canker) سبب ایجاد شانکر بر روی گیاه می‌شود؛ شانکر همان لکه‌های قهوه‌ای رنگ بر روی ساقه هستند.

در این حالت دانه‌های گیاه به‌صورت کامل رشد نکرده و در برخی موارد پوک می‌شوند؛ از این رو دانه های بی‌کیفیتی تولید می‌شوند که برای جوانه زنی نیز مناسب نیستند.

عامل بیماری دارای پیکنید با دو نوع کنیدی C و B که کنیدی تخم مرغی و کنیدی نخی شکل است. (این قارچ دارای دو نوع اسپور عفونی است)

درمان شانکر

با کودهای حاوی مواد مغذی این گیاه را تقویت کنید.

تا چند سانتی متر زیر شاخه‌های آلوده را قطع کرده و بسوزانید.

بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی طوقه و ریشه آفتابگردان

دراین بیماری آفتابگردان قارچ وارد طوقه گیاه می‌شود و سبب پوسیدگی و پوکی ساقه و طبق می‌شود.

برای درمان و ریشه کن کردن این بیماری بهتر است نقاط آلوده گیاه را از بین ببرید و سعی کنید نمونه مقاوم را کشت دهید.

علت پوسیدگی ریشه آفتابگردان

پوسیدگی ریشه درختان می‌تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیافتد.

ازجمله عوامل پوسیدگی ریشه آفتابگردان

قارچ‌های مختلفی مانند Phytophthora، Armillaria، Rhizoctonia و Fusarium که در خاک‌های بیش ازحد مرطوب فعالیت دارند.

خاک‌های فقیر و بدون مواد ارگانیک و معدنی

آفاتی مانند نماتدها

فاکتورهای استرس‌زا نظیر خشکی شدید و آسیب‌های فیزیکی

برای جلوگیری از این بیماری آفتابگردان باید از کاشت در خاک‌های غیر مناسب و آبیاری زیاد خودداری کنید.

قارچ کش برای آفتابگردان

در کشاورزی استفاده از قارچ‌کش‌ها برای مقابله با بیماری‌های قارچی آفتابگردان رایج است.

 انتخاب قارچ‌کش مناسب بستگی به نوع قارچ و بیماری مورد نظر دارد.

بهتر است با متخصصین کود و سم برای انتخاب قارچ کش مناسب مشورت کنید.

علت پوک شدن تخمه آفتابگردان

پوک شدن تخمه آفتابگردان می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد؛ مانند کم‌آبی، کمبود مواد مغذی مخصوصاً نیتروژن، فسفر و پتاسیم، آفات و بیماری‌ها، شرایط آب و هوایی نامناسب، بی‌توازن هورمونی، زمان برداشت نامناسب (قبل از رسیدن کامل نباید برداشت شوند).

علت زرد شدن برگ آفتابگردان

زرد شدن برگ‌های آفتابگردان می‌تواند ناشی از دلایل مختلفی باشد.

در زیر به برخی از این دلایل اشاره‌شده است:

کمبود مواد مغذی

زرد شدن برگ‌ها ممکن است ناشی از کمبود عناصر معدنی مانند نیتروژن، آهن یا سایر عناصر باشد.

برای رفع این مشکل می‌توانید با کود‌های مناسب گیاه را کود دهی کنید و مانع از به وجود آمدن بیماری آفتابگردان شوید.

آبیاری نامناسب

کم‌آبی و آبیاری بیش‌از‌حد می‌تواند باعث زرد شدن برگ‌ها شود.

بیماری‌ها

برخی بیماری‌ها مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها یا قارچ‌ها سبب زرد شدن برگ‌ها می‌شوند.

آفات

حشرات مکنده مانند شته‌ها یا کنه‌ها نیز می‌توانند عامل این بیماری آفتابگردان باشند.

شرایط محیطی

دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین و تغییرات ناگهانی در دما سبب استرس در گیاه و درنتیجه زرد شدن برگ‌ها می‌شوند.

تنش‌های فیزیولوژیک

برخی تنش‌های فیزیولوژیکی مانند تنش نوری یا تنش‌های هورمونی نیز سبب این عارضه می‌شوند.

وضعیت خاک

PH نامناسب خاک، آلودگی به نمک یا شرایط خفگی ریشه (کمبود اکسیژن) نیز منجر به زرد شدن و پژمرده شدن برگ‌ها می‌شوند.

علت خم شدن گل آفتابگردان

گل آفتابگردان معمولاً به سمت نور میل می‌کند یعنی به سمت آفتاب.

این رفتار به نام فتوتروپیسم یا نورگرایی شناخته می‌شود؛ اما اگر گل آفتابگردان خم یا افتاده شود، چندین علت دارد:

کم‌آبی

گل آفتابگردان برای رشد مناسب نیاز به مقدار مناسبی آب دارد.

کم‌آبی می‌تواند باعث افتادگی یا خم شدن گل شود.

بیماری‌های قارچی

همان‌طور که در بالا اشاره کردیم، بیماری‌های قارچی از انواع بیماری آفتابگردان هستند و ‌می‌توانند باعث ضعف در ساقه و درنتیجه خم شدن گل شوند.

آفات

برخی آفات سبب بیماری آفتابگردان و خم شدن آن می‌شوند؛ مانند کرم آفتابگردان.

وزن گل

زمانی که دانه‌های آفتابگردان رشد می‌کنند و گل سنگین می‌شود؛ ممکن است گل به دلیل وزن زیاد خود خم شود.

