در عصر امروز که کشاورزی نقش مهمی در زندگی روزمره ما ایفا میکند، آفات و بیماریهای گیاهان بهعنوان یکی از بزرگترین چالشها برای کشاورزان، باغداران و حتی علاقهمندان به گیاهان آپارتمانی میباشد.
سایت پسته رفسنجان باهدف ارتقاء دانش در مورد آفات و بیماریهای گیاهان ازجمله درختان میوه، گیاهان زراعی، گلخانهای و گیاهان زینتی پا به عرصه گذاشته است.
آیا به دنبال راهحلها و روشهای جدیدی برای مدیریت و کنترل آفات و بیماریهای گیاهان خود هستید؟
در این بخش، ما به شما راههای علمی و کاربردی را ارائه میدهیم تا با استفاده از آنها بتوانید بهراحتی این مشکلات را مدیریت کنید. از شناسایی و پیشگیری تا درمان و مراقبت، تمام جوانب مرتبط با آفات و بیماریهای گیاهان را پوشش میدهیم.
با ما همراه شوید تا در مورد آفات و بیماریهای گیاهی بیشتر بدانید و از طریق مقالات جامع و علمی ما، دانش خود را افزایش دهید. از گلخانه تا باغ، از آپارتمان تا زمینهای زراعی، هر جا که گیاهان هستند، ما راهحلهایی برای محافظت از آنها داریم.
آفات و بیماری های گیاهان
اهمیت شناسایی آفات و بیماریهای گیاهان
شناسایی آفات و بیماریهای گیاهان نهتنها یک مهارت، بلکه یک ضرورت است که میتواند تأثیر عمدهای بر موفقیت و پایداری کشاورزی، باغبانی و حتی نگهداری گیاهان آپارتمانی داشته باشد.
حفاظت از محصولات:
شناسایی بهموقع آفات و بیماریها میتواند جلوی از دست رفتن محصولات را بگیرد و به حفاظت از سرمایهگذاریهای شما کمک کند.
کیفیت محصول:
کنترل مناسب آفات و بیماریها به حفظ و افزایش کیفیت محصولات کمک میکند که درنتیجه به رضایت مشتری و قیمت بهتر منجر میشود.
پایداری محیطزیستی:
شناخت دقیق آفات و بیماریها اجازه میدهد تا از روشهای کنترل غیر شیمیایی و بیولوژیک استفاده شود که این امر به حفظ تعادل محیطزیستی کمک میکند.
پیشگیری و کنترل:
درک عمیق از آفات و بیماریهای مختلف به انتخاب روشهای مؤثر پیشگیری و کنترل کمک میکند، بدون اینکه به سموم زیاد و مخرب نیاز باشد.
افزایش آگاهی عمومی:
آگاهی از آفات و بیماریهای گیاهی نهتنها به کشاورزان و باغبانان کمک میکند، بلکه میتواند بخشی از آموزش عمومی و افزایش آگاهی جامعه باشد.
کسب اطلاعات و مهارتهای لازم برای شناسایی آفات و بیماریهای گیاهی از اهمیت بالایی برخوردار است. این دانش میتواند بر سلامت گیاهان، اقتصاد کشاورزان و حتی پایداری محیطزیست تأثیر مثبت بگذارد و باید جزء اصلی هر برنامه کشاورزی و باغبانی مدرن باشد.
دستهبندی آفات گیاهی
آفات گیاهی، چه در مزرعههای بزرگ و چه در گلخانهها یا باغچههای خانگی، میتوانند تهدید جدیای برای سلامت و رشد گیاهان باشند. در این دستهبندی، ما با تمرکز بر تمام جنبههای مرتبط با آفات گیاهی، ازجمله انواع آفات، روشهای شناسایی، پیشگیری و کنترل آنها، مقالات جامع و علمی را ارائه میدهیم.
ما در این بخش به بررسی آفات مختلفی از قبیل حشرات پرداختهایم. این آفات میتوانند بر تمام نوع گیاهان و درختان ازجمله درختان میوه، گیاهان آپارتمانی، گیاهان زراعی، گیاهان زینتی و گلخانهای تأثیرگذار باشند.
توسط کارشناسان ما، مقالات مرتبط با آفات گیاهی ازجمله مقاله آفات درخت انجیر، گرو، زردآلو، آفات خیار و… با تحقیقات دقیق و منابع معتبر تهیهشدهاند تا شمارا در مواجهه با این مسائل یاری رسانند.
از راههای طبیعی و بیولوژیک تا استفاده از فناوریهای مدرن، هر چیزی که برای مدیریت آفات گیاهی نیاز دارید در این بخش پوشش دادهشده است.
با ما همراه شوید و دانش خود را در مورد آفات گیاهی افزایش دهید تا با استفاده از راهحلهای علمی و کاربردی، به گیاهان سالمتر وزندگی بهتری دستیابید.
آفات گیاهی، چه در مزرعههای بزرگ و چه در گلخانهها یا باغچههای خانگی، میتوانند تهدید جدیای برای سلامت و رشد گیاهان باشند.
دستهبندی بیماریهای گیاهی
در دستهبندی بیماریهای گیاهی، ما بهطور جامع و علمی به بررسی بیماریهای مختلف گیاهی پرداختهایم که میتوانند بر تمام انواع گیاهان و درختان تأثیر بگذارند.
این دستهبندی شامل مقالاتی در رابطه با شناسایی علائم بیماری، روشهای پیشگیری، راهحلهای درمان و تأثیر بیماریها بر محصول است. مثل مقاله بیماریهای درخت پسته، بیماریهای بادمجان، اسفناج و… .
چه شما کشاورز حرفهای باشید یا فقط علاقهمند به نگهداری گیاهان زینتی و آپارتمانی، این بخش شما را با اطلاعات موردنیاز برای مقابله با بیماریهای گیاهی مسلح میکند و به شما کمک میکند تا گیاهان و درختان خود را در برابر بیماریهای احتمالی محافظت کنید و بهسوی کشاورزی پایدار و موفقتر گام بردارید.
چه شما کشاورز حرفهای باشید یا فقط علاقهمند به نگهداری گیاهان زینتی و آپارتمانی، این بخش شما را با اطلاعات موردنیاز برای مقابله با بیماریهای گیاهی مسلح میکند.
راههای کلی مدیریت آفات و بیماریها
در دستهبندی راههای کلی مدیریت آفات و بیماریها، ما به تمام جنبههای مدیریت این مسائل در گیاهان و درختان مختلف پرداختهایم.
از گیاهان آپارتمانی گرفته تا مزارع زراعی و گلخانههای بزرگ، هر نوع گیاهی ممکن است تحت تأثیر آفات و بیماریهای مختلف قرار گیرد و مدیریت این مسائل بهطور مؤثر نیازمند دانش و فهم عمیق است.
مقالاتی ما در این بخش، مانند مقاله سم مناسب درخت گردو، سیب، انار، سم مناسب شته و…، با ترکیب تجربیات کارشناسان و تحقیقات علمی، راهها و روشهای مختلفی را برای مدیریت آفات و بیماریها ارائه میدهند.
از استفاده از روشهای بیولوژیک و طبیعی گرفته تا کاربرد فناوریهای مدرن و پیشرفته، این مقالات میتوانند به شما کمک کنند تا گیاهان و درختان خود را در برابر تهدیدات احتمالی محافظت کنید و بهسوی کشاورزی سالمتر و پایدارتر حرکت کنید.
راههای مبارزه با آفات و بیماریها
آفات و بیماریهای گیاهی میتوانند تهدیدات جدی برای سلامت و رشد گیاهان و درختان باشند. در مقالاتمان، ما بهطور جامع در مورد راههای مختلف مبارزه با این تهدیدات توضیح دادهایم، ازجمله:
کنترل بیولوژیک: استفاده از سازمانهای زنده برای کنترل آفات و بیماریها.
کنترل شیمیایی: استفاده از مواد شیمیایی و سموم برای مبارزه با آفات و بیماریها.
کنترل فیزیکی: استفاده از روشهای فیزیکی مانند دستگیری یا حرارت برای از بین بردن آفات.
کنترل فرهنگی: تغییر در روشهای کشاورزی و فرهنگی برای جلوگیری از آفات و بیماریها.
پیشگیری و مدیریت تغذیهای: استفاده از روشهای تغذیهای جهت پیشگیری و کنترل بیماریها.
استفاده از فناوریهای مدرن: استفاده از ابزارها و فناوریهای جدید برای تشخیص و درمان آفات و بیماریها.
ما بهطور کامل و جامع به هر یک از این روشها پرداختهایم تا به شما کمک کنیم تا با استفاده از روشهای مختلف و متنوع، به یک راهحل مناسب و پایدار برای مدیریت آفات و بیماریهای گیاهی خود برسید.
کنترل شیمیایی: استفاده از مواد شیمیایی و سموم برای مبارزه با آفات و بیماریها.
دعوت به مشارکت: شما نیز بخشی از ما باشید!
