گوجه فرنگی با نام علمی “Solanum lycopersicum” یکی از محصولات کشاورزی مهم و پرمصرف در سراسر جهان است که هم به عنوان یک ماده غذایی ارزشمند و هم به عنوان یک اجزاء اصلی در تهیهی غذاها و آشپزی مورد استفاده قرار میگیرد.
دربارهٔ کاشت، پرورش و بهرهبرداری از گوجه فرنگی تحقیقات و مقالات زیادی نوشته شده است؛ اما چگونگی کاشت این محصول بهگونهای که بتوان بیشترین بهرهبرداری را از آن داشت، همواره یکی از مسائل مطرح در این زمینه محسوب میشود.
در این مقاله قصد داریم تا با معرفی اصول پایه و روشهای کاشت مؤثر، شما را با فرآیند بهینهسازی کاشت گوجه فرنگی آشنا کنیم.
ما در این مقاله به شما نحوه کاشت گوجه فرنگی و بهرهبرداری از آن را آموزش میدهیم، با ما همراه باشید.
نحوه کاشت گوجه فرنگی
گوجه فرنگی (Tomato) یکی از محبوبترین محصولات کشاورزی است که دو الگوی رشد دارد: محدود و نامحدود.
در رشد محدود، گوجه فرنگی به اندازه معینی رشد میکند و پس از رسیدن به آن اندازه، رشد آن متوقف میشود.
این الگو برای تولید سریع محصول در یک دوره کوتاه مناسب است و معمولاً در فضاهای کوچک به این منظور استفاده میشود.
از طرفی در الگوی رشد نامحدود گوجه فرنگی بدون محدودیت رشد خود را ادامه میدهد تا زمانی که شرایط محیطی مانند سرما گیاه را متوقف کند.
این نوع گوجهها نیاز به فضای بیشتری دارند و مراقبتهای خاصی نیاز دارند تا از پراکنده شدن آنها جلوگیری شود.
برای کاشت گوجه فرنگی چندین روش وجود دارد.
میتوان از بذرهای خشک شده، دانههای تازه جداشده از گوجهها یا حتی نشاءهای آماده استفاده کرد.
اگر قصد دارید خودتان دانهها را جمعآوری کنید، توجه داشته باشید که بذر گوجههایی را بکارید که قابلیت رشد و تکثیر را داشته باشند؛ زیرا بذر گوجههای پیوندی ممکن است نتایج دلخواهی ندهند.
کاشت گوجه در زمین
کاشت گوجه فرنگی
بذر گیری از گوجه فرنگی یکی از روشهایی است که به باغداران امکان میدهد تا نژادهای موردعلاقه خود را برای فصلهای آینده ذخیره کنند.
برای بذر گیری از گوجه فرنگی ابتدا باید یک یا چند گوجه از نوع موردنظر که بهطور کامل رسیده باشد را انتخاب کنید.
پس از انتخاب گوجه آن را برش دهید و بذرهای داخل آن را بهآرامی بیرون بیاورید.
بذرهای جداشده را روی یک دستمال کاغذی یا صفحهای مسطح قرار دهید تا خشک شوند.
خشککردن بذرها ممکن است چند روز طول بکشد؛ ازاینرو به آنها فرصت دهید تا بهطور کامل خشک شوند؛ پس از خشک شدن بذرها را در یک پاکت یا ظرف با درپوش و تا زمان کاشت در فصل بعد، در محل خنک و خشک نگهداری کنید.
روش کاشت گوجه فرنگی در باغچه و زمین
نحوه کاشت گوجه فرنگی در زمین و باغچه به روش اصولی یکی از مراحل مهم برای دستیابی به محصول باکیفیت است.
در اینجا مراحل اصلی کاشت گوجه فرنگی در زمین و شرایط موردنیاز آن را شرح میدهیم:
آمادهسازی زمین: قبل از کاشت گوجه زمین موردنظر را به خوبی آمادهسازی کنید؛ این کار به تهویه خاک و جلوگیری از تشکیل خشکیها کمک میکند.
انتخاب موقعیت مناسب: گوجه فرنگی به نور خورشید زیادی نیاز دارد؛ بنابراین باید آن را در یک مکانی که حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور خورشید دریافت کند، بکارید.
فاصلهگذاری: فواصل کاشت در گیاه گوجه فرنگی بسته به نوع کشت، شرایط محیطی و نوع گوجه فرنگی متغیر است. بذور گوجه فرنگی باید بافاصله حدود ۶۰ سانتیمتر از هم کاشته شوند تا فضای کافی برای رشد داشته باشند.
آبیاری: پس از کاشت زمین را به خوبی آبیاری کنید؛ گوجه فرنگی به آبیاری منظم نیاز دارد؛ اما باید از آبرفت خیلی زیاد خودداری کرد تا ریشهها فاسد نشوند.
آمادهسازی بذر: برخی از باغداران ترجیح میدهند تا بذر گوجه فرنگی را قبل از کاشت برای چند ساعت در آب معمولی یا گرم قرار دهند تا روند جوانه زنی تسریع شود.
حفر چاله: میتوان از یک چوب کوچک یا ابزار خاصی که برای ایجاد سوراخ در خاک به منظور کاشت بذر طراحی شده است، استفاده کرد، چالههایی به عمق حدود 1 تا 1.5 سانتیمتر در زمین حفر کنید.
قرار دادن بذر: هر بذر گوجه فرنگی را در یک چاله قرار دهید و اگر بذرهایی دارید که جوانه زدهاند، مطمئن شوید که جوانه به سمت بالا است.
پوشاندن بذر: بذر را با خاک پوشانده و خاک را کمی فشار دهید تا با خاک تماس بیشتری داشته باشد.
آبیاری اولیه: پس از کاشت بلافاصله زمین را آبیاری کنید تا بذر در محیط مرطوب قرار گیرد.
پوشش با پلاستیک یا پارچه: در مناطقی با شرایط سرد، زمین کاشت شده را با یک پوشش پلاستیک یا پارچه نازک پوشانده و از سرمای شب محافظت کنید.
کاشت گوجه در گلدان
کاشت گوجه فرنگی در گلدان مخصوص افرادی است که فضای محدودی دارند یا در آپارتمان زندگی میکنند.
در ادامه مراحل کاشت را میآوریم:
انتخاب گلدان مناسب
گلدانی با حداقل قطر ۳۰ سانتیمتر و دارای سوراخهای زهکشی در کف آن انتخاب کنید.
ازآنجاکه گوجه فرنگی ریشههای قوی و عمیقی دارد، گلدان باید به اندازه کافی عمیق باشد.
پر کردن گلدان با خاک مناسب
از ترکیب خاک باغچه و کمپوست برای پر کردن گلدان استفاده کرده و اطمینان حاصل کنید که خاک زهکشی شده باشد.
کاشت بذر یا نشاء
اگر از بذر استفاده میکنید، ۲ تا ۳ دانه بذر را در مرکز گلدان بکارید و با ۱-۲ سانتیمتر خاک پوشانده و فشار دهید.
نشاء گوجه فرنگی همان نهال گوجه است که پس از کاشت بذر رشد کرده است؛ برخی برای کاشت گوجه از نشاء آن استفاده میکنند.
اگر از نشاء استفاده میکنید، آن را بهآرامی در خاک قرار دهید و اطراف آن را با خاک بپوشانید.
آبیاری اولیه
پس از کاشت گوجه فرنگی گلدان را به خوبی آبیاری کنید تا خاک گلدان خیس شود و آب به بذرها نیز برسد و سپس تا زمان جوانه زدن بذرها خاک را مرطوب نگه دارید و بعد از سبز شدن بذرها هر زمان که خاک گلدان خشک شد آن را مجدداً آبیاری کنید.
گلدان را در مکانی قرار دهید که حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور آفتاب دریافت کند.
کاشت گوجه در گلدان
نشاء را چگونه از گلدان به باغچه یا زمین منتقل کنیم؟
انتقال نشاء از گلدان به باغچه یا زمین مرحلهای حساس است که باید با دقت انجام شود.
برای این کار ابتدا اطمینان حاصل کنید که دمای هوا مناسب است و خطر یخزدگی وجود نداشته باشد.
قبل از انتقال، نشاءها را به مدت چند روز به شرایط خارجی واقعی عادت دهید؛ ازاینرو میتوانید نشاءها را هر روز به مدت چند ساعت در فضای باز قرار دهید و زمان آن را روز به روز افزایش دهید تا بهتدریج به شرایط خارجی عادت کنند.
هنگامی که نشاءها آماده شدند، یک چاله عمیق در زمین حفر کنید و نشاء را بهآرامی از گلدان بیرون آورده و در چاله قرار دهید؛ سپس با خاک پوشانده و آبیاری کافی انجام دهید تا نشاء در محل جدید خود به راحتی جوانهزنی و رشد کند.
آسانترین روش کاشت گوجه فرنگی کدام است؟
کاشت نشاء گوجه فرنگی به دلیل پرورش در محیطهای کنترلشده، خطر کمتری از آفات و بیماریها دارد و نتیجه سریعتر و مطمئنتری را در برداشت ارائه میدهد.
با کاشت نشاء گوجه فرنگی اطمینان بیشتری نسبت به رشد و نژاد گیاه حاصل میشود.
در نهایت، انتخاب بین کاشت نشا یا بذر به نیازها و شرایط شما بستگی دارد. اگر شما در یک منطقه با فصل کوتاه رشد زندگی میکنید، استفاده از نشا ممکن است گزینه بهتری باشد. اما اگر به دنبال تنوع بیشتری هستید و زمان کافی برای مراقبت از گیاه در مراحل اولیه دارید، کاشت بذر میتواند گزینه مناسبی باشد.
بهترین زمان برای کاشت گوجه فرنگی با آغاز بهار و پسازاینکه احتمال یخزدگی و سرمای شدید به اتمام رسید، میباشد.
گوجه فرنگی به عنوان یک گیاه گرمسیری به دماهای نسبتاً گرم برای رشد نیاز دارد؛ بنابراین وقتی خاک بهطور پایدار دمایی بالاتر از ۱۵ درجه سلسیوس داشته باشد، شرایط مساعدی برای جوانهزنی بذر و رشد نشاء فراهم میشود.
در مناطقی با آب و هوای متغیر، ممکن است لازم باشد تا نزدیک به اواسط بهار منتظر بمانید تا مطمئن شوید خطر سرما گذشته است یا نه.
در کل، همیشه بهتر است با توجه به شرایط آب و هوایی منطقهی خود و پیشبینیهای هواشناسی، تصمیم به کاشت گوجه فرنگی بگیرید.
گیاه گوجه
کلام آخر
نحوه کاشت گوجه فرنگی همانطور که در بالا اشاره کردیم؛ با دو روش کاشت بذر و کاشت نشاء گوجه فرنگی امکان پذیر است.
میتوانید با استفاده از هر دو روش بالا گوجه را در گلدان و یا باغچه منزل خود پرورش دهید.
امیدواریم با خواندن این مقاله از مجله پسته رفسنجان کاشت این گیاه را به خوبی یاد گرفته باشید.
گوجه فرنگی یکی از میوههایی است که علاوه بر خوشمزه بودن و طعم فریبندهاش، دارای خواص بسیاری برای سلامتی بدن است.
این میوه که از خانواده گوجه سبز و بادمجان میآید، خواص و ارزشهای غذایی بسیار زیادی دارد.
این خواص بسیار زیاد و متنوع هستند و برای ما سلامتی را به ارمغان میآورند؛ از ویتامین C گرفته تا آنتیاکسیدانهای قوی مانند لیکوپن؛ این مواد مغذی در پیشگیری از بسیاری از بیماریها و حفظ سلامتی عمومی ما نقش مهمی ایفا میکنند.
با ما همراه شوید تا در این مقاله خواص گوجه فرنگی را بهطور مفصل شرح دهیم:
گوجه فرنگی
گوجه فرنگی یا همان گوجه (Tomato) بسیار خوشمزه و پرطرفدار است.
این محصول به دلیل مزه ترش و تازهای که دارد؛ در پخت انواع غذاها و تهیه سالادها نقش زیادی دارد.
گوجه فرنگی یکی از میوههایی است که ازنظر طبع بهطور عام معتدل و خنک محسوب میشود.
مصرف گوجه به صورت کلی برای افرادی که مزاجشان گرم است؛ بسیار مفید است.
در ادامه به شرح خواص گوجه فرنگی میپردازیم.
فواید گوجه فرنگی برای زنان
گوجهفرنگی، همین گیاه کوچک برای زنان خواص بسیار زیادی دارد و میتواند در برنامه غذایی روزمره زنان جای گیرد.
خواص گوجه فرنگی برای رحم
همانطور که در بالا اشاره کردیم، گوجه فرنگی غنی از آنتیاکسیدانها و ویتامین C است؛ ازاینرو به جلوگیری از التهابها و حفظ سلامت سلولهای رحم کمک میکند.
لیکوپن کاروتنوئید موجود در گوجه فرنگی نیز ممکن است بر توازن هورمونهای زنانه تأثیر بگذارد؛ درنتیجه مصرف گوجه فرنگی میتواند به حفظ سلامت رحم و کاهش خطر بروز بیماریهای مرتبط با آن کمک کند.
مفید برای زنان باردار
گوجه فرنگی برای زنان باردار میتواند منبعی مفید از فولیک اسید، ویتامینها و مواد معدنیای باشد که به سلامت مادر و جنین کمک میکنند.
فولیک اسید در جلوگیری از نقصهای مادرزادی نوروتیوپی مؤثر است و علاوه بر این فیبرهای موجود در گوجه فرنگی به بهبود مشکلات گوارشی در دوران بارداری نیز کمک میکند.
اگرچه این فواید گوجه فرنگی زیاد است؛ اما زنان باردار باید هنگام مصرف آن به مقدار مناسب توجه و در صورت نیاز با پزشک یا متخصص تغذیه خود مشورت کنند.
گوجه به دلیل ویتامینها و مواد معدنی زیادی که دارد، برای زنان باردار مفید است.
استخوان سازی بالا
یکی از خواص گوجه فرنگی تقویت استخوانها است.
گوجهفرنگی منبع خوبی از کلسیم است که برای حفظ سلامت استخوانها ضروری است.
مصرف منظم این میوه میتواند به جلوگیری از بیماریهای استخوانی مانند پوکی استخوان و استئوپروزیس در زنان کمک کند.
خواص گوجه فرنگی برای کمخونی
گوجهفرنگی حاوی آهن است و میتواند در پیشگیری از کمخونی که در بین زنان رایج است، مفید واقع شود.
مصرف روزانه گوجه فرنگی در سالاد یا غذا در رفع علائم کمخونی بسیار مؤثر است.
پوستی زیباتر با گوجه فرنگی
گوجهفرنگی حاوی ویتامینهای C و A است که برای پوست، مو و… مفید است.
ویتامینها و آنتیاکسیدانهای موجود در گوجهفرنگی سبب سلامت و زیبایی پوست شده و میتوانند از آن در مقابل آسیبهای اکسیداتیو محافظت کنند.
خواص گوجه فرنگی در لاغری
شاید باورتان نشود؛ اما گوجه با کالری کم و قابلیت سیرکنندگی بالایی که دارد به شما در کاهش وزن کمک میکند.
بسیاری از کارشناسان تغذیه گوجه را به صورت خام و یا پخته در برنامه غذایی مراجعهکنندگان جای میدهند.
خوردن گوجه فرنگی برای مردان نیز میتواند مزایا و خواص زیادی داشته باشد.
در ادامه، تعدادی از این مزایا برای سلامت مردان ذکر میکنیم:
گوجه فرنگی برای مردان خواص زیادی دارد.
تقویت قوای جنسی
مصرف گوجه فرنگی ممکن است به افزایش تولید نیتریک اکسید در بدن کمک کند.
نیتریک اکسید یک مولکول مهم است که باعث گشادی عروق خونی میشود و میتواند به بهبود عملکرد جنسی و انتقال خون به بازوها و پاها کمک کند.
خواص گوجه فرنگی برای پروستات
گوجه فرنگی حاوی مقادیر قابلتوجهی از لیکوپن است که بهعنوان یک آنتیاکسیدان قوی شناخته میشود.
مصرف منظم لیکوپن میتواند به حفظ سلامت پروستات و کاهش خطر بروز بیماریهای مرتبط با پروستات، ازجمله سرطان پروستات، کمک کند.
در ادامه به معرفی دیگر خواص گوجه فرنگی برای تمامی افراد میپردازیم:
خواص گوجه فرنگی برای قلب
امروزه بسیاری از افراد در معرض سکته قلبی هستند؛ مصرف گوجه به دلیل وجود فیبر و آنتیاکسیدان بالای آن بهسلامت سیستم قلبی-عروقی کمک میکند و میتواند خطر بروز بیماریهای قلبی را کاهش دهد.
از طرف دیگر گوجه به دلیل پتاسیم بالایی که دارد سبب حفظ سلامت قلبی-عروقی و تعادل الکترولیتی بدن نیز میشود.
پشتیبانی از سیستم ایمنی
همه از فواید بسیار بالای ویتامین C مطلع هستند و گوجه پر است از این ویتامین؛ ویتامین C یکی از ویتامینهای محلول در آب است و نقش مهمی در تقویت و پشتیبانی از سیستم ایمنی بدن دارد.
این ماده در واکنشهای مختلف بدن شرکت دارد و بهعنوان یک آنتیاکسیدان قوی میتواند؛ از سلولها در مقابل آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت کند.
ویتامین C موجود در گوجه فرنگی به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و میتواند در مقابل عفونتها و بیماریها مقاومت بدن را افزایش دهد.
گوجه فرنگی برای تمامی سنین از پیر تا جوان مفید است.
کاهش التهابات
ترکیبات موجود در گوجه فرنگی میتوانند به کاهش التهابات در بدن کمک کنند.
التهابات مزمن ممکن است عواملی برای بروز بیماریهای مزمن مانند دیابت نوع 2 و بیماریهای قلبی عروقی باشند.
پیشگیری از انواع سرطان با گوجه فرنگی
گوجه فرنگی به دلیل مواد آنتیاکسیدانی مانند ویتامین C و بتا-کاروتن نقش مؤثری در پیشگیری از انواع سرطان داشته باشد. آسیبهایی که رادیکالهای آزاد به سلولهای بدن وارد میکنند، میتوانند به تغییرات ژنتیکی منجر شوند و سبب ایجاد سرطان گردند.
آنتیاکسیدانهای موجود در گوجه از بروز این آسیبها جلوگیری میکنند.
پلی فنولها از دیگر موادی هستند که خواص ضد سرطانی دارند و رشد سلولهای سرطانی را متوقف میکنند.
توصیه میشود که گوجه فرنگی بهعنوان بخشی از یک رژیم غذایی متنوع و متعادل باشد تا از مزایای آن برای سلامتی بهره ببرید؛ همچنین مهم است که به تنوع میوهها و سبزیجات در رژیم غذایی خود توجه کنید تا از خواص مواد مغذی مختلف نیز برخوردار شوید.
خوردن گوجه در شب مفید است یا مضر؟
اگرچه فواید گوجه فرنگی بسیار زیاد است؛ امابرخی از افراد ممکن است، با مصرف گوجه فرنگی یا غذاهای حاوی آن، مانند پیتزا یا غذاهای سسدار قبل از خواب ناراحتی معده یا سوزش سینه را تجربه کنند.
این واکنشها معمولاً به دلیل اسیدیته طبیعی گوجه فرنگی است؛ بنابراین درحالیکه مصرف گوجه فرنگی میتواند مواد مغذی مفیدی را برای بدن فراهم کند؛ افرادی که به سوزش معده یا سایر مشکلات گوارشی دچار هستند، باید قبل از خواب از مصرف آن خودداری کنند.
در روز چند عدد گوجه فرنگی بخوریم؟
تعداد دقیق گوجه فرنگیهایی که باید در روز مصرف کنیم، به اندازهها، نوع رژیم غذایی فرد و نیازهای غذایی وی بستگی دارد.
در حالت کلی، گوجه فرنگی یک منبع غنی از ویتامینها و مواد مغذی است و میتواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد.
برای بسیاری از افراد، مصرف یک یا دو عدد متوسط در روز به همراه دیگر میوهها و سبزیجات کافی است تا از خواص گوجه فرنگی بهره برد؛ اما همواره بهتر است قبل از تغییر در رژیم غذایی با یک متخصص تغذیه یا پزشک مشورت کنید تا بهترین تصمیم را برای خود بگیرید.
مصرف 1 الی 2 عدد گوجه در روز کافی است.
مضرات گوجه فرنگی
گوجه فرنگی اگر به میزان مناسب مصرف شود، خوب است و آسیبی به فرد وارد نمیکند؛ اما در برخی موارد و با مصرف بیرویه ممکن است مضراتی داشته باشد.
در اینجا مضرات احتمالی گوجه فرنگی را به صورت موردی میآوریم.
مشکلات گوارشی: برای برخی از افراد، مصرف زیاد گوجه فرنگی میتواند منجر به ناراحتیهای گوارشی ازجمله سوزش معده شود؛ این مشکل براثر اسید موجود در گوجه فرنگی است.
سوزش معده: به دلیل اسید موجود در گوجه، مصرف زیاد آن ممکن است سوزش معده یا سوزش سر سینه را تشدید کند.
سنگهای کلیه: گوجه فرنگی حاوی اکسالات است و مصرف بیرویه آن ممکن است در افراد مستعد، خطر تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهد.
آلرژی: برخی از افراد ممکن است به گوجه فرنگی حساسیت داشته باشند و نشانههای آلرژی مانند خارش، تورم و قرمزی پوست را تجربه کنند.
تداخل با مواد یا داروها: گوجه فرنگی میتواند با برخی از داروها، مانند وارفارین تداخل ایجاد کند و مانع از فعالیت آن دارو شود.
تشدید علائم سندروم روده تحریک پذیر: افرادی که از سندروم روده تحریکپذیر (IBS) رنج میبرند، ممکن است به برخی غذاها و مواد غذایی حساسیت نشان دهند که میتواند علائم آنها را تشدید کند.گوجه فرنگی حاوی فراکتان (یک نوع کربوهیدرات) است وممکن است برای برخی از افراد با IBS مشکلساز باشد.
این مواد ممکن است در روده کوچک به خوبی هضم نشوند و وارد روده بزرگ شوند و باعث تولید گاز، تورم و درد در برخی افراد شود؛ بنابراین افرادی که از IBS رنج میبرند و متوجه شدهاند که گوجه فرنگی سبب تشدید علائم آنها میشود؛ باید در مصرف آن احتیاط کنند یا آن را از رژیم غذایی خود حذف کنند.
توجه داشته باشید که این عوارض غالباً در مصرفهای بسیار زیاد و بیرویه رخ میدهند و مصرف معمولی و متعادل گوجه فرنگی برای افراد معمولی مشکلی ایجاد نمیکند.
کلام آخر
گوجه فرنگی طعم خوشآیند و محبوبیت بالایی دارد؛ ازاینرو موردپسند بسیاری است.
خواص گوجه فرنگی به دلیل ویتامینها و مواد معدنی موجود در آن بسیار زیاد است؛ اما همچون بسیاری از مواد غذایی دیگر، مصرف بیرویه آن میتواند منجر به بروز مشکلات سلامتی شود.
ما در مجله پسته رفسنجان امیدواریم که این مقاله برای شما مفید بوده و از خواندن آن لذت برده باشید.
انگور ازجمله میوههایی است که طعم بسیار دلنشین و شیرینی دارد که اکثریت به آن علاقهمند هستند. این میوه احتمالاً قدیمیترین و شناختهشدهترین گیاه میوه کشتشده در ایران است. بیش از 40 نوع مختلف انگور در سراسر کشور برداشت میشود که هرکدام طعم و رنگ متفاوتی دارند.
انگور بخش مهمی از صنعت کشاورزی ایران و صادرات را در دست دارد. به همین دلیل کشاورزان در تلاش برای تولید محصول با کیفیت بالاتر هستند. درخت انگور به دلیل سازگاری زیاد با محیط یکی از اولین گزینهها برای کشت حتی در حیاط منزل است؛ بنابراین دور از ذهن نیست که علاوه بر کشاورزان افراد دیگر نیز به دنبال بهترین نوع انگور برای کاشت باشند. سایت پسته رفسنجان سعی دارد در این مقاله بهترین انگور برای کاشت را معرفی کرده و به بررسی آنها بپردازد.
عوامل مؤثر بر انتخاب بهترین نوع انگور برای کاشت
برای انتخاب بهترین انگور برای کاشت عوامل زیادی نقش دارند و بسته به هدف شما انتخاب صورت میگیرد. بهعنوانمثال اگر قصد شما کاشت در سطح زیاد و صادرات انگور است باید بر طبق آن ارقام اقتصادی را که بازار فروش خوبی دارند انتخاب کنید. درصورتیکه شاید بهترین انگور برای کشمش متفاوت باشد.
البته به یاد داشته باشید که انگور موردنظر باید سازگار با شرایط منطقه شما باشد تا بهخوبی پرورش یابد. اگر به دنبال طعم خاصی هستید میتوانید با کسب اطلاع از طعم انواع مختلف انگور قابلکشت در منطقه خود بهترین انتخاب را داشته باشید. انواع درخت انگور ازنظر زمان گلدهی، میزان و روش آبیاری، میزان مقاومت در برابر شرایط، شکل ظاهری و طعم محصول، زمان برداشت، شرایط اقتصادی و بسیاری از عوامل دیگر با یکدیگر تفاوت دارند.
در ادامه بهترین انواع انگور را معرفی کرده و ویژگیهای هرکدام از آنها را بررسی کردهایم. با توجه به ویژگیهای هر نوع و شرایط و هدف خود از کشت میتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید.
انگور درختی با سود بالا
انگور درختی دارد با عمر طولانی که در بسیاری از مناطق جهان میتواند رشد کند و پرورش یابد. در ایران نیز بهطور گسترده به کاشت انگور پرداخته میشود. طول عمر یک درخت انگور 75 تا بیش از 100 سال است. همه گونههای انگور را میتوان به دودسته بیدانه و دانهدار تقسیم نمود که در رنگهای قرمز، سیاه، زرد و تا حدودی سبز وجود دارند.
درخت انگور یکی از پرسودترین درختها در کشاورزی است زیرا از هر بخش این درخت استفادههای مختلف میشود. میوه انگور علاوه بر بازار داخلی، در بخش صادرات نیز نقش مؤثری دارد. علاوه بر استفاده ساده و تازه خوری از میوه میتوان از آن در تولید مویز، کشمش، شیره انگور، ژله، مربا، آب انگور، سرکه و … بهره برد. از دانه موجود در آن نیز میتوان روغن دانه انگور را تهیه کرد و بهصورت خوراکی و بهداشتی استفاده کرد. برگ درخت انگور بهعنوان برگ مو شناخته میشود که با آن دلمه برگ مو میپزند.
حتی پوست بدنه اصلی درخت انگور نیز کاربردهای متعددی دارد. این میوه بهشتی برای جلوگیری و درمان بسیاری از بیماریها مانند میگرن، آسم، بیماریهای قلبی، یبوست، سوءهاضمه، خستگی مفرط، دیابت، اختلالات کلیوی، پیشگیری از آبمروارید و … مفید و سودمند است.
حالا خوب است که بهترین انگور برای کاشت را بشناسید. در ادامه با ما همراه باشید.
بهترین نوع انگور برای کاشت
در ادامه با لیستی از انواع انگور برای کاشت آشنا خواهید شد:
انگور ردگلوب بهترین نوع انگور برای کاشت
یکی از گونههای تجاری و کمیاب انگور ردگلوب است که در بسیاری از مناطق امکان کاشت آن وجود دارد. معمولاً این نوع انگور یکی از گزینههای انتخاب کشاورزان و باغداران است زیرا نقش مؤثری در سودآوری اقتصادی دارد. این نوع انگور میوههایی درشت و قرمزرنگ دارد و طعم آن نیز ترکیبی از ترشی و شیرینی است؛ بنابراین موردپسند تعداد افراد بیشتری است.
موارد استفاده این انگور بهصورت تازه خوری، کشمش، آبمیوه و آبغوره است. بیش از 100 سال عمر اقتصادی دارد و در اواخر شهریور میتوان محصول را برداشت کرد. در دسته انگورهای دانهدار و با پوست نازک اما مقاوم در برابر ترکخوردگی قرار میگیرد. انگور رد گلوب سازگار با خاکها با شرایط متفاوت است. نسبت به خشکی مقاوم بوده و دمای 15- تا 18- درجه سانتیگراد را تحمل میکند. این نوع انگور دیر گل اما میانرس است.
انگور ردگلوب
انگور یاقوتی بهترین نوع انگور برای کاشت
یکی از انگورهایی که همیشه موردتوجه کشاورزان برای کاشت بوده است انگور یاقوتی است و به دلیل طعم و کیفیتی که دارد از بهترین انواع انگور است. عمر درخت انگور یاقوتی 100 سال است و یکی از ارقام اقتصادی محسوب میشود. انگور یاقوتی دانههای ریز و به هم فشردهای دارد و همانطور که از نامش پیداست به رنگ یاقوت قرمز است.
میوههایی سفت دارد و در دسته انگورهای بیدانه قرار میگیرد. مزه این نوع انگور شیرین است و بهعنوان تازه خوری مخصوصاً به همراه صبحانه و عصرانه مصرف میشود. انگور یاقوتی ازنظر کاشت از دستهای است که خشکی و سرما را در حد متوسط تحمل میکند و مکانهای خیلی سرد به ریشه و بافت نهال آسیب میرساند. ازنظر زمان گلدهی دیر گل است اما زودرس و پربار خواهد بود و مناسب برای مناطق گرمسیری با تابستانهای معتدل میباشد. انگور یاقوتی که محبوب اکثریت افراد است اولین رقمی است که به بازار میآید.