عوامل فیزیکی

وزش بادهای شدید یا آسیب‌های فیزیکی دیگر می‌تواند باعث خم شدن گل آفتابگردان شود.

مشکلات نوری

گل آفتابگردان در نور مستقیم رشد بهتری دارد.

اگر در محیطی با نورکم یا نامناسب قرار گیرد ممکن است به دنبال نور بگردد و این امر به خم شدن آن منجر شود.

برای رفع این مشکلات باید به شرایط رشد گیاه توجه کرد؛ مثلاً آبیاری مناسب انجام داد، از بیماری‌ها و آفات محافظت کرد.

چرا برگ‌های آفتابگردان می‌سوزند؟

اگر محلول‌های آفت‌کش یا کود با دوز بالا یا در شرایط نامناسبی (مانند دمای بسیار بالا) به گیاهان پاشیده شود، می‌تواند باعث سوزش یا آسیب به برگ‌ها شود.

تنش آبی

آبیاری بیش‌ازحد یا کم‌آبی می‌تواند باعث آسیب به برگ‌ها و سوزاندن آن‌ها شود.

تنش حرارتی

دماهای بسیار بالا یا تغییرات ناگهانی در دما می‌تواند باعث سوزش برگ‌ها شود.

تنش نوری

تابش مستقیم و بسیار قوی نور خورشید می‌تواند باعث سوزاندن پوسته برگ‌ها شود، به‌ویژه در گیاهانی که به‌تازگی از محیط سایه به محیط آفتابی منتقل‌شده‌اند.

سوزش ناشی از نمک

خاک‌های با سطح نمک بالا یا آبیاری با آب‌شور سبب سوزش لبه‌های برگ‌ها می‌شود.

سوزش ناشی از pH نامناسب خاک

PH بسیار اسیدی یا بسیار قلیایی خاک می‌تواند تغییراتی در جذب عناصر معدنی گیاه ایجاد کند و درنتیجه به برگ‌ها آسیب برساند.

علت سوراخ شدن برگ آفتابگردان

این بیماری آفتابگردان چندین علت دارد که در ادامه به آن‌ها می‌‌پردازیم:

آفات حشراتی

برخی حشرات به‌ویژه آلودگی‌هایی مانند سن خراطی، کرم برگ‌خوار و دیگر حشرات می‌توانند سوراخ‌هایی در برگ‌ها ایجاد کنند.

بیماری‌های قارچی

بعضی از بیماری‌های قارچی سبب ظاهر شدن لکه‌هایی روی برگ‌ها می‌شوند که پس از مرگ بافت در این قسمت لکه‌ها به‌صورت سوراخی در برگ دیده می‌شوند.

تنش‌های محیطی

برخی تنش‌های محیطی مانند سرمازدگی، سوختگی ناشی از آفتاب یا آسیب ناشی از باران یخ می‌تواند به برگ آسیب بزند و باعث ایجاد سوراخ یا آسیب‌های مشابه شود.

آفات آفتابگردان

آفات آفتابگردان بسیار زیادند در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

شته

شته حشره‌ای است که قادراست بیش از هر آفت دیگری به آفتابگردان آسیب برساند؛ شته با سوراخ کردن گیاه از شیره آن می‌مکد و آسیب جدی به گیاه می‌رساند.

استامی پراید سمی است که به میزان0/2 تا 0/3 کیلو در هکتار و سم کنفیدور با میزان 0.5 در هزار لیتر آب در زمان شروع فعالیت آفت استفاده می‌شود.

کرم برگ‌خوار

کرم برگ‌خوار یا میوه‌خوار از دیگر آفات آفتابگردان است؛ این کرم‌ها اغلب بر روی برگ‌ها غذا می‌خورند و آن‌ها را سوراخ‌ می‌کنند.

بهترین سم برای آفت کرم برگ‌خوار آفتابگردان سم فوزالن ( زولن) است که میزان مصرف آن 2 لیتر در هکتار و در آغاز خروج لارو از تخم است.

کرم طوقه بُر

لارو‌های این کرم از برگ آفتابگردان تغذیه می‌کنند و پس از مدتی با سوراخ کردن و قطع کردن اندام‌های هوایی گیاه سبب آسیب به آن می‌شوند.

سم دیازینون برای از بین بردن این حشره کاربردی است و به میزان 1/5 تا 2 لیتر در هکتار استفاده می‌شود.

توجه داشته باشید که این مقادیر به صورت کلی هستند و بهتر است برای انتخاب سم مناسب و مقدار آن با یک کارشناس کود و سم مشورت کنید.

کارشناسان کود و سم ما می‌توانند به شما در حل این عارضه کمک کنند.

شماره تماس:09916924189

کلام آخر

آفتابگردان یکی از مهم‌ترین گیاهان زراعی در سراسر دنیا است؛ اما مانند بسیاری از گیاهان دیگر با تهدیدات زیستی مواجه است.

قارچ‌ها، آفات و شرایط نامساعد محیطی می‌توانند سلامت و عملکرد این گیاه را به خطر انداخته و سبب بیماری آفتابگردان می‌شوند.

برای درمان عارضه‌های آفتابگردان می‌توانید از انواع قارچ کش‌ها و سموم استفاده کنید.

مشورت با کارشناسان کود و سم به شما در انتخاب بهترین راه‌های پیشگیری و درمان کمک می‌کند.

امیدواریم در این مقاله از مجله پسته رفسنجان شناخت بهتری از آفات و بیماری آفتابگردان پیدا کرده باشید.

[product_category cat_id=”2″]