عزیزانی که به جهان گیاهان علاقهمند هستند، زمینههای کشاورزی پر از فراز و نشیب است و ما اعتقادداریم که تجربیات هر فرد میتواند یک گام بزرگ در پیشرفت این زمینه باشد.
ما در سایت مجله کشاورزی رفسنجان به دنبال مشارکت، تبادل دانش و تجربیات شما هستیم.
آیا تاکنون روشهای نوآورانه و موفقی در مدیریت آفات و بیماریهای گیاهی امتحان کردهاید؟ یا شاید با تکنیکهای جدیدی در کشاورزی و نگهداری گیاهان آشنا شدهاید که میخواهید با دیگران به اشتراک بگذارید؟
با ما تماس بگیرید و مقالات، تصاویر، ویدئوها یا هر چیز دیگری که مرتبط و مفید میدانید را با ما به اشتراک بگذارید.
با کمک شما، میتوانیم اطلاعات و محتوای مفیدتری را برای مخاطبانمان ارائه دهیم و باهم بهسوی یک کشاورزی پایدارتر حرکت کنیم.
پس همین حالا با ما به اشتراک بپیوندید و دانش خود را برای بهتر شدن جهان کشاورزی با ما به اشتراک بگذارید!
سخن پایانی
درختان و گیاهان نیز مانند انسانها دچار بیماریها و مشکلاتی میشوند که عملکرد زیستی آنها را کاهش داده و کیفیت و کمیت محصولات آنها را پایین میآورد.
میزان آفات و بیماری ها در گیاهان و درختان مختلف، میتوانند متفاوت باشند و هرکدام مشکلات مخصوص به خود را ایجاد کنند.
بهعنوانمثال ممکن است درختان پسته به آفات و بیماریهایی مانند سنهای پسته، پسیل، گموز، زنجره، سوسک طوقه خوار، پوست خوار، بلایت، نماتد و … دچار شوند.
همچنین امکان ابتلا به پوسیدگی قهوهای میوه، کنهها، شته، پسیل و … برای درختان مرکبات وجود دارد.
به همین صورت هرکدام از گیاهان زراعی، صیفیجات، درختان باغی و گیاهان آپارتمانی در معرض آفات و بیماریهای متفاوت هستند.
برای مدیریت آفات و بیماری ها در گیاهان نخستین گام این است که سطح دانش خود را نسبت به آنها بالا ببریم.
لازم است بدانیم که هر آفت و بیماری چه زمانی به وجود میآید و چه زمانی از بین میرود، در زمستان به چه شکل زندگی میکند و در تابستان به چه صورت ظاهر میشود.
این بخش از مجله کشاورزی سایت پسته رفسنجان بهمنظور شناخت این آفات و بیماریها برای شما عزیزان ایجادشده است.
گل رز به عنوان نمادی از زیبایی، عشق و شکوه شناخته میشود و رنگها و انواع مختلفی دارد. این گل همچون گیاهان دیگر در طبیعت، نیز با چالشهایی روبرو است که میتواند جذابیت آن را تحت تأثیر قرار دهد. آفات و بیماریهای گل رز، از دیرباز تاکنون، تهدیدی جدی برای سلامت و زیبایی گلهای رز بودهاند.
در این مقاله، ما به اکتشاف عمیقی در دنیای پیچیده و چالشبرانگیز آفات و بیماریهایی که گلهای رز را تهدید میکنند، میپردازیم. از بیماریهای مختلف تا آفاتی که به سرعت سلامت گیاهان را تحت تأثیر قرار میدهند. در کنار شناخت این چالشها، راهکارهایی برای مبارزه و مدیریت این مسائل نیز ارائه میدهیم تا اطمینان حاصل شود که گلهای رز همچنان در برابر این آفات و بیماریها، قوی و زیبا باقی میمانند.
خسارت آفات و بیماریهای گل رز چه اهمیتی دارد؟
اهمیت شناخت و مدیریت این آفات و بیماریها به دلایل متعددی حائز اهمیت است. از یک سو، برای باغبانانی که به کشت و پرورش گل رز به عنوان بخشی از کسب و کار یا به عنوان زیبایی در فضای زندگی خود اهمیت میدهند، حفظ سلامت گلها اولویت بالایی دارد.
از سوی دیگر، در سطح تجاری، خسارات ناشی از آفات و بیماریها میتواند تأثیر معناداری بر بازار گل و صادرات آن داشته باشد، زیرا آفات و بیماریهای گل رز نه تنها موجب افت کیفیت ظاهری و کاهش عمر گلها میشوند بلکه در موارد شدید، میتوانند منجر به مرگ گیاه نیز بشوند.
برای شناخت آفات و بیماریهای گل رز که در ادامه به آنها اشاره شده است با ما همراه باشید.
آفات گل رز
آفات مختلفی به گل رز خسارت وارد میکنند که میتوانند شامل آفات مکنده (تغذیه از شیره گیاهی)، آفات برگخوار (تغذیه از برگ و جوانهها)، آفات گلخوار (تغذیه از قسمتهای مختلف گل) و آفات چوبخوار (تغذیه از ساقه، ریشه و شاخههای گل رز) باشند.
برای مطالعه آفات گل رز و نحوه خسارت و روش مبارزه هر کدام، در ادامه مقاله همراه ما باشید.
شته گل رز
شته گل رز از اوایل بهار تا اوایل تابستان روی گل رز وجود دارد و در خلال تابستان جمعیت این شته بسیار پایین است. در اوایل پاییز این آفت مجدداً کلونیهای جدید و انبوهی را روی بوتههای رز ایجاد مینماید.
نحوه خسارت شته
شته گل رز بر روی سرشاخهها، جوانههای برگ و غنچهها مستقر شده و با خرطوم خود از شیره نباتی گیاه تغذیه میکند. شته موجب عدم رشد شاخه و باز نشدن جوانهها و غنچهها خواهد شد و در نهایت گیاه ضعیف و پژمرده میشود.
روش مبارزه با شته
در صورتی که آفت در سطح کمی قرار داشته باشد میتوانید از آفتکشهای خانگی که در ادامه مقاله در مورد آنها توضیح داده شده است استفاده کنید.
کنترل شیمیایی با استفاده از سموم سیستمیک نظیر ایمیداکلوپراید (کنفیدور) و اکسی دیمتون متیل (متاسیستوکس)
استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکهای شکاری Coccinellidae، مگسهای شکارگر Chamaemyidae، لارو مگسهای Syrphidae، سنهای شکارگر Miridae و به خصوص زنبورهای پارازیتوئید Braconidae و Anthocoridae
شپشک سپردار سفید گل رز
شپشک سپردار سفید زمستان را به صورت تخمهای سفید رنگ شکری به تعدادی در حدود 100 عدد در زیر سپر ماده میگذراند. پورهها روی تنه درختان میزبان حرکت میکنند و به سهولت توسط باد جابهجا میشوند.
این شپشک پس از تغییر جلد پاها و شاخکها را از دست داده و ثابت میشوند. در این موقع در اطراف بدن حشره رشتههای مجعد مومی شبیه به پنبه مشاهده میشود که به مرور متراکم شده و به صورت هالهای اطراف بدن حشره را فرا میگیرد.
شپشک سپردار سفید
نحوه خسارت شپشک سپردار سفید
این حشره به شکل پولکهای خیلی ریز و گرد به رنگ سفید مایل به خاکستری روی ساقههای گل محمدی و رز دیده میشوند و از ساقههای آن تغذیه میکنند.
روش مبارزه با شپشک سپردار سفید
مبارزه شیمیایی باید موقعی انجام شود که 75 درصد پورهها از زیر سپر خارج شده باشند.
استفاده از سموم اتیون 1.5 در هزار، اتریمفوس (اکامت) 1 در هزار، کلرپیریفوس (دورسبان) 1-1.5 در هزار
سمپاشی در اواخر زمستان به صورت روغنپاشی با روغن ولک 0.5 در هزار پس از سپری شدن اوج سرمای زمستان و قبل از بیداری درختان انجام میشود.
سفیدبالک گل رز
مگس سفید یا سفیدبالک، حشرات کامل آنها فعال بوده و میتوانند آزادانه به اطراف پرواز کنند و عموماً در زیر برگ گیاهان و در حال تغذیه از شیره گیاهان مشاهده میشوند.
نحوه خسارت سفیدبالک
سفید بالک رز مانند شتهها در اثر تغذیه از برگها، مقادیر زیادی عسلک تولید میکنند که در گیاهان باعث جذب گرد و خاک و مخصوصاً رشد قارچ میگردد. این عامل سبب کاهش مشتری محصولات گیاهان زینتی و گیاهان گلخانهای در بازار میشود.
سفیدبالکها همانند شتهها از توانایی بسیار بالایی در تولیدمثل برخوردارند و جمعیت خود را در مدت زمان کوتاهی بسیار افزایش میدهند. چنانچه این آفت روی محصولات کشاورزی یا گیاهان زینتی بنشیند نوعی بیماری تولید میکند که باعث خشکیدگی گیاه میشود.