انگور یاقوتی
انگور خلیلی بهترین انگور برای کاشت
یکی دیگر از انواع انگور مناسب برای کاشت در مناطق گرمسیری انگور خلیلی است. این رقم نسبت به گرما مقاومت خوبی دارد و حتی میتوان گفت برای رشد به آن نیاز دارد. در مقابل، درخت انگور خلیلی در سرمای زیاد و یخبندان آسیب جدی میبیند. ازنظر شکل ظاهری این نوع انگور حبههای درشت به رنگ سبز و زرد کاهی دارد که بهطور فشرده و متراکم در کنار یکدیگر قرار دارند.
طعم شیرین و مطلوبی دارد که بهعنوان تازه خوری، تهیه کشمش و تهیه آبمیوه از آن استفاده میشود. عمر مفید درخت انگور خلیلی بیش از 100 سال است. انگور خلیلی میوه بسیار باکیفیتی دارد که بسیار مشتریپسند است.
انگور خلیلی
انگور مکیاج؛ یکی از زیباترین و جذاب ترین انگورها
یکی از جدیدترین، خاصترین و مقاومترین نوع انگور، انگور مکیاج است که زادگاه آن کشور ژاپن است. انگور مکیاج در برابر سرمای شدید مقاوم است و مناسب برای مناطق گرمسیری و سردسیری میباشد؛ بنابراین بهترین انگور برای کاشت نیز به شمار میرود. به دلیل شکل ظاهری زیبایی که دارد یکی از خاصترین و گرانترین انگورهای دنیا لقب گرفته است. از این انگور هم بهعنوان تازه خوری و هم برای تولید مویز استفاده میشود.
انگور مکیاج
انگور عسگری یکی از بهترین انتخابها برای کاشت
یکی از ارقام شناختهشده انگور عسگری است که در طول دوران موردتوجه باغداران و پرورشدهندگان انگور قرار داشته است. بهترین انگور برای کشمش است و برای تازه خوری از آن استفاده میشود. حبه انگور عسگری در اندازه متوسط و رنگهای قرمز و سفید وجود دارد که در مقایسه با دیگر ارقام شفافتر است.
ازنظر کشت یکی از گونههای نورپسند است که همانند نوع یاقوتی رشد بسیار خوبی در مناطق گرمسیری دارد. ازنظر زمان گلدهی دیر گل اما زودرس است. این انگور محبوب محصول پرباری دارد و شیرین و آبدار است. انگور عسگری دانه ندارد و عمر درختان آن بیش از 100 سال تخمین زدهشده است. بهراحتی میتوانید درخت انگور عسگری را در حیاط منزل خود کاشته و پرورش دهید زیرا کاشت آن از سایر ارقام آسانتر است.
انگور عسگری
انگور شرابی؛ خوشطعم و پرکاربرد
انگور شرابی یکی از مقاومترین نهالها را در برابر خشکسالی و گرمای تابستان دارد. علاوه بر آن در برابر سرمای زمستان نیز مقاومت خوبی دارد و ریشههای آن دچار تنش نمیشوند. این نوع محبوب و پرطرفدار به انگور سیاه سردشت هم مشهور است؛ زیرا اصل آن به شهرستان سردشت برمیگردد.
باردهی بالای انگور شرابی یکی از دلایل محبوبیت آن در بین کشاورزان است زیرا سود زیادی برای آنها به همراه خواهد داشت. از این انگور بیشتر در تولید آبمیوه، دلستر و نوشابههای میوهای استفاده میشود؛ بنابراین کارخانهداران به دنبال خرید این نوع انگور هستند. انگور شرابی در دسته انگورهای دانهدار قرار دارد که از رنگ سیاه و شرابی بسیار زیبایی برخوردار است.
همچنین بهسادگی میتوان از این محصول در انبازها با قابلیت ماندگاری بالا نگهداری کرد که برای کشاورزان موضوع قابل اهمیتی است؛ بنابراین میتوان این نوع را نیز بهترین انگور برای کاشت در نظر گرفت.
انگور شرابی
انگور ترکمن؛ درختی با مقاومت بالا
انگور ترکمن نیز از دسته انگورهای سیاهرنگ است که نهالی زودرس دارد. ازنظر مقاومت مرغوب است و میتوانید آن را در شرایط آبوهوایی مختلف بکارید و پرورش دهید؛ اما به یاد داشته باشید که مکانهای خیلی سرد و خیلی گرم نیز مکان مناسبی برای کاشت انگور ترکمن نیست.
انگور ترکمن یکی از پرطرفدارترین انواع انگور است که باردهی مناسبی دارد؛ بنابراین برای کشاورزان سود اقتصادی خوبی را به همراه دارد. مزه آن شیرین بوده و بیدانه است. بهترین انگور برای کشمش و مویز میباشد و البته یک گزینه خوب برای تهیه آبمیوه نیز هست. عمر اقتصادی درخت انگور ترکمن بالا است و بهترین عملکرد را دارد؛ بنابراین یکی از بهترین انتخابها برای کاشت در باغ است.
انگور ترکمن
انگور کشمشی بهترین انگور برای کشمش
انگور کشمشی مرغوبترین نوع انگور برای تأمین نیاز خشکبار است. یکی از گونههای اقتصادی است که به دلیل نداشتن دانه بهترین نوع برای تهیه کشمش میباشد. انگور کشمشی مقاوم در برابر خشکی و سرما است و در مناطق سردسیر نیز امکان رشد دارد. همچنین در برابر کمآبی مقاومت خوبی دارد. ازنظر صادرات نیز انگور کشمشی ارزش بالایی دارد و میتواند برای کشاورزان سودآور باشد.
انگور کشمشی
انگور شمشیری؛ عجیبترین نوع انگور
انگور شمشیری از انواع خاص و کمیاب انگور میباشد که به دلیل طعم بسیار خوب از محبوبیت بالایی برخوردار است. شکل دانههای این انگور باعث نامگذاری آن شده است که بهصورت کشیده و نوکتیز است. رنگ سیاه و قشنگی دارد که نظر همگان را جلب میکند و برای تازه خوری مناسب است.
ازنظر کاشت، انگور شمشیری در مناطق معتدل بهترین رشد را دارد. بسیار شیرین و بدون هسته است که پوست نازکی دارد. در عین گوشتی بودن بسیار آبدار است. کاشت این نوع انگور در خانهها هنوز امکانپذیر نیست و بهتر است در باغ و فضاهای باز کشت شود.
انگور شمشیری
انگور ریشبابا؛ درشتترین نوع انگور
یکی دیگر از گونههای اقتصادی و با کیفیت انگور ریشبابا است که بارزترین ویژگی آن باردهی بالای آن میباشد. بنابراین در دسته بهترین انگور برای کاشت در نظر گرفته میشود. انگور ریشبابا قدرت ماندگاری زیادی دارد بنابراین کشاورزان بعد از برداشت محصول نگران نگهداری آنها نیستند. این نوع انگور دانههای درشت و شیرین دارد و برای تازه خوری از آن استفاده میشود.
میوه انگور ریشبابا دارای دانه است و طول هر حبه در حدود 3 سانتیمتر است. این رقم با اغلب مناطق سازگاری دارد و همچنین مقاوم به خشکی و آهک خاک است.
انگور ریشبابا
انگور لعل؛ انتخابی شایسته برای کاشت انگور
یکی از انواع دیگر انگور که بسیاری از افراد قصد کاشت آن را دارند انگور لعل است. این نوع انگور را میتوان در مناطق معتدل کاشت و پرورش داد. حتماً آن را در معرض نور مستقیم خورشید قرار دهید تا باردهی آن به حداکثر برسد. انگور لعل مصارفی مانند تازه خوری و آبغوره دارد و بهترین انگور برای کشمش است.
مقاومت خوبی در برابر سرما و گرما دارد و از گونههای اقتصادی برای کشاورزان محسوب میشود. درخت آن بیش از 100 سال عمر میکند که نقش مؤثری در سودآوری دارد. انگور لعل بهصورت خوشهای رشد میکند و دانههای درشت و سبزرنگ دارد.
انگور لعل
انگور شانی؛ از خوشمزهترین انگورها
یکی از بهترین نوع انگور برای کاشت در ایران که در هر نوع آبوهوایی امکان رشد آن فراهم باشد انگور شانی است. کیفیت بالا و بازدهی زیاد آن سبب شده است که موردتوجه کشاورزان برای کاشت قرار گیرد. انگور شانی با حبههای درشت یکی از خوشمزهترین انواع انگور است که در دسته انگورهای دانهدار قرار میگیرد.
مورداستفاده برای تازه خوری و تهیه میوه است. درخت انگور شانی در برابر سرمای زمستان مقاوم است و چندان به سرما اهمیتی نمیدهد اما گرما و بادهای شدید میتواند کمی به این نوع انگور آسیب برساند.
انگور شانی
عوامل مؤثر دیگر در موفقیت کاشت انگور
برای داشتن یک محصول خوب علاوه بر انتخاب بهترین انگور برای کاشت لازم است که به عوامل دیگر نیز توجه داشته باشید. بهعنوانمثال روشهای کاشت انگور را بدانید و بهترین آن را انتخاب کنید. شرایط محیطی منطقه خود را که قصد کاشت انگور در آنجا را دارید بررسی کنید و از سازگاری انگور با آن اطمینان حاصل کنید.
بهترین زمان برای کاشت انگور نیز از عواملی است که بسیار اهمیت دارد و اگر بهترین نوع انگور را هم برای کاشت انتخاب کنید اما زمان مناسبی را برای کاشت آن در نظر نگیرید موفق نخواهید شد. نکات مهمی برای پرورش نهال انگور وجود دارند که هر کشاورز و یا هرکسی که قصد کاشت و نگهداری از درخت انگور را دارد باید به آنها واقف باشد. در ادامه در ارتباط با هرکدام از این عوامل گفتهشده بهطور مختصر صحبت کردهایم.
روشهای کاشت نهال انگور
روشهای متفاوتی برای کاشت نهال بهترین انگور برای کاشت وجود دارد که سه نمونه آن روش قلمه زدن، روش پیوند و روش خواباندن شاخه هستند. برای قلمه زدن طول هر قلمه باید بین 60 تا 80 سانتیمتر باشد. در فصل پاییز قلمههایی از شاخههای یکساله و دوساله را جدا کرده، در سردخانه یا زیر ماسههای نرم و مرطوب با دمای پایین گذاشته و در فصل بهار میکارند.
در روش پیوند زدن نیز جوانه موردنظر را درون تنه درخت ازکارافتاده یا پیر قرار میدهند. برای بهکارگیری روش خواباندن شاخه نیز شاخههای یکساله را خوابانده و زیر خاک قرار میدهند.
شرایط محیطی مناسب برای کاشت انگور
علاوه بر انتخاب بهترین انگور برای کاشت نیاز به شرایط محیطی مناسب برای کاشت داریم. منظور از شرایط محیطی، خاک مناسب، شرایط آبوهوایی لازم و مواردی از این قبیل است. خاک مناسب برای کاشت انگور و پرورش موفقیتآمیز آن، خاک شنی رسی است که زهکشی خوبی دارد. این خاک نباید اسیدی و یا دارای نمک باشد. در عوض برای رشد مناسب نیاز به ازت، پتاسیم، منیزیم و کلسیم دارد. با خرید کودهای مناسب برای درختان انگور این نیاز را برطرف می کنیم.
آبوهوای معتدلی برای پرورش انگور نیاز است که دمایی بین 10 تا 40 درجه سانتیگراد داشته باشد. درست است که انگور در مقابل سرما مقاوم است اما بادهای شدید میتواند به آن آسیب برساند. نور خورشید تأثیر بسیار زیادی بر رشد درخت انگور دارد که باید به تأمین آن توجه داشته باشید.
بهترین زمان برای کاشت انگور
اگر کاشت انگور را در زمان مناسب انجام ندهید با شکست مواجه خواهید شد. بهترین زمان برای کاشت نیز فصل پاییز است که گیاه در خواب است. نهال در پاییز و زمستان فرصت دارد که استراحت کرده و به مکان خود عادت کند و با شروع فصل بهار، رشد و رویش را آغاز کند. در برخی موارد نیز دیدهشده است که کاشت نهال را در زمین اصلی در اوایل فصل بهار و قبل از شروع رویش میکارند تا پس از کاشت شروع به جوانه زدن کند.
سخن پایانی
انگور یکی از محصولات پرطرفدار در بین کشاورزان و حتی مردمان عادی برای کاشت است. علاوه بر کشاورزان که برای برخورداری از سود اقتصادی اقدام به احداث باغات انگور میکنند، افراد دیگر نیز علاقه به کاشت انگور در حیاط خانه خود دارند. درهرصورت بهترین نوع انگور برای کاشت را انتخاب کرده و با در نظر گرفتن تمام نکات مهم در خصوص کاشت و پرورش آن شروع به کار کنید.
انواع زیادی از انگور وجود دارند که با یکدیگر متفاوت هستند. در این مقاله از سایت پسته رفسنجان سعی کردیم برخی از بهترین، مقاومترین و خوشطعمترین آنها را معرفی کرده و به بررسی ویژگیهای آنها بپردازیم تا بتوانید بسته به هدف خود از کاشت و شرایط منطقه خود بهترین انتخاب را داشته باشید. بهترین انگور برای کشمش و بهترین نوع انگور برای کاشت را در این مقاله معرفی کردیم.
گوجه فرنگی با طعم خوشمزه و ویژگیهای بینظیر خود بسیار پرطرفدار و محبوب است.
یکی از ویژگیهای اصلی گوجه فرنگی، رنگ قرمز زیبای آن است که نه تنها ظاهر جذابی به آن میبخشد؛ بلکه نشاندهنده وجود مواد مفیدی نظیر لیکوپن است؛ بااینحال در بعضی موارد ممکن است گوجه فرنگی به دلیلهای مختلفی قرمز نشود.
گوجههای کمرنگ علاوه بر کاهش ویژگی بازارپسندی ممکن است خواص کمتری نیز داشته باشند؛ اما چرا بعضی از گوجهفرنگیها قرمز نمیشوند؟
در این مقاله قصد داریم تا به بررسی علت قرمز نشدن گوجه فرنگی بپردازیم و با پردهبرداری از این موضوع نگاهی عمیقتر به دنیای این میوه جذاب داشته باشیم.
علت رنگ قرمز گوجه فرنگی
رنگ قرمز گوجه فرنگی به دلیل وجود مادهای به نام لیکوپن است.
لیکوپن یک کاروتنوئید است که به طور طبیعی در گوجه فرنگی و برخی میوهها و سبزیهای دیگر وجود دارد.
این ماده آنتیاکسیدانی قوی است و به حفاظت از بدن در برابر آسیبهای اکسیداتیو و رادیکالهای آزاد کمک میکند.
لیکوپن علاوه بر ارائه رنگ قرمز به گوجه فرنگی به جلوگیری از برخی از بیماریها نیز کمک میکند.
برخی تحقیقات نشان دادهاند که مصرف روزانه مواد غذایی حاوی لیکوپن میتواند خطر ابتلا به برخی از انواع سرطانها بهویژه سرطان پروستات را کاهش دهد و از قلب و عروق نیز محافظت کند.
گوجه کال و نارس
دلیل قرمز نشدن گوجه فرنگی
گوجه فرنگی هنگامی که به طور کامل برسد، طبیعتاً رنگ قرمز میگیرد؛ اما برخی عوامل میتوانند به قرمز نشدن آن منجر شوند که در ادامه به برخی از دلایل اصلی این عارضه میپردازیم:
نوع گوجه فرنگی
تمامی انواع گوجه فرنگی به رنگ قرمز درنمیآیند و برخی از ارقام گوجه فرنگی درنهایت به رنگهای دیگری نظیر زرد، نارنجی و…تبدیل میشوند؛ ازاینرو اگر به دنبال یک گوجه قرمزرنگ هستید، بهتر است به نوع و رقم گوجهای که میکارید، دقت بیشتری کنید.
دما
گوجه فرنگی برای رسیدن بهتر نیاز به دمای معتدل دارد.
همانطور که در بالا اشاره کردیم کمبود لیکوپن مهمترین علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است.
دمای بسیار بالا یا پایین میتواند فرآیند سنتز لیکوپن را کند یا متوقف کند، بهویژه در دماهای زیر 12 درجه سلسیوس یا بالای 32 درجه سلسیوس.
برای به دست آوردن محصول باکیفیت بالا و بهرهبرداری از میوههای قرمز و خوشمزه گوجه فرنگی توصیه میشود که دما و شرایط محیطی را با دقت نظارت و تنظیم کنید.
نور
گوجهفرنگیها نیاز به نور مناسب برای تولید لیکوپن دارند.
شدت نور زیاد و نوردهی کم نیز میتوانند دلیل قرمز نشدن گوجه فرنگی باشند.
نور باید مستقیم و متعادل باشد تا رنگ قرمز به وجود بیاید؛ اما نور زیاد میتواند به آن آسیب بزند.
به همین دلیل باید توجه کنید که گوجهفرنگیها در معرض نور مناسب قرار گیرند.
آبیاری
آبیاری بهموقع و مناسب برای گوجه فرنگی بسیار حیاتی است.
آب نه تنها به گیاه کمک میکند تا با استرسهای محیطی مانند گرما یا خشکی مقابله کند؛ بلکه در فرآیندهای زیستی گوناگون گیاه ازجمله فتوسنتز نیز نقش آفرین است.
فتوسنتز فرآیندی است که گیاهان با استفاده از نور خورشید، آب و دیاکسید کربن، قند و اکسیژن تولید میکنند.
وقتی گیاه گوجه فرنگی به آب کافی دسترسی نداشته باشد، فرآیندهای متابولیکی آن مانند فتوسنتز ممکن است کند یا مختل شوند.
کمآبی و آبیاری نامناسب میتواند به تأخیر در فرآیند رسیدگی میوهها منجر شود و حتی در برخی موارد باعث شود که گوجه فرنگی به طور کامل نرسد یا رنگ ناپسندی بگیرد؛ بنابراین آبیاری منظم و متناسب با نیاز گیاه از اهمیت بسزایی برخورداراست.
آفات و بیماریها
آفات و بیماریها به شدت میتوانند بر رشد و توسعه گوجه فرنگی تأثیرگذار باشند.
وقتی یک گیاه توسط آفت یا بیماری آلوده میشود، نه تنها فرآیندهای فیزیولوژیکی آن مختل میشود؛ بلکه در بسیاری از موارد باعث کاهش کیفیت و میزان محصول نیز میگردد.
بیماریهای ویروسی میتوانند تاثیرات مختلفی بر گوجهفرنگی داشته باشند، از جمله تغییر در رنگ میوه. ویروسها میتوانند سبب اختلال در فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاه شوند که به نوبه خود تاثیراتی بر رنگ میوه دارد. بیماریهای ویروسی میتوانند باعث کاهش کلروفیل و دیگر پیگمنتهای موجود در گیاه شوند، که این امر به نوبه خود میتواند رنگدهی کلی میوه را کاهش دهد.
بیماریهای ویروسی مانند ویراس نیز میتواند علت قرمز نشدن گوجه فرنگی باشد و برعکس سبب زرد شدن و کاهش رنگ دهی آن شود.
ویراسها ممکن است باعث اختلال در فرآیندهای متابولیکی گیاه شوند که این اختلالات به نوبه خود مانع از تولید و انتقال مواد مورد نیاز برای تولید رنگدانهها در میوهها میشود.
برای مقابله با بیماریهای ویروسی و جلوگیری از اثرات منفی آنها بر رنگ میوه، بهتر است با استفاده از روشهای پیشگیری، از ورود ویروس به باغ جلوگیری کرد و در صورت شناسایی ویروس، اقدامات لازم را انجام داد.
علاوه بر ویراسها آفاتی مانند شپشها، کرمها و بیماریهای قارچی نیز آسیبهای جدی به گوجه فرنگی میزنند.
میتوانید برای حفظ سلامت گوجه فرنگی و جلوگیری از تأثیر منفی آفات و بیماریها، اقدامات پیشگیرانه، درمانی مناسب و بهموقع را انجام دهید.
آفتاب سوختگی
آفتابسوختگی یکی از مشکلات رایج در بسیاری از محصولات کشاورزی است، از جمله گوجهفرنگی. این عارضه زمانی رخ میدهد که بخشهایی از گیاه به مدت طولانی تحت تأثیر نور مستقیم و شدید خورشید قرار میگیرند. در مورد گوجهفرنگی، آفتابسوختگی میتواند تاثیراتی بر رنگ میوه داشته باشد.
میوههایی که مستقیماً تحت تأثیر نور خورشید قرار گرفتهاند، ممکن است سوخته شوند و بخشهای سوخته رنگ سفید یا قهوهای پیدا کنند. این بخشها باعث میشود میوه به طور کامل و مناسب قرمز نشود.
نور مستقیم و شدید خورشید میتواند باعث کاهش پیگمنتهای موجود در میوه شود، که این امر نیز میتواند به قرمز نشدن گوجهفرنگی منجر شود.
برای پیشگیری از آفتابسوختگی در گوجهفرنگی، توصیه میشود که از روشهایی مانند کاشت در مکانهایی با نورگیری مناسب، استفاده از سایهبان یا حتی ایجاد فاصله مناسب بین گیاهان بهره برد. همچنین، آبیاری مناسب و در زمانهای مناسب نیز میتواند به کاهش خطر آفتابسوختگی کمک کند.
کمبود مواد مغذی از دیگر علت قرمز نشدن گوجه فرنگی
گوجه فرنگی برای رسیدن و دستیابی به رنگ قرمز به چندین عنصر مغذی نیاز دارد.
فقدان هر یک از این عناصر میتواند به قرمز نشدن یا تأخیر در قرمز شدن گوجه فرنگی منجر شود
برخی اوقات علت رنگ نگرفتن گوجه فرنگی فقدان برخی از مواد مغذی مانند فسفر و پتاسیم است.
این کمبود باعث کاهش تولید لیکوپن و درنتیجه قرمز نشدن گوجه فرنگی میشود.
اینها فقط برخی از انواع علت قرمز نشدن گوجه فرنگی هستند.
بسته به شرایط محیطی و کشاورزی، عوامل دیگری نیز میتوانند در این مسئله تأثیرگذار باشند.
کود سولوپتاس ازبک یکی از بهترین کودها برای رفع انواع علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است.
کمبود کود و عناصر غذایی مانند پتاسیم از مهمترین علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است.
کود برای زود رسیدن گوجه فرنگی
برای تسریع در فرآیند رسیدن گوجه فرنگی کودهای خاصی وجود دارند که میتوانند به شما کمک کنند؛ اما باید توجه داشته باشید که استفاده از کود به صورت مناسب و متعادل میتواند به بهبود سرعت رسیدگی گوجه فرنگی کمک کند.
در ادامه به برخی از این کودها اشاره میشود:
کودهای پتاسیمی علت قرمز نشدن گوجه فرنگی را از بین میبرند!
همانطورکه در بالا اشاره کردیم، کمبود پتاسیم نیز از مهمترین علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است؛ ازاینرو بهتر است از کودهای حاوی پتاسیم مانند کود سولوپتاس، کلرید پتاسیم و… استفاده کنید.
کودهای فسفاتی
فسفر به رشد ریشه و تولید انرژی در گیاه کمک میکند که هردو عامل مهمی درافزایش سرعت رسیدن میوه گوجه فرنگی هستند.
سوپر فسفات یا دی آمونیوم فسفات میتوانند منابع خوبی از فسفر باشند.
در مراحل اولیه رشد، نیتروژن به تولید برگ و رشد بیشتر گوجه فرنگی کمک میکند و بهتر است در کنار کودهای دیگر از این کود نیز استفاده کنید؛ اما باید دقت داشته باشید که نیتروژن بیشازحد سبب تولید برگهای زیادی شده و به تولید میوه آسیب میزند.
نیترات آمونیوم و اوره دو منبع خوب از نیتروژن هستند.
اسیدهای آمینه نیز نقش مهمی در فرآیند رنگ گیری گوجه دارند؛ این پروتئینها با تولید رنگدانههایی مانند لیکوپن به قرمزتر شدن گوجه کمک زیادی میکنند.
محلولپاشی کود اوره برای گوجه فرنگی
اوره منبع مهمی از نیتروژن است و استفاده از آن به صورت محلولپاشی میتواند تأثیرات متعددی بر روی گیاهان ازجمله گوجه فرنگی داشته باشد.
نیتروژن موجود در کود اوره جهت ساخت پروتئینها و آنزیمها در گیاهان به کار گرفته میشود و همچنین به بهبود کیفیت و رنگ گوجه فرنگی نیز کمک میکند.
محلولپاشی اوره به فرآیند رشد گوجه فرنگی و تولید برگهای سبز و سالم سرعت میبخشد.
قبل از استفاده از هر نوع کود یا محلولپاشی، توصیه میشود که با کارشناسان کشاورزی در این زمینه مشورت کنید.
گوجه فرنگی نارس را چکار کنیم که برسد؟
برای تسریع در فرآیند رسیدگی گوجهفرنگیهای نارس بر روی بوته، چندین راهحل وجود دارد.
ابتدا نور موردنیاز گوجه فرنگی را تأمین کنید؛ زیرا کمبود نور یکی از مهمترین انواع علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است و باید فوراً برطرف شود؛ بنابراین موانعی مانند شاخهها یا برگهای بزرگ که اجازه نمیدهند نور به گیاه برسد را کنار بدهید.
آبیاری منظم و کود دهی مناسب با استفاده از کودهای حاوی پتاسیم و فسفر که از قبل اشاره کردیم نیز به بهبود فرآیند رسیدگی میپردازند.
اگر موفق به رسیدن گوجه فرنگی در باغ نشدید، میتوانید آنها را برداشت کرده و در دمای اتاق نگهداری کنید تا قرمز شدن گوجه کال زودتر رخ دهد.
گوجه نرسیده
رسیدن گوجه فرنگی بعد از چیدن چگونه است؟
گوجه فرنگی یکی از میوههایی است که پس از چیدن از بوته، قادر به ادامه فرآیند رسیدن است؛ به معنای دیگر اگر گوجه فرنگی را در حالت نسبتاً نارس چیده باشید با نگهداری در شرایط مناسب میتوانید فرآیند رسیدگی آن را تکمیل کنید.
یکی از راههای رسیدن گوجه پس از چیدن، نگهداری آن در پلاستیک مشکی به همراه میوههایی مانند سیب و موز است که از خود گاز اتیلن تولید میکنند.
نگهداری گوجه فرنگی در دمای 18 تا 22 درجه سانتیگراد بهترین دما برای تسریع در فرآیند رسیدن گوجه است.
روش نگهداری گوجه کال در انبار چگونه است؟
نگهداری گوجه فرنگی در انبار بهدقت و حساسیت بیشتری نیاز دارد تا ماندگاری و کیفیت آن حفظ شود.
استفاده از جعبههای مناسب با فضاهای تهویه مطلوب روش مناسبی است و این روش به حفظ شکل و ساختار میوه کمک میکند.
توجه داشته باشید که محیط نباید بیشازحد خشک باشد و باید کمی مرطوب باشد.
اگر میخواهید مدت زمان بیشتری گوجهها را در انبار نگهدارید؛ نباید میوههایی با گاز اتیلن را در کنار گوجهها قرار دهید.
استفاده ازکودهای کلسیمی در طول فصل نیز سبب افزایش انبارمانی میوهها میشوند.
کلام آخر
گوجه فرنگی محصولی است که در تغذیه انسانها جایگاه به خصوصی دارد و نوع قرمز آن پرطرفدارتر از سایر گوجهها است.
قرمز نشدن گوجه فرنگی عارضهای است که علل زیادی همچون کمبود نور، عناصر غذایی و… دارد.
اگر میخواهید گوجهفرنگیهایی قرمز و خوشرنگ داشته باشید؛ بهتر است توجه زیادی به تغذیه اصولی و آبیاری مناسب داشته باشید.
برای انجام تغذیه اصولی گیاهان گوجه فرنگی خود بهتر است از کودهای پتاس بالا مانند کود سولوپتاس استفاده کنید و از سایر شرایط مناسب نیز غافل نشوید.
امیدوارم این مقاله از مجله پسته رفسنجان توانسته باشد شما را در شناخت انواع دلیل قرمز نشدن گوجه فرنگی یاری رسانده باشد.
گل محمدی از گلهای زیباست؛ که عطری بینظیر دارد؛ که در بسیاری از محصولات به وفور استفاده میشود. از گل محمدی میتوان در تهیهی گلاب، دمنوش و روغن گل محمدی استفاده کرد. علاوه بر مصارف زیاد، خواص قابلتوجه آن برای سلامتی اهمیت استفاده از آن را دوچندان میکند.
پرورش گل محمدی میتواند مفید و پرسود باشد. پرورش گل محمدی بدون دفع آفات و مراقبت از آن امکانپذیر نیست. برای مبارزه با آفات گل محمدی روشهای مختلفی دارد. ما در ادامه سعی کردیم به بررسی مهمترین آفات گل محمدی و راههای مبارزه با آنها بپردازیم.
انواع آفات گل محمدی و روشهای مبارزه
گل محمدی یکی از مهمترین و زیباترین گلهایی است که در سراسر جهان کاشته میشود. مانند بسیاری از گیاهان دیگر، گل محمدی نیز توسط برخی آفات مورد حمله قرار میگیرد. در ادامه به برخی از رایجترین آفات گل محمدی اشاره میشود:
شتههای گل محمدی
شته یکی از مهمترین و رایجترین آفات گل محمدی است. این حشرات کوچک، با پرواز نسبتاً ضعیف، به قسمتهای مختلف گیاه حمله میکنند و از شیره گیاهی آن تغذیه میکنند.