روش مبارزه با سفیدبالک
استفاده از آبشوییهای مستمر با استفاده از صابون حشرهکش به نام تجاری پالیزین که قابل حل در آب است، بهترین روش برای از بین بردن حشرات است.
استفاده از بندپایان شکارگر مگس سفید، مانند بالتوری سبز، کفشدوزک هفت نقطهای، مگس شکارگر و سنهای شکارگر
زنبور برگبُر گل رز
زنبور برگبُر رز به دلیل داشتن نرخ بالای باروری در مدت بسیار کوتاه، خسارت جبرانناپذیری به گل رز وارد میکند. یکی از نشانههای آلودگی مشاهده توده قهوهای تا سیاه رنگ تخمها در شکاف ساقه میباشد.
نحوه خسارت زنبور برگبُر
لاروهای زنبور برگبُر با تغذیه از برگهای جوان، درخت را لخت میکنند. لارو زنبور از کنار برگها تغذیه نموده و حشره کامل با تخمریزی داخل شاخههای جوان به آنها صدمه میرساند. حشره ماده تخمهای خود را به صورت ردیفی میگذارد که این قسمت کج و معوج میگردد.
روش مبارزه با زنبور برگبُر
روش مکانیکی جمعآوری لاروهای روی شاخهها و برگها
روش بیولوژیکی با استفاده از نماتدهای بیماریزای حشرات، متعلق به خانواده Steinernematidae و Heterorhabditidae در محیط کشت
استفاده از سم ایمیداکلوپراید همراه با نماتد اثربخشی بسیار بیشتری در مرگ و میر آفات دارد.
کاربرد سم دیپترکس 1.5 در هزار و یا سموم فسفره مناسب دیگر
سوسک ژاپنی گل رز
یکی از مخربترین آفات حشرهای، سوسک ژاپنی است. این سوسک علاقه خاصی به گیاهان گلخانهای و باغچهای دارد. این سوسکها معمولاً به صورت دستهای حمله میکنند و در فصلهای گرم و روزهای آفتابی بیشترین فعالیت را دارند.
سوسک ژاپنی گل رز
نحوه خسارت سوسک ژاپنی
خسارت سوسک ژاپنی به صورت اشکال تورمانند یا اسکلتی بر روی برگهای گیاه دیده میشود. لاروهای این آفت گل رز از ریشه علفها و جوانههای بذری تغذیه میکنند و باعث نابودی آنها میشوند.
روش مبارزه با سوسک ژاپنی
بهترین راه مبارزه با این آفت پیشگیری از هجوم آنها و شناسایی فوری حمله این حشره مضر به گیاهان است.
حفظ سلامت گیاهان نیز یکی از روشهای جلوگیری از حمله سوسک ژاپنی است، زیرا این حشرات به بوی میوه خراب یا بیمار جذب میشوند.
مواد طبیعی دافع سوسک ژاپنی عبارتند از سیر، پیازچه، کاسنی بری و سنبل بری
استفاده از صابون حشرهکش خانگی یا صابون روغن کرچک
از بین بردن لاروهای حشرات با استفاده از روشهای بیولوژیک مانند کاربرد باکتری باسیلوس تورینجینسیس (BT) و یا هاگ شیری در خاک
کرم سفید ریشه گل رز
حشرات کامل معمولاً در ماههای آخر بهار و اوایل تابستان ظاهر شده و همگی شبپروازند و اکثراً در اطراف چراغ جمع میشوند. خسارت اصلی این آفت به وسیله لاروهای آنها ایجاد میشود.
نحوه خسارت کرم سفید ریشه
حشرات کامل مختصری از برگ درختان را میخورند و لکههای خورده شده در روی پهنک برگ ایجاد میکنند. درختان و گیاهان مورد حمله، زرد میشوند و رشد شاخهها شدیداً در آنها متوقف میشود.
میوهها میریزند و یا کوچک میمانند. این درختان به دلیل قطع ریشه و آسیب رسیدن به طوقه، در خاک استحکام چندانی ندارند و به سهولت کنده میشوند در نتیجه به زودی خشک میگردند.
روش مبارزه با کرم سفید ریشه
جمعآوری و از بین بردن حشرات کامل با کمک نور چراغ (تله نوری)
بیل زدن و برگرداندن خاک باغ در فصل بهار و پاییز برای از بین بردن لاروها
از بین بردن علفهای هرز یکساله و چندساله سطح باغ و مزرعه
شخم زمستانه و جمعآوری لاروها در اسفند ماه و یخآب زمستانه
استفاده از عوامل کنترل بیولوژیک نظیر باکتری Bacillus popilliae که موجب بیماری شیری در لاروها میشود و قارچ Metarrhizium anisopliae باعث به وجود آمدن بیماری در لاروها میشود.
روش شیمیایی استفاده از سم دیازینون به نسبت 1 تا 1.5 لیتر در هزار
سوسک شاخک بلند رزاسه
سوسک شاخک بلند رزاسه به عنوان اصلیترین و جدیترین قاتل خاموش برای درختان میباشد. این حشره یک نسل در سال تولید میکند و زمستانها را به صورت لارو کامل درون شاخههای درختان مخصوصاً زردآلو سپری میکند.
نحوه خسارت سوسک شاخک بلند رزاسه
حشره کامل روی شاخهها و سرشاخهها مستقر میشوند و اندکی از شیره برگها تغذیه میکنند. لاروها پس از خروج از تخم وارد شاخهها شده و شروع به تغذیه از چوب شاخهها میکنند و پس از مدتی درختان ضعیف شده در نهایت منجر به شکسته شدن شاخهها و سرشاخهها و نابودی کل درخت میشود.
روش مبارزه با سوسک شاخک بلند رزاسه
کوددهی و آبیاری به موقع باعث تقویت و شادابی درختان میشود، زیرا این آفت به درختان ضعیف و دچار تنش تغذیهای و آبیاری بیشتر خسارت میزند.
هرس شاخههای آلوده پس از مشاهده لاروهای آفت و سوزاندن و منهدم ساختن آنها
قراردادن پنبه آغشته به پارادیکلروبنزن در سوراخهای لاروهای آفت
فروبردن میلههای مفتولی درون سوراخهای لاروی و استفاده از خمیرسم مانند خمیر زئوزران در سوراخهای لاروی
کاشت گیاهان دارای گلهای سفید به عنوان گیاه تله در اطراف درختان
رهاسازی زنبور پارازیتوئید لارو به نام Xorides coroyrensis
مبارزه شیمیایی علیه این حشره اثر چندانی ندارد، ولی در صورت نیاز باید در زمان ظهور کامل حشرات و قبل از تخمریزی سمپاشی انجام شود.
کنه تارعنکبوتی یا کنه دو نقطهای گل رز
گونه اصلی کنه که رزها را مورد حمله قرار داده Tetranychus urticae است. تعداد بسیاری از آنها بر روی برگ تخمگذاری کرده و با مکیدن آب برگ باعث خشک شدن برگ میگردند. سطح برگها کاملاً از تار عنکبوت مانندی پوشیده میشود.
نحوه خسارت کنه تارعنکبوتی
خسارت مستقیم از طریق تغذیه کنهها از برگها است. برگها ابتدا لکهدار شده و سپس خشک میشوند. کنه تارعنکبوتی ماده میتواند روزانه 10 عدد تخم و بیش از 100 عدد تخم در طی دوران زندگی خود تولید کند که از سلولهای کلروپلاست و معمولاً از سطح زیرین برگ تغذیه میکند.
خسارت کنه تارعنکبوتی گل رز
روش مبارزه کنه تارعنکبوتی
آبیاری متعادل تأثیر زیادی در جلوگیری از خسارت کنه دارد، بیشترین خسارت این آفت گل رز روی درختانی است که دچار تنش آبی هستند.
در مراحل اولیه آلودگی استفاده از مخلوط آب و مایع ظرفشویی یا صابون پتاسیم به نسبت 0.5 تا 3 لیتر هزار که در گونههای حساس تکرار در هر 15 روز یکبار
استفاده از سموم کنهکش اختصاصی نظیر آبامکتین (ورتیمک)، هگزیتیازوکس (نیسورون)، آمیتراز (مایتاک)، فنازاکوئین (پراید)، فنپیروکسیمیت (ارتوس)، پروپارژیت (امایت)، پروموپروپیلات (نئورون)، تترادیفون (تدیون) و غیره هر 10 روز یکبار
از کاربرد گوگرد و ترکیبات آن جهت کنترل بیماریهایی مانند سفیدک خودداری کنید، زیرا دشمنان طبیعی این کنه به آن حساس بوده و به راحتی از بین میروند.
درمان خانگی آفات گل رز چگونه است؟
از درمانهای خانگی که برای انسان بیخطر هستند، برای کنترل آفات استفاده میکنند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
پاک کردن یا شستشو با آب کفدار که از چند قطره مایع شوینده در یک لگن آب، تهیه میشود و درمان خانگی مفیدی برای کاهش جمعیت کنه و شتهها است. با اسفنج و محلول رقیق میتوان آفات را پاک کرد و برای اجتناب از ماندن لایه نازک صابون، آبکشی گیاه توصیه میشود.