ویژگیها و آسیبهایی که شته به گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
تغذیه از شیرابه گیاه: شتهها با نیشهای خود به بافتهای نرم گل محمدی میچسبند و شیره گیاهی را مکیده و باعث ضعف گیاه میشوند.
ترشح شیره: وقتی شتهها از گیاه تغذیه میکنند، شتهها مادهای به نام “عسلک” ترشح میکنند که بر روی برگها جمع میشود و باعث جلب قارچهای کپکزا میشود. این قارچها باعث تشکیل لکههای سیاه روی برگها میشوند، این قارچها میتوانند رنگ برگها را تیره کنند و فتوسنتز را مختل کنند.
انتقال بیماریها: شتهها میتوانند باعث انتقال بیماریهای ویروسی به گل محمدی شوند.
افزایش تعداد به سرعت: شتهها میتوانند با یک سرعت بسیار زیادی تکثیر شوند، و این باعث میشود شتهها با تغذیه از موارد غذایی گیاه و جذب شیرههای قندی آن، باعث ضعف و کاهش رشد گیاه شده و درنتیجه به سرعت مشکلات زیادی برای گیاه ایجاد کنند.
مبارزه با شتهی گل محمدی
افزایش سریع شتهها گیاه را زود از بین میبرد؛ بنابراین بهمحض دیدن شتهها بر روی گل محمدی فوراً اقدام کنید.
از روشهای مؤثر برای از بین بردن شتههای گل محمدی میتوان به
بریدن ساقه و برگهایی که توسط شتهها آسیبدیدهاند.
برای جذب دشمنان طبیعی شتهها اطراف گیاه گل محمدی دانه پرنده بپاشید.
کاشتن گلهای شهد دار اطراف گل محمدی برای جذب حشرات شکارچی
استفاده از سموم کنفیدور، دیکلروس و پی متروزین اشاره کرد.
از بین بردن شته گل محمدی با سرکه
در سالهای اخیر استفاده از روشهای بیولوژیکی به علت تأثیر عالی و عدم اثرات منفی برای از بین بردن شتهها رواج پیداکرده است. بطوریکه استفاده از سرکه از بهترین روشها برای مبارزه با شتههای گل محمدی است.
این روش علاوه بر اینکه برخلاف روشهای شیمیایی هزینه پایینی دارد، به گیاه آسیب نمیرساند.
شتهها علاقهی زیادی به مزهی ترش دارند، لذا سرکه میتواند شتهها را بهسرعت جذب کند. میتوان سرکه را بهتنهایی یا ترکیب با سایر مواد برای به دام انداختن شتهها استفاده کرد.
اسپری صابون و سرکه به مدت 3 بار یا بیشتر
شته گل محمدی
سفیدبالک گل محمدی
آفت “سفیدبالک” بهصورت نقاط سفیدرنگ در پشت ساقهها و برگها قابلمشاهده است. از شیره گیاه تغذیه میکند؛ و باعث بروز علائمی نظیر لکهای سفید یا قهوهای بر روی برگها میشود. درنهایت برگها زرد شده و میافتند. این آفت همچنین باعث از بین رفتن گل میشود.
ویژگیها و آسیبهایی که سفیدبالک به گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
تغذیه از مایعات گیاه: سفیدبالکها، مانند شتهها، با نیشهای خود به بافتهای گیاه میچسبند و مایعات آن را مکیده و باعث ضعف گیاه میشوند.
ترشح شیره: وقتی سفیدبالکها از شیره گیاهی تغذیه میکنند سفید بالک موادی را ترشح میکند که میتواند باعث جلب بعضی از قارچها شود و موجب بیماریهای قارچی در گیاه شود.
انتقال بیماریها: سفیدبالکها نیز مانند شتهها، میتوانند باعث انتقال بیماریهای ویروسی به گل محمدی شوند.
افزایش تعداد به سرعت: این حشرات توانایی تکثیر سریعی دارند و میتوانند به سرعت به تعداد زیادی رسیده و به گیاه آسیب بزنند.
روشهای از بین بردن سفید بالک گل محمدی
حذف فیزیکی آفت با پارچه مرطوب
استفاده از سموم حشرهکش نظیر دیازینون، مالاتیون، افوریا، دی کلرووس
برای کنترل سفیدبالکها میتوان از روشهای مختلف مبارزه با آفات گل محمدی استفاده کرد، از جمله استفاده از حشرات دشمن طبیعی، استفاده از اسپریها، یا حتی استفاده از سموم شیمیایی خاص که در فوق اشاره شد. با این حال، همیشه پیشنهاد میشود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
زنجرک گل محمدی
در ادامه مقاله مبارزه با آفات گل محمدی به آفت زنجرک گل محمدی میپرداریم.
زنجرک گل محمدی، به نام علمی “Edwardsiana rosae” یا Rose leafhopper، است که پورههای آن (که به آنها “کرم زنجرک” میگویند) میتوانند به گل محمدی و دیگر گیاهان آسیب بزنند. حشرات کامل و پوره ها با فرو بردن خرطوم خود در سطح زیرین برگهای گیاه میزبان و مکیدن شیره گیاهی از یک طرف و نیز ترشح بزاق خود که باعث از بین رفتن کلروفیل سلولهای اطراف محل نفوذ خرطوم میگردد، سبب ضعف گیاه و کاهش فتوسنتز میزبان میشوند. فعالیت حشره به طور معمول در سطح زیر برگ انجام میشود و اثر خسارت آن در سطح رویی برگ به صورت نقاط و یا لکه های رنگ پریده به خوبی قابل تشخیص است.
از نظر زیستشناسی، این آفت به خانواده Sphingidae تعلق دارند و اغلب در غروب و شب فعالیت دارند. وقتی که بزرگ میشوند، به زنجرکهایی با بالهای بزرگ تبدیل میشوند که به سرعت و با دقت پرواز میکنند.
برای مبارزه با آفت زنجرک گل محمدی میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله روشهای بیولوژیکی (مانند استفاده از باکتری (Bacillus thuringiensis)، جمعآوری دستی برگهای آلوده، یا استفاده از سموم شیمیایی. باز هم، همیشه پیشنهاد میشود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
روشهای از بین بردن زنجرک گل محمدی
برای مبارزه با آفت زنجرک از آفات گل محمدی میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله روشهای بیولوژیکی (مانند استفاده از باکتری (Bacillus thuringiensis)، جمعآوری دستی برگهای آلوده، یا استفاده از سموم شیمیایی. باز هم، همیشه پیشنهاد میشود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
در ادامه برخی روشهای دیگر جهت جلوگیری از این حشره پیشنهاد شده است:
استفاده از نوار چسب جاذب حشرات
میتوان از سموم تماسی، نفوذی و سیستمیک مثل دیازینون، کنفیدور و متاسیستوکس برای مبارزه با زنجرکهای گل محمدی استفاده کرد.
زنجرک گل محمدی
تریپس توتون (Thrips tabaci Lindeman) گل محمدی
آفت تریپس توتون دارای بدن پهن بهاندازه 0.9 تا 1.5 میلیمتر به رنگ زرد مایل به قهوهای تیره است.
تریپس توتون (Thrips tabaci Lindeman) یکی از آفات گل محمدی است که به دسته تریپسها متعلق است. این حشره کوچک و باریک، به میزبانهای متعددی حمله میکند، از جمله گل محمدی. تریپسها میتوانند باعث تغییرات فیزیولوژیکی در گیاهان شوند و در برخی موارد ویروسها را نیز منتقل کنند.
ویژگیها و آسیبهایی که تریپس توتون به گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
آسیبهای فیزیکی: تریپسها با اندام دهانی مکندهی خود به سلولهای گیاه حمله کرده و محتویات آنها را مکش میکنند. این باعث خشکی، کرمرنگ شدن یا تیرگی روی برگها میشود.
انتقال ویروسها: تریپس توتون یکی از مهمترین واسطههای انتقال ویروسهای گیاهی است، و میتواند ویروسهایی که بیماریهای جدی در گیاهان ایجاد میکنند، از جمله ویروس پژمردگی لکهای بر روی برگها، را منتقل کند.
افزایش تعداد به سرعت: تریپسها توانمندی تولید مثل و تکثیر سریعی دارند، و این میتواند باعث شود آنها به سرعت جمعیتشان افزایش یافته و به گیاه آسیب بزنند.
روشهای کنترل و از بین بردن آفت تریپس توتون در گل محمدی
برای مبارزه با آفات گل محمدی از جمله آفت تریپس توتون میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله استفاده از حشرات دشمن طبیعی مانند کفشدوزکها، استفاده از اسپریهای طبیعی یا شیمیایی، یا اجرای روشهایی به زراعی مانند کاشت در زمانهایی که فعالیت آفت تریپس کمتر است
در ادامه برخی روشهای رایج برای از بین بردن این آفات گل محمدی بیان شده است:
استفاده از سموم متاسیستوکس، دیازینون، اتیون، دی کلرووس، کنفیدور، پرمترین، مونتو
تریپس توتون
کنه دونقطه گل محمدی
این آفات در سطح زیرین برگها زندگی میکنند.
حشرات پس از تغذیه از شیره گیاه باعث ایجاد نقاطی به رنگ سبز کمرنگ، زرد، خاکستری و قهوهای میشوند.
این نوع آفات گل محمدی تارهایی را به وجود میآورند. به گیاه حالت غبارآلود میدهد و درنهایت منجر به خشک شدن گیاه میشود.
روشهای مبارزه با کنه دونقطه گل محمدی
محلول شوینده و صابون محلولپاشی
استفاده از سموم اختصاصی آبامکتین، فن پیروکسی میت، پروپارژیت، فلورامایت، تترادیفون
پروانه جوانه خوار سبز گل محمدی Eucnaemidophorus rhododactylus
جوانهخوار سبز از جوانهها، گلها و برگهای نوی گل محمدی تغذیه میکند. با خوردن جوانهها، این آفت موجب مختل شدن رشد نرمال گیاه میشود و میتواند باعث مرگ جوانهها شود.
آسیب به جوانهها و برگهای تازه میتواند باعث کاهش رشد گل محمدی و در نتیجه کاهش تولید گل و گلاب شود.
این حشره به رنگ قهوهای مایل به خاکی است. با تنیدن تار لانهای تشکیل میدهد.لارو این حشره از جوانهها و غنچهها تغذیه میکند. درنهایت باعث کاهش تعداد گل و عطر و اسانس آن میشود.
برای مقابله با جوانهخوار سبز گل محمدی، میتوان از روشهای بیولوژیکی،و شیمیایی مانند استفاده از سموم فسفره تماسی نفوذی با غلظت مناسب استفاده کرد.
روشهای مبارزه با پروانه جوانه خوار گل محمدی
استفاده از سموم فسفره تماسی نفوذی
استفاده از روغنهای زمستانه در اواخر زمستان
پرورش شکارچیان طبیعی آفات زنبور تریکوگراما
زنبور برگخوار گل محمدی
زنبورهای برگخوار ماده به رنگ سیاه هستند. حشره کامل 7 تا 10 میلیمتر طول دارد. این حشرات به جوانهها و برگهای جوان خسارت میزنند. در اثر گسترش حملهی این حشرات برگهای سرشاخههای انتهایی ریزش میکند؛ و درنهایت به اندامهای گل دهنده آسیب میرسانند.
روشهای مبارزه با زنبور برگخوار گل محمدی
جمعآوری لاروها روی شاخه و برگها
سموم دیپتریکس و کنفیدور
زنبور برگخوار گل محمدی
کرم سفید ریشه گل محمدی
این حشرات بسیار بزرگ تر از سایر حشرات هستند؛ چرا که سایز آنها به اندازه 3 سانتی متر میباشد. لاروهای کرم سفید ریشه از ریشههای گل محمدی تغذیه میکنند، و باعث آسیب به ریشه و کاهش قدرت جذب مواد مغذی و آب گیاه میشود.
آسیب به ریشهها موجب ضعف گیاه و کاهش رشد آن میشود. گیاه ممکن است نسبت به بیماریها و شرایط محیطی نامساعد حساستر شود.
روشهای مبارزه با کرم سفید ریشه گل محمدی
سموم فسفره مثل کلرپیروفوس و دیازینون
کرم غنچه گل محمدی
کرم غنچه گل محمدی به Tuta absoluta یا “کرم گوجهفرنگی” معروف است، اگرچه نام “کرم گوجهفرنگی” به دلیل آسیبهایی که به این گیاه وارد میکند معروفتر است.
این حشره از خانواده Gelechiidae است و یکی از جدیدترین و خطرناکترین آفات گوجهفرنگی محسوب میشود. با این حال، همانطور که از نام اشاره شده، این کرم همچنین میتواند به گل محمدی آسیب وارد کند.
ویژگیها و آسیبهایی که کرم غنچه گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
آسیبهای فیزیکی: لاروها (یا کرمها) به برگها، غنچهها، و میوهها حمله میکنند و تونلهایی درون آنها حفر میکنند، که باعث آسیب و تغییر شکل آنها میشود.
کاهش محصول: با توجه به آسیبهای زیادی که این حشره به گیاهان میزند، میتواند منجر به کاهش شدید محصول شود.
افزایش تعداد به سرعت: این کرم توانمندی تکثیر سریعی دارد و میتواند به سرعت به تعداد زیادی رسیده و به گیاه آسیب بزند.
روشهای مبارزه با کرم غنچه گل محمدی
برای کنترل کرم غنچه از آفات گل محمدی میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله:
استفاده از حشرات دشمن طبیعی یا انگلهای مفید استفاده از سموم بیولوژیکی مانند باکتری Bacillus thuringiensis استفاده از سموم شیمیایی اجرای روشهای به زراعی مانند پوشش خاک، کاشت در زمانهایی که فعالیت حشره کمتر است، یا از بین بردن محصولات آلوده در کنترل این آفت موثر میباشد. بهتر است قبل از استفاده از هرگونه سم یا روش مبارزه با آفات گل محمدی، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
انواع آفات گلخوار گل محمدی
سوسک گلخوار سیاه
این حشره از آفات گل محمدی به طول 10 تا 12 میلیمتر به رنگ سیاه با لکههای سفید روی بال پوشهایی میباشد. حشرات بالغ در بهار روی گل محمدی ظاهر میشوند. از شهد گل تغذیه میکنند. برای مبارزه با این حشرات این آفات را از روی گل محمدی جمعآوری کنید.
سوسک سبز گل محمدی
این حشرات به طول 1 تا 2 سانتیمتر و به رنگ سبز روشن با جلای فلزی هستند. در بهار ظاهر میشوند؛ و از گرده و شهد گل محمدی تغذیه میکند. جمعآوری حشرات بالغ از روی گلها از روشهای مناسب مبارزه با این حشرات است.
سوسک سبز گل محمدی
زنبور گالزای گل محمدی
حشرات بالغ به طول 3 میلیمتر زنبور ماده داخل جوانههای و غنچهها تخمریزی میکند. پس از تحریک سلولها گال های توخالی ایجاد میشود. با رشد و نمو گال ها رشد سرشاخهها و گلدهی متوقف میشود. برای مبارزه با این حشره و جلوگیری از تشکیل گال باید گال ها از روی درختچه گل محمدی جمعآوری شوند.
سوسک گلخوار بور
سوسک گلخوار بور به رنگ سیاه با بالپوشها دارای لکههای سفید ظاهر میشوند. این حشرات در بهار ظاهر میشوند؛ و ازگلها و سایر اندامهای گل تغذیه میکنند. جمعآوری مکانیکی حشرات از رو گیاه از مؤثرترین روشهای مبارزه است.
بیماریهای گل محمدی و روشهای مبارزه با آنها
قارچهای متعددی میتوانند درخت گل محمدی را آلوده کنند؛ و خسارات فراوانی به آنها وارد کنند. بیماریهای درخت گل محمدی متفاوت هستند؛ که در ادامه بیماریهای مهم را بررسی میکنیم.
لکه سیاه مهمترین بیماری گل محمدی
یکی از بیماریهای قارچی است که به گل محمدی خسارت وارد میکند. این قارچ باعث ایجاد لکههای تیره و بزرگی بر روی برگهای گل محمدی میشود که در مراحل ابتدایی به رنگ زرد و در ادامه به رنگ قهوهای مایل میشود و در حالتهای شدید، برگها ممکن است زودتر از موعد افت کنند، که موجب ضعف گیاه و کاهش تولید گل میشود.
راههای مبارزه با بیماری لکه سیاه
برای جلوگیری از گسترش بیماری باید برگهای آسیبدیده را از گیاه جدا کرد. در صورت شیوع وسیع بیماری، ممکن است نیاز به استفاده از سموم قارچکش باشد.
کپک خاکستری مؤثر در پوسیدگی گل محمدی (Botrytis cinerea)
این قارچ باعث پوسیدگی سریع گلها، برگها و شاخهها میشود. در مراحل پیشرفته بیماری، میتوانید پوشش پرزهای خاکستری روی قسمتهای مبتلا مشاهده کنید.
این قارچ باعث بسته ماندن غنچه های گل و ریزش آنها می شود. غنچه های آلوده قهوه ای شده و می پوسند و در موارد شدید، تمام قسمتهای یک گل ممکن است به وسیله کپک خاکستری رنگ قارچ پوشیده شود.
راههای مبارزه با کپک خاکستری
قسمتهای گیاه که نشانههای بیماری را نشان میدهند باید حذف و نابود شوند تا منبع آلودگی کاهش یابد. برای مبارزه با این بیماری از قارچکشهای مسی استفاده میشود.
سفیدک پودری از مخربترین بیماریهای گل محمدی (Podosphaera pannosa)
این بیماری باعث ایجاد پوشش سفید رنگ روی برگ و ساقه میشود. گسترش این بیماری منجر به ریزش برگها و کوتاه شدن طول دوره گلدهی میشود.
راههای مبارزه با سفیدک پودری
در صورت مشاهده علائم سفیدک پودری قسمت آسیبدیده را از گیاه جدا کنید. همچنین از قارچکش شیمیایی اختصاصی مانند آذیلون برای برطرف کردن این بیماری گل محمدی میتوانید استفاده کنید.
بیماری مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه در گل محمدی
عامل بیماری قارچ phytophthora capsici میباشد. این بیماری در خاکهای با زهکشی ضعیف، به خصوص در شرایط آبیاری غرقابی و رطوبت بالای خاک شروع میشود. ریشهها بهطور کلی پوسیده و سیاه میشوند و قابلیت جذب مواد مغذی و آب را از دست میدهند. در حالتهای شدید، گلها ممکن است به سرعت پژمرده شوند و خشک شوند.
راههای مبارزه با بیماری مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه
در صورت نیاز به قارچکش از قارچکش کاربندازیم،اکسی کلرورمس و بنومیل جهت ضد عفونی خاک استفاده کنید.
سفیدک پودری گل محمدی
شپشک گل محمدی
شپشکها بهصورت تجمعی در پشت برگها قابلمشاهده هستند؛ و رنگی مشابه برگ دارند. از شیره گل محمدی تغذیه میکنند. با تغذیه مستمر از گیاه، شپشکها موجب کاهش رشد و توسعه گل محمدی میشوند. شپشکها میتوانند واسطهای برای انتقال ویروسها و بیماریهای دیگر به گل محمدی باشند.
برخی از شپشکها موادی چسبناک ترشح و تولید میکنند، که گیاه حالت چسبناک میگیرد. این شیرهی چسبناک میتواند موجب رشد قارچهای سیاه بر روی برگها شود که ظاهر ناخوشایندی به گیاه میدهد و میتواند فتوسنتز را مختل کند. یکی از مؤثرترین روشها برای مبارزه با شپشها استفاده از کفشدوزکهاست.
قارچ گل محمدی
در رطوبت بالا شرایط برای رشد انواع قارچهای بیماریزا فراهم میشود. در فصل بهار همزمان با باز شدن جوانهها در شرایط مرطوب اسپور قارچها جوانه میزند و گیاه را آلوده میکند.
با گسترش بیماری منجر به پوسیدگی گلبرگها میشود. بیماری سوختگی غنچه و جوانه گل محمدی از شایعترین بیماریهای قارچی گل محمدی است.
علائم این بیماری بهصورت لکههای قهوهای بر روی اندامهای گل و جوانههای برگ میشود با گسترش بیماری باعث سیاه شدن غنچه، دمگل و جوانههای انتهایی میشود.
غنچههای آلوده باز نمیشوند جوانههای آلوده سیاه و سر عصایی میشوند؛ و پس از خشک شدن از شاخه جدا میشود. با هرس کردن شاخههای آلوده و گلهای آلوده میتوان از پراکندگی اسپور قارچ جلوگیری کرد.
درمان قارچ گل محمدی
در زیر چند راهکار کلی برای درمان قارچهای گل محمدی آورده شدهاند:
روشهای بهزارعی: اطمینان حاصل کنید که گلها در زمینهایی با زهکش خوب کاشته شدهاند. آبیاری را در زمانهای مناسب انجام دهید، و از آبیاری بیش از حد خودداری کنید. برگهای مرده یا آلوده را حذف کنید. از آلودگی مجدد خاک به وسیله ادوات کشاورزی، ابزار و لباس کار آلوده جلوگیری کنید. سمهای قارچکش: میتوانید از سمهای قارچکشی استفاده کنید که برای کنترل قارچهای گل محمدی توصیه میشوند. این سمها باید طبق دستورالعملها و با دقت استفاده شوند.
ترکیبهای بیولوژیک: برخی از باکتریها و قارچهای مفید میتوانند به کنترل قارچهای بیماریزا کمک کنند. به عنوان مثال، Trichoderma یک قارچ است که به عنوان یک عامل کنترل بیولوژیک در برخی از موارد استفاده میشود.
کاهش استرس گیاهی: گیاهان استرسزده به انواع بیماریها، از جمله قارچها، حساستر هستند. تأمین نیازهای غذایی گیاه و مدیریت فاکتورهای استرسزا میتواند به جلوگیری از بیماریهای قارچی کمک کند.
روتاسیون گیاهی: اگر مزرعه یا باغچه شما با قارچهای خاصی مشکل دارد، ممکن است به نفع شما باشد که گل محمدی را با گیاهان دیگر در چرخه کاشت و برداشت قرار دهید و گونههای گیاهی مختلف به طور دورهای و برنامهریزیشده در یک قطعه زمین کشت کنید.
وقتی با بیماریهای قارچی مواجه میشوید، همیشه بهتر است با متخصصان در زمینهی بیماریهای گیاهی مشورت کنید تا راهکار مناسب برای درمان و کنترل را پیدا کنید.
علت عدم گلدهی گل محمدی
گل ندادن گل محمدی دلایل مختلفی دارد که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم.
عدم هرس شاخهای خیلی بلند، خشک و یا گلهای خشکشده
آفات مختلف مثل قارچها، سفیدکها، شتهها، شپشک ها
عدم تأمین نور کافی
تغذیه نامناسب گل محمدی
کاهش دمای شدید در شب
زمان سمپاشی گل محمدی
مبارزه با آفات گل محمدی باید بر اساس نوع آفتی که به گل محمدی حمله کرده، وضعیت محیطی و دوره رشد گل انجام شود. در زیر چند نکته کلی در مورد زمانهای مناسب سمپاشی گل محمدی آورده شده است:
رویه کلی: همیشه بهتر است از روشهای بیولوژیک برای کنترل آفات گل محمدی استفاده کنید و تا جای ممکن از سمپاشی خودداری کنید. وقتی که سمپاشی لازم است، زمان مناسب را انتخاب کنید تا تاثیر مطلوب را داشته باشد.
زمان روز: بهتر است سمپاشی در زمانهایی که دمای هوا خنک و هوا آرام است، انجام شود، معمولاً صبح زود یا عصر.
دوره رشد: برخی سموم باید در دورههای خاصی از رشد گل محمدی اسپری شوند. به عنوان مثال، برخی سموم مخصوص مراحل جوانی گیاهان هستند و باید قبل از بلوغ کامل گیاهان استفاده شوند.
نوع آفت: هر آفت خاصی دورههای فعالیت مختلفی دارد. به عنوان مثال، برخی آفات در دورههای خاصی از سال فعال هستند و باید در همان زمانها سمپاشی شوند.
بازدید مداوم: بهتر است به صورت مداوم از گلهای محمدی بازدید کنید تا در صورت مشاهده آفات، به موقع واکنش نشان دهید.
روشهای غیرشیمیایی: همیشه ابتدا به دنبال روشهای غیرشیمیایی بگردید. استفاده از حشرات دشمن طبیعی، مانند کفشدوزکها یا زنبورهای شکارگر، میتواند به کنترل آفات کمک کند.
درستی محلول: وقتی سمپاشی میکنید، مطمئن شوید که محلول سم به درستی آماده شده و با توجه به دستورالعملها استفاده شده است.
هنگام استفاده از سمهای شیمیایی برای مبارزه با آفات گل محمدی، همیشه دستورالعملهای برچسب را با دقت مطالعه کرده و از وسایل حفاظتی مناسب استفاده کنید. همچنین، از سمپاشی در نزدیکی آبهای سطحی یا مناطق حساس اجتناب کنید تا تأثیرات زیستمحیطی را کاهش دهید.
سم پاشی گل محمدی
سخن پایانی
به پایان مقاله مبارزه با آفات گل محمدی رسیدیم؛ آفات و بیماریها میتوانند خسارات جدی به محصولات کشاورزی وارد کنند. با شناخت و مدیریت به موقع، میتوان خسارتهای اقتصادی را به حداقل رساند؛ بنابراین با شناخت آفات گل محمدی و مبارزه با آنها میتوان به کنترل و درمان بیماریها کمک کرد.
استفاده بیرویه از سموم آفتکش میتواند به آلودگی محیط زیست و تأثیرات منفی بر سلامت انسانها و حیوانات منجر شود. با شناخت دقیق آفات، میتوان به بهینهسازی استفاده از روشهای مبارزه بیولوژیک و … پرداخت. با استفاده از روشهای مکانیکی و همچنین استفاده از سموم و مواد شیمیایی میتوان به مبارزه با آفات گل محمدی پرداخت.
کشاورز با داشتن اطلاعات کافی در مورد آفات و بیماریها میتواند تصمیمهای بهتر و براساس اطلاعات دقیقتری در مورد استفاده از سموم و روشهای کشاورزی اتخاذ کند.
حشرات مهاجم مقاومت بیشتری نسبت به حشرات مفید در برابر سموم دارند. علاوه بر این به دلیل اثرات منفی سموم بر محیطزیست و موجودات زنده استفاده حداقلی از سموم و بهکارگیری مبارزه بیولوژیک در حال گسترش است.
برای خرید کود و سموم کشاورزی میتوانید به صفحه فروشگاه پسته رفسنجان مراجعه نمایید.
از بین میوههایی که در دسترس ما هستند؛ سیب یکی از خوشمزهترین آنها است. از این میوه بسیار خوشمزه میتوان در تهیه مربا و کمپوت سیب استفاده کرد.
علاوه براین، خواص زیاد این میوه اهمیت استفاده از آن را دوچندان میکند. انواع سیب متناسب با ذائقه و سلیقه افراد در بازار وجود دارد؛ که هرکدام خواص منحصربهفردی دارند.
در ادامه به معرفی انواع درخت سیب میپردازیم و در آخر نیز به خواص و فواید سیب اشاره میکنیم.
اهمیت شناخت انواع سیب
سیب، یکی از میوههای محبوب و معروف جهان است، ولی آیا تابهحال به فکر افتادهاید که چه تعدادی از انواع سیب درختی را واقعاً میشناسید؟
هر نوع سیب ویژگیها و استفادههای خاص خود را دارد. برخی ممکن است برای پختوپز مناسبتر باشند، درحالیکه برخی دیگر برای مصرف خام یا تهیه آبمیوه بهترین انتخاب هستند.
به همین دلیل، شناخت و درک انواع سیب درختی به ما کمک میکند تا بهترین استفاده را از این میوه متنوع و خوشمزه داشته باشیم.
انواع سیب درختی ایرانی
در ایران به دلیل تنوع آبوهوایی انواع مختلف سیب تولید میشود. سیبها ازنظر اندازه، رنگ، بو و طعم باهم فرق میکنند. پرطرفدارترین سیبها عبارتاند از:
سیب گالا سیب لبنانی زرد سیب گلاب سیب قرمز لبنانی
در این قسمت به ویژگیهای انواع درخت سیب ایرانی میپردازیم.
درخت سیب گالا
از تلاقی دو رقم سیب گلدن و کاکس، نهال سیب گالا حاصل میشود. این درخت بهصورت نیمه عمود و منظم رشد میکند.
سیب گالا دارای مزه شیرین، بیضیشکل که با رنگهای قرمز و سبز پوشانده شده است؛ و در اواخر مرداد محصول میدهد.
این نوع سیب نسبتاً مقاوم بوده و تا 6 ماه در جای خشک و خنک سالم باقی میماند. از 6 سالگی به بار مینشیند؛ و عمر اقتصادی آن بیش از 35 سال است.
درخت سیب گالا
درخت سیب لبنان زرد (Golden delicious)
سیب زرد حاوی فیبر است؛ که به هضم غذا، کاهش وزن، تنظیم سیستم گوارشی کمک میکند.
علاوه براین سیب زرد سرشار از ویتامینها، پتاسیم و بورن است. رنگ میوه رسیده زرد تا زرد مایل به سبز است.
اواخر شهریورماه قابلبرداشت است. حساسیت کم نسبت به قهوهای شدن بافت میوه از ویژگی منحصربهفرد سیب لبنان زرد است.
این میوه به دلیل ماندگاری بالا و عطروطعم ملس و دلنشینش میتواند انتخاب مناسبی برای سودآوری کشاورزان باشد. از سیب زرد در تهیه پای سیب، مربا و انواع شیرینی استفاده میشود.
درخت سیب لبنان زرد
انواع درخت سیب گلاب
سیب گلاب به دلیل بافت، طعم و عطر متفاوتش طرفداران زیادی دارد. همچنین درخت سیب گلاب بومی ایران است و با شرایط آب و هوایی ایران سازگاری دارد؛ بنابراین با کاشت درخت سیب گلاب میتوانید از طعم بینظیر آن لذت ببرید.
درخت سیب گلاب کهنز دارای مقامت بالایی در برابر تغییرات دمایی است. در حدود 40 تا 50 سال میتواند محصول باکیفیتی تولید کند.
زمان رسیدن آن اوایل تابستان است. سیب گلاب کهنز اندازه متوسطی دارد؛ و رنگ آن قرمز به همراه رگههای سفید و سبز است.
درخت سیب گلاب کهنز
انواع سیب قرمز
سیب قرمز بیش از 50 رقم دارد؛ که همگی دارای بافت آبدار و نرم و خواص مشابهی هستند.
ولی در طعم و شکل ظاهری تفاوت دارند. رنگ تیره یا روشن حضور یا عدم حضور رگههای زرد یا سفید سبب وجه تمایز بین انواع سیب قرمز میشود.
در ادامه به معرفی انواع سیب قرمز میپردازیم.
سیب قرمز لبنانی
سیب قرمز لبنانی از بهترین ارقام سیب در کشور محسوب میشود.
در خاکهای اسیدی با زهکشی مناسب خوب رشد میکند.
در سن 4 تا 6 سالگی به بار مینشیند.
پربازده و عمر اقتصادی آن 80-70 سال است.
پوست آن قرمز و ضخیم است؛ و با توجه به عطروطعم بینظیرش طرفدار زیادی دارد.
سیب قرمز لبنانی
سیب سوپر چیف (superchief)
نهال سوپر چیف بومی کشور آمریکا است.
در خاکهای سبک و غنی از مواد آلی بهخوبی رشد میکند.
عمر اقتصادی آن 30 سال است.
از ارقام جدید سیب لبنانی قرمز است.
میوه آن درشت و بسیار مرغوب و در اواخر مهرماه برداشت میشود.
رنگ آن قرمز تیره و براق است.
این نوع سیب به دلیل درشتی و ماندگاری بالا از اهمیت فراوانی برخوردار است.
سیب ردچیف (red chief)
نهال سیب ردچیف یکی از انواع سیب لبنانی قرمز است.
این نهال بسیار پربازده و بومی کشور آمریکا است.
عمر اقتصادی این نهال 30 تا 40 سال است.
سیب ردچیف شیرین و دارای رنگ قرمز تیره و براق است.
میوه آن در اواسط مهرماه برداشت میشود.
میوه زیبا و ماندگاری بالا باعث تجاری شدن این رقم از سیب شده است.
سیب فوجی (Fuji apple)
نهال سیب فوجی سرعت رشد و میزان باردهی بالایی دارد؛ و بومی کشور ژاپن است.
میوه آن اواخر شهریورماه برداشت میشود.
اندازه متوسطی دارد.
رنگ آن از قرمز پررنگ تا زرد مایل به سبز همراه با نوارهای قرمزرنگ است.
سیب فوجی
سیب رم (Rome apple)
سیب رم به رنگ قرمز روشن بوده و شیرینی آن نسبت به سایر ارقام دیگر سیب کمتر است.
این نوع سیب در حالت پخته طعم بهتری دارد.
سیب رم
سیب مکینتاش (Mclntosh apple)
نهال سیب مکینتاش مشهورترین نهال در کانادا است.
میوهی آن به رنگ قرمز و سبز است؛ و مزهی ترش دارد.
سیب مکنیتاش
سیب استارکینگ فرانسه یا سیب قرمز فرانسه
رقم سیب قرمز فرانسه از تلاقی دو رقم فلورینا و پریما به وجود آمده است.
این نهال بهصورت نیمه عمود رشد میکند.
عمر اقتصادی آن 50 سال است.
زمان برداشت محصول اول مهرماه است.
رنگ پوست آن قرمز تیره است.
این میوه ماندگاری بالایی دارد؛ و انبارداری طعم آن را تغییر نمیدهد.
سیب استارکینگ فرانسه
سیب واین سپ (Winesap)
سیب واین سپ از انواع سیب درختی برای تهیه سرکه سیب به کار میرود.
رنگ این سیب بنفش مایل به قرمز است.
سیب واین سپ
سیب توسرخ
این نوع سیب از انواع سیب جز ارقام کمیاب و خاص است که به دلیل رنگ گوشت میوه حائز اهمیت است.
این سیب دارای اندازه کوچک و باردهی متوسطی است و در تابستان قابلبرداشت است.
سیب توسرخ
انواع سیب سفید
ازجمله کمیابترین انواع سیب درختی است
دارای پوست نازک اندازه متوسط و طعم شیرینی است.
در تهیه آبمیوه از آن استفاده میشود.
سیب قندک
سیب قندک در اوایل تابستان میرسد.
میزان باردهی آن با توجه به شرایط اقلیمی متفاوت است.
رنگ پوست سیب سفید است.
کوچک، شیرین و آبدار است؛
در تهیه مربا و کمپوت سیب استفاده میشود.
سیب قندک
انواع سیب سبز
سیب، با تنوع زیادی از گونهها و ویژگیهای متمایز، یکی از میوههای پرمصرف و محبوب در سراسر جهان است. از بین انواع مختلف این میوه، سیب گرانی اسمیت یا همان سیب سبز، به ویژگیهای خاص خود معروف است.
سیب گرانی اسمیت
این سیب سبزرنگ، درشت و نیمه درشت و طعم ترش دارد.
به کاهش قند خون کمک میکند.
این گونه سیب با رشد سریع و پایداری خود، درختانی با ساقههای کوتاه و قد کمی را تشکیل میدهد.
برخلاف برخی از انواع سیب درختی، گرانی اسمیت بهتنهایی قادر به باروری نیست.
رنگ براق سبز و طعم ترش و ماندگاری بالای این میوه، آن را به یکی از مورد علاقههای بسیاری تبدیل کرده است.
در بازارهای مختلف، تقاضا برای خرید این نوع سیب بسیار است.
ویژگیهای برجستهی این درخت به مدت حدود 30 سال ادامه پیدا میکند که نشاندهندهی عمر مفید و بازدهی خوب آن است.
سیب گرانی اسمیت
انواع سیب ترش
انواع سیب ترش با ویژگیها و خصوصیات متفاوتی در جهان شناخته میشوند.
سیب ترش جنگلی
سیب ترش جنگلی در جنگلهای خودروی شمال ایران بهطور خودرو میروید.
اینگونه سیب با رنگ سبزی که به زرد متمایل است، طعم ترش خاصی دارد و هنگامی که کامل میرسد، شیرینی طبیعی خود را نمایان میکند.
متأسفانه، این نژاد با ارزش در حاشیه انقراض قرار دارد، باوجوداینکه میتواند نقش مؤثری در برنامههای اصلاح نژادی ایفا کند.
سیب ترش جنگلی
سیب ترش مصری
از سوی دیگر، سیب ترش مصری با طعم لذیذ و دلپذیر خود جایگاه ویژهای در بازار کسب کرده است.
این نژاد سیب در مقایسه با سایر انواع سیب، ویژگیهایی مانند مقاومت بالا در برابر بیماریهای درخت سیب، تحمل ویژه به شرایط آب و هوایی سرد و توانمندی در تولید محصول بالا را دارا میباشد.
بهطورکلی، انواع سیب ترش، ازجمله جنگلی و مصری، هر یک ویژگیها و مزیتهای منحصربهفردی دارند که آنها را در بازار برجسته میکند.
سیب ترش مصری
درخت سیب پاکوتاه
یکی از انواع سیب درختی، درختان سیب پاکوتاه هستند که 30 تا 40 درصد کوتاهتر از درختان استاندارد میباشند.
امروزه درختان سیب پاکوتاه به فراوانی تولید و در اختیار کشاورزان قرار میگیرند.
از مهمترین خصوصیات این نهالها میتوان به روش تکثیر آنها اشاره کرد زیرا میتوانند بهراحتی از طریق روشهای قلمه زدن، خوابانیدن و ریز ازدیادی تکثیر شوند.
علاوه بر آن به دلیل کاهش اندازه درخت سیب میتوان در فرآیند کاشت و برداشت آن صرف جویی کرد.
درختان پاکوتاه سیب سازگاری خوبی برای رویش در باغات در فضای محدود دارند.
درخت سیب پاکوتاه
درختان سیب با ویژگی پاکوتاهی، که اغلب به نام “درختان سیب کوتاهرشد” شناخته میشوند، مزایای زیادی دارند. این درختان مناسب برای باغهای کوچک، حیاطها و حتی گلدانهای بزرگ هستند. به دلیل ارتفاع کمتر، جمع آوری میوهها سادهتر و با کمترین خطر ممکن انجام میشود. این درختان معمولاً زودتر نسبت به درختان استاندارد میوه میدهند. آبیاری و مراقبت از آنها به دلیل اندازه کوچکتر آسانتر است.
مزایای استفاده از درختان پاکوتاه
در سنین پایین به بار مینشینند. سهولت در سمپاشی، هرس کردن درخت سیب و برداشت محصول. تنظیم گردهافشانی با کاشت چند رقم در فضای محدود باغ.
معایب استفاده از درختان پاکوتاه
سیستم ریشههای ضعیفی دارند و بهراحتی در اثر وزش بادهای شدید از خاک بیرون میآیند.
پوسیدگی ریشه در این درختان به علت حساس بودن بیشتر مشاهده میشود.
بنابراین شما میتوانید رقمی را انتخاب کنید که با شرایط منطقهتان سازگاری بیشتری دارد.
تا اینجا با انواع سیب درختی در جهان آشنا شدید. حالا میخواهیم عواملی که در باردهی این درختان تأثیر دارند را نام ببریم در ادامه مقاله با ما همراه باشید تا اطلاعات مفیدی در مورد انواع سیب درختی بیاموزید.
درخت سیب پاکوتاه
پربارترین درخت سیب
عوامل زیادی بر میزان باردهی درختان سیب مؤثر است در اینجا به برخی از آنها اشاره میکنیم:
میزان آشنایی کشاورز با نیازهای درخت و استفاده متناسب از کود برای درختان سیب.
میزان توانایی درخت در مبارزه با عوامل بیماریزا و کاهش استفاده از سموم کشاورزی.
ساختار خاک.
عمر اقتصادی درخت.
انواع سیب قرمز نظیر رقم فوجی، ردچیف میزان باردهی بالایی دارند لازم به ذکر است که با فراهم کردن شرایط مساعد برای سایر ارقام میتوان میزان باروری آنها را افزایش دهد.
بهترین نوع سیب درختی
استفاده از نهال باکیفیت یکی از مهمترین فاکتورها در تأسیس باغ سیب است که باید مدنظر قرار داد؛ بنابراین با انتخاب نهال مناسب از بین انواع سیب درختی میتوان افزایش راندمان باغ را تضمین کرد.
همچنین درصورتیکه در مراحل کاشت و برداشت انواع سیبدرختی استانداردهای لازم رعایت شود میتوان شاهد تولید محصولی با کیفیت بالا بود.
در انتخاب بهترین نوع سیبدرختی عواملی چون طعم، رنگ، زمان برداشت میوه، شیوه انبارداری سیب، دارا بودن پوست صاف و شفاف، وزن مناسب و نداشتن لک اهمیت فراوان دارد.
طعم سیب
میزان حرارت در مراحل رشد و نمو سیب طعم آن را تحت تأثیر قرار میدهد. بطوریکه سیبهای برداشتشده در مناطق سرد و کوهستانی بهترین طعم را دارند. علاوه بر دما، عناصر غذایی مثل ازت و پتاسیم نیز در کیفیت سیب مؤثر است.
رنگ سیب
انواع سیب دارای رنگهای متنوعی (زرد، سبز، قرمز) بهصورت یکدست یا ایجاد رگههایی بر روی رنگ اصلی هستند.
رنگ عامل تعیینکننده در قیمت سیب محسوب میشود بهطوریکه سیب قرمز بهتر به فروش میرسد.
گرانترین سیب درختی دنیا
سیب الماس سیاه، یکی از گرانقیمتترین و کمیابترین انواع سیب درختی جهان است.
این سیب زیبا با رنگ بنفش پر رنگ خود در کوههای تبت رشد میکند. رنگ طبیعی و منحصربهفرد آن به موقعیت جغرافیایی خاص و تابش نور فرابنفش در ارتفاعات کوههای تبت برمیگردد.
باوجود شرایط رشد سخت و زمانبر، فقط ۳۰ درصد از محصول برداشت شده توانمندی فروش دارد که این موضوع باعث محدودیت در توزیع و افزایش قیمت آن میشود.
به دلیل کیفیت برگزیده و محدود بودن تولید، این میوه در فروشگاههای لوکس چین به فروش میرسد. همچنین، از طرفی دیگر، با توجه به شیرینی فوقالعاده و طعم منحصربهفرد آن، مشتریان آن را به چشم یک تجربه لوکس و یکتا میبینند.
خواص بینظیر سیب برای سلامتی
انواع سیبها ازنظر طعم و تغذیه بهعنوان یک میوه فوقالعاده هستند و به علت خواص بینظیر و منحصربهفرد برای سلامتی سرشار از فایدهاند. انواع سیب درختی به دلیل داشتن مقدار زیادی ویتامین، فیبر، آهن و آنتیاکسیدان مانند پسته، انگور، انار و انجیر فواید قابلتوجهی دارند.
آهن موجود در سیب در درمان کمخونی نقش دارد.
قند آن باعث افزایش انرژی میشود.
پتاسیم با فشارخون بالا مبارزه میکند.
فیبر موجود در این میوه به هضم غذا کمک میکند.
ویتامین A و ویتامین C به تقویت بینایی کمک میکنند.
چند مورد دیگر از مزایای انواع سیب را در ادامه بخوانید:
کاهش سطح کلسترول خون تنظیم سلامت قلب بهبود عملکرد سیستم گوارش و هضم غذا درمان یبوست تقویت سیستم ایمنی بدن مبارزه با انواع سرطانها و عفونتها تنظیم قند خون محافظت از پوست پیشگیری از بیماری آلزایمر
سخن پایانی
درخت سیب به دلیل داشتن میوه خوشمزه و پرخاصیت جز درختان باارزش بشمار میرود.
خواص درمانی زیادی دارد بهگونهای که دارای انواع مختلف آنتیاکسیدانها و ویتامینهای مفید است و مصرف آن توصیه شده است. اکثر مناطق ایران برای احداث باغ انواع سیب مناسب هستند. انواع سیب درختی در بازار وجود دارد؛ که با توجه به شرایط اقلیمی منطقه میتوان برای کاشت آن اقدام کرد.
کامکوات یک درخت میوه دار کوچک با ظاهری فوق العاده است، که هم در باغچه و هم در گلدان قابل نگهداری است.
کامکوات یکی از میوههای خانواده مرکبات است که شبیه به پرتقال است ولی کوچکتر. گوشت میوه از داخل ترش، در حالی که پوست آن شیرینتر است، و ترکیب این دو طعم به کامکوات طعم منحصر به فردی میدهد.
کامکوات در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری رشد میکند و اغلب در کشورهایی مانند چین، تایوان، ژاپن و مناطق جنوبی آسیا کاشته میشود.
در ادامه این مطلب به روشهای نگهداری کامکوات در منزل به طور ساده و حرفهای میپردازیم.
نگاهی خلاصه به کامکوات
جالب است بدانید که چینی ها به کامکوات پرتقال طلایی میگویند. کامکوات که قبلا در جنس Fortunella طبقه بندی میشد، اکنون به عنوان Citrus japonica طبقه بندی میشود و به همان نژاد پرتقال، لیمو و درختان مشابه میوه دهنده تعلق دارد.
نام گیاهی شناسی
سیتروس ژاپنیکا
نام عمومی
کامکوات
نوع گیاه
گیاهان پهن برگ، گل دار
اندازه گیاه
ارتفاع بین 50 تا 80 سانتی متر
نور مورد نیاز
آفتاب کامل
نوع خاک
خاک لومی، مرطوب و دارای زهکش مناسب
pH خاک
کمی اسیدی تا خنثی (6 تا 7)
زمان گلدهی
اواخر بهار تا اوایل تابستان
رنگ گل
سفید
بومی منطقه
چین
مسمومیت
غیر سمی
ویژگیهای ظاهری کامکوات
قبل از اینکه به بیان روشهای نگهداری کامکوات بپردازیم ابتدا به ویژگیهای ظاهری آن اشاره میکنیم.
کامکوات این درخت همیشه سبز استوایی دارای رشد کمی است، که به راحتی می توان آن را داخل گلدان در فضای داخلی خانه نگهداری کرد. پس اگر قصد پرورش این میوه را داخل گلدان دارید، خواندن ادامهی این مقاله را از دست ندهید.
در ادامه به برخی ویژگیهای ظاهری این میوه منحصر به فرد میپردازیم:
اندازه: همانطور که در فوق اشاره شد کامکوات یک میوه کوچک است. این میوه در اندازه نزدیک به آلوچه یا گلابی کوچک میباشد.
شکل: معمولاً به شکل بیضی یا گرد است، اما بسته به گونه خاص، ممکن است تغییرات جزئی در شکل داشته باشد.
رنگ: پوست میوه اغلب زرد – نارنجی یا برنزه است. هنگامی که میرسد، رنگ زرد روشن یا زرد طلایی پیدا میکند.
پوست: پوست کامکوات نرم و براق است و قابل خوردن میباشد. در واقع، پوست آن شیرینتر از گوشت میوه است.
گوشت میوه: گوشت میوهی کامکوات آبدار و ترش است. در برخی از گونهها، دانههای کوچک در داخل میوه وجود دارد.
طعم: ترکیب طعم ترش گوشت میوه و طعم شیرین پوست میتواند تجربه طعم منحصر به فردی را ایجاد کند.
تنوع: چندین گونه از کامکوات وجود دارد و هر یک ممکن است ویژگیهای ظاهری کمی متفاوتی داشته باشد.
برگ کامکوات: این گیاه دارای برگ هایی پهن به رنگ سبز براق است که به صورت متناوب رشد کرده و برگ ها آن دارای حاشیه ای دندانه دار است. سطح بالایی برگ به رنگ سبز تیره و سطح زیرین آن به رنگ سبز روشن است.
گل کامکوات: این گیاه دارای گل هایی خوش بو، که به صورت تکی یا چهار تایی رشد می کنند. چرخه گلدهی کامکوات معمولا دیرتر از اکثر مرکبات است. این گیاه از اواخر بهار تا اوایل تابستان گل می دهد
نحوه کاشت و نگهداری کامکوات در منزل!
درخت کامکوات یک درخت مستقل است، که به تنهایی می تواند گرده افشانی و تولید میوه کند.
در شرایط ایده آل گیاهانی که در فضای باز نگهداری میشوند، میتوانند به ارتفاع 4/5 متر (15 فوت) و عرض 3/5 متر (12 فوت) برسند؛ اما برای نگهداری کامکوات در منزل به طور معمول گیاهانی کوچک تر در حدود 1/5 متر ارتفاع دارند، استفاده میشود.
برای نگهداری کامکوات در فضای باز مثل باغچه به یک پوشش محافظتی در برابر سرما زدگی نیاز است. به خصوص مناطقی که دما به 9 الی 11 درجه سانتی گراد میرسد.
نور مناسب برای نگهداری کامکوات در منزل
درخت کامکوات درختی است، که به نور کامل و مستقیم خورشید نیاز دارد.
نور مستقیم: اگر قصد دارید کامکوات را در فضای باز نگه دارید (مانند بالکن یا حیاط)، پس از اینکه گیاه به نور معتدل و نه چندان مستقیم عادت کرد، میتواند از نور مستقیم خورشید بهرهبرداری کند. با این حال، اگر در منطقهای زندگی میکنید که نور خورشید قوی است، باید مراقب باشید که گیاه شما تحت تأثیر نور خورشید قرار نگیرد (نسوزد). این گیاه با دریافت حداقل 6 ساعت نور بهترین عملکرد را از خودش به جا میگذارد.
نور پراکنده: اگر قصد دارید گیاه را در داخل منزل نگه دارید، باید آن را در مکانی قرار دهید که نور زیادی دریافت کند؛ مثلا در امتداد پنجرههایی که با نور خورشید مواجه هستند. اگر نور مستقیم خورشید خیلی قوی است، میتوانید از پردههای نورپراکنده استفاده کنید تا گیاه از نور مستقیم خورشید محافظت شود.
نور مصنوعی: اگر منزل شما در مکانی است که نور گیر نیست یا نمیتوانید گیاه را در محلی با نور کافی قرار دهید، میتوانید از چراغهایی با نور مناسب رشد گیاهان استفاده کنید تا نور لازم برای رشد گیاه را تامین کنید.
اگر درخت کامکوات را در مکانی با نور کم نگهداری کنیم، باعث ریزش گلها، رنگ پریدگی برگها و کاهش باردهی گیاه میشود.
دمای ایده آل برای نگهداری کامکوات در منزل
درخت کامکوات تا حدی به سرما مقاوم است و همچنین عاشق تابستان های گرم (نه داغ) برای برطرف کردن نیاز گرمایی خود است. بهترین منطقه برای پرورش این درخت مناطقی گرم به همراه زمستان هایی نه چندان سرد و سوزناک است.
دمای روز: بهتر است دمای روز بین 20 تا 29 درجه سلسیوس (68 تا 85 درجه فارنهایت) باشد. کامکوات میتواند در دماهای بالاتر تا حدودی تحمل کند، اما باید مراقب باشید که گیاه تحت تأثیر حرارت شدید قرار نگیرد.
دمای شب: دماهای بین 10 تا 18 درجه سلسیوس (50 تا 65 درجه فارنهایت) مناسب هستند.
دماهای پایین: برخی از گونههای کامکوات ممکن است به مدت کوتاهی دماهایی حتی تا حدود زیر 0 درجه سلسیوس را تحمل کنند، اما دماهای پایین برای مدت طولانی میتواند به گیاه آسیب بزند.
دماهای بالا: هر چند کامکوات گیاهی گرمسیری است، ولی حرارت شدید و مداوم ممکن است به گیاه آسیب بزند.
به طور کلی، برای نگهداری کامکوات در منزل، بهتر است محیط را در دمای پایدار و گرم نگه دارید. اگر در منطقهای با تغییرات دمایی زیاد زندگی میکنید، ممکن است نیاز به استفاده از گرمکن یا سیستم گرمایی برای حفظ دمای مناسب برای گیاه خود داشته باشید.
کاشت کامکوات در گلدان
بهترین خاک برای نگهداری کامکوات در منزل
کامکوات به خاکی با ویژگیهای خاص نیاز دارد تا به خوبی رشد کند؛ به ویژه اگر قصد دارید آن را در گلدان یا ظروف داخلی در منزل نگه دارید.
در ادامه بهترین خاکها برای نگهداری کامکوات در منزل را بررسی میکنیم:
زهکشی خوب: کامکوات به خاکی با قابلیت زهکش خوب نیاز دارد. خاک نباید اجازه دهد آب در آن جمع شود چرا که این میتواند منجر به از ببین رفتن ریشهها شود. خاک رسی برای اینکار مناسب نیست.
خاک ورمیکومپوست یا کمپوست: این گونه خاکها غنی از مواد غذایی هستند و میتوانند به کامکوات کمک کنند تا به خوبی رشد کند.
مخلوط خاک: میتوانید یک مخلوط خاک مخصوص گیاهان میوهدهنده و گلدانی تهیه کنید که شامل خاک باغ، کمپوست و ماسه باشد. افزودن ورمیکولیت یا پرلیت به خاک میتواند به بهبود زهکشی خاک کمک کند.
pH مناسب: خاک با pH بین 6 و 7.5 برای کامکوات مناسب است. اگر خاک شما خارج از این محدوده است، میتوانید از اصلاحکنندههای خاک استفاده کنید تا pH خاک را تنظیم کنید.
عناصر معدنی: کامکوات به مواد معدنی مختلف نیاز دارد، بنابراین استفاده از کود معدنی کامل که شامل عناصر معدنی مختلف است، میتواند مفید باشد.
وقتی کامکوات را در گلدان یا ظروف داخلی نگه میدارید، مهم است که مرتباً وضعیت خاک و نیازهای گیاه را بررسی کنید. با تامین کود و مواد معدنی به صورت منظم و آبیاری مناسب میتوانید به سلامتی و رشد بهتر گیاه کمک کنید.
میزان آب مورد نیاز کامکوات
کامکوات، مانند بسیاری از گیاهان میوهده، به آبیاری منظم و متعادل نیاز دارد. اما مهم است که زیادهروی در آبیاری نکنید؛ زیرا ذخیرهسازی آب در خاک میتواند منجر به از بین رفتن ریشهها شود.
در ادامه چند نکته در مورد آبیاری کامکوات آورده شده است:
آبیاری منظم: در فصول گرم، به ویژه زمانی که گیاه در حال رشد است و یا میوه دارد، نیاز به آب بیشتری دارد. در این زمانها، خاک نباید کاملاً خشک شود و باید به طور منظم آبیاری شود.
آبیاری عمیق: هنگام آبیاری، مطمئن شوید که آب به قدر کافی عمیق وارد خاک شده باشد تا ریشهها به خوبی مرطوب شوند. این کمک میکند تا ریشهها به عمق خاک رشد کنند و از آن جایی که رطوبت بیشتری دارد بهرهبرداری کنند.
کاهش آبیاری در فصول سرد: در طول فصول سرد یا وقتی گیاه در حال استراحت است، نیاز به آب کمتری دارد. در این زمانها، قبل از آبیاری بعدی، باید اجازه دهید خاک کمی خشک شود.
بررسی رطوبت خاک: یک روش خوب برای بررسی نیاز به آبیاری، وارد کردن انگشت به عمق حدود 2 تا 3 سانتیمتر در خاک و بررسی رطوبت آن است. اگر خاک در این عمق خشک است، زمان آبیاری است.
مراقبت از تعادل مناسب آب در خاک و جلوگیری از ذخیرهسازی آب یکی از کلیدهای موفقیت در نگهداری کامکوات در منزل است.
آبیاری گیاه کامکوات
میزان کود دهی برای نگهداری کامکوات در منزل
کوددهی مناسب برای کامکوات، به ویژه وقتی که در منزل یا در گلدان نگه داشته میشود، میتواند به سلامت و رشد بهتر گیاه کمک کند. برای کود دهی کامکوات دقت داشته باشید که دو ماه اول از تغذیه گیاه خود، خودداری کنید پس از گذشت دو ماه گیاه را به طور منظم در فصل رشد تغذیه کنید.
در ادامه چند نکته در مورد کوددهی کامکوات آورده شده است:
تردد در کوددهی: در طول فصل رشد، میتوانید کود را هر 4 تا 6 هفته یک بار به گیاه بدهید. در فصلهای سردتر وقتی که رشد کمتری دارد، کوددهی را کاهش دهید.
مراقبت از زیادهروی: زیادهروی در کوددهی میتواند به گیاه آسیب بزند، بنابراین همیشه توصیههای برچسب کود را در نظر داشته باشید و از دادن مقدار بیشتر از آنچه که توصیه شده است پرهیز کنید.
مراقبت از نیازهای خاص: اگر برگهای کامکوات نشانههای کمبود عناصر معدنی نشان میدهند، ممکن است نیاز به کود مخصوصی داشته باشید. برای مثال، اگر برگها رنگ پریده یا خشک شوند، ممکن است نشاندهنده کمبود آهن یا دیگر مواد معدنی باشد.
آبیاری بعد از کوددهی: همیشه پس از کوددهی، گیاه را خوب آبیاری کنید تا کود به خوبی در خاک توزیع شود و ریشهها به خوبی از آن بهرهبرداری کنند.
با توجه به نیازهای کامکوات و شرایط محیطی خاص منطقهتان، ممکن است نیاز به تنظیم استراتژی کوددهی داشته باشید.
بهتر است در طول دوره رشدی آن از کودهای مایع استفاده کنید.
بهترین کود برای کامکوات
در ادامه کودهی مناسبی که میتوانید برای کامکوات استفاده کنید ذکر شده است:
کود معدنی: استفاده از کود معدنی کامل، که شامل عناصر اصلی مانند نیتروژن (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) است، برای کامکوات مناسب است. کودهای مخصوص گیاهان میوهده نیز میتواند مناسب باشد.
کود ارگانیک: کمپوست، ورمیکومپوست، و کود حیوانی مانند کود مرغی یا گاو میتواند به عنوان یک منبع کود ارگانیک خوب برای کامکوات استفاده شود.
هرس درخت کامکوات
هرس یکی از فعالیتهای مهم در مراقبت از درختان میوه است و میتواند به بهبود سلامت، زیبایی و محصول درخت کمک کند. درخت کامکوات نیز از این قاعده مستثنی نیست.
در ادامه چند نکته در مورد چگونگی هرس درخت کامکوات آورده شده است:
زمان هرس: بهترین زمان برای هرس کامکوات پس از گلدهی و محصولدهی است. این موضوع ممکن است بسته به منطقهای که در آن زندگ میکنید متغیر باشد؛ اما به طور کلی اواخر زمستان یا اوایل بهار است.
حذف شاخههای مرده یا آسیبدیده: این یکی از اولویتهای هرس است. شاخههایی که مرده، بیمار یا آسیبدیدهاند باید حذف شوند.