3 عدد سیر با 1 عدد فلفل قرمز تند و 1 لیوان آب در مخلوطکن خورد کرده و از صافی عبور داده شود و به حجم یک لیتر برسانید و یک قاشق شامپو بدن بچه به آن بیفزایید و بر روی آفات (کنه و شتهها) اسپری کنید.
جمعآوری حشرات و آفات بزرگتر مانند شپشکها به صورت مکانیکی
استفاده از خلال دندان یا گوشپاککن آغشته به الکل و مالیدن بر روی آفات
یک قاشق غذاخوری مایع با یک قاشق غذاخوری شامپو بچه در یک لیتر آب جهت کنترل شپشکها (چون روغن ممکن است باعث گیاهسوزی شود، این محلول روی یک برگ تست شود و در صورت عدم بروز عوارض تا 2 روز اقدام به محلولپاشی گردد.)
این محلولها دوام زیادی ندارند و پس از تهیه بلافاصله باید استفاده شوند.
علاوه بر آفات مختلف، بیماریهای متعددی نیز به گل رز خسارت وارد میکنند که در ادامه به آنها پرداخته شده است.
بیماریهای گل رز
هر گونه فرآیند غیرعادی در گیاه در اثر تحریک مداوم یک عامل را بیماری میگویند. عامل بیماریهای گل رز که زنده هستند شامل قارچ، باکتری، ویروس و نماتدها هستند. تعدادی از بیماریهای مهم گل رز را در ادامه مطالعه کنید.
بیماری قارچی سفیدک پودری یا حقیقی گل رز
سفیدک پودری رز یکی از گستردهترین و خطرناکترین بیماریهای رزهای گلخانهای و فضای باز است. این بیماری اکنون در همه کشورهایی که در آن رز کاشته میشود شناخته شده است.
علائم بیماری سفیدک پودری
علائم سفیدک پودری رز در ابتدا به صورت نواحی قرمز شبیه تاول در سطح بالایی برگ
ظاهر شدن پوشش سفید قارچ به صورت لکههای مشخص روی سطح برگهای جوان
در حالات شدید بیماری، برگها پیچ خورده و بدشکل شده و در نهایت به طور کامل با پوشش سفید قارچ پوشانده میشوند.
حمله قارچ عامل بیماری به ساقهها به ویژه قاعده خارها و گلها
علائم بیماری سفیدک پودری گل رز
عامل بیماری سفیدک پودری
عامل بیماری قارچی به نام Sphaerotheca pannosa. var. rosae است که به ندرت روی رز تشکیل میشود و بیشتر فرم غیرجنسی آن روی گیاه دیده میشود. در رطوبت بالا بهترین درجه حرارت برای توسعه بیماری 18-25 درجه سانتیگراد است.
کنترل بیماری سفیدک پودری
هرس شاخههای آلوده در انتهای فصل و از بین بردن آنها
جمعآوری و نابود کردن برگهای ریخته شده
استفاده از قارچکشهایی مانند دینوکاپ، بنومیل، کاپتان، مانب، مانکوزب و سولفور
استفاده از برخی ترکیبات مانند بیکربنات سدیم، فسفات هیدروژن پتاسیم (KH2PO4)، کربنات هیدروژن سدیم (NaHCO3) به میزان 0.5 درصد و شیر به میزان 0.05 در مقایسه با سموم شیمیایی کارآیی بهتری دارند.
بیماری قارچی سفیدک داخلی یا دروغین گل رز
سفیدک دروغی یکی از بیماریهای شایع رز است و عمدتاً در فصل پاییز بروز میکند. این قارچ به تمام گونههای رز حمله میکند اما شدت خسارت در همه گونهها یکسان نخواهد بود.
علائم بیماری سفیدک دروغین
ظاهرشدن لکههای قرمز-ارغوانی و سیاه-خاکستری به طور نامنظم روی برگهای آلوده و سپس زرد شدن برگها
گسترش پوشش سفید میسلیومی در سطح زیرین برگ و سپس ریزش برگها
لکههای ارغوانی روی ساقه و سپس خشک شدن بعضی سرشاخهها
عامل بیماری سفیدک دروغین
عامل بیماری قارچ Pseudoperonospora sparsa میباشد که به صورت سیستمیک گیاه را آلوده میکند. رطوبت نسبی بالای 85 درصد و هوای خنک مناسب رشد قارچ است.
کنترل بیماری سفیدک دروغین
بریدن شاخهها و بخشهای آلوده گیاه
جمعآوری بقایای گیاهی ناشی از ریزش برگها و گلهای خشکیده و سپس سوزاندن آنها
استفاده از ارقام مقاوم
سم کاراتان به نسبت یک در هزار مخلوط با مویان یک در هزار
ترکیبات گوگردی اگر در برگهای گیاه سوختگی پدید نیاورد مناسب است.
بیماری قارچی زنگ گل رز
بیماری قارچی هوازی با نام Rose Rust است. رزهای دورگه و بالارونده بیشتر مستعد این بیماری گل رز هستند.
علائم بیماری زنگ
ایجاد لکههای زرد روشن در سطح رویی برگ
جوشهایی به رنگ قهوهای متمایل به سیاه در سطح زیرین برگ
عامل بیماری زنگ
عامل بیماری قارچ Phragmidium mucronatum است. دانههای برآمده و متورم قرمز و نارنجی رنگی هستند که در پشت برگها ظاهر میشوند سپس به مرور زمان به سیاه تغییر رنگ میدهند.
کنترل بیماری زنگ
جدا نمودن قسمتهای مبتلا و سوزاندن آنها
گیاهان طوری کاشته شوند که از تهویه هوای خوبی برخوردار باشند.
اواخر فروردین ماه یا در تابستان به فاصله زمانی هر 10 تا 14 روز یکبار کاربرد سمومی مانند مانب، تیرام، اکسیکاربوکسین و قارچکش تریفورین
بیماری باکتریایی گال طوقه یا سرطان طوقه گل رز
مهمترین بیماری باکتریایی رز سرطان طوقه است. این بیماری به عنوان خسارتزاترین بیماری باکتریایی قرن بیستم شناخته شده است.
علائم بیماری گال طوقه
ایجاد زخمهای گرد یا باد کرده روی ساقهها
زخمهای جوان در حال رشد صاف و سفید تا سبز روشن، اما به مرور سایهتر و سختتر شده
برگها زرد و کوچک و شکوفههای کمی تولید میکنند، درنهایت رزها از رشد باز میمانند.
کوتولگی گیاه، رشد رویشی کم و کاهش تعداد جوانههای گل
علائم بیماری گال طوقه گل رز
عامل بیماری گال طوقه
عامل بیماری گال طوقه باکتری Agrobacterium tumefaciens است که در میان باکتریها بیشترین تعداد میزبانهای گیاهی را به خود اختصاص داده است. میزبان اصلی این باکتری گیاهان دولپهای هستند.
کنترل بیماری گال طوقه
استفاده از گیاهان عاری از آلودگی و ضدعفونی خاکها با استفاده از مواد تدخینی
شستشوی وسایل برش و هرس با آب و صابون و مواد گندزدا مانند الکل مصنوعی و هیپوکلرید سدیم 0.5 درصد
کاشت متناوب محصول با استفاده از محصول تک لپه
مبارزه بیولوژیک با استفاده از باکتری Agrobacterium raduibacter استرین K84
بیماری ویروس موزائیک گل رز
ویروس موزاییک رز زمانی که جوانهها و قلمه و ریشه آلوده به بیماری، به گیاهان سالم پیوند زده شوند، منتقل میشوند. برخلاف اکثر ویروسهای گیاهی این ویروس به وسیله حشرات منتقل نمیشود.
علائم بیماری موزائیک
الگوهای خطی (کلروز)، لکه یا نقاط مدور زرد و خطوط رنگارنگ سبز و زرد به صورت شبکه و موزاییک زردی روی شاخ و برگ
طرح برگ بلوطی، مشخص شدن رگبرگ و زردشدن معمول برگها و نابودی برگ
کاهش جوانههای گل و بلندشدن نهال در برخی واریتههای خاص رز
عامل بیماری موزائیک
عامل بیماری ویروس موزاییک رز Rose mosaic virus است، که با ویروس لکه حلقوی نکروتیک مرکبات ارتباط نزدیکی داشته و باعث کندی رشد و بیماری در رزها میشود.
کنترل بیماری موزائیک
هیچ درمان عملی برای این بیماری گل رز شناخته نشده است. اما زمان کشت جدید رز به نکات زیر توجه داشته باشید:
استفاده از گیاهان سالم و عاری از علائم آلودگی ویروسی
از بین بردن رزهای آلوده به ویروس
انجام عملیات گرمایی برای تکثیر گلهای جدید جهت تولید جوانههای بدون ویروس
نماتد زخم ریشه یا گره ریشه گل رز
نماتد گره ریشه نماتدهای داخلی هستند که به راحتی میتوانند از طریق قلمهها جابهجا شوند.
علائم بیماری نماتد زخم ریشه
کاهش قدرت رشد گیاه، کوتولگی برگها و قسمتهای هوایی
کلروز، پژمردگی، ریزش برگ، کاهش کیفیت گل (طول ساقه و اندازه گل) و افزایش حساسیت به عوامل بیماریزای پوسیدگی ریشه
روی ریشه علائم مختلفی بسته به گونه نماتد و تعداد نماتدهای تغذیه کننده از ریشه گال ایجاد میکنند.
علائم بیماری نماتد زخم ریشه گل رز
عامل بیماری نماتد زخم ریشه
نماتدهایی که در روی ریشه یافت میشوند از جنسهای متعددی هستند که شامل Meloidogyne، Helycotylenchus، Xiphinema و Pratylenchus هستند.
کنترل بیماری نماتد زخم ریشه
ضدعفونی بسترهای مزرعه و بسترهای گلخانه قبل از کاشت
بررسی ریشههای رز قبل از کشت برای علائم صدمه نماتد
کاربرد واپام یا متیل بروماید روی بستر جدید یا تازه تعمیر شده، از نماتد برای یک یا دو سال جلوگیری میکند.
سخن آخر
در این مقاله، به بررسی آفات و بیماریهای گل رز و روشهای پیشگیری و درمان آنها پرداختیم. تنوع آفات و بیماریهای گل رز بسیار زیاد است و هر کدام علائم و روشهای درمان خاص خود را دارند. در صورت مشاهده علائم آفات و بیماریها ابتدا باید آنها را شناسایی و سپس نسبت به درمان آنها اقدام کنید.
استفاده از روشهای خانگی برای آفات گل رز بهترین روش درمان برای آنها است. در صورت نتیجه نگرفتن از روشهای خانگی و فیزیکی میتوانید از سموم مناسب برای آفات و بیماریهای گل رز با نظر کارشناسان پسته رفسنجان، استفاده کنید.
حبوبات بهعنوان یکی از اصلیترین منابع پروتئین گیاهی در سراسر جهان شناخته میشوند و نقش مهمی در امنیت غذایی و تغذیه انسان دارند. از نخود و عدس گرفته تا لوبیا و باقلا، این گروه از گیاهان نه تنها به دلیل ارزش غذایی بالای خود بلکه به خاطر تواناییشان در بهبود خاک و کمک به چرخه نیتروژن مورد توجه هستند. بااینحال، مانند هر گروه گیاهی دیگر، حبوبات نیز با چالشهایی از جمله بیماریهای مختلف مواجه هستند که میتوانند تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت و کمیت محصول داشته باشند.
بیماری حبوبات میتوانند از عوامل مختلفی نشئت گیرند، از جمله قارچها، باکتریها، ویروسها و حتی نارساییهای فیزیولوژیک ناشی از شرایط محیطی نامناسب. تشخیص به موقع این بیماریها و اتخاذ راهکارهای مؤثر برای مدیریت و کنترل آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این مقاله، ما به بررسی متداولترین بیماریهایی که حبوبات را تحت تأثیر قرار میدهند و راهکارهایی برای مدیریت این بیماریها میپردازیم. هدف ما ارائه دیدگاهی جامع برای کمک به کشاورزان در فهم بهتر چالشها و راهکارهای موجود در این زمینه است.
بیماری حبوبات
در میان متنوعترین چالشهایی که در مزارع حبوبات با آنها مواجه میشویم، بیماریهای گوناگون و پیچیدهای قرار دارند که میتوانند بر سلامت و بازده محصولات تأثیرگذار باشند. از برق زدگی نخود گرفته تا پوسیدگی ریزو کتونیایی لوبیا، هر یک از این بیماریها میتوانند به شکلهای مختلفی بر گیاهان تأثیر بگذارند. جدولی که در ادامه ارائه شده، خلاصهای از این بیماریها و راهکارهای متداول برای مبارزه با آنها را به تصویر میکشد.
بیماری برق زدگی نخود عمدتاً توسط اسپورهای غیر جنسی عامل بیماری ایجاد میشود که در یک ماده ژلاتینی قرار دارند و توسط باران و باد پراکنده میشوند.
عامل بیماری دارای فرم جنسی نیز هست که در بعضی مناطق و به صورت زمستان گذرانی مشاهده میشود.
بیماری بذرزاد بوده و میتواند در پوسته بذر وجود داشته باشد.
علائم و نشانهها
علائم بیماری بسته به منشأ آلودگی متفاوت است؛ اگر ناشی از بذرهای آلوده باشد، علائم در قسمتهای زیرین بوتهها دیده میشود.
در صورتی که آلودگی از اسپورهای هوازاد باشد، لکههای نکروز شده در برگهای جوان مشاهده میشود.
این بیماری تمام قسمتهای هوایی گیاه را تحت تأثیر قرار داده و لکههای قهوهای با پیکنیدیومهای متحدالمرکز ایجاد میکند.
روشهای پیشگیری و کنترل
کشت دیرهنگام و عمیق بذر میتواند به کاهش بیماری کمک کند.
شخم بقایا به عمق حداقل ۱۰ سانتیمتر برای از بین بردن زادمایههای قارچ مؤثر است.
جلوگیری از آبیاری بارانی که باعث افزایش بیماری میشود.
استفاده از بذر سالم و ضدعفونی بذر با قارچکشهای سیستمیک مانند مانکوزب.
مبارزه و درمان
استفاده از قارچکشهای مانند مانکوزب، کاپتان و کلروتالونیل به صورت محلول پاشی پس از هر بارندگی تا پایان فصل بارندگی.
رعایت تناوب زراعی و کشت مخلوط نخود با گندم و جو میتواند در کاهش بیماری موثر باشد.
بیماری بوته زردی فوزاریومی نخود
بیماری بوته زردی فوزاریومی نخود که توسط عامل قارچ Fusarium oxysporum f.sp. ciceri ایجاد میشود، یک بیماری مهم و چالشبرانگیز در کشت نخود است. این بیماری از طریق بذر و خاک منتقل میشود و قادر است تا ۶ سال در خاک به صورت میسیلیوم و کلامیدوسپور باقی بماند.
علائم و نشانهها
زردی بوتهها: بوتههای بیمار در مقایسه با بوتههای سالم زرد رنگ میشوند.
ظهور لکهها: علائم بیماری به صورت لکههای مختلف در مزرعه ظاهر میشوند و میتوانند در هر مرحلهای از رشد گیاه ظاهر شوند.
تفاوت با سایر بیماریها: باید توجه داشت که زردی ناشی از این بیماری با زردی ناشی از ویروسها و آفات ریشه نخود متفاوت است.
روشهای پیشگیری و کنترل
استفاده از ارقام مقاوم: انتخاب گونههای مقاوم به این بیماری برای کاشت.
ضدعفونی بذر: استفاده از مواد شیمیایی مانند ایپرودیون-کاربندازیم و کاپتان برای ضدعفونی بذر.
تناوب زراعی: تناوب موثر به منظور کاهش فشار بیماری در خاک.
مبارزه و درمان
آفتابدهی خاک: استفاده از آفتابدهی به عنوان یکی از روشهای کنترل غیر شیمیایی است که به طـور روزافزون مـورد توجـه قرارگرفته اسـت. آفتابدهـی خـاک باعـث ازبین رفتـن قـدرت بیماریزایـی، قـوه نامیـه و میـزان کربن کالمیدوسـپورهای قارچ فوزاریوم شده است.
آبیاری صحیح: کنترل دقیق آبیاری برای جلوگیری از انتقال بیماری از طریق آب
بیماری آنتراکنوز لوبیا
بیماری آنتراکنوز لوبیا که توسط قارچ Colletotrichum lindemuthianum (به شکل تلومورف آن Glomerella lindemuthiana) ایجاد میشود، یکی از بیماریهای مهم در کشت لوبیا است. این بیماری با علائم خاصی همراه است و نیاز به روشهای مشخصی برای پیشگیری، کنترل و مبارزه دارد. عامل بیماری از بذر و بقایای گیاهی منتقل میشود و در شرایط محیطی خاص قادر به زمستان گذرانی است. بیماری بیشتر در مناطق خنک و مرطوب شیوع پیدا میکند.
علائم و نشانهها
لکههای قرمز مایل به قهوهای روی غلاف: این لکههای کوچک حلقوی مهمترین نشانههای بیماری هستند.
زخمهای قهوهای تا سیاه روی کوتیلدون و هیپوکوتیل: این لکهها میتوانند موجب پوسیدگی و شکستگی ساقه شوند.
لکههای زاویهدار تیره روی برگها: علائم بیماری روی برگها کمتر مشخص هستند.
روشهای پیشگیری
پیشگیری از بیماری آنتراکنوز لوبیا بسیار مهم است و شامل اقدامات زیر میشود:
استفاده از بذر سالم: انتخاب بذر عاری از بیماری و گرفتن بذر سالم از مناطق نیمه خشک.