اصلاح شکل درخت: اگر درخت شاخههای زیادی دارد که درونی یا به هم تنیده شدهاند، باید برخی از آنها را هرس کنید تا هوا و نور بهتری به درون درخت برسد. این کمک میکند تا گیاه سالمتر باشد و محصول بهتری داشته باشد.
کنترل ارتفاع: اگر درخت کامکوات خیلی بلند شده و نگهداری آن دشوار است، میتوانید با هرس ارتفاع آن را کنترل کنید.
جلوگیری از رشد افقی زیاد: در بعضی موارد، شاخههای کامکوات ممکن است به صورت افقی بیش از حد رشد کنند و به سایر گیاهان یا سازهها برخورد کنند. با هرس منظم، میتوانید رشد افقی را کنترل کنید.
ابزار مناسب: برای هرس، از ابزارهای تیز و تمیز استفاده کنید. پس از هر بار استفاده، ابزار را پاک و تمیز کنید تا از انتقال بیماریها جلوگیری شود.
هرس با توجه به نیاز: هر درخت بر اساس شرایط محیطی، سن و نیازهای خاص خود قرار دارد، بنابراین هنگام هرس، به شرایط خاص درخت خود توجه کنید.
هرس منظم کمک میکند که درخت کامکوات سالمتر، زیباتر و با محصولات با کیفیتتری باشد.
برای جلوگیری از رشد افقی زیاد باید درخت کامکوات را در زمان مناسب هرس کنید.
بهترین زمان تعویض گلدان کامکوات
بهترین زمان برای عوض کردن گلدان فصل بهار است، که برگ ها شروع به رشد کرده اند و هر دو الی سه سال باید گلدان کامکوات خود را عوض کنید و از گلدان بزرگ تری استفاده کنید.
می توانید از هر نوع گلدان (چوبی، پلاستیکی، سنگی) برای نگهداری از کامکوات خود استفاده کنید، در صورتی که به زهکشی گلدان توجه کرده باشید.
درخت کامکوات چند بار میوه میدهد؟
درخت کامکوات به طور معمول یک بار در سال میوه میدهد، ولی این موضوع ممکن است بسته به شرایط محیطی و جغرافیایی متغیر باشد.
در برخی مناطق با شرایط محیطی مناسب، کامکوات ممکن است دو بار در سال میوه دهد، یک بار در اوایل بهار و یک بار دیگر در اواخر پاییز یا اوایل زمستان.
وقتی شرایط رشد مناسب باشد، مثل دمای مناسب، نور کافی، آبیاری مناسب، و کوددهی مناسب، درخت کامکوات میتواند بهینهتر میوه دهد. با این حال، در بیشتر مناطق، معمولاً یک بار در سال میوه دهی انجام میشود.
زمان برداشت میوه کامکوات چه موقع است؟
زمان دقیق برداشت میوه کامکوات بسته به رقم آن متفاوت است. میوه برخی از انواع این گیاه از آبان تا بهمن ماه و برخی دیگر از آذر تا اردیبهشت ماه می رسد.
زمان برداشت اکثر انواع کامکوات از آبان تا اوایل آذر آغاز میشود.
میوه کامکوات زمانی قابل برداشت است که کمی نرم و دارای رنگ نارنجی باشد. میوه را با استفاده از قیچی از درخت جدا کنید تا به گیاه آسیب نرسد.
در عرض یک ماه میوه کامکوات از سبز به نارنجی رسیده و درخشان تبدیل می شود.
جهت اطلاعات بیشتر در مورد کامکوات پیشنهاد میکنیم خواندن این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان از دست ندهید.
برداشت میوه کامکوات
روشهای تکثیر درخت کامکوات
اگر می خواهید گیاهتان رشد مناسبی داشته باشد، باید برای نگهداری آن وقت کافی بگذارید و شرایط محیطی آن را به طور کامل و دقیق بررسی کنید.
همچنین از شما انتظار می رود برای آن محیطی با دمایی در محدودهی 20 تا 29 درجه سانتی گراد فراهم کنید. با این وجود کامکوات ها، بازه دمایی 10- تا 38 درجه سانتی گراد را نیز تحمل می کنند.
بهترین زمان برای تکثیر کامکوات اواسط بهار تا اوایل تابستان است.
روش اول: قلمه زدن
برای تکثیر به روش قلمه زدن در مرحله اول توسط قیچی باغبانی و یا سرشاخه زنی قلمه هایی را به ارتفاع 15-10 سانتی متری تهیه کرده و در مرحله بعدی برای این که گیاه زود تر ریشه تولید کند قلمه ها را در هورمون ریشه زایی فرو می بریم. و در آخر قلمهها را در محیط کشتی که حاوی کمپوست و ماسه بادی است میکاریم.
قلمههای کشت شده را باید با پلاستیک به مدت زمان دو ماه و حتی کمی بیشتر بپوشانیم و آنها را در دمای 21 درجه سلسیوس به دور از تابش مستقیم خورشید نگهداری کنیم، تا ریشه دهند و بعد از ریشه دهی پلاستیک را بر میداریم تا به محیط طبیعی عادت کنند و بتواند راحت تر به رشد خود ادامه دهد.
روش دوم: پیوند
بهترین زمان برای کاشت و یا پیوند زدن درخت کامکوات اواخر زمستان و یا اوایل بهار است؛ یعنی زمانی که خطر سرمازدگی برای درخت وجود نداشته باشد. مراحل انجام پیوند به شرح زیر است:
تهیه پیوندک از کامکوات
ایجاد شکاف t مانند در پایه
قرار دادن پیوندک در شکاف پایه
با استفاده از نوار به خوبی پیوندک را به پایه متصل می کنند
رشد پیوندک
رایج ترین راه برای تکثیر کامکوات پیوند زدن روی پایه نارنج است.
روش صحیح برداشت میوه کامکوات
برای برداشت میوه کامکوات حتما از قیچی مناسب و یا چاقوی تیز و تمیز استفاده کنید.
زمانی که میوه به رنگ نارنجی رسید و نرم شد، زمان مناسب برای چیدن آن فرا رسیده است.
هنگام برداشت کامکوات می توانید آن را بلافاصله نوش جان کنید و یا این که به مدت 2 روز در دمای اتاق و یا به مدت 2 هفته در یخچال نگهداری کنید.
خواص کم نظیر میوه کامکوات!
میوه کامکوات دارای ویژگیها و خواص زیادی برای سلامت است.
در ادامه برخی از خواص میوه کامکوات آورده شدهاند:
ویتامین C: مانند بسیاری از مرکبات، کامکوات غنی از ویتامین C است، که میتواند به تقویت سیستم ایمنی، جلوگیری از آسیبهای اکسیداتیو و ترویج سلامت پوست و تقویت لثه و دندان کمک کند.
آنتیاکسیدانها: میوههای کامکوات حاوی ترکیبات آنتیاکسیدانی هستند که میتوانند به مقابله با رادیکالهای آزاد و پیشگیری از بیماریهای مرتبط با استرس اکسیداتیو کمک کنند.
پوست و دانهها: پوست و دانههای کامکوات نیز قابل مصرف هستند و دارای فیبر و مواد مغذی هستند.
منابع مواد معدنی: کامکوات حاوی مقادیر خوبی از پتاسیم، مس و مواد معدنی دیگر است.
سلامت چشم: به دلیل وجود بتاکاروتن و ویتامین A، میتواند به حفظ سلامت چشم کمک کند و از آسیبهای ناشی از آفتاب محافظت کند.
کمک به هضم: فیبر موجود در کامکوات میتواند به بهبود عملکرد گوارشی و جلوگیری از یبوست کمک کند.
وزن مطلوب: به دلیل داشتن کالری کم و فیبر زیاد، مصرف کامکوات میتواند به افرادی که قصد کاهش وزن دارند، کمک کند.
پوست: ویتامینها و آنتیاکسیدانهای موجود در کامکوات میتوانند به حفظ سلامت و جوانی پوست کمک کنند.
درمان آکنه و جوش صورت: از آن جایی که کامکوات دارای خواص ضد التهابی است و همچنین دارای مقدار آنتی اکسیدان ، به درمان آکنه و جوش صورت کمک شایانی می کند.
این فهرست فقط برخی از خواص سلامتی کامکوات است؛ با این حال همیشه پیش از افزایش مصرف هر نوع میوه یا ماده غذایی به معنای درمانی با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
مضرات احتمالی کامکوات
ایجاد آلرژی: از آن جایی که کامکوات با پوست خورده میشود احتمال این امر وجود دارد که باعث ایجاد آلرژی در انسان شود که به صورت خارش، قرمزی و تورم پوست ظاهر میشود.
نفخ شکم: به دلیل وجود مقدار فیبر بالا در میوه کامکوات، زیاده روی در مصرف آن باعث ایجاد نفخ شکم میشود.
آفات و بیماریهای کامکوات و راههای مقابله با آن
اگر قصد نگهداری کامکوات در منزل را دارید پس بد نیست که با آفات و بیماریهایی که میتواند این درخت را تهدید کند آشنا شوید. در ادامه به بیان این بیماریها و آفات و راهحل مبارزه با آنها میپردازیم:
لوله شدن برگ ها: دلیل لوله شدن برگهای کامکوات وجود حشره بسیار ریزی به نام کنه تریپس است، که از برگها و میوه کامکوات تغذیه می کند و بیشتر در اواخر فصل زمستان تا اوایل فصل بهار ظاهر میشود.
راه حل: برای حل این مشکل، یک شاخه را روی یک ورق کاغذ سفید رنگ نگه دارید و به آن ضربه بزنید و یا تکان دهید. در این حالت به گیاه حشره کش ها را اسپری نکنید! زیرا باعث از بین رفتن حشرات گرده افشان می شود. معمولا آسیب ناشی از تریپس بعد از مدت ها از بین می رود بنابراین تلاش برای کنترل آن فایده چندانی ندارد.
2.پوسیدگی ریشه و شپشک آردی: برای مقابله با این نوع بیماریها استفاده از زهکشی مناسب توصیه میشود و همچنین از ایجاد رطوبت پیش از حد خودداری کنید.
بیماری درخت کامکوات بر روی برگهای آن ظاهر میشود.
ذکر چند نکته مهم
اگر در فصل سرما با تیرگی برگهای کامکوات مواجه شدید این امر به دلیل سرما زدگی برگها است و روشنی برگ ها هم می تواند به دلیل کمبود کود (مواد مغذی) باشد.
کامکوات درختی مقاوم نسبت به سرما است به طوری که میتواند تا دمای منفی 10 درجه سانتی گراد را تا حدودی تحمل کند. اما این نکته تا زمانی صحت دارد که درخت فاقد میوه باشد زیرا میوههای کامکوات مقاومت چندانی در برابر سرما ندارند و از بین می روند.
علت خشک شدن برگهای درختچه کامکوات چیست؟
درختچههای کامکوات مانند بسیاری از گیاهان ممکن است با مشکلات مختلفی مواجه شوند که موجب خشک شدن برگها میشود.
در ادامه برخی از علل رایج خشک شدن برگهای کامکوات آورده شدهاند:
آبیاری نامناسب: هم بیش از حد آب دادن و هم کم آبیاری کردن میتواند باعث خشک شدن برگها شود. آب زیاد میتواند ریشهها را آسیب بزند و آب کم میتواند گیاه را خشک کند.
شرایط نوری نامناسب: اگر کامکوات در محلی با نور مستقیم و زیاد قرار گیرد یا در مکانی که نور کافی نداشته باشد، ممکن است برگها خشک شوند.
آفات: حشرات مانند موشچههای آلوده و کنهها میتوانند باعث خشک شدن برگها شوند.
بیماریها: برخی بیماریهای قارچی یا ویروسی میتوانند باعث خشک شدن برگها شوند.
تغییرات محیطی: تغییرات شدید در دما، هوا و رطوبت میتواند باعث استرس در گیاه شود و منجر به خشک شدن برگها شود.
کود یا مواد شیمیایی: استفاده زیاد از کود یا مواد شیمیایی ممکن است باعث آسیب به گیاه شود و منجر به خشک شدن برگها شود.
خاک: خاک بازاردهی نامناسب یا فقر آن به مواد مغذی ممکن است به سلامت کلی گیاه آسیب برساند.
برای تشخیص دقیق علت خشک شدن برگها و ارائه راهحلهای مناسب، ممکن است نیاز به مشاوره با یک متخصص گیاهشناسی یا کشاورزی داشته باشید.
علت میوه ندادن درخت کامکوات چیست؟
اگر درختچه کامکوات میوه نمیدهد، ممکن است چندین عامل در این امر نقش داشته باشند، در ادامه برخی از دلایل معمول که میتواند منجر به عدم میوهدهی در کامکوات شود، آورده شده است:
سن گیاه: درختچههای جوان ممکن است به مدت چند سال میوه ندهند تا به بلوغ کامل برسند.
شرایط نوری: کامکوات به نور فراوان برای گلدهی و میوهدهی نیاز دارد. اگر گیاه در محلی با نور کم قرار گیرد، ممکن است میوه ندهد.
آبیاری: هم کم آبیاری و هم بیش از حد آبیاری میتواند به تعدیل میوهدهی تاثیر بگذارد.
کوددهی: عدم دسترسی به مواد مغذی ضروری میتواند جلوی گلدهی و میوهدهی را بگیرد. به خصوص اگر کود فسفره کافی به گیاه داده نشده باشد.
تغییرات محیطی: تغییرات شدید در دما، ویژهاً یخبندانهای ناگهانی، میتواند گلها و میوههای در حال رشد را آسیب بزند.
بیماریها و آفات: برخی آفات یا بیماریها ممکن است جلوی گلدهی یا میوهدهی را بگیرند.
برش یا هرس نامناسب: هرس زیاد یا در زمانهای نامناسب میتواند باعث مشکلات در گلدهی و میوهدهی شود.
گردهافشانی: در برخی موارد، ممکن است وجود نداشتن حشرات گردهافشان یا شرایط محیطی مناسب برای گردهافشانی طبیعی باعث میشود که گیاه میوه ندهد.
اختلالات هورمونی: در برخی موارد، تغییرات در تعادل هورمونی گیاه ممکن است میوهدهی را مختل کند.
برای تشخیص دقیق مشکل و ارائه راهحلهای مناسب، ممکن است نیاز به مشورت با یک متخصص گیاهشناسی یا کشاورزی داشته باشید.
کلام پایانی
در این مقاله نحوه کاشت، نگهداری کامکوات در منزل، خواص و برخی از دلایل آفات و بیماریهایی این میوه جالب را آموختیم. امیدواریم که از خواندن این مقاله لذت برده باشید.
آفت و بیماری به کلیه جانورانی گفته میشود که به گیاهان و اندامهای گیاهی و محصولات کشاورزی آسیب میرسانند؛ مانند حشرات، کنهها، نماتدها، جوندگان، پرندگان، حلزونها و … . در بین آفات و بیماری درخت بادام، بالاترین درصد خسارت مربوط به حشرات میباشد؛ بنابراین حشرات از مهمترین عوامل زیانآور محصولات کشاورزی محسوب میگردند که از زمان کاشت تا برداشت و به دنبال آن در انبار خسارت این گروه از جانوران قابل ملاحظه است.
در ردهبندی جانوری، حشرات در گروه جانوران چند سلولی و شاخه بندپایان قرار دارند که تا کنون حدود یک میلیون گونه آنها شناسایی شدهاند و در همین حدود نیز ناشناخته باقیمانده است. چنانچه عوامل گوناگون طبیعی مانعی برای رشد و نمو و تکثیر حشرات نبود، کوشش انسان برای جلوگیری از خسارات آنها به جایی نمیرسید. همچنین عوامل زنده مانند دشمنان طبیعی، انگلها و حشرات شکارگر مفید به انسان کمک میکنند تا از تکثیر و ازدیاد جمعیت حشرات جلوگیری شود.
در این مقاله شایعترین آفات و بیماری درخت بادام را که بیشترین خسارات را به اندامهای ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد میسازند به اختصار توضیح دادهایم. سعی بر آن شده است که در روش مبارزه شیمیایی به زمان مناسب سمپاشی با توجه به مرحله حساس آفت، نوع سم و غلظت سم مصرفی تأکید شود. علاوه بر آن روشهای دیگر مبارزه نیز پیشنهاد میگردد تا حشرات مفید در چرخه اکولوژیکی حفظ گردند.
آشنایی با زنبور مغز خوار بادام
زنبور مغز خوار بادام یکی از آفات درخت بادام است که در تمام مناطق کشور انتشار دارد ولی در استانهای آذربایجان شرقی، چهارمحال بختیاری و اصفهان انتشار آن بیشتر از سایر نقاط میباشد. این زنبور علاوه بر بادام، زردآلو و آلو را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی زنبور مغز خوار بادام
طول حشره کامل ماده آن به 8-6 میلیمتر میرسد درحالیکه حشره نر کوچکتر و اندازه آن بین 6-4 میلیمتر میباشد. سر و سینه و شکم حشره کامل سیاه براق ولی بند آخر شکم قهوهای روشن و شکم حشره دوکی شکل و اندازه آن در نرها کوچکتر و در مادهها بزرگتر و متورمتر است.
شاخکها دارای 9 بند و از نوع زانویی میباشد لاروها بدون پا، کوتاه و قوسی شکل و در وسط برآمده میباشد و طول آن به 9 میلیمتر میرسد. بعضی از قسمتهای بدن لارو پوشیده از پرزهای ریز و کمرنگ است. طول شفیره آن بین 9-6 میلیمتر است که در ابتدا به رنگ سفید براق و بهتدریج به رنگ تیره و سپس در آخر مراحل شفیرگی به رنگ سیاه درمیآید.
علائم و نحوه خسارت زنبور مغز خوار بادام
طرز خسارت این حشره بدین ترتیب است که لارو آن طی مدت 11 ماه زندگی داخل میوه از مغز بادام تغذیه میکند. در اثر تغذیهاین آفت مقداری از میوهها میریزد که گاهی درصد ریزش میوه به ۵۰ درصد هم میرسد. مقداری از میوهها نیز که در مراحل بعدی آلوده میشوند روی درخت خشک شده و حتی پس از برداشت محصول همچنان روی درخت باقی میماند.
بیولوژی زنبور مغز خوار بادام
زنبور مغز خوار بادام زمستان را به صورت لارو کامل در داخل میوههای خشک شده روی درختان بادام و یا روی سطح زمین میگذرانند. قبل از این که شکوفههای بادام باز شوند تبدیل به شفیره میشود و همزمان با ریختن گلبرگها حشرات کامل ظاهر میشوند.
در این موقع میوه بادام به صورت چغاله بوده و دارای پوست سبز و نرم میباشد. زنبورهای نر و ماده پس از مختصر تغذیه از شبنم و مایعات دیگر، جفتگیری مینماید. سپس حشره ماده تخمهای خود را که تعداد آن 150 عدد است در داخل میوه بادام قرار میدهد. لاروهای جوان پس از خروج از تخم با حفر تونلی خود را به مغز میرساند و از مغزهای در حال رشد شروع به تغذیه میکنند.
این حشره در سال یک نسل دارد ولی گاهی لاروهای کامل میتوانند تا دو سال در داخل میوههای آلوده به حالت انتظار باقی بمانند. طبق مشاهدات در داخل هر مغز بادام فقط یک عدد لارو زندگی میکند ولی بادامهایی که دارای دو مغز هستند در داخل هر مغز یک لارو بهطور مستقل زندگی میکنند.
کنترل زنبور مغز خوار بادام
مبارزه مکانیکی، جمعآوری و مدفون کردن بادامهای آلوده از روی درخت و سطح زمین در پاییز و زمستان به صورت گروهی (در بادامستانهای مجزا که با فاصله بیشتری از سایر باغها واقع شدهاند مناسبترین روش مبارزه میباشد).
۲- کشت ارقام مقاوم و حذف ارقام حساس در مناطق با آلودگی وسیع (در خصوص ارقام مقاوم بایستی مطالعات بیشتری صورت گیرد).
شته سبز بادام چیست؟
یکی دیگر از آفات درخت بادام شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر بادام، زردآلو، هلو، گلابی و گوجه وحشی را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی شته سبز بادام
حشره ماده زنده زا، بی بال، رنگ بدن آن سبز تیره و در قسمت عقبی نیز سبز روشن است. طول آن به 2.2 میلیمتر میرسد و دم آن به صورت نامشخص و بسیار کوتاه است و کورتیکول به رنگ سبز روشن و کوتاه و شاخکها 6 مفصلی است.
حشرات ماده زنده زا بالدار که رنگ شکم آن سبز و سر و سینه سیاه است طول آن به 1.8 میلیمتر میرسد. دم با انتهای مدور آن کوتاه و کورتیکول به رنگ قهوهای تیره است. چشمهای شته قرمزرنگ و تخمها سیاه است.
علائم و نحوه خسارت شته سبز بادام
این شته با تغذیه از پشت برگ و شاخههای جوان باعث پیچیدگی برگ بادام میگردد.
بیولوژی شته سبز بادام
این شته زمستان را به صورت تخم روی درختان میوه میزبان سپری میسازد.
اوج فعالیت و خسارت شدید آن در بهار است و از اوایل تابستان جمعیت آن در بعضی شرایط ناپدید میشود و یا در شرایطی دیگر بسیار تقلیل مییابد.
بر اساس منابع خارجی تابستان گذرانی این شته روی گونههای جنس polygonum یا بارهنگ میباشد.
بهعبارتدیگر این شته پس از فعالیت بهاره و ظاهر شدن حشره بالدار به طرف این نباتات مهاجرت مینماید.
درحالیکه در ایران علیرغم جستجوی فراوان پدیده مهاجرت مشاهده نشده است و در مقابل در بعضی مناطق مانند نقاط مرتفع استان مرکزی در طول تیر و حتی مردادماه مادههای بکرزای این شته روی پاجوشهای بادام در حال زندهزایی ملاحظه گردیده است (رجبی 1368).
کنترل شته سبز بادام
بلافاصله بعد از ریختن گلبرگها که در این موقع هنوز اغلب برگها پیچیده نشدهاند با استفاده از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان باید سمپاشی شوند.
چنانچه سمپاشی درختان با تأخیر انجام شود و پیچیدگی در برگها ایجاد شده باشد باید از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار و یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده شود.
برسی شته آردی بادام
این آفت درخت بادام احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد و از روی بادام و نی گزارش شده است. گونه دیگری از این شته به نام شته آرد آلود آلو که شباهت زیادی به هم دارند دارای میزبانهای بادام، آلو، زردآلو و هلو میباشد.
مورفولوژی شته آردی بادام
مادههای بدون بال به رنگ سبز متمایل به آبی بیرنگ و تخممرغی شکل و کشیده و پوشیده از دانههای خاکستری که منظره آرد آلود به سطح بدن میدهد. طول شاخک بیش از نصف طول بدن است و کورنیکول کوتاه و ضخیم است و بین مفاصل شکمی خطهای افقی به رنگ سبز مشاهده میشود.
علائم و نحوه خسارت شته آردی بادام
در ماههای تابستان میتوان این شتهها را روی برگهای انواع نی که میزبان ثانوی هستند مشاهده کرد. این برگها در سطح بالایی دارای لکههای خشکیده (نکروزه سیاهرنگ) با هاله زردرنگ میباشند.
معمولاً برگ گیاهان میزبان خود را نمی پیچیاند ولی در سرشاخههای جوان پیچیدگی ایجاد میکنند. این شتهها اغلب عسلک ترشح نمیکنند و تودههای وسیع و مجتمع آنها را در زیر برگها میتوان مشاهده کرد.
بیولوژی شته آردی بادام
این شته دو میزبانه بوده و حشره بالدار به وجود آمده در اواخر بهار به طرف میزبانهای ثانوی که همان گونه جنس phragmites میباشند پرواز مینمایند و سپس در اوایل پاییز بهسوی درختان میوه یعنی میزبانهای اصلی خود مراجع مینمایند (رجبی 1368).
کنترل شته آردی بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
تحلیل شته سبز هلو بادام
شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر هلو، بادام، گوجه و زردآلو نباتات زراعی را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی شته سبز هلو بادام
شته ماده بدون بال، رنگ بدن آن زرد متمایل به سبز روشن که در شکم آن نوارهای رنگینی مشاهده و طول آن 2.4-2.3 میلیمتر است.
کورتیکول ها نسبتاً طويل و سبزرنگ و در قسمت انتهایی به طرف یکدیگر تمایل مییابند. شته ماده بالدار به رنگ سبز زیتونی که لکههای تیرهرنگ بر روی مفصلهای سوم تا ششم دیده میشود و طول آن نیز 2.3 میلیمتر است. کورنیکول های ماده بدون بال بلندتر از ماده بالدار است.
علائم و نحوه خسارت شته سبز هلو بادام
بر اثر تغذیه شتهها برگهای جوان شیره گیاهی خود را از دست داده و باعث پیچش برگها میشوند. نهایتاً درختان بادام از رشد باز مانده و ضعف درخت را به همراه دارد.
با توجه به این که طول دوره زندگی این شته کوتاه و تولیدمثل آن زیاد است خسارت قابلتوجهی به درختان وارد میشود. این شته باعث انتشار بیماری درخت بادام نیز میگردد.
بیولوژی شته سبز هلو بادام
همزمان با باز شدن برگها در بهار، تخمها نیز تفریخ و شتههای موسس شروع به تغذیه از برگهای جوان مینمایند و روی این میزبان چند نسل ماده زنده زا و بکرزا تولید میکنند. افراد بالدار مهاجر در اوایل بهار به میزبانهای ثانویه از خانوادههای Solanaceae، Malvaceae و علفهای هرز مهاجرت کرده و به روش بکرزایی چندین نسل تولید مینمایند.
با نزدیک شدن پاییز نرها و مادههای بکر زای بالدار تولید میشود و به طرف گیاهان مختلف از ژانر prunus پرواز میکنند. مادههای بکرزا و زنده زا انواع مادههای جنسی را تولید کرده که پس از جفتگیری تخمهای لقاح شده خود را روی میزبانهای زمستانی قرار میدهند.
کنترل شته سبز هلو بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
آفت شته خالدار هلو درخت بادام چگونه است؟
شته خالدار هلو در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته از آفات درخت بادام، هلو، زردآلو و گوجه میباشد.
مورفولوژی شته خالدار هلو درخت بادام
به دلیل وجود خالهای سیاهی که روی بدن گلابی شکل این شته وجود دارد به آن شته خالدار هلو گفته میشود و در بین شتههای درختان میوه بزرگترین شتهای است که دیده شده است.
شته کامل بدون بال، گلابی شکل و رنگ آن خاکستری متمایل به قهوهای است و طول آن 5-3.5 میلیمتر میباشد، ولی شته تخمگذار بی بال گلابی شکل و طول آن به ۵ میلیمتر میرسد. تخم این شته بیضیشکل، به رنگ قهوهای روشن تا سیاه براق که روی آن برجستگیهای ریزی دیده میشود.
علائم و نحوه خسارت شته خالدار هلو درخت بادام
این شته به صورت گروهی روی قسمتهایی از تنه و سرشاخه دیده میشود و با تغذیه از شیره گیاهی و به همراه آن ضعف درختان باعث جلب آفات ثانویه ازجمله حشرات پوست خوار و چوبخوار به سمت درختان ضعیف میگردد.
بیولوژی شته خالدار هلو درخت بادام
این شتهها زمستان را به صورت تخم روی تنه درختان بادام میگذرانند.
بسته به شرایط آبوهوایی در اواخر اسفندماه تخمها تفریخ و شتههای خارج شده که به آنان شته موسس گفته میشود در همان محل به صورت گروهی فعالیت نموده و به طریق پارتنوژنز ( توانایی تولید مثل غیر جنسی) تا پاییز به تولیدمثل ادامه داده و تا 11 نسل در سال تولید مینمایند.
کنترل شته خالدار هلو درخت بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
ویژگی سپردار سفید آسیایی
این آفت در اغلب مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. در اصفهان و چهارمحال و بختیاری خسارت آن روی بادام زياد است همچنین از کشورهای ارمنستان، ازبکستان، آذربایجان، تاجیکستان و قفقاز نیز گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت عبارتاند از بادام، زردآلو، گوجه و آلو.
مورفولوژی سپردار سفید آسیایی
سپردار ماده به طول یک میلیمتر و عرض نیم میلیمتر و به رنگ نارنجی در زیر سپر قرار دارد.
سپر ماده به رنگ سفید مایل به قهوهای، کشیده و گلابی شکل دیده میشود.
پوسته پورگی در انتهای سپر به رنگ زرد متمایل به نارنجی مشاهده میشود.
تخمها به رنگ زرد و در محل سر دارای دو نقطه قهوهای تیره میباشد.
پورههای جوان کاملاً مشخص و متحرک و پورههای نر دراز و اغلب از ترشحات سفید و کرکی شکل پوشیده شده است.
علائم و نحوه خسارت سپردار سفید آسیایی
سپردار سفید ابتدا روی سرشاخههای فرعی و نهایتاً زیر برگها و میوه در اطراف جوانهها به صورت متراکم خسارت میزنند، تراکم شدید این آفت درخت بادام ریزش کل برگ و میوه و خشکیدن سرشاخه را به همراه دارد و میوههای آلوده شکل غیرطبیعی پیدا میکند.
بیولوژی سپردار سفید آسیایی
این آفت درخت بادام دو نسل در سال دارد. زمستان را به صورت پوره سن دو و گاهی هم حشره کامل در زیر سپر به سر میبرد. بسته به شرایط آبوهوایی منطقه معمولاً در اواخر فروردین تخمریزی صورت میگیرد.
از اوایل اردیبهشت پورههای متحرک ظاهر و بهتدریج بر تعداد آنها افزوده میگردد. پورهها تدریجاً ثابتشده و روی شاخه و ساقههای جوان نسل اول را سپری مینماید و نسل دوم را در کنار رگبرگهای اصلی میگذارند.
کنترل سپردار سفید آسیایی
سمپاشی زمستانه: با توجه به این که استفاده از سموم موجب از بین رفتن دستهجمعی شکارگرها و پراداتورها شده، لذا بهمنظور کاهش مصرف سموم و حفظ حشرات مفید در زمان متورم شدن جوانهها و قبل از شکوفایی گل استفاده از روغن ولک به نسبت 3 درصد تا حدود 90% آفت را کنترل مینماید.
سمپاشی بهاره: مبارزه شیمیایی هم زمان با خروج 50 تا 70% پورههای نسل اول در بهار (این زمان تقریباً برای نسل اول اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد و برای نسل دوم اواخر مردادماه میباشد و بایستی توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی تعیین و اعلام گردد) و با استفاده از سموم فسفره نظیر دیازینون 60% به نسبت یک در هزار و دورسبان به نسبت 1.5- 1 در هزار توصیه میگردد و همچنین اضافه نمودن روغن ولک به نسبت 2 – 3 لیتر در هزار به هر یک از سموم توصیه شده اثرات این آفت کش ها را افزایش میدهد.
آشنایی با شپشک نخودی درخت بادام
احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. تاکنون از استانهای اصفهان، تهران، کرمان، خراسان، آذربایجان، کرمانشاه، فارس و لرستان گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت علاوه بر بادام عبارتاند از سیب، به گلابی، زردآلو.
مورفولوژی شپشک نخودی درخت بادام
حشره کامل گرد و کروی و تقریباً به اندازه یک نخودفرنگی میباشد. قطر بدن ماده بالغ 5.5- 4 میلیمتر و به رنگ زرد تا قهوهای تیره با لکههای زیتونی رنگ است در حشره نر استطاله انتهایی بدن باریک و طویل و به سمت پایین و دارای یک جفت بال شفاف و بزرگ میباشد. تخمها به اندازه حدود 0.5 میلیمتر و دارای سطحی شفاف و به رنگ کرم تا نارنجی رنگ میباشد. پورههای سن اول کشیده و نارنجی رنگ و پورههای سن دوم کشیده و نسبتاً مسطح و بزرگتر و کمرنگ تر است.
علائم و نحوه خسارت شپشک نخودی درخت بادام
این آفت درخت بادام با مکیدن شیره نباتی باعث ضعف درختان میزبان شده و برخلاف سایر شپشک ها به میوه خسارت نمیزند بلکه خسارت آن به برگها و شاخهها میباشد.
با ترشح عسلک باعث تجمع گردوخاک در سطح تنه، سرشاخه، برگها و احیاناً تولید دوده (فوماژین) میگردد و درنتیجه باعث رکود فعالیتهای فیزیولوژیک درخت بهخصوص کربن گیری و تنفس میگردد.
بیولوژی شپشک نخودی درخت بادام
این آفت یک نسل در سال دارد و هم زمان با گل کردن درختان میوه شروع به تخمریزی نموده و بعد از 25-20 روز تخمها تفریخ و پورههای جوان پس از ظهور فعال بوده و برای تغذیه روی برگها و شاخه ثابت میشوند.
از اوایل آبان ماه، با کاهش درجه حرارت از برگها به روی شاخههای جوان مهاجرت و در کنار هم قرار میگیرند که این زمان مصادف با خزان برگهاست. در اوایل اسفندماه با افزایش دمای محیط، تورم اصلی پورهها و رشد سریع آنها به شکل اصلی شپشک نخودی شروع میگردد.
کنترل شپشک نخودی درخت بادام
با توجه به اهمیت کنترل طبیعی این آفت توسط چند نوع زنبور پارازیت، مبارزه شیمیایی در مناطقی که درصد پارازیتیسم بالاست توصیه نمیشود (سوراخ خروجی زنبور پارازیت روی سپر شپشک به سهولت قابلرؤیت است). از طرف دیگر چون خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از سپرها اغلب با ظهور پورهها همراه است سمپاشی توصیه نمیشود.
در صورت لزوم مبارزه شیمیایی میتوان از سمومی مثل دورسبان به نسبت 1.5-1 در هزار و یا دیازینون 60٪ به نسبت یک در هزار برعلیه پورههای جوان در نیمه اول خردادماه استفاده نمود. تعیین زمان دقیق و مناسب مبارزه توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی صورت میگیرد.
پوست خوار مدیترانهای و خسارت به درختان بادام
این بیماری درخت بادام در اغلب مناطق ميوه خیز کشور انتشار دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هستهدار ازجمله زردآلو، هلو، گوجه، آلو، گیلاس و آلبالو و درختان میوه دانهدار خسارت میزند.
مورفولوژی پوست خوار مدیترانهای
حشره کامل سوسک کوچکی است به طول 2 میلیمتر به رنگ سیاه براق، بالپوش ها قرمز آجری و روی آن نقاط فرورفته و بیضیشکل زیادی وجود دارد. لاروها بدون پا و شکل عمومی آن خمیده و رنگ آن سفید و به طول 2.5 میلیمتر میباشد. دارای 5 سن پورگی و بعدازآن به شفیره سفیدرنگ تبدیل میشود.
علائم و نحوه خسارت پوست خوار مدیترانهای
ضعف عمومی درختان، خشک شدن سریع شاخهها و نهایتاً مرگ درختان
عدم جریان شیره گیاهی در قسمتهای هوایی و کوچک ماندن میوهها
ایجاد سوراخهای ریز و دایرهای شکل در سطح شاخهها و تنه و ایجاد شبکه کانالهای طولی و عرضی متقاطع در زیر پوست و سطح چوب.
بیولوژی پوست خوار مدیترانهای
حشرات کامل پس از ظاهر شدن و جفتگیری، تخمهای خود را به فواصل معین در زیر پوست تنه درختان و در جهت طولی تنه و شاخه با ایجاد دالانهایی قرار میدهد. پس از تفریخ تخمها، لاروها ظاهر و اقدام به حفر دالانهای عمود به دنبال دالانهای قبلی مینمایند و در داخل آن تبدیل به شفیره میشوند.
شفیرهها سپس تبدیل به حشرات کامل شده و با ایجاد سوراخ در بالای دالان شفیرگی از آن خارج و نسلهای بعدی را به وجود میآورند. این آفت درخت بادام در مناطق نیمه سرد و مرتفع سه نسل در سال دارد که نسل سوم ممکن است کامل نباشد.
کنترل پوست خوار مدیترانهای
تقویت درختان از طریق آبیاری مرتب و استفاده از کودهای شیمیایی مناسب
هرس شاخههای خشک و آلوده و سوزاندن آنها
سوسک پوست خوار بادام و چگونگی تشخیص آن
این آفت از مناطق آذربایجان شرقی و اصفهان گزارش شده است ولی احتمال دارد در سایر نقاط بادام خیز کشور نیز وجود داشته باشد. مهمترین میزبان آن بادام است ولی به زردآلو و هلو نیز خسارت میزند.
مورفولوژی سوسک پوست خوار بادام
این حشره با دو مشخصه قابلتفکیک است:
سر آن در قسمت پیشانی دارای یک خط برجسته میانی است.
در اکثر نمونهها یک صلیب به رنگ سیاه روی بالپوش ها به چشم میخورد.
حشره کامل آن به رنگ قهوهای تیره که طول آن به 2.5 میلیمتر هم میرسد.
علائم و نحوه خسارت سوسک پوست خوار بادام
این آفت درخت بادام جزو آفات ثانویه است و درختان بادامی را که به نوعی ضعیف شدهاند موردحمله قرار میدهند.
دارای رژیم چوبخواری بوده و لارو و حشره کامل از ناحیه زیر پوست درختان بادام تغذیه مینماید. تعداد دالانهای لاروی از 50 عدد تجاوز نمییابد.
بیولوژی سوسک پوست خوار بادام
این آفت حداقل دو نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لارو در زیر پوست شاخه و تنههای درختان بادام سپری میگردد.
کنترل سوسک پوست خوار بادام
مشابه مبارزه با پوست خوار مدیترانهای درختان میوه
آشنایی با کرم طوقه و ریشه بادام
این آفت در استانهای مرکزی، اصفهان، فارس، هرمزگان، لرستان و ایلام به فراوانی انتشار دارد و احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور وجود دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هستهدار و دانهدار خسارت میزند.
مورفولوژی کرم طوقه و ریشه بادام
حشرات کامل به طول 25-16 میلیمتر و به رنگ سیاه یا قهوهای تیره و جلای فلزی دیده میشود. شاخکهای این آفت درخت بادام، بلند بهطوریکه طول آن از انتهای بدن میگذرد. دارای پاهای نسبتاً بلندی میباشند. لاروها به رنگ زرد روشن و حلقههای بدن برجسته و بهخوبی از یکدیگر قابلتفکیک است.
علائم و نحوه خسارت کرم طوقه و ریشه بادام
لاروها در داخل سرشاخهها شروع به تغذیه میکنند و باعث قطع آوندها شده که منجر به اختلال در جریان شیره نباتی میشود و نهایتاً برگها و میوهها پلاسیده میشوند. همچنین بر اثر وزش باد شاخههای آلوده شکسته و همین ضایعات بر روی تنه نهالهای 23 ساله، موجب شکسته شدن و یا خشک شدن آنها میگردد.
بیولوژی کرم طوقه و ریشه بادام
این حشره یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت لارو سن سوم و سن آخر میگذراند. در بهار همزمان با گرم شدن هوا از ناحیه چوب و مجاور آوندهای آبکش تغذیه مینماید.
و در اواخر اردیبهشت در داخل دالانهای لاروی تبدیل به شفیره میگردد. حشرات کامل پس از ظهور در ساعات گرم روز فعال گشته و با تغذیه از برگها، تخمهای خود را در محل اتصال دمبرگها قرار میدهند. پس از 15-10 روز تخمها تفريخ و لاروها از سطح وارد پوست میشوند و تغذیه خود را شروع میکنند.
کنترل کرم طوقه و ریشه بادام
تنظيم دور آبیاری با توجه به نیاز گیاه و جلوگیری از تنش آبی درختان بادام
تقویت درختان با استفاده از کودهای فسفره همراه با کود حیوانی در نیمه اول آذرماه
استفاده از گیاهان تله که دارای گل سفیدرنگ بوده و زمان گلدهی آنها مصادف با زمان خروج حشرات بالغ در طبیعت باشند جهت جلب حشرات کامل و جمعآوری آنها
هرس سرشاخهها و شاخههای آلوده و سوزاندن آنها
بررسی کرم سفید ریشه بادام
این آفت درخت بادام از اکثر استانهای کشور گزارش شده است. از آفات پلی فاژ است که به اکثر گیاهان زراعی و درختان میوه ازجمله بادام خسارت میزند.
مورفولوژی
حشره کامل سوسک بزرگی به رنگ قهوهای روشن تا تیره که بالپوش های آن دارای نقاط سفیدرنگ نامنظم زیادی است. طول این آفت به 35 میلیمتر میرسد.
لارو این آفت که در حداکثر رشد خود به 9 میلیمتر میرسد سفیدرنگ، قوسی شکل و دارای سه جفت پای سینه ای میباشد. شفیرهها در یک محفظه گلی با نام گهواره شفیرگی که توسط لاروها ساخته میشوند به وجود میآیند.
علائم و نحوه خسارت
خسارت اصلی مربوط به مرحله لاروی است که در طول 3-2 سال در زیر خاک از ریشههای گیاه میزبان تغذیه میکند و با جویدن ریشههای فرعی و پوست ریشههای اصلی موجب زرد شدن و خشکیدن کامل گیاه میزبان میگردد.
بیولوژی
بررسیها و مشاهدات چند ساله اخیر نشان داده که این آفت در شرایط آبوهوایی متفاوت میتواند یک نسل خود را طی 3-2 سال کامل کند.
زمستان گذرانی آن به صورت لارو و در عمق 0.5 متری خاک است و در بهار تبدیل به شفیره میشود. اوج ظهور حشرات کامل در شرایط آبوهوایی کرج 20-7 تیرماه میباشد. حشرات کامل شبها به پرواز درآمده و 6-5 روز پس از جفتگیری، حشرات ماده تخمهای خود را که تعداد آن 30-20 عدد است در داخل خاک قرار میدهند.
پس از تفریخ تخمها لاروهای سن اول بر روی ریشه گیاهان یک ساله و لاروهای سن دوم به بالا روی ریشه درختان میوه ازجمله بادام تغذیه مینمایند.
کنترل
شخم زدن پای درختان در بهار و تابستآنکه لاروها در سطح بالایی خاک فعالیت دارند بهمنظور از بین بردن آنها
جمعآوری حشرات کامل به دو صورت:
تکان دادن درختان در صبح زود (زیرا حشرات کامل شبها روی درختان به استراحت میپردازند)
جمعآوری حشرات با کمک تلههای نوری مبارزه شیمیایی در سه سال متوالی و هرسال 30-25 روز بعد از ظهور حشرات کامل با استفاده از سمومی نظیر
گرانول دیازینون 10% به مقدار 20 کیلوگرم و یا دورسبان گرانول 50% به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار و یا دیازینون مایع به صورت محلول 2 در هزار در پای درخت.
ویژگی سرشاخه خوار هلو درخت بادام و جلوگیری از خسارت آن
این آفت درخت بادام در نقاط مختلف کشور ازجمله اصفهان، مشهد، اطراف تهران، دماوند گزارش شده است ولی در باغهای بادام قزوین، کرج و آذربایجان خسارت آن شدیدتر است. علاوه بر هلو به سایر درختان میوه هستهدار ازجمله بادام، زردآلو، گوجه و آلو خسارت میزند.
مورفولوژی
حشرات کامل خاکستریرنگ با لکههای تیره و عرض بدن با بالهای باز حدود 12 میلیمتر میباشد. لاروها قهوهای متمایل به قرمز به طول 10 میلیمتر، شفیره قهوهایرنگ و در انتهای بدن دارای یک دسته مو به طول 6 میلیمتر، تخمها سبز روشن متمایل به سفید و بیضیشکل به طول حدود 0.5 میلیمتر.
علائم و نحوه خسارت
در مراحل اولیه رشد، لاروها وارد سرشاخه شده و موجب خشک شدن آنها و ایجاد سرشاخههای فرعی میگردد و در مراحل بعدی وارد میوه شده و موجب از بین رفتن آنها میگردد.
بیولوژی
این آفت درخت بادام زمستان را در داخل پیلههای قهوهایرنگ که در محل اتصال شاخههای فرعی به تنه و شاخه اصلی چسبیده، به صورت لاروهای سنین 2 و 3 میگذراند. همزمان با تورم جوانهها در بهار فعالیت آنان آغاز و ابتدا در داخل شاخههای جوان و آبدار به رشد خود ادامه داده و سپس در داخل شاخههای توخالی با تنیدن پیله تبدیل به شفیره میگردند.
کنترل
هرس بهاره درختان قبل از کامل شدن دوران تغذیه لاروها.
مبارزه شیمیایی
محلول پاشی پیش بهاره با روغن ولک به نسبت 2.5- 2 درصد.
سمپاشی اول پس از ریختن گلبرگها با استفاده از دیازینون به نسبت یک در هزار.
سمپاشی دوم همزمان با ظهور لاورهای نسل بهاره و قبل از نفوذ آنها به داخل میوه که مصادف با اوایل تیرماه میباشد (زمان دقیق مبارزه توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی تعیین میگردد).
چگونگی پروانه پوست خوار درختان بادام
این آفت درخت بادام تاکنون از استانهای آذربایجان شرقی و غربی، خراسان، مرکزی، اصفهان و خراسان گزارش شده است. درختان بادامی که در استان مرکزی موردحمله قرارگرفتهاند تماماً درختانی هستند که دچار ضعف عمومی شدهاند. این آفت علاوه بر بادام به درختان سیب، گلابی، به و گیلاس نیز خسارت میزند.
مورفولوژی
عرض حشره کامل با بالهای باز 15-12 و طول بدن 6-5 میلیمتر است. بال رویی به رنگ قهوهای تیره و دارای نقش و نگار زیبایی است.
در حاشیه بیرونی هر بال رویی چهار خط کوتاه سیاه دیده میشود. بال زیری خاکستری پررنگ و دارای ریشک های کوتاه و به رنگ روشن است.
تخمها به شکل عدس و رنگ آن اول شیری بوده و سپس به رنگ قرمز روشن درمیآید. لارو به رنگ ارغوانی روشن و سر آن قهوهای روشن و ضخامت سینه اول و مقعدی به رنگ قهوهای متمایل به خاکستری کمرنگ میباشد. طول لارو در حداکثر رشد خود به 10 میلیمتر میرسد. شفیره به رنگ قهوهای روشن و طول آن 7-6 میلیمتر است (رجبی، 1365)،
علائم و نحوه خسارت
مشخصترین نشانه این آفت وجود شیرابههای سفیدرنگی است که از پوست تنه درختان خارج میشود و این بر اثر تغذیه لاروها از زیر پوست و ناحیه کامبیوم میباشد. سوراخهای تغذیهای توسط فضولات حشره مسدود میگردد.
بیولوژی
از این آفت درخت بادام یک نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لاروهای سنین مختلف میباشد. پروانهها پس از ظهور در ساعتهای اولیه صبح به پرواز درآمده و پس از جفتگیری، حشرات ماده تخمهای خود را که به تعداد 90-60 عدد میباشد، به صورت انفرادی بر روی پوستهای زخمی و شاخههای درختان میگذارد. پس از تفریخ تخمها، لاروهای جوان خارج شده و با حرکت به دور پوست تنه، سوراخی در آن ایجاد و وارد پوست میشوند.
کنترل
در صورت بالا بودن جمعیت آفت پس از تفریخ تخمها و ظهور لاروهای جوان و قبل از آنکه لاروها داخل پوست درخت شوند با استفاده از سموم فسفره مانند دیازینون 60% به نسبت یک در هزار درختان باید سمپاشی شوند.
آشنایی با کنه عمومی یا کنه تار عنکبوتی درخت بادام
این آفت در تمام مناطق کشور انتشار دارد. آفتی پلی فاز بوده و روی اغلب نباتات زراعی و درختان میوه ازجمله بادام مشاهده میشود.
مورفولوژی
روی بدن این آفت درخت بادام دو نقطه دیده میشود. به این جهت به آن کنه، دو نقطهای میگویند. این کنه بیضیشکل و در بهار به رنگ سبز مایل به زرد و در تابستان به رنگ قرمز نارنجی و طول بدن آن به حدود پنج میلیمتر میرسد.
کنه نر حدود یک میلیمتر کوچکتر است. تخمها که قطر آن کمی بیش از 0.1 میلیمتر است گرد و به رنگ زرد و پورههای زردرنگ و کروی دارای سه جفت پا میباشند.
علائم و نحوه خسارت
کنههای ماده در زیر برگها تارهای بسیار نازکی میتنند. بر اثر تغذیه برگهای درختان آلوده گرد آلود و حالت تار عنکبوتی میگیرند. در صورت خسارت شدید برگ درختان ریزش میکند. میوهها کوچک و نهایتاً موجب ضعف درختان در سالهای بعد میگردند.
بیولوژی
این آفت چندین نسل در سال دارد و 20-15 روز طول میکشد تا دوره زندگی یک نسل آن کامل شود. زمستان گذرانی آن به صورت ماده بالغ در شکاف پوست تنه درختان، کلوخهها و برگها در زیر درختان است. هم زمان با گرم شدن هوا در اوایل بهار پس از تغذیه، توسط کنههای ماده در پشت برگها به تعداد 80-40 عدد تخم گذاشته میشود. این تخمها پس از 12- 5 روز تفریخ و پورهها خارج میگردند. اوج فعالیت کنهها در اوایل تابستان که هوا گرم و خشک و شرایط مساعد برای ادامه فعالیت آنها است، میباشد.
کنترل
کاهش گردوخاک اطراف باغ و آبیاری منظم
سمپاشی علفهای هرز باغها که میتواند میزبان کنهها باشند.
سمپاشی با سموم کنهکش مناسب مانند سیترازون به نسبت یک در هزار، اومایت به نسبت یک در هزار، نئورون به نسبت 2 در هزار.
انواع بیماری درخت بادام که باعث خسارت میشود
هرگونه اختلالی که در عملیات تولید و استفاده مواد غذایی توسط عوامل زنده بیماری زا (قارچها، باکتریها، ویروسها و گیاهان عالی انگل) به وجود آید و باعث تغییرات ظاهری و کاهش میزان محصول گردد، بیماری گیاهی نامیده میشود.
علم بیماری شناسی گیاهی به مطالعه درباره عوامل زنده بیماری زا و شرایط محیطی که در گیاهان تولید بیماری میکند، چگونگی ایجاد بیماری و روشهای مبارزه و یا پیشگیری با بیماری میپردازد.
این علم اگرچه اطلاعات ما را در مورد عوامل و چگونگی ایجاد بیماریها افزایش میدهد ولی هدف اساسیتر آن شناسایی روشهای اصولی مبارزه با بیماریهای گیاهی و جلوگیری از خسارات وارده به محصولات کشاورزی است که بر اثر بیماریها به وجود میآیند.
تقسیمبندی بیماری درخت بادام
بیماریهای درختان بادام را بر اساس عوامل بیماری زا به چهار دسته تقسیم میکنند:
بیماریهای باکتریایی شامل بیماریهای (شانکر باکتریایی، گال طوقه، بیماری جارویی بادام)
بیماریهای ویروسی شامل (ویروس موزائیک زردی جوانهها)
گیاهان انگل گلدار شامل (دارواش، گل جالیز و سس درختان میوه)
در این فصل شایعترین بیماریهایی را که بیشترین خسارات را به اندامهای ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد میسازد به اختصار توضیح داده و سعی بر آن شده است که علاوه بر مبارزه شیمیایی، سایر روشهای مؤثر نیز موردبررسی قرار گیرد تا خسارات وارده به حداقل ممکن برسد.
بیماریهای قارچی بادام
تشخیص بیماری لکه آجری بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار از ارومیه و لرستان توسط اسفندیاری (1948) گزارش شده است و بیشتر در ایران شایع است و درمجموع این بیماری در دنیا پراکندگی زیاد ندارد. بهطورکلی در بیشتر مناطق بادام خیز کشور انتشار دارد ولی شدت آن در قزوین، نجف آباد، شهرکرد و شهرهای آذربایجان شرقی بیشتر است.
این بیماری در کشورهای فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، تونس، یونان و رومانی نیز گزارش شده است. این بیماری ازنظر اقتصادی خسارت زیادی وارد میکند.
تشکیل لکههای آجری روی برگهای بادام، باعث کاهش سبزینه و نهایتاً خزان زودرس برگهای درخت میشود و این خود موجب فعال شدن جوانههای در حال خواب و تشکیل برگهای جدید خارج از فصل میشود که این امر موجب ضعیف شدن درختان بادام و کاهش محصول میگردد بهطوریکه خسارت وارده به درختان بادام بهطور متوسط 20% تخمین زده شده است.
علائم بیماری
با شروع فعالیت این بیماری درخت بادام ابتدا روی برگهای بادام لکههای سبز کمرنگ ظاهر میشود سپس در محل این لکهها برگ کلروفیل خود را از دست داده و به رنگ زرد با حاشیه نامشخص درمیآید و با پیشرفت بیماری این لکهها به پررنگ نارنجی و سپس قرمز آجری درمیآیند.
جایی که لکهها روی برگ به وجود میآید در سطح برگ حالت فرورفته و در زیر برگ درست زیر فرورفتگی حالت برجستگی دیده میشود.
گاهی لکههای روی برگ به هم پیوسته و تمام پهنک برگ را فرا میگیرد و موجب خزان زودرس برگ میگردد. اندازه لکهها متفاوت و از چند میلیمتر تا یک سانتیمتر متغیر میباشد. بیماری لکه آجری فقط به برگ درختان بادام حمله میکند و روی شاخهها کمتر دیده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری لکه آجری قارچی است به نام Polystigma occhraceum این قارچ از رده Ascomycetes و از خانواده Polystigmataceae میباشد.
پریتیسیوم اندام تولیدمثل جنسی قارچ در اواخر فصل تابستان به وجود میآید و بعد از ریختن گلها مراحل تکاملی خود را در داخل بافت برگهای ریخته شده در کف باغ میگذراند.
در ابتدای بهار آسكوسپورها آزاد میشوند و بهعنوان عامل آلودگی، کنیدی ها را ایجاد مینماید و کنیدی ها در فصل بهار فعال هستند. فعالیت تغذیهای قارچ با مرگ برگها در پاییز پایان میگیرد و بعدازاین در طول مدت پاییز و زمستان پریتیسیوم قارچ از مواد ذخیره خود استفاده و در اوایل بهار کاملاً میرسد.
کنترل
برای مبارزه علیه این بیماری درخت بادام دو روش توصیه میگردد:
مبارزه زراعی: با جمعآوری برگهای بیمار و آلوده ریخته شده در پای درختان آلودگی اولیه کاهش یافته و باعث کاهش بیماری میگردد.
مبارزه شیمیایی
سمپاشی زمستانه: قبل از باز شدن جوانههای گل و برگ با محلول بردو 2 درصد
سمپاشی بهاره: اولین سمپاشی دو هفته بعد از ریزش گلبرگها و سمپاشی دوم دو هفته پس از سمپاشی اول با محلول بردو 1 درصد یا اکسی کلرور به نسبت 3 در هزار و یا مانکوزب به نسبت دو در هزار
بررسی بیماری سفیدک سطحی بادام
قارچ عامل این بیماری درخت بادام ابتدا در مهرماه 1347 توسط بهداد از روی درختان بادام در اصفهان گزارش شده است.
مناطق انتشار این سفیدک در ایران در بعضی از مناطق آذربایجان و خراسان و همچنین شهرهای اصفهان، نجف آباد، قزوین، اقلید، شیراز، کرج و دماوند میباشد. اهمیت این بیماری به لحاظ خزان زودرس برگها و نهایتاً ضعف عمومی درختان بادام میباشد.
علائم بیماری
وجود لکههای خاکستریرنگ در سطح تحتانی برگها که از به هم پیوستن لکهها، لایه سفیدرنگ که همان میسیلیوم ها هستند در سطح زیرین برگهای بادام به وجود میآیند. در مقابل این لکههای سفیدرنگ که در سطح تحتانی برگها قرار دارند ظهور لکههای قرمز یا قهوهایرنگ غالباً در سطح فوقانی برگها مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری سفیدک سطحی قارچی است به نام phyllactinioa guttata (Wallr.: Fr) این قارچ از رده Ascomycetes راسته Erisiphales و خانواده Erisiphaceae میباشد. میسلیوم های این قارچ در سطح زیرین برگ رشد مینماید و گاهی در عمق پهنک نفوذ میکند و در پارانشیم میانی پیشروی کرده و بعضی از میسلیوم ها نیز سطحی است و دائماً در سطح زیرین برگ لکههایی تولید میکند.
کنترل
مبارزه زراعی: عدم استفاده از کود ازت زیاد زیرا بافت جوان ایجاد مینماید که این بافت های جوان حساس میباشند و قارچ روی آن بهخوبی رشد میکند و آلودگی ادامه مییابد. هرس صحیح موجب میشود نور خورشید به راحتی بدون تاج درخت بتابد و موجب خشک شدن قارچ عامل بیماری میگردد.
مبارزه شیمیایی: سه نوبت سمپاشی با یکی از سموم گوگرد و تابل یا الوزال به نسبت در هزار کاراتان 50% به نسبت 1 در هزار و بنومیل 50% به نسبت 0.5 در هزار
اولین سمپاشی قبل از باز شدن شکوفهها
دومین سمپاشی بعد از ریزش گلبرگها زمانی که هنوز برگها کوچک هستند
زمانی که اولین علائم سفیدک به چشم میخورد
چگونگی بیماری صفحه غربالی بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 از روی درختان میوه هستهدار در آذربایجان گزارش شده است و در تمام نقاط کشور وجود دارد و در آذربایجان و خراسان خسارت آن نسبتاً زیاد است اهمیت این بیماری به لحاظ مشبک شدن برگها و کاهش سطح سبز برگها است که خود موجب ضعف درختان و کاهش محصول میگردد.
علائم بیماری
مشخصترین علائم بیماری سوراخ سوراخ شدن برگها میباشد. روی برگ ابتدا لکههای کوچک ارغوانی به وجود میآید و به دنبال آن لکهها بزرگتر شده و به رنگ قهوهای درمیآیند پس از مدتی قسمت وسط لکهها جدا شده و برگ حالت مشبک به خود میگیرد.
در بادام به میوه خسارتی وارد نمیآید و علائم غربالی روی میوه بادام مشاهده نشده است ولی سرشاخههای سبز بادام با ظاهر شدن لکههای گرد یا بیضی موردحمله قرار میگیرند که رنگ آن ابتدا ارغوانی و سپس قهوهایرنگ میشود.
معمولاً در مرکز لکهها رنگ قهوهای روشن و اطراف آن نوار قهوهای تیرهرنگ مشهود میباشد. این تفاوت قهوهای روشن و تیره روی لکهها، لکههای سرشاخههای بادام را شبیه چشم نشان میدهد.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری صفحه غربالی قارچی است به نام Stigmina Carpophila این قارچ از رده Deutromycetes راسته Melanconiales و خانواده Melanconiaceae میباشد. اندامهای رویشی این قارچ عبارت است از میسیلیوم، کنیدی و کنیدیوفور. زمستان گذرانی آن روی زخمهای سرشاخهها و جوانههای آلوده است که در بهار با مساعد شدن شرایط جوی، ایجاد کنیدی مینماید.