تناوب زراعی: اجرای تناوب دو ساله با غلات برای کاهش فشار بیماری در خاک.
ضدعفونی تجهیزات: اطمینان از پاکیزگی دستگاههای بوجاری و بستهبندی برای جلوگیری از انتقال بیماری.
کاهش حرکت در مزرعه: اجتناب از حرکتهای غیر ضروری در مزرعه برای جلوگیری از گسترش بیماری.
روشهای درمان و مبارزه
در صورت بروز بیماری، مبارزه و درمان شامل اقدامات زیر است:
تیمار بذر: استفاده از مانکوزب برای ضدعفونی بذر قبل از کاشت.
محلولپاشی گیاهان: استفاده از تیابندازول برای محلولپاشی گیاهان در زمان گلدهی و پر شدن غلافها.
شخم بقایای گیاهی: شخم زدن بقایای گیاهان در پایان برداشت محصول برای کاهش منابع زمستان گذرانی قارچ
بیماری زنگ لوبیا و باقلا
بیماری زنگ لوبیا و باقلا که عمدتاً توسط قارچهای خاصی ایجاد میشود، یکی از مشکلات جدی در کشت این گیاهان است. تمام مراحل بیماری زنگ روی لوبیا اتفاق میافتد. بیماری بیشتر در دماهای بالاتر و اواخر فصل رشد ظاهر میشود.
علائم و نشانهها
ظهور جوشهای مدور: علائم به صورت جوشهای مدور به رنگ قهوهای مایل به قرمز روی برگها دیده میشوند که یوریدیومهای عامل بیماری هستند.
آسیب به برگها: برگهای شدیداً آلوده ممکن است پاره شده و بخشهایی از آنها بریزد که این امر به کاهش عملکرد گیاه منجر میشود.
روشهای پیشگیری و کنترل
استفاده از ارقام مقاوم: انتخاب گونههای مقاوم به بیماری زنگ برای کاشت.
رعایت تناوب زراعی: تناوب با گیاهان غیر میزبان برای کاهش فشار بیماری.
روشهای مبارزه و درمان
استفاده از قارچکشها: استفاده از قارچکشهایی مانند تبوکونازول یا آزوکسی استروبین به محض مشاهده علائم بیماری
بیماری ویروس موزاییک معمولی لوبیا (Potyvirus)
بیماری ویروس موزاییک معمولی لوبیا، ناشی از ویروسی از خانواده Potyvirus است. این ویروس بذرزاد بوده و از طریق شتهها به سایر بوتهها منتقل میشود. دامنه میزبانی این ویروس نسبتاً محدود است و بیشتر لوبیاها را تحت تأثیر قرار میدهد.
علائم و نشانهها
رگ نواری بر روی برگها: رگبرگهای سبز با فاصلههای روشن، برگهای قاشقی شکل (چروکیده و دراز).
نقاط زرد رنگ روی برگها: ظهور نقاط زرد رنگ روی برگها.
غلافهای آلوده کوچکتر از حالت معمولی: تأثیر بیماری روی غلافهای لوبیا.
روشهای پیشگیری و کنترل
استفاده از ارقام مقاوم: انتخاب و کاشت ارقام لوبیا که در برابر ویروس موزاییک مقاوم هستند.
استفاده از بذر سالم: کاشت بذر عاری از ویروس برای جلوگیری از انتقال بیماری.
کشت زودهنگام: کاشت لوبیا در زمانی که شرایط برای شتهها نامناسب است، میتواند به کاهش خطر انتقال ویروس کمک کند.
روشهای درمان و مبارزه
در حال حاضر، هیچ درمان مشخصی برای بیماریهای ویروسی وجود ندارد؛ بنابراین، تمرکز اصلی بر روی پیشگیری و کنترل شیوع بیماری است؛ اما اقداماتی مانند از بین بردن و دور کردن بوتههای آلوده از مزرعه میتواند به جلوگیری از گسترش بیماری کمک کند. همچنین، کنترل جمعیت شتهها در مزرعه از طریق استفاده از روشهای زیستی یا شیمیایی میتواند به کاهش انتقال ویروس کمک کند.
بیماری ویروس موزاییک زرد لوبیا (Bean Yellow Mosaic Virus)
ویروس موزاییک زرد لوبیا، عمدتاً باقلا را تحت تأثیر قرار میدهد و نسبت به ویروس موزاییک معمولی لوبیا، دامنه میزبانی وسیعتری دارد. این ویروس عمدتاً توسط شتهها منتقل میشود و انتقال آن از طریق بذر بسیار کم است. میزان خسارت بستگی به زمان آلودگی دارد و در صورت آلودگی در زمان گلدهی، خسارت ناچیز است.
علائم و نشانههای بیماری
علائم بیماری شامل بدشکلی و رنگپریدگی کمتری نسبت به ویروس موزاییک معمولی لوبیا است.
برگها ممکن است نقاط زرد رنگ یا رگنواری داشته باشند.
غلافهای آلوده کوچکتر از حالت معمولی هستند.
روشهای پیشگیری و کنترل
استفاده از بذرهای سالم یا گواهی شده: تضمین اینکه بذر استفاده شده عاری از ویروس است.
استفاده از گیاهان مقاوم: کاشت ارقام پاک که نسبت به این ویروس مقاوم هستند.
تغییر تاریخ کاشت: تغییر زمان کاشت میتواند به کاهش جمعیت شتههای ناقل کمک کند.
تناوب زراعی: کاشت محصولاتی مانند گندم، جو، سورگوم و آفتابگردان به مدت ۲ تا ۳ سال.
حذف علفهای هرز و گیاهان آلوده: از بین بردن گیاهان آلوده و علفهای هرز اطراف مزرعه.
روشهای درمان و مبارزه
کنترل ارگانیک: کنترل جمعیت شتهها با استفاده از حشرهکشهای صابونی، روغن نیم یا محصولات ارگانیک بر پایه پیرتروئیدها. همچنین، استفاده از حشرات شکارچی که از شتهها تغذیه میکنند.
کنترل شیمیایی: به کارگیری رویکرد پیشگیرانه تلفیقی با کنترل بیولوژیک. توجه داشته باشید که کنترل شیمیایی آلودگیهای ویروسی ممکن نیست، بلکه تنها از طریق کنترل شتهها، بیماری قابل کنترل است.
بیماری ویروس پیچیدگی برگ نخودفرنگی (Pea Leaf Roll Virus)
بیماری ویروس پیچیدگی برگ نخودفرنگی از جمله بیماریهای مهم ویروسی نخودفرنگی است که علیرغم اینکه بذرزاد نیست، تأثیرات قابل توجهی بر روی گیاه دارد. این ویروس به گونههای مختلفی از خانواده حبوبات حمله میکند و دارای دامنه میزبانی وسیعی است.
علائم و نشانهها
قهوهای شدن بافت آبکشی و قاشقی شدن برگها به عنوان مشخصترین علائم بیماری.
تغییر رنگ بوتهها: بوتههای آلوده به رنگهای زرد، نارنجی یا قهوهای در میآیند و کوتوله میشوند.
برگهای پیچیده و ضخیم: برگها به هم پیچیده و ضخیم شده و احساس تردی و شکننده دارند.
روشهای پیشگیری و کنترل
زمانبندی کشت: انجام کشت در زمانی که فعالیت شتههای ناقل کم است، مانند پاییز و زمستان.
کاهش آلودگی پاییزه: اقداماتی مانند دیر کاشتن در پاییز و انجام سمپاشیهای زمستانه با سموم سیستمیک برای کنترل ناقلها.
شناسایی و حذف گیاهان آلوده: بررسی مزارع در آبان ماه برای شناسایی و حذف گیاهان آلوده.
روشهای درمان و مبارزه
کنترل شتهها: به عنوان عامل اصلی انتقال ویروس، کنترل جمعیت شتهها از طریق روشهای شیمیایی یا بیولوژیک ضروری است.
تمرکز بر پیشگیری: از آنجا که درمان مشخصی برای این بیماری وجود ندارد، تمرکز بر روی پیشگیری و کنترل انتشار ویروس مهم است.
بیماری بلایت باکتریایی لوبیا (Bean Common Bacterial Blight)
بیماری بلایت باکتریایی لوبیا، ناشی از باکتری Xanthomonas compestris pv.Phaseoli است و اغلب در مزارعی که از بذرهای آلوده استفاده میشود یا در مزارعی که قبلاً سابقه بیماری داشتهاند، شیوع پیدا میکند. این بیماری حبوبات در شرایط گرم و مرطوب و در صورت خیس بودن سطح بوتهها تشدید میشود.
علائم و نشانهها
لکههای بافت مرده که معمولاً توسط هالهای به رنگ زردلیمویی احاطه شدهاند.
زخمهای قهوهای تیره روی غلافها که ممکن است کمی فرو رفته باشند.
قهوهای شدن بافت آبکشی در صورت برداشت پوست در ناحیه طوقه.
بوتههای آلوده که به رنگ زرد، نارنجی یا قهوهای و کوتوله هستند.
روشهای پیشگیری و کنترل
استفاده از بذر سالم: تضمین اینکه بذر مورد استفاده عاری از باکتری است.
تناوب زراعی: اجرای تناوب حداقل دو ساله برای کاهش فشار بیماری.
حذف علفهای هرز و لوبیای میزبان: از بین بردن میزبانهای احتمالی بیماری.
روشهای درمان و مبارزه
تیمار بذر: استفاده از روشهای تیمار بذر قبل از کشت برای کاهش احتمال آلودگی.
کنترل پراکنش باکتری: اقداماتی برای جلوگیری از پراکنش باکتری، مانند استفاده از ترکیبات قارچکشی حاوی مس و کنترل فعالیتهایی که باعث پخش باکتری میشوند
بیماری لکه قهوهای باقلا (Chocolate Spot)
بیماری لکه قهوهای باقلا، ناشی از قارچ Botrytis fabae، به صورت لکههای نکروتیک و قهوهای رنگ روی اندامهای مختلف گیاه از جمله برگ، ساقه و غلاف دیده میشود. این قارچ عمدتاً به قسمتهای مسن و ضعیف گیاه حمله میکند و در شرایط بروز شدید، باعث ریزش برگهای گیاه میشود.
علائم و نشانهها
لکههای کوچک و بزرگ نکروتیک: به رنگ قهوهای روی برگها، ساقهها و غلافها.
زخمهای تیره: که به تدریج مدور و فرو رفته شده و قهوهای تیره در میآیند.
پراکنش باکتری: از طریق واپاشی قطرات آب، فعالیتهای انسان و حشراتی مانند مگس سفید و مینوز.
روشهای پیشگیری و کنترل
استفاده از ارقام مقاوم: انتخاب ارقام مقاوم به بیماری برای کاشت.
انتخاب تاریخ کاشت مناسب: کاشت در زمانی که مراحل حساس گیاه با دورههای مرطوب تقارن نداشته باشد.
حذف بقایای گیاهان: از بین بردن بقایای گیاهی که ممکن است حاوی ریسه یا سختینهی قارچ باشند.
تناوب با گیاهان غیر میزبان: تناوب با گیاهانی مانند غلات برای کاهش جمعیت قارچ و آلودگی اولیه.
روشهای درمان و مبارزه
استفاده از قارچکشها: مانند زینب، مانب، مانکوزب و کاپتان برای کنترل بیماری.
استفاده از وینکلوزولین: برای سمپاشی شاخ و برگ که میتواند بیماری را به طور موثر کنترل کند
بیماری پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه و طوقه در لوبیا
بیماری پوسیدگی ریزو کتونیایی ریشه و طوقه در لوبیا، ناشی از قارچ Rhizoctonia solani است. این بیماری، به ویژه در گیاهچهها و گیاهان جوان لوبیا، خسارت قابل توجهی ایجاد میکند و در گیاهان مسن کمتر مهم است.
علائم و نشانهها
زخمهای کوچک و فرورفته: به رنگ قهوهای مایل به قرمز روی ریشه و هیپوکوتیل.
ایجاد حلقه کالوزی: در اطراف زخمها وقتی که بیماری پیشرفت میکند.
تخریب ریشه و سیستمهای آوندی: منجر به زردی و کوتولگی در کل بوتهها میشود.
پوسیدگی غلاف: در صورت تماس با خاک مرطوب.
روشهای پیشگیری و کنترل
تناوب زراعی: تناوب ۳ تا ۵ ساله با گیاهان غیر میزبان.
تیمار بذر: استفاده از تیمارهای مخصوص مانند PCNB برای کنترل قارچ.
کشت دیرهنگام: برای کاهش خطر آلودگی در دماهای پایینتر.
برنامه آبیاری منظم: جلوگیری از ورود آبهای آلوده به مزرعه.
روشهای درمان و مبارزه
کاهش مدت زمان قرار گرفتن بافت حساس در اختیار بیمارگر: کاشت بذر در خاکهای گرم و مرطوب برای جوانهزنی و سبز شدن سریع گیاه.
استفاده از قارچکشها: کنترل بیماری با استفاده از قارچکشهای مؤثر مانند کاپتان.
حذف بقایای گیاهان آلوده: جلوگیری از انتقال قارچ از طریق بقایای آلوده.
بیماریهای ناشی از پیتیوم
بیماریهای ناشی از پیتیوم (Pythium sp.) در لوبیا شامل پوسیدگی بذر، گیاهچهمیری قبل و بعد از ظهور گیاهچه از خاک، پوسیدگی ساقه و ریشه، سوختگی و کوتولگی است. این قارچ عمدتاً به گیاهچههای کوچک حمله میکند و در خاکهای فقیر امکان ایجاد پوسیدگی بالاست. این بیماری حبوبات را بیشتر بشناسیم:
علائم و نشانه
پوسیدگی و سوختگی: پوسیدگی دانه یا گیاهچه، همراه با تودههای نرم، کرکمانند و سفید روی غلافهای آلوده.
اشتباه با بیماری Bean White Mold: عدم ایجاد اسکلرتهای سیاه رنگ در پوشش سفید ایجاد شده توسط پیتیوم.
پوسیدگی ریشه و ساقه: زخمهای قهوهای مایل به قرمز روی ریشه و هیپوکوتیل.
پراکنش: بیماری ممکن است به صورت پراکنده در مزرعه دیده شود.
روشهای پیشگیری و کنترل
تیمار بذر: استفاده از سموم تماسی و سیستمیک برای جلوگیری از پوسیدگی بذر و گیاهچهمیری.
کشت دیرهنگام در مناطق سردسیر: کاشت بذر در خاکهای گرم برای رشد سریعتر گیاه.
آبیاری متعادل و تناوب با غلات: تنظیم آبیاری و تناوب زراعی برای کاهش جمعیت قارچ.
شخم زدن متوسط زمین: بهبود شرایط خاک برای کاهش شرایط مساعد برای رشد قارچ.
روشهای درمان و مبارزه
اعمال تیمار بذر: استفاده از مواد شیمیایی مانند کاپتان و متالاکسیل و کاربوکسین.
افزایش فاصله بین بوتهها: برای کاهش رطوبت هوا و بهبود زهکشی.
جلوگیری از ورود آبهای آلوده: اجتناب از انتقال بیماری از مزارع دیگر.
بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه، طوقه، پوسیدگی خشک ریشه
بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه، طوقه و پوسیدگی خشک ریشه در گیاهان لوبیا ناشی از قارچهای جنس Fusarium است. این بیماری بیشتر در گیاهانی که تحت تنش محیطی نیستند، خسارت کمتری وارد میکند. این قارچ میتواند به عنوان یک ساپروفیت در خاک بقا داشته باشد و در شرایط مناسب به یک بیمارگر تبدیل شود.
علائم و نشانه
ایجاد لکههای قهوهای روی هیپوکوتیل و ریشههای نابجا در ناحیه هیپوکوتیل.
پوسیدگی خشک ریشه و طوقه: بافت ریشه و طوقه خشک و کاغذی میشود و به راحتی متلاشی میگردد.
عدم ایجاد شانکر: بر خلاف بیماریهای مشابه دیگر.
روشهای پیشگیری و کنترل
تناوب زراعی: خصوصاً با گیاهانی مانند یونجه برای تغییر ترکیب خاک و افزایش مواد آلی.
بهبود وضعیت فیزیکی خاک: از طریق شخم عمیق و کاربرد تکنیکهای بهینه کشاورزی.
اجتناب از کشت در اراضی مرطوب: کاهش تردد در اراضی آلوده و اجتناب از خاککوبی.
تیمار بذر با سموم سیستمیک: برای جلوگیری از انتقال قارچ توسط بذر.
کاربرد تکنیکهای مدیریتی: در صورت وجود بقایای آلوده، اعمال روشهای مختلف مدیریتی.
کاهش انتشار بیماری: از طریق افزایش فاصله بین بوتهها و اجتناب از ورود هرزآبهای آلوده.
سوالات رایج کشاورزان
علت ریزش گل لوبیا چیست؟
ریزش گل در لوبیا معمولاً به دلیل استرسهای محیطی مانند دمای بسیار بالا یا پایین، آبیاری نامناسب (خیلی زیاد یا خیلی کم)، کمبود مواد مغذی و حمله آفات و بیماری حبوبات اتفاق میافتد. مدیریت مناسب شرایط محیطی و تغذیهای گیاه میتواند به جلوگیری از این مشکل کمک کند.
بیماری های لوبیا کدامند؟
بیماریهای رایج لوبیا شامل آنتراکنوز، بیماری ریزوکتونیا، بلایت باکتریایی، پوسیدگی فوزاریومی ریشه، ویروس موزاییک لوبیا، زنگ لوبیا، پوسیدگی اسکلروتینیایی، بیماری پوسیدگی پیتیوم و ویروس موزاییک زرد لوبیا هستند. این بیماریها میتوانند به شکلهای مختلفی بر گیاهان لوبیا تأثیر بگذارند و نیاز به توجه و مدیریت مناسب دارند.