کنیدی ها به وسیله باد و باران پخش شده و روی میوه و سرشاخهها قرار میگیرند و چنانچه هوا مرطوب باشد جوانه زده و تولید آلودگی مینماید. بنا بر مطالعات ساموئل در سال 1927، آلودگی برگ بادام به طریق نفوذ مستقیم لوله تندشی در کوتیکول اتفاق میافتد.
بازتاب و واکنشهایی که در برگ در اثر قارچ عامل بیماری درخت بادام اتفاق میافتد عبارت است از افزایش اندازه سلولها در مزوفیل سالم مجاور نسج منهدم شده که منجر به انسداد فضاهای بین سلولی و درنتیجه ظهور یک خط لهیدگی و همچنین چوبی شدن لایههایی از سلولهای داخل این ناحیه میگردد.
در این حالت اگر رطوبت زیاد باشد و برگها نسبتاً جوان، بریدگی اپیدرم در سطح برگ پیدا شده و تیغههای بین جدار سلولهای خارج ناحیه چوبی حل شده و قرص آلوده میافتد.
کنترل
در ایران حداقل 4 نوبت سمپاشی به شرح زیر توصیه میگردد.
قبل از بیدار شدن درختان و تورم جوانهها در اواخر زمستان (سمپاشی زمستانه) با محلول بردو 3 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
بعد از ریختن گلبرگها (اولین سمپاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
۳ و ۴ به فاصله دو هفته از همدیگر (دومین و سومین سمپاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
آشنایی با بیماری پوسیدگی سفید ریشه درخت بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط شریف گزارش شده است و در اکثر مناطق میوه کاری کشور وجود دارد ولی در نقاط مرکزی ایران توسعه بیماری بیشتر است. در استان اصفهان بهخصوص شهرستان نجف آباد به لحاظ وجود مراکز تولید نهال خسارت آن زیاد است. دامنه میزبانی وسیعی دارد که علاوه بر بادام از روی گیلاس، سیب، گلابی، به، زردآلو، پسته، گوجه، هلو، مو، انار، گردو و آلبالو نیز گزارش شده است. اهمیت این بیماری از دو جهت قابل بررسی است.
آلوده شدن باغ و از بین رفتن درختان
خسارت مادی زیرا علاوه بر این که درختان از بین میروند خاک هم آلودهشده و نمیتوان در این زمین درخت کاشت. مگر این که زمین ضدعفونی شود و سپس در آن کشت و کار شود که این کار مشکل و پرهزینه است.
علائم و بیماری
زردی برگ درختان و ریزش آنها قبل از فصل خزان طبیعی (خزان زودرس)
ریزش گل و میوه بهطوریکه پوست تنه درخت به رنگ قهوهای قرمز درمیآید.
سبز خشک شدن درختان بهطوریکه میوههای نارس روی آن باقی میمانند.
برگها کوچک و به تعداد کم ولی شکوفهها زیادتر، تشکیل میوههای کوچک و نارس و خشکیدن سرشاخهها
در نهالستانها درختان آلوده به دلیل این که ریشههای فرعی ندارند و ریشههای اصلی هم آسیبدیدهاند به راحتی از خاک بیرون میآیند.
در زیر خاک ریشههای معین کاملاً از بین رفته و روی قسمتهای ریشه اصلی، پوشش سفیدرنگی از ریشههای قارچ مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی سفید ریشه قارچی است که شکل جنسی آن و شکل غیر جنسی آن Rosellinia necatrix میباشد. جنس rosellinia متعلق به رده Ascomycecs راسته Xylariales و خانواده Xylariaceae میباشد.
انتشار این بیماری درخت بادام به وسیله رشتههای میسیلیوم قارچ عامل بیماری از درختان مبتلا به درختان سالم صورت میگیرد و تا زمانی که ریشههای آلوده به قارچ عامل بیماری زنده هستند. این رشتههای میسیلیوم قابلرؤیت میباشند و بعد از مرگ ریشهها میسیلیوم ها ناپدید و به جای آن سختینه ها که به صورت تکههای سیاهرنگی هستند روی ریشه به وجود میآیند و به دنبال آن كورميوم (coremium) که کنیدیوفورهای قهوهایرنگ هستند بر روی سختینه ها به وجود میآیند.
کنترل
توصیههای شیمیایی
ضدعفونی ریشه نهال تا محل طوقه قبل از کاشت نهال با فرمول زیر:
بنومیل توپسین ام 300 گرم
خاکستر 10 کیلوگرم
پهن الک شده 5 کیلوگرم
آب 100 لیتر
محلول پاشی درختان بادام که به تازگی آلوده به بیماری شدهاند. همچنین پاشش قارچکش در ناحیه سایهانداز درخت با بنومیل توپسین ام به مقدار 50-30 گرم برای هر درخت آلوده از توسعه بیماری جلوگیری میکند.
توصیههای زراعی
از قرار گرفتن طوقه و تنه درخت در زیر خاک باید جلوگیری شود زیرا این عمل باعث ضعف درختان بادام شده و شرایط را برای فعالیت قارچ عامل بیماری فراهم میسازد.
به دلیل اینکه رشتههای قارچ عامل بیماری توسط آب آبیاری منتقل میشود با استفاده از سیستم آبیاری قطرهای عامل بیماری توسط آب آبیاری از درختان آلوده به درختان سالم سرایت نمیکند.
ریشهکنی درختان آلوده و امحاء آنها در محیطی خارج از باغ.
بیماری پوسیدگی طوقه درخت بادام و چگونگی جلوگیری از آن
پوسیدگی طوقه از بیماریهای مهمی است که در باغهایی که درختان آن بهطور صحیح کاشت نشدهاند و طوقه آنها در تماس مستقیم با آب میباشد خسارت زیادی را موجب میشود. درختان مبتلا ابتدا ضعیف و سپس در معرض خشکیدن قرار میگیرند. شدت بیماری در مناطقی که آبوهوای خنک دارد ازجمله استان چهارمحال بختیاری زیاد است.
علائم بیماری
مانند تمام بیماریهایی که ریشه را موردحمله قرار میدهند از قبیل پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی قارچ عسلی این بیماری نیز باعث ضعف عمومی، پریدگی رنگ برگها، ریزش میوه، کوچک ماندن میوهها و خشکیدن سرشاخهها میگردد ولی شناسایی آن با مشخصههای زیر قابلتفکیک میباشد.
وقتیکه خاک را پس بزنیم ریشههای مویین سیاهرنگ و مرده هستند.
در ناحیه طوقه (کمی زیر خاک و کمی بالای خاک) پوست را جدا کرده، چوب درخت آلوده کاملاً قهوهایرنگ است و از بافت سالم که چوب آن کاملاً سفیدرنگ است قابل تمایز است.
چنانچه درختان جوان آلوده گردند در پاییز برگها ارغوانی و اگر درختان مسن مبتلا گردند در پاییز رنگ زرد پیدا میکنند که زردی آن با زردی خزان متفاوت است (زودتر صورت میگیرد).
در ناحیه طوقه ایجاد زخم میکند (canker) و اگر این زخم طوقه درخت را دور بزند قطعاً منجر به مرگ آن میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی طوقه قارچی است به نام. Phytophthor: SPP
از رده Oomycetes راسته Peronospories خانواده Phythiceae. ریسه بدون دیواره عرضی اسپرانژون ها لیموئی شکل و زئوسپورها در داخل آن قرار دارند و تعداد زئوسپورها 90-40 عدد و به صورت دو تاژکی هستند. زئوسپورها توسط آب آبیاری پراکنده میشوند و فقط از طریق زخم وارد میگردند چون در موقع شخم زدن ممکن است تنه درخت زخمی شده زئوسپورها به راحتی با تنه درخت تماس پیدا میکنند و وارد بافت های گیاه میشوند.
کنترل
توجه به کاشت صحیح درخت بهطوریکه محل پیوند حدود cm 20 بالاتر از خاک باشد.
تراشیدن محل زخمها تا رسیدن به بافت سالم و ضدعفونی نمودن محل برش با محلول بوریتو غليظ (8%) يا ريدومیل 5%
خارج کردن درختان آلوده همراه با ریشههای آنها
هوا دادن اطراف طوقه به وسیله پس زدن خاک مرطوب از اطراف طوقه
در آبیاری درختان مخصوصاً در خاکهای سنگین باید از غرقاب شدن پای درخت خودداری شود و آبیاری به نحوی صورت گیرد که از جمع شدن آب دور طوقه جلوگیری شود برای این منظور بهتر است نهالها روی پشته کاشت شوند و یا دور درخت تشتکی ایجاد نمود تا آب در آن جریان یافته و به طوقه نرسد.
بیماری پوسیدگی قارچ عسلی ریشه بادام و چگونگی خسارت ان
این بیماری درخت بادام در استانهای آذربایجان شرقی و غربی، خراسان و اصفهان مشاهده دیده است. خسارت آن شدید بهطوریکه درختان 5-2 ساله بر اثر حمله این قارچ از بین میرود. دامنه میزبانی وسیعی دارد و در ایران تاکنون علاوه بر بادام از روی ریشه درختان آلو، آلبالو، به، سیب، توت، گلابی، زالزالک، گردو، گوجه، گیلاس و مو جمعآوری و گزارش شده است.
علائم بیماری
اندامهای هوائی علائم مشابه پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی طوقه ازجمله ضعف عمومی زردی برگها و خزان زودرس، ریزش میوه و خشکیدگی سرشاخهها و بالاخره مرگ درختان را نشان میدهد ولی علائم مشخصه این بیماری عبارتاند از:
وجود plaque (پلاک) که عبارت است از ریشه یا میسیلیوم های قارچ عامل که به صورت یک ورقه سفید یا کرمی رنگ بین پوست و چوب در ناحیه طوقه مشاهده میشود.
روی ریشههای آلوده رشتهای باریک و قهوهای متمایل به سیاه به نام رایزومورف دیده میشود.
در فصل پاییز در شرایط مرطوب کلاهکهای عسلیرنگ به صورت دستهجمعی و با هم در اطراف درختان آلوده که به آنها Mushroom گفته میشود مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی ریشه قارچ عسلی قارچی است به نام Armillaria mellea از رده Basidiomycetes راسته Agaricales خانواده Agaricaceae میباشد این قارچ سالها در خاک باقیمانده و انتشار به دو طریق است:
در فواصل نزدیک از طریق تماس ریشههای آلوده و سالم در فواصل زیاد از طریق انتقال نهال، خاک و آب آبیاری کلاهکهای قارچ زمانی که درختان مرده و یا نزدیک به مرگ هستند ظاهر میشود که مصادف با فصل پاییز است. این اندام به صورت دستهای روی تنه، پایه و یا قسمت طوقه درختان مرده و خشک شده و حتی روی زمین از ریشههای آلوده بیرون میآید.
کنترل
خارج نمودن درختان آلوده همراه با ریشه و خاک اطراف آن و ضدعفونی خاک با آب آهک یا بردو
استفاده از قارچکشهای بنومیل 50% و توپسین ام 70% به مقدار 40 گرم در سایهانداز درختان آلوده
جلوگیری از پراکنده شدن عامل بیماری درخت بادام هنگام بیرون آوردن درختان آلوده
انتخاب نهالهای سالم و عاری از بیماری (از نهالستانهای معتبر تهیه گردد)
آغشته نمودن ریشه و طوقه نهالهای بادام با سوسپانسیون قارچ Trichoderma viride. به نظر میرسد این قارچ بتواند تا حدودی از شدت خسارت جلوگیری نماید.
قارچ مزبور به وسیله مکانیسمهای هیپرپارازیتیسم و تولید ترشحات خارجی سلولی و مواد فرار، میسیلیوم و حتی ریزومورف های قارچ A. mellea را موردحمله قرار دهد و بعد از رخنه به درون آنها در آنجا اسپورزائی مینماید. مشاهدات نشان میدهد که احتمال دارد این قارچ از ریزومورف بهعنوان مواد غذایی استفاده نماید.
بررسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (قلب سیاه) درخت بادام
طی سالهای 76-75 بر اساس نمونهبرداریهای متعدد از زوال و مرگ باغهای بادام حاشیه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری مشخص گردید که 19% مرگ میر درختان مربوط به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی میباشد و خطر گسترش آن نیز وجود دارد. این بیماری از باغهای بادام کالیفرنیا نیز گزارش شده است. واریته Nec. plus. ultra نسبت به این بیماری حساس است.
علائم بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
علائم بیماری به صورت پژمردگی، قلب سیاه، نکروز اوندی و درنهایت زوال و مرگ درختان بادام است که غالباً با گرم شدن هوا شروع و در تابستان به اوج خود میرسد.
در گرمای اولیه تابستان برگها پلاسیده و بسیاری از آنان میریزد و بعضی دیگر به رنگ قهوهای روی درخت باقی میماند و جوانههای جدید از بین میرود. اگر شاخهای از گیاه بیمار برش داده شود بهطور آشکار منطقه اوندها که قهوهای شدهاند جلب نظر مینماید.
عامل بیماری و زیست شناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
عامل بیماری قارچی است به نام Verticillum dahliae از رده Deutromycetes خانواده Monilaceae. قارچ عامل بیماری خاکزی بوده و به صورت میسیلیوم یا اسکلریت در خاک بسر میبرد.
انتشار بیماری درخت بادام از طریق جریان آبوخاک آلوده و یا بقایای گیاهی آلوده و یا توسط باد است. قارچ مولد بیماری مستقیماً از راه ریشه وارد گیاه شده و ازآنجا داخل آوندهای چوبی رفته و به اعضای دیگر گیاه انتقال مییابد. موادی که قارچ ترشح مینماید سبب اشغال آوندهای چوبی، انسداد آنها و کندی جریان عناصر غذایی جذب شده در گیاه و پژمردگی آن میگردد و بدینجهت علائم بیماری بروز مینماید. هوای خنک بهاری و رطوبت بالای خاک این بیماری را افزایش میدهد.
کنترل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
از کاشت محصولات حساس مخصوصاً پنبه، گوجه، هندوانه، خربزه، سیبزمینی در زمین انتخابی برای احداث باغ به مدت 3 سال قبل از کاشت نهال خودداری گردد.
بیشترین توجه بایستی در انتخاب نهال سالم و عاری از بیماری و سالم بودن خاک زراعی و یا بستر کاشت معطوف گردد.
کنترل علفهای هرز باغهای بادام، به دلیل این که تعداد زیادی از علفهای هرز متداول، میزبان قارچ عامل بیماری میباشند.
تقویت درختان تا در افزایش تحمل درختان میزبان به عامل بیماری مؤثر میباشد.
بیماریهای باکتریایی بادام
چگونگی بیماری شانکر باکتریایی درخت بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط بهار و مجتهدی از اصفهان و چهارمحال و بختیاری گزارش شده است.
در نجف آباد و آذربایجان خسارت این بیماری روی بادام شدید است و ازلحاظ گستردگی این بیماری در تمام دنیا خصوصاً ایالات متحده شیوع دارد. در ایران یکی از بیماریهای مهم بهحساب میآید و تقریباً جزء بیماریهای درجه اول درختان میوه هستهدار است.
علائم بیماری شانکر
شدیدترین خسارت ایجاد شانکر یا زخم روی تنه اصلی و شاخههای درجه دوم است. روی شاخههای کوچک و جوان هم شانکر وجود دارد ولی خسارت کمتر است اگر به وسیله چاقو زخم را برش دهیم زیر زخم محل زیر پوست کاملاً قهوهای و نکره شده است و بالا و پایین زخم، چوب کاملاً سفید است. شانکر همیشه به سمت پایین و کمتر به سمت بالا میرود و تا سطح خاک هم ممکن است برسد ولی هرگز به زیر خاک نمیرسد.
وجود صمغهای فراوان در محل شانکر است که در بهار این صمغها تازه و بعد در اثر مرور زمان خشک شده و روی زخم باقی میماند.
وجود پاجوشهای فراوان در کنار تنه اصلی درخت زیرا باکتری عامل بیماری باعث میشود که تاج درخت خشک شود ولی ریشهها کاملاً سالم باقی بمانند. بهغیراز این علائم نشانههای دیگری ازجمله ضعف عمومی درخت، خشکیدگی سرشاخهها و خشکشدگی در یکطرف یا یک سمت درخت مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی شانکر
عامل بیماری شانکر باکتریایی، باکتری گرم منفی Pseudomonas syringae از خانواده Pseudomonaceae میباشد که معمولاً هوازی است ولی در بعضی شرایط میتواند به صورت بی هوازی هم وجود داشته باشد ممکن است یک یا چند تاژک در یکی از قطب ها داشته باشد. زمستان گذرانی معمولاً در محل شانکرها صورت میگیرد. گاهی باکتری عامل بیماری میتواند مدتها در صمغ زنده باقی بماند. پراکندگی عامل بیماری توسط باد همراه با باران صورت میپذیرد. راههای اصلی ورود این بیماری درخت بادام به میزبان از محل زخم و روزنهها است؛ اما بیشتر از محل زخمهای هرس وارد میزبان میشود.
کنترل شانکر
مبارزه زراعی
جمعآوری شاخههای آلوده و سوزاندن آنها
عدم تماس محل پیوندک با خاک
هرس دیرتر از موقع مخصوصاً در اواخر بهار زیرا باران کم شده و بیماری کاهش میابد.
مبارزه شیمیایی
در پاییز با محلول بوردو 2-1.5 درصد و یا اکسی کلرور 5-3 در هزار پس از ریزش حدود 75% برگها در آبان ماه یا اواسط پاییز.
سمپاشی پیش بهاره در زمان تورم جوانهها با مخلوط بوردو 1 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
بیماری سرطان درختان بادام یا گال طوقه بادام
گال طوقه از بیشتر کشورهای دنیا گزارش شده و گسترش جهانی دارد و بیشتر درختان میوه هستهدار به این بیماری درخت بادام مبتلا میشوند. هنوز گزارش رسمی از وجود این بیماری در ایران وجود ندارد ولی علائم بیماری در باغهای بادام نجف آباد مشاهده گردیده است.
اخیراً در استان خراسان شمالی خسارت آن روی درختان هلو مشاهده شده است. در کالیفرنیا این بیماری روی بادام شیوع دارد. روی درختان مو خسارت این بیماری در چهارمحال و بختیاری و نجف آباد شدید است. تومورهای گال طوقه شباهتهایی با غدههای سرطان انسان و دام دارند.
علائم بیماری گال طوقه بادام
رشد غیرعادی ریشه یا تنه نزدیک سطح زمین
در حین رشد در سطح گال ها فرورفتگیهایی به وجود میآید که بعداً بافت خارجی گال ها به علت فساد سلولهای خارجی، قهوهای تیره و سیاه میشود.
از مشخصات دیگر این بیماری ایجاد غدههایی با اندازههای متفاوت است
گال ها اول سفید و نرم و بهتدریج سخت و قهوهای میشوند
گیاهان آلوده رشد کمتری دارند و برگهای آنها کوچک و بیرنگ میباشند و بهطورکلی نسبت به شرایط نامساعد جوی بهخصوص سرمازدگی حساسیت بیشتری دارند.
عامل بیماری و زیست شناسی گال طوقه بادام
عامل بیماری سرطان درختان بادام باکتری Agrobacterium tumefaciens که باکتری گرم منفی و متعلق به خانواده Rhizobiaceae میباشد. باکتری عامل بیماری در شرایط متفاوت خاک یافت میشوند و برای ورود به داخل میزبان حتماً احتیاج به زخم دارد، این زخمها معمولاً از طریق كاشت روی درختان ایجاد میشود و با زخمهایی که به وسیله ادوات ایجاد میشود بعدازاین که باکتری وارد بافت ها شد به صورت میان سلولی (بین بافتی) فعالیت میکند و موجب تحریک سلولی میشود و تقسیم سلولی و بزرگ شدن سلولها را به همراه دارد که نهایتاً منجر به ایجاد گال میگردد. باکتریها در وسط گال وجود ندارد ولی به صورت بین سلولی در کنار گال ها دیده میشوند.
کنترل گال طوقه بادام
از کاشت نهال واریته های حساس در باغاتی که آلوده به باکتری است خودداری گردد.
بایستی از زخمیکردن ریشه و ساقه هنگام عملیات باغی اجتناب نمود زیرا باکتری فقط از طریق زخمهای نسبتاً تازه وارد میشود.
آزمایشات نشان داده است که در اثر رنگ کردن گلهای روی درخت بادام به وسیله الگیتول با استفاده از پنی سیلین روی گال های نرم بریوفیلوم، گال ها تجزیه و ریشه کن میشوند.
مبارزه بیولوژیکی-سوش 84 باکتری Agrobacterium radiobacter آنتی بیوتیکی تولید میکند که از رشد و فعالیت باکتری A.tumifacians جلوگیری مینمایند.
تشخیص بیماری جارویی بادام و جلوگیری از آن
بیماری جارویی بادام برای اولین بار در سال 1372 در مناطق خفر و میمند در استان فارس مشاهده شد.
این بیماری درخت بادام علاوه بر استان فارس در استان اصفهان در شهرستانهای نجف آباد و تیران و کرون نیز مشاهده شده است با توجه به زرد شدن و کوچک شدن برگها و عدم تشکیل میوه در شاخههای جارویی و سر خشکیدگی و کوتولگی درختان بادام کاهش چشمگیر محصول مشاهده میگردد.
علائم بیماری جارویی بادام
رشد تعداد زیادی شاخه باریک با حالت عمودی و به شکل جارو در محل جوانههای طوقه و جوانههای جانبی تنه و شاخهها
کوچک ماندن و زردی برگها
جلو افتادن رشد جوانهها در شاخههای جارویی در بهار و تأخیر در توقف رشد آنها در پاییز در مقایسه با شاخههای عادی
عدم تشکیل میوه در شاخههای جارویی و ندرتاً تشکیل میوههای کوچک و غیرعادی در شاخههای ظاهراً عادی
سر خشکیدگی و کوتولگی گیاه – عامل بیماری جارویی بادام در ایران ماهیت شبه فایتوپلاسمایی دارد (Phytoplasma like organism).
کنترل بیماری جارویی بادام
در گلخانه عامل بیماری از طریق پیوندک آلوده به نهالهای سالم بادام انتقال مییابد و علائم مشخص جارویی شدن ظاهر میگردد. همچنین با استفاده از سس (Cuscuta campestris) عامل بیماری از نهالهای مبتلای بادام به گیاه پروانش منتقل و در این گیاه علائم سبز شدن گلبرگها، برگی شدن اندامهای گل و زردی و کوتولگی مشاهده شد بنابراین انتقال عامل بیماری با پیوندک و سس انجام میگیرد، لذا بهمنظور کنترل بیماری بایستی:
از درختان آلوده پیوندک تهیه نشود
در مناطق کشت بادام مبادرت به کنترل سس شود.
مراقبت و توجه ویژه در زمان تهیه نهال صورت گیرد. نهال سالم و عاری از بیماری از نهالستانهای معتبر و گواهی شده تهیه شود (مخصوصاً در استانهایی که بیماری از آن مناطق گزارش شده است)
بیماری ویروس موزائیک زردی جوانه بادام
این بیماری درخت بادام تاکنون در ایران گزارش نشده است ولی در باغهای بادام کالیفرنیا شیوع دارد.
علائم بیماری موزائیک زردی جوانه بادام
برگ دهی درختان بادام کم میشود
رنگ برگها در بهار زردرنگ میگردد
پوست میوه سفت و ضخیم میگردد
بخشی از جوانه بی حس و گلی رنگ میشود
بقای عامل بیماری و اثر محيط موزائیک زردی جوانه بادام
این ویروس در درختان میزبانهای گیاهی یک ساله یا نماتدهای ناقل آن دیده میشود.
بیماری گیاهان انگل گلدار بادام
این گیاه گل دار انگل برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 گزارش شده است در ایران تاکنون در نواحی شهمیرزاد، فیروزکوه، دماوند، خوانسار، کاشان، نجف آباد و نطنز روی درختان بادام و گلابی و سیب مشاهده شده است بر اثر حمله این گیاه انگل، درختان ضعیف شده و میوه نمیدهند و پس از مدتی شاخههای مبتلا خشک میگردد.
علائم بیماری انگل گلدار بادام
دارواش دارای برگهای همیشه سبز و چرمی بوده و گلهای نر و ماده آن جدا از هم قرارگرفتهاند. این بیماری که به صورت کپهای روی شاخههای بادام میروید، قطر آن حتی به بیش از نیم متر هم میرسد. این بیماری درخت بادام دارای کلروفیل میباشد و میتواند مواد گلوسیدی در اندامهای خود تولید نماید ولی فاقد ریشه میباشد و آب و مواد معدنی موردنیاز خود را از طریق اندامهای مکنده از گیاه میزبان جذب مینماید اغلب در محل نمو انگل برآمدگیهایی به وجود میآید.
عامل بیماری و زیست شناسی انگل گلدار بادام
این انگل گیاهی است به نام Viscam album از خانواده Loranthaceae که فقط به درختان حمله میکند. بذر آن توسط بعضی از پرندگان انتشار مییابد. پرندگان از میوههای انگل تغذیه میکنند و سپس همراه با مدفوع بذر آن روی سطح شاخه میچسبد و بعد از چند ماه جوانه زده و ساقه روییده شده به علت خاصیت فتوتروپیسم منفی به طرف پایین متمایل میگردد.
ریشه ابتدایی پس از تماس با ساقه میزبان داخل پوست میزبان شده و سیکل زندگی آن به صورت زیر ادامه مییابد.
در سال دوم آلات مکنده شکلگرفته و در زیر پوست به نمو خود ادامه میدهد.
در سال سوم دو برگ اولیه ظاهر که جوانهای از بین این دو برگ بیرون میآید.
در سال چهارم شاخه اولیه شکل میگیرد
در سالهای بعد آلات مکنده با نفوذ وارد میزبان شده و با ایجاد انشعاباتی خود را به دستههای آوندی متصل نموده و آب و مواد غذایی میزبان را جذب مینماید.
کنترل انگل گلدار بادام
قطع شاخههای حامل دارواش
چنانچه انگل روی شاخه نازک میزبان باشد کمی پایینتر از محل اتصال را بایستی قطع نمود.
چنانچه انگل روی شاخههای کلفت میزبان باشد فقط اقدام به حذف انگل باید نمود.
پس از رویش مجدد در سالهای بعد ادامه قطع شاخههای حامل دارواش تا چند سال متوالی تا بهطور کامل کنترل صورت گیرد.
بیماری گل جالیز چیست؟
این گیاه گلدار بیماری برای اولین بار توسط اسفندیاری سال 1325 گزارش شده است. در سال 1345 بهداد گونهای از آن را در ناحیه مهریز یزد از زیر درختان بادام درحالیکه ساقه آن روی ریشه درختان مستقر بود جمعآوری نمود.
در سال 1376 این گیاه بیماری با جمعیت بالا در باغهای بادام حاشیه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری مشاهده و جمعآوری گردید و تقریباً در تمام مناطق کشور انتشار دارد. گل جالیز با تغذیه از شیره نباتی میزبان باعث ضعف درختان بادام میشود و میزان آلودگی آن تا 72 درصد هم میرسد.
علائم بیماری گل جالیز
گل جالیز یک نوع بیماری درخت بادام به صورت ساقههای زرد یا ارغوانی که روی ریشه گیاه میزبان مستقر میباشد از زیر خاک بیرون میآید و در هر محل تعداد آن ممکن است به ده عدد برسد. کپسولهای محتوای بذر گل جالیز معمولاً 8-6 هفته پس از ظهور کپههای گل جالیز تشکیل میگردد.
عامل بیماری گل جالیز و زیست شناسی
این بیماری گیاهی است به نام Orobanche nana moe از خانواده Orobanchaceae راسته Solanales. در باغهای بادام بروز این بیماری در اوایل اردیبهشتماه شروع به جوانه زدن مینماید و پس از 15-10 روز در اطراف طوقه درختان بادام در سطح خاک ساقههای آن مشاهده میگردد.
از اوایل خردادماه دوره گلدهی و از اوایل تیرماه دوره رسیدگی به بذور شروع میکرد و به مجرد این که بذر در شرایط مساعد و در نزدیکی ریشه میزبان قرار گرفت، جوانه زده سپس در محل تماس ساقههای جدید زرد یا ارغوانی رنگ از زیر خاک بیرون میآید.
به دلیل این که فاقد کلروفیل میباشد قادر به تهیه مواد غذایی موردنیاز خود نبوده بنابراین به صورت انگل مطلق بر روی ریشههای بادام قرار میگیرد و از شیره میزبان تغذیه میکند.
کنترل بیماری گل جالیز
مبارزه مکانیکی: قبل از آنکه بوتههای گل جالیز به گل بروند بایستی آنها را بدون این که به ریشه میزبان آسیب برسد جدا کرده و سوزاند این عمل را باید چندین نوبت تکرار نمود.
مبارزه بیولوژیکی: یک نوع مگس به نام Phytomiza orobanchia در مزارع جالیز نجف آباد وجود دارد که در موقع رسیدن تخمدان گل جالیز این مگس اقدام به تخمگذاری در داخل آن نموده که پس از تفریخ تخمها لارو آن از محتویات کپسول تغذیه نموده و مانع تشکیل بذر گل جالیز در کپسول آن میگردد.
مبارزه شیمیایی: تحقیقات انجام شده نشان میدهد که کاربرد علف کش گلایفوزیت (Round up 41 EC) معادل 300 میلیلیتر در هکتار ماده تجارتی به صورت پیش رویشی بر روی درختان بادام در زمان شروع گلدهی بادام میتواند موجب کنترل مناسب گل جالیز در این محصول گردد.
بررسی سس درختان بادام
این انگل علاوه بر بیماری درخت بادام به سیب، گلابی، به، پسته و مو نیز خسارت میزند و از مشهد و سرخس گزارش شده است. در سرخس شدت آلودگی به حدی زیاد است که تعدادی از درختان را از بین برده است شاخههای مبتلا به سس ضعیف و سرانجام باعث خشکیدن درختان میگردد.
علائم بیماری سس درختان بادام
این نوع انگل نوعی بیماری دارای ساقههای نسبتاً ضخیمی به قطر 3-2 میلیمتر بوده که فاقد برگ بوده و به رنگ زرد متمایل به نارنجی و فاقد کلروفیل است این ساقهها از طریق تشکیل شبکههای متراکم به دور اندامهای هوایی بادام پیچیده و پس از مدت کوتاهی آلات مکنده (هاستوریوم) خود را در داخل بافت میزبان مینماید و سرانجام موجب بیماری ضعف و مرگ درختان بادام میگردد. گلها درشت و به رنگ بنفش، میوه درشت و کپسول مانند بذرها درشت و حدود 4 میلیمتر قطر دارند.
عامل بیماری و زیست شناسی سس درختان بادام
این انگل گیاهی به نام Cuscuta monogyna vahl از خانواده Cuscutaceae و از راسته Convulvolales که گونه مذکور آن به درختان بادام حمله میکند.
تولیدمثل آن از طریق بذر است. بذر سس بعد از رسیدن روی زمین ریخته و اغلب روی زمین جوانه زده و از آن سیستم ریشهای خارج میشود و به دنبال آن ساقههای زردرنگ ظاهر شده و در تماس با گیاه میزبان به دور آن میپیچند و بعد از مدت کوتاهی آلات مکنده خود را در داخل بافت میزبان نموده و از مواد غذایی آن استفاده مینماید. چنانچه به گیاه میزبان برخورد نکند با اتمام مواد ذخیره، سس از بین میرود.
مبارزه مکانیکی: حذف ساقههای سس قبل از به گل نشستن و بذر دادن سس
سوالات رایج کشاورزان
بهترین سم قارچکش درخت بادام کدام است؟
بهترین سم قارچکش بستگی به شرایط و نیازهای خاص کشاورز و بیماری درخت بادام دارد. بهطورکلی، بنومیل، توپسین ام و کلروتالونیل از محبوبترین سمهای قارچکش برای درختان بادام هستند. برای انتخاب بهترین گزینه، توصیه میشود با مشاور خدمات کشاورزی محلی مشورت کنید.
شیره زدن تنه درخت بادام به چه علت است؟
شیره زدن تنه درخت بادام ممکن است به علت استرس زیستمحیطی (مانند کمبود آب یا تغییرات دما)، آسیب به تنه (مثل خراشیدگی توسط حیوانات یا عفونتهای قارچی)، عوامل ژنتیکی یا تنظیم نموی درخت رخ دهد.
علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام چیست؟
علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام ممکن است به عوامل متعددی برگردد، ازجمله افت عمیق دما، کمبود آب، عفونتهای قارچی یا باکتریایی، آفتهای گیاهی و عوامل خارجی مانند آلودگی هوا یا اشعهی ماوراءبنفش. برای تشخیص دقیق علت، نیاز به مشاوره با کشاورز یا متخصص درختان دارید تا اقدامات مناسب انجام شود.
درمان قارچ درخت بادام چگونه است؟
برای درمان قارچ درخت بادام، مراعات مراحل زیر و اقدامات مناسب لازم است:
تشخیص: ابتدا باید مطمئن شوید که درخت واقعاً تحت تأثیر عفونت قارچی است. این ممکن است نیاز به مشاوره یک کشاورز یا متخصص درختان داشته باشد.
برش بخشهای آلوده: قسمتهای آلوده به قارچ باید از درخت بریده شوند و بهدقت از باغ خارج شوند تا عفونت به سایر بخشهای درخت منتقل نشود.
تخریب برگهای آلوده: برگهای آلوده باید با دقت از بین بروند تا قارچ از بین برود.
مدیریت آبیاری: کنترل مقدار و زمان آبیاری میتواند کمک کند. اطمینان حاصل کنید که زمین اطراف درخت خوب زهکشی شده و آب نباید بر روی ساقه بماند، زیرا این ممکن است عفونت را تشدید کند.
استفاده از محصولات قارچکش: در صورت لزوم، میتوانید از محصولات ضد قارچ مورد تأیید متخصصین گیاهان استفاده کنید. از محصولات مورد تأیید و بهدقت دنبال دستورالعملهای روی بستهبندی آنها را دنبال کنید.
مراقبت و نظارت مداوم: برای جلوگیری از بازگشت عفونت، درخت بادام را بهطور دورهای نظارت کرده و اقدامات پیشگیری انجام دهید.
اصلاح شرایط زیستمحیطی: در صورت امکان، عوامل محیطی مانند تهویه مناسب و اختلاف مناسب دما را بهینه کنید تا شرایط برای رشد قارچها سختتر شود.
توجه داشته باشید که نوع قارچ و شدت عفونت ممکن است به درمان موردنیاز و موفقیت آن تأثیر بگذارد. برای مشکلات شدیدتر و در مواقعی که برخورد با عفونت قارچی دشوار است، بهتر است با یک کشاورز ماهر یا متخصص درختان مشورت کنید.
انواع سم درخت بادام
درختان بادام ممکن است تحت تأثیر انواع مختلفی از سموم و آفتکشها قرار بگیرند. انتخاب و استفاده از سموم باید با دقت و با رعایت دستورالعملهای مشخص انجام شود و توجه به محیطزیست و سلامتی انسانها حائز اهمیت است. برخی انواع سموم معمولاً برای کنترل آفات و بیماری درخت بادام مورداستفاده قرار میگیرند، این عبارتاند از:
سموم ضد آفات: برای کنترل آفاتی مانند کرمها، پروانهها و سایر حشرات ممکن است از سموم ضد آفات مختلفی استفاده شود. این سموم معمولاً شامل انواع مختلفی از پایههای شیمیایی هستند که بر اساس نوع آفت و مقدار آلودگی مورداستفاده قرار میگیرند.
سموم ضدعفونیکننده: برای کنترل بیماریهای قارچی و باکتریایی درخت بادام، سموم ضدعفونیکننده مانند محلولهای مسی و سولفور استفاده میشود.
سموم ضد علفهای هرز: در مواجهه با علفهای هرز که ممکن است رشد درخت بادام را مختل کنند، از سموم ضد علفهای هرز استفاده میشود. این سموم معمولاً بهعنوان علفکشها شناخته میشوند.
سم شته درخت بادام چیست؟
برای کنترل شته سبز بادام، بلافاصله بعد از ریختن گلبرگها وقتیکه برگها هنوز پیچیده نشدهاند، معمولاً از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان استفاده میشود. درصورتیکه سمپاشی با تأخیر صورت گیرد و برگها پیچیده شده باشند، میتوان از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار، یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و همچنین پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده کرد.
جدول شماره 5-2- شرایط محیطی اپتیمم برای رشد و نمو مطلوب و تولید محصول اقتصادی درختان بادام.
ارتفاع از سطح دریا
خاک مناسب
میزان نفوذ ریشه در خاک
عمق خاک مورد نیاز
سطح آب
شیب مناسب زمین
PHمناسب
درصد کاهش محصول براساس میزان شوری میکروموس بر سانتی متردر 25 درجه سانتی گراد
در محلول خاک
در آبیاری
1.5
2
3
1
1.4
1.9
220-120
زمین های سبک متوسط شنی رسی و لومی
250-60
150<
250<
40-10
شرایط خنثی 8-7
5%
10%
25%
0%
10%
25%
ادامه جدول 5-2-
صفر گیاهی بادام(سانتی گراد)
حداقل دمای قابل تحمل (سانتی گراد)
حداکثر دمای قابل تحمل(سانتی گراد)
مقدار حرارت مورد نیاز زیر 7 درجه سانتی گراد
متوسط درجه حرارت مورد نیاز (سانتی گراد)
تعداد ساعت تابش خورشید در سال
مقدار آب مورد نیاز برای یک هکتار بادام کاری (متر مکعب)
انگور یکی از محصولات کشاورزی با ارزش است که نقش بزرگی در اقتصاد بسیاری از کشورها دارد.
برای کسب عملکرد بالا و کیفیت مناسب در تولید انگور نیاز به مدیریت مناسب تغذیه گیاهان و استفاده از کودهای مناسب وجود دارد.
در این زمینه استفاده از کودهای محلول مانند سولوپتاس با توجه به فرمولاسیون خاص و خاصیت محلول بودن آن میتواند یک گزینه مناسب برای تأمین نیاز پتاسیم گیاهان باشد.
در این مقاله قصد داریم تا فواید استفاده از کود سولوپتاس برای انگور را موردبررسی قرار دهیم و نشان دهیم چگونه این کود میتواند به افزایش کیفیت و کمیت محصول انگور کمک کند.
کود سولوپتاس چه نوع کودی است؟
کود سولوپتاس یا سولفات پتاسیم از دو عنصر گوگرد و پتاسیم تشکیلشده است.
این کود، یک نوع کود پتاسیمی با خلوص بالا است که به راحتی در آب محلول میشود و به علت همین ویژگی امکان مصرف این کود در سیستمهای آبیاری قطرهای فراهم شده است.
پتاسیم عنصری ضروری برای گیاهان است و به تقویت ساختار گیاه، افزایش مقاومت در مقابل خشکی و…کمک میکند.
با توجه به خاصیت حلالیت بالای سولوپتاس، گیاهان میتوانند بهسرعت پتاسیم موجود در آن را جذب کنند.
گوگرد موجود در این کود نیز نقش مهمی در رشد و کیفیت محصول دارد؛ گوگرد عنصری است که به تولید اسیدهای آمینه، ویتامینها و پروتئینها در گیاه کمک میکند.
این عنصر در فرآیند فتوسنتز و تولید کلروفیل نیز نقش دارد.
خلوص بالای این کود نیز باعث میشود تا خطر آلودگی خاک با مواد ناخالص و غیرمغذی کاهش یابد، سازگار با سیستمهای مدرن آبیاری است و به افزایش بهرهوری محصولات کمک میکند.
همانطور که در بالا اشاره کردیم این کود برای تمامی گیاهان ازجمله گیاه انگور خواص بسیار زیادی دارد که در ادامه به بررسی بیشتر آنها میپردازیم:
افزایش مقاومت به تنشهای آبی
پتاسیم مؤلفه اصلی کود سولوپتاس است و باعث میشود که گیاهان در مقابل تنشهای ناشی از کمآبی مقاومتر باشند.
این مقاومت نتیجه کنترل بهتر تبخیر آب از سطح برگها است.
پتاسیم در تنظیم باز و بسته شدن روزنهها نقش دارد. روزنهها در فرآیند تبخیر و تبادل گازی نقش دارند، و تنظیم آنها باعث میشود گیاه در شرایط تنشهای گرمایی یا خشکی بهتر عمل کند.
خوشمزهتر و خوشرنگتر
پتاسیم تأثیر مستقیمی بر فرآیند تولید و تجمع پیگمنتها ازجمله کاروتنوئیدها و آنتوسیانینها در میوه دارد.
این پیگمنتها باعث رنگدهی به میوهها میشوند و از این طریق پتاسیم سبب خوشرنگتر شدن انگور میشود.
پتاسیم نقش مهمی در تنظیم تعادل اسیدی-بازی در بافتهای گیاهی دارد.
تعادل مناسب اسیدها و قندها در میوه سبب میشود که طعم میوه بهتر و مطلوبتر شود و از طرفی مصرف کود سولوپتاس برای انگور در سنتز قندها و تبدیل آنها به انواع مختلف نقش دارد که این فرآیند نیز بر طعم میوه تأثیر میگذارد.
انگور درشتتر با کود پتاس بالا
گیاهان به ویژه انگور اگر به مقدار کافی پتاسیم در دسترس داشته باشند، توانایی آنها برای جذب آب از خاک و حمل آن به سلولها افزایش مییابد.
وقتی سلولهای میوه امکان جذب آب بیشتری را داشته باشند، فشار تورگور درون سلولی افزایش مییابد و درنتیجه این امر سبب تورم و بزرگتر شدن سلولها میشود.
مصرف کود سولوپتاس برای انگور سبب درشت تر شدن دانهها آن میشود.
کاهش خطر بیماریها
پتاسیم فعالیت آنتیاکسیدانی میوه را نیز تقویت میکند.
آنتیاکسیدانها موادی هستند که میتوانند با مولکولهای رادیکالهای آزاد و مواد اکسیدانی مواجه شوند و آنها را از بین ببرند؛ بنابراین وجود پتاسیم بهاندازهی کافی سبب حفاظت از میوه در برابر استرسهای اکسیداتیو و افزایش مقاومت آن در برابر بیماریها میشود.
پتاسیم علاوه بر مقاومتر کردن گیاهان در برابر بیماریها و آفات، آنها را در برابر شرایط استرسی مانند خشکسالی، گرما و سرمازدگی نیز محافظت میکند.
گیاهان با سطوح مناسب پتاسیم معمولاً مقاومتر به برخی بیماریها هستند، چراکه سیستم دفاعی آنها تقویت میشود.
تحریک رشد ریشه
پتاسیم یکی از عناصر حیاتی گیاهان است که نقش بسزایی در رشد ریشه دارند. پتاسیم به تقویت سلولهای ریشه و رشد سریعتر آنها کمک میکند.
وقتی گیاهان به مقدار مناسبی از این عنصر دسترسی پیدا میکنند، سیستم ریشهای قویتر و گستردهتر میشود. ریشههای قوی، توانمندی بیشتری در جذب آب و مواد معدنی از خاک دارند. پتاسیم به بهبود فعالیت این ریشهها کمک میکن
سیستم ریشهای قوی نهتنها امکان جذب آب و مواد معدنی از خاک را بهبود میبخشد؛ بلکه به گیاه کمک میکند تا به شرایط استرسی مانند خشکی یا کمبود مواد معدنی بهتر واکنش نشان دهد؛ همچنین ریشههای سالم و قوی میتوانند مقاومت گیاه در برابر حملات بیماریها و آفات را افزایش دهند.
بهترین کود سولوپتاس برای انگور
کشاورز برای اینکه بهترین انتخاب را داشته باشد؛ ابتدا باید خاک باغ خود را تحلیل کند تا نیازهای محصول معین شود.
پس از تحلیل و تشخیص نیازهای خاک کیفیت، خلوص و حلالیت بالای کود و همچنین قیمت عوامل مهمی هستند که باید در نظر گرفته شوند.
گفتگو با دیگر کشاورزان و مشاوره با کارشناسان کشاورزی نیز میتواند راهنماییهای ارزشمندی در انتخاب برند مناسب ارائه دهد.
این کود سبب افزایش عملکرد تولید انگور میشود و اگر درخت انگور شما میوه نمیدهد، بهتر است از کود فروت ست استفاده کنید، زیرا این کود باعث افزایش تشکیل میوه می شود.
زمان استفاده از کود سولوپتاس برای انگور بسیار حیاتی است؛ زیرا تأثیر مستقیمی بر بازده و کیفیت میوهها دارد.
بهطورکلی نیاز انگور به پتاسیم در مراحل مختلف رشد متفاوت است؛ در مرحلهی ابتدایی بهار، هنگامی که گلدهی و تشکیل میوه آغاز میشود، گیاه به مقدار زیادی از پتاسیم نیاز دارد و استفاده از کود پتاس در این زمان به انگور کمک میکند تا میوههایی باکیفیت بیشتر تولید کند.
بهمرور زمان مصرف منظم پتاسیم در دوران رشد میوه و نزدیک به زمان برداشت باعث میشود که میوهها بهاندازه کافی برسند و خواص آنها حفظ شود.
مقدار مصرف کود پتاس برای انگور
مقدار مصرف کود سولوپتاس (هر کود پتاسیم دیگری) برای انگور وابسته به چند عامل مختلف است که در زیر برخی از آنها را میآوریم:
خاک: وضعیت پتاسیم موجود در خاک باید از طریق آزمایشهای خاک مشخص شود.
مرحله رشد: در مراحل مختلف رشد انگور، نیاز به پتاسیم ممکن است متفاوت باشد.
میزان برداشت: انتظار میرود که انگورهایی که بازده بالاتری دارند، نیاز بیشتری به پتاسیم داشته باشند.
شرایط محیطی: نظیر میزان بارندگی، دما و غیره.
به صورت کلی میزان مصرف کود سولوپتاس برای انگور در حدود 100 تا 150 کیلوگرم بر هکتار توصیه میشود ومقدار مصرف کود پتاس برای هر درخت نیز حدود 100 تا 150 گرم است؛ البته این تنها یک مقدار تقریبی است و باید بر اساس نیازهای خاص گیاه، شرایط خاک و محیطی تنظیم شود.
نحوه استفاده از کود سولوپتاس برای انگور به چندین روش امکانپذیر است که در زیر شرح میدهیم:
استفاده نواری
اگر درختان یا گیاهان به صورت ردیفی کاشته شده باشند، میتوان کود را به صورت نواری بین ردیفها پخش کرد و سپس آبیاری را انجام داد.
پاشیدن کود پای درخت
این روش بهویژه برای درختانی مناسب است که فاصله زیادی از یکدیگر دارند.
در این روش مقدار معینی از کود به صورت مستقیم در محدوده ریشه درختان پخش میشود و سپس با آبیاری به نفوذ کود داخل خاک کمک میشود.
محلول پاشی
میتوان این کود را به صورت محلولپاشی بر روی برگها و گیاهان پاشید.
این روش مخصوص مواقعی است که نیاز به پاسخ سریع گیاه به کود دارید.
باوجود توصیههای کلی برای بهرهبرداری بهینه از کود سولوپتاس برای انگور، بهتر است توصیههای مبتنی بر تستها و آزمایشهای خاک و برگ را در نظر بگیرید.
مشاوره با کارشناسان کشاورزی میتواند در تعیین مقدار و نحوهی استفاده از کود کمک بسیاری کند.
در ادامه برخی از نشانههای نیاز این کود را در درخت انگور بررسی میکنیم.
علائم کمبود کود سولوپتاس در درخت انگور
زرد شدن برگهای جوان: برگهای گیاه زرد و کمرنگ شده و گاهی حتی خشک میشوند.
کاهش مقاومت در برابر بیماریها: مقاومت درخت در برابر بیماریها و آفات ممکن است کاهش یابد.
کاهش کیفیت میوه: کمبود این دو عنصر مهم و ضروری سبب کاهش کیفیت و خوشرنگی و خوشمزگی انگور میشوند.
سفت شدن و خشک شدن اطراف برگ: حاشیههای برگ سفت و خشک میشوند و درنهایت سوختگی از خود نشان میدهند.
با توجه به نکات بالا بهتر است از کود سولوپتاس برای انگور حتماً استفاده کنید تا این مشکلات برایتان پیش نیاید.
در اثر کمبود پتاسیم برگهای انگور در حال خشک شدن هستند.
کلام آخر
کود سولوپتاس برای انگور یکی از عوامل اساسی در افزایش کیفیت این محصول است.
این کود نهتنها در تقویت و افزایش عملکرد انگور نقش دارد بلکه استفاده از این کود منجر به افزایش مقاومت گیاه در برابر سرما، گرما و انواع تنش های طبیعی (خشکی و …) می شود.؛ همچنین در بهبود رنگ و طعم میوه و حتی محتوای آنتیاکسیدانی انگور نیز کمککننده است.
برای استفاده بهینه از این کود کشاورزان باید تحلیل خاک انجام دهند و با توجه به نیازهای محصول و توصیههای متخصصان، انتخاب مناسبی از بین برندهای موجود در بازار داشته باشند.
با در نظر گرفتن تمام این جوانب، کود سولوپتاس میتواند یک ابزار قدرتمند در دست کشاورز باشد تا به انگورهایی با بازارپسندی بیشتر دست یابند. برای خرید کود شیمیایی به سایت فروشگاه پسته رفسنجان مراجعه کنید.
امیدواریم با خواندن این مقاله از مجله پسته رفسنجان نقش مهم کود سولوپتاس برای انگور را متوجه شده باشید.
خرما یکی از میوههای بسیار خوشمزه است و بیشتر در مناطق گرم و مرطوب رشد میکند.
در جنوب کشور خرما زیاد کاشته میشود و به شکلهای مختلف مصرف میشود.
این میوه ممکن است پیش از آنکه برسد چیده شده و یا از درخت بریزد که در این حالت خرما نارس است و باید آن را برسانید؛ اما چگونه؟
در این مقاله با همراه باشید تا به شما مراحل رشد خرما و نحوه تبدیل خرمای نارس به رسیده را آموزش دهیم:
خرمای نارس چه نام دارد؟
پیش از آنکه به تعریف خرمای نارس بپردازیم، بهتر است مراحل رشد این میوه را باهم بررسی کنیم.
خرما سه مرحله رشد را طی میکند تا به خوبی برسد و کاملاً رسیده شود.
خارک
این مرحله اولین مرحله رشد است و با اینکه میوه ازنظر ظاهری کامل است؛ اما هنوز بافت سفتی دارد و نرم و شیرین نیست.
خارک همان خرمای نارس است که معمولاً سبز، زرد و یا قرمز است و باگذشت زمان و در شرایط مناسب بهتدریج به خرمای شیرین و خوشمزه تبدیل میشود.
خرمای نارس مزه گسی دارد و این مزه به دلیل وجود مقدار زیادی ترکیبات اسیدی در آن است و این اسیدها باعث ایجاد ترشی و مزه گسی در خرما میشوند.
در مراحل ابتدایی رشد خرما، قندهای مختلفی مانند گلوکز و فروکتوز در مقادیر کمتری در میوه وجود دارند که نه تنها باعث ترشی میشوند بلکه مزهی کمتری از شیرینی دارند.
خرمای نارس بر درخت
با گذر زمان و رشد خرما این قندها بهتدریج به شکلهای قندی مختلفی مانند ساکاروز تبدیل میشوند و مقدار شیرینی خرما افزایش مییابد.
خرما در مراحل نهایی رشد زمانی که قندهای شیرینتری تولیدشده و اسیدها کاهش مییابد، مزه شیرین و لذیذتری پیدا میکند.
رطب
در این مرحله خرما به خوبی رسیده و رنگ آن قهوهای شده و آماده خوردن است.
در این حالت خرما زودتر فاسد میشود و یا بهاصطلاح ترش کرده و یا شکرک میزند.
تمر
تمر آخرین مرحله رشد خرما است؛ زمانی که خرما به اوج رشد خود رسیده و کاملاً رسیده و شیرین است.
در این مرحله خرما دیرتر فاسد میشود.
اکنونکه با مراحل رشد این میوه خوشمزه و پرخاصیت آشنا شدید و یاد گرفتید که خرمای نارس یا خارک چیست؛ با ما همراه باشید تا در ادامه تبدیل خرمای نارس به رسیده را یاد بگیریم.
چگونه خرمای نارس را برسانیم؟
رساندن مصنوعی خرما به معنای ایجاد شرایطی است تا خرما که بهطور طبیعی بر روی نخل نرسیده است، سریعتر به حالت مطلوب و رسیدهی آن برسد.
این فرآیند عمدتاً در مناطقی مورداستفاده قرار میگیرد که به دلیل شرایط آبوهوایی خاص یا تغییرات ناگهانی در آب و هوا مانند رطوبت زیاد و باد و باران، خرما به صورت طبیعی نمیرسد یا زودتر از زمان انتظار فاسد میشود.
ما در مجله کشاورزی پسته رفسنجان مقالهای تحت عنوان بیماریها و آفات درخت خرما گردآوری کردهایم؛ با خواندن این مقاله میتوانید اطلاعات لازم و کافی را در این زمینه کسب نمایید.
در تبدیل خرمای نارس به رسیده به روش مصنوعی از روشها و تکنیکهای مختلفی استفاده میشود ازجمله:
استفاده از مواد شیمیایی: نمک، سرکه یا اسیدهای خاص.
استفاده از هورمونهای گیاهی: این هورمونها میتوانند فرآیند رشد و رسیدگی خرما را تسریع بخشند.
کنترل شرایط فیزیکی: مانند تنظیم دما و رطوبت در اتاقهای مخصوص.
کشاورزانی که خرمای زیادی را در مرحله خارک میچینند معمولاً آنها را درانبارهایی بزرگ و در شرایط مخصوص رسیدن نگهداری میکنند تا خرماها به خوبی برسند و آماده فروش شوند.
هدف از رساندن مصنوعی خرما این است که میوه را در یکزمان کوتاهتر و باکیفیت بیشتر به مرحلهی رسیدگی برسانیم.
در ادامه تبدیل خرمای نارس به رسیده را درمقدارکم آموزش میدهیم.
تبدیل خارک به خرما در خانه چگونه است؟
برای تبدیل خرمای نارس به رسیده چندین راه کاربردی و آسان وجود دارد که میتوانید با استفاده از آنها در خانه خارک را برسانید.
نگهداری در پلاستیک یا پارچه
برای انجام این کار نیازاست تا دما و محیط مناسب برای رسیدن خارک را آماده کنید.
میتوانید خرماها را در پلاستیکی سیاه ریخته و در آن را محکم ببندید و درجایی گرم و خشک قرار دهید تا پس ازمدتی برسند و یا آنها را در کیسهای پارچهای بریزید و در آن را بسته و در مکانی با دمای بالا قرار دهید.
تبدیل خرمای نارس به رسیده با استفاده از میوههایی با گاز اتیلن
میوههایی مانند سیب یا موز گاز اتیلن تولید میکنند که این گاز فرآیند تبدیل خرمای نارس به رسیده را تسریع میکند.
میتوانید خرماهای نارس را در کیسهای پلاستیکی که ترجیحاً رنگ آن تیره است، با یک یا دو عدد موز قرار دهید.
با استفاده از این روش معمولاً در مدت چند روز میوه میرسد.
خرمای رسیده
روش نگهداری خرمای نارس؟
بعضی افراد از طعم ترش و خنک خرمای نارس لذت میبرند؛ درحالیکه برخی دیگر این نوع خرما را ترجیح نمیدهند.
اگر شما از آن دست افرادی هستید که خارک را دوست دارید، میتوانید آن را در ظرفی دربسته و در یخچال نگهدارید تا از خراب شدن آنها جلوگیری کنید.
خواص خارک چیست؟
اگر هنوز خارک را تبدیل به خرمای رسیده نکردهاید، دست نگهدارید؛ زیرا این مدل نیز همچون خرمای رسیده فواید بسیاری دارد و میتوانید با خوردن آن از فواید آن بهرهمند شوید.
آنتیاکسیدان
تقویت سیستم ایمنی
محافظت از سلامت قلب
کاهش استرس و اضطراب
مقابله با التهاب
حفظ سلامت پوست
منبعی غنی از ویتامینها و مواد معدنی
پیشگیری از یبوست
تقویت حافظه
مقابله با علائم پیری
خارک زردرنگ است.
عوارض خوردن خرمای نارس؟
برخی افراد ممکن است حساسیتهایی نسبت به خرمای نارس داشته باشند که منجر به علائمی مانند خارش یا تورم میشود؛ همچنین مصرف زیاد این میوه میتواند در برخی افراد به اختلالات هضمی منجر شود.
هرچند مصرف معتدل خرمای نارس بهطورکلی بیخطر محسوب میشود؛ اما همیشه بهتر است پیش از افزایش مقدار مصرف به واکنش بدن به این میوه توجه داشته باشید.
مربای خرمای نارس
برای تهیه مربای خرمای نارس میتوانید از دستور زیر استفاده کنید:
مواد لازم
خرمای نارس (خارک): 1 کیلوگرم
شکر: 750 گرم تا 1 کیلوگرم (بسته به شیرینی دلخواه)
آب: 2 تا 3 لیوان
عصاره یا آبلیمو: 2 قاشق غذاخوری
هسته یا دانه هل: 5 تا 7 دانه (اختیاری)
روش تهیه
ابتدا خرماهای نارس (خارک) را بشویید و هسته آن را جدا کنید؛ سپس خرماهای نارس را با آب در یک قابلمه بریزید و با حرارت ملایم بگذارید تا نرم شوند.
وقتی خرماها نرم شدند، شکر را اضافه کنید و اجازه دهید تا شکر کاملاً حل شود.
بعد از حل شدن شکر، عصاره یا آبلیمو و دانههای هل را اضافه کنید و به مدت 30 تا 45 دقیقه یا تا زمانی که به غلظت مناسب میرسد، آنها را بپزید.
برای اطمینان از آماده شدن مربا، یک قطره از آن را روی یک ظرف سرد بریزید و اگر بهسرعت جمع شد و چسبندگی مناسبی داشت، مربا آماده است.
وقتی مربا کاملاً آماده شد، آن را از روی حرارت بردارید و پس از خنک شدن در ظروف پاک و خشک ریخته و در یخچال نگهداری کنید.
کلام آخر
خرما بهعنوان یک منبع اصلی غذایی و انرژی برای جوامع مختلف بوده و هنوز هم جایگاه خاصی در سبد غذایی ما دارد.
خرما در سه مرحله خارک، رطب و تمر رشد میکند و برخی اوقات برای جلوگیری از خراب شدن، کشاورزان خرما را در مرحلهی خارک میچینند و سپس با قرار دادن در شرایط مناسب فرآیند تبدیل خرمای نارس به رسیده انجام میشود.
امیدواریم با خواندن این مقاله از مجله پسته رفسنجان بتوانید بهراحتی خارک را در خانه تبدیل به خرمای رسیده کنید.