از کدام سموم حبوبات استفاده کنیم؟
در کنترل بیماریها و آفات حبوبات، استفاده از سموم خاصی کلیدی است. مانکوزب (دیتان ام ۴۵)، کاپتان، کلروتالونیل (داکونیل)، تبوکونازول (راکسیل، فولیکور) و آزوکسی استروبین از جمله قارچکشهای رایج هستند. برای کنترل بیماریهای خاص، تیرام، متالاکسیل (ریدومیل)، زینب (دیتان زد ۷۸)، مانب (دیتان ام ۲۲) و PCNB نیز مورد استفاده قرار میگیرند. این سموم در مدیریت بیماریهای قارچی و آفات حبوبات مؤثر بوده و باید طبق دستورالعملهای ایمنی و بهداشتی استفاده شوند.
چغندرقند نهتنها بهعنوان یک منبع اصلی شکر در جهان شناخته میشود، بلکه به دلیل ارزش غذایی و اقتصادیاش، جزئی حیاتی از کشاورزی در بسیاری از مناطق به شمار میرود.
بااینحال، مانند هر محصول زراعی دیگری، این محصول نیز با چالشهایی مواجه است که میتواند تأثیر قابلتوجهی بر تولید و کیفیت آن داشته باشد.
یکی از این چالشها، بیماری چغندر است که میتواند از طریق عوامل بیماریزا مانند قارچها، ویروسها و باکتریها به گیاه حمله کند و خسارتهای جدی به بار آورد.
در این مقاله، ما به بررسی علائم، عوامل و روشهای مبارزه با این بیماریها خواهیم پرداخت تا درک بهتری از چگونگی حفاظت از این محصول حیاتی و افزایش بهرهوری آن به دست آوریم.
چالشهای کشت این محصول و تأثیر آن بر تولید
کشت چغندر، بهعنوان یکی از محصولات کلیدی در بخش کشاورزی، همواره با چالشهای متعددی روبرو بوده است که میتواند تأثیر قابل توجهی بر حجم و کیفیت تولید داشته باشد.
این چالشها میتوانند شامل موارد متنوعی از قبیل تغییرات آب و هوایی، مدیریت خاک و آفات و بیماریها باشند.
در میان این موارد، بیماریهای این گیاه یکی از مهمترین عواملی است که میتواند بر سلامت و پایداری محصول تأثیر بگذارد.
برای مقابله با این چالشها، کشاورزان و محققان به دنبال راهکارهای نوینی ازجمله استفاده از ارقام مقاوم به بیماری، بهبود شیوههای مدیریت زراعی و استفاده از روشهای کنترل بیولوژیک هستند. این تلاشها در جهت حفظ پایداری تولید محصول و تضمین سلامت غذایی جامعه انجام میشود.
گیاه شناسی چغندر
چغندر قند ( Beta vulgaris) جزء گیاهان دو ساله میباشد. از خانواده اسفناج است که زراعت آن بهصورت کشت یکساله میباشد. این محصول فاقد ساقه بوده و دارای تعداد زیادی از برگهای بزرگ افقی یا عمودی است.
طول دوره رشد آن بین ۶ تا ۹ ماه متغیر میباشد. معمولاً در آبوهوای کوهستانی دارای کیفیت رشد خوبی میباشد.
در ایران در مناطقی چون شهر اقلید، شهرکرد، تربت حیدریه و میاندوآب کشت میشوند.
شهر مشکآباد اراک بهترین چغندر قند را در کشور دارد.
این گیاه از خانواده اسفناج است که زراعت آن بهصورت کشت یکساله میباشد.
بیماری چغندر قند
بیماریهای قارچی، ویروسی و باکتریایی میتوانند از طریق خاک، بذر، حشرات و حتی قطرات باران به این گیاهان منتقل شوند و باعث بروز علائمی مانند لکههای برگی، پوسیدگی ریشه و کاهش رشد گیاه شوند.
این مسائل نه تنها بر کمیت تولید تأثیر میگذارند، بلکه کیفیت محصول نهایی را نیز تحت تأثیر قرار میدهند که این موضوع میتواند بهطور مستقیم بر بازار پذیری و ارزش اقتصادی این محصول اثر بگذارد.
در اینجا به برخی از بیماریهای این محصول اشاره میکنیم.
بیماری بوته میری
بوته میری، یکی از انواع بیماری چغندر است که میتواند بهشدت بر تولید این محصول تأثیر بگذارد.
این بیماری که معمولاً به دو دسته Pre-emergence و Post-emergence تقسیم میشود، به ترتیب قبل و بعد از سبز شدن گیاهچهها رخ میدهد.
در حالت (Pre-emergence) قبل از سبز شدن گیاهچه، بذر جوانه میزند اما به دلیل شرایط نامساعد خاک یا حضور بیشازحد اینوکلوم قارچی، گیاهچه قادر به نفوذ از خاک و رشد نیست.
در حالت (Post-emergence) بعد از سبز شدن گیاهچه، گیاهچهها پس از سبز شدن میمیرند که این امر میتواند به نوع قارچ بستگی داشته باشد.
مبارزه با بوته میری
مدیریت صحیح کشت و دقت در انتخاب زمان کاشت میتواند در پیشگیری از بیماری چغندر نقش مهمی داشته باشد.
بهعنوانمثال، استفاده از بذرهای مونوژرم در مناطق با شرایط اقلیمی مناسب و اطمینان از تازگی بذرها میتواند به کاهش خطر بوته میری کمک کند.
همچنین، اصلاح ساختار خاک و اطمینان از نرمی و قابلیت نفوذ بالای خاک میتواند به جوانهزنی بهتر بذرها کمک کند.
آبیاری به این روش که در آن ابتدا زمین آبیاری شده و سپس کاشت انجام میگیرد، میتواند در خاکهای سنگین مفید باشد.
این روش به حفظ رطوبت خاک کمک میکند که این امر به نوبه خود به جوانهزنی مناسب و پیشگیری از بیماریهای بوته میری کمک خواهد کرد.
علاوه بر این، انجام دو نوبت آبیاری با فاصله دو تا سه روز پس از کاشت میتواند به حفظ شرایط مطلوب برای رشد گیاهچهها کمک کند.
در نهایت، درک دقیق از عوامل محیطی و بیولوژیکی که میتوانند به بیماری بوته میری منجر شوند و اتخاذ روشهای مدیریتی مناسب، میتواند به کاهش خطر این بیماری چغندر و افزایش تولید این گیاه کمک کند.
بیماری ریزوکتونیا
بیماری ریزوکتونیا در چغندر قند یکی از مشکلات جدی است که کشاورزان را با چالشهای بزرگی روبرو میکند.
این بیماری چغندر نهتنها باعث مرگومیر گیاهچهها میشود، بلکه میتواند منجر به پوسیدگی خشک ریشهها شود که این امر خود به کاهش شدید محصول منجر میگردد.
علائم بیماری
علائم بیماری معمولاً بهصورت زخمهایی روی ریشه و طوقه ظاهر میشوند که میتوانند دروازهای برای ورود سایر عوامل بیماریزا باشند.
ریزوکتونیا به صورت اسکلرتهایی که روی بقایای گیاهی و در خاک باقی میمانند، پایداری دارد و میتواند به تمام مراحل رشدی گیاه حمله کند.
این بیماری بهویژه در مزارعی که بهصورت تک کشتی و یا پس از کشت گیاهانی مانند لوبیا، یونجه و سیبزمینی مشاهده میشود، شیوع بیشتری دارد.
مبارزه با بیماری
برای مقابله با بیماری چغندر ناشی از ریزوکتونیا، استراتژیهای مختلفی وجود دارد.
استفاده از ارقام مقاوم ایرانی مانند اکباتان یکی از روشهای مؤثر است.
همچنین، تنظیم عمق کاشت میتواند به کاهش احتمال بیماری کمک کند، زیرا بذرها در عمق کمتری از خاک قرار میگیرند و فرصت کمتری برای تماس با عوامل بیماریزا دارند.
تیمار بذر با آنتاگونیستهایی مانند تریکودرما و باسیلوس و همچنین استفاده از ترکیبات قارچکش مانند کاربوکسین – تیرام (ویتاواکس تیرام)، میتواند به محافظت از بذرها در برابر حمله قارچ کمک کند.
علاوه بر این، اجرای تناوب زراعی ۳ تا ۵ ساله با غلات دانه ریز یا ذرت به کاهش بار بیماریزای خاک و افزایش سلامت محصولات کمک میکند.
با اتخاذ این روشهای مدیریتی، کشاورزان میتوانند از شدت بیماری چغندر بکاهند و به حفظ و افزایش تولید این محصول کمک کنند.
نماتد
این گیاه بهعنوان یکی از محصولات کشاورزی ارزشمند، متأسفانه ممکن است با بیماریهای مختلفی مواجه شود که یکی از آنها بیماری نماتد است.
علائم نماتد
این بیماری چغندر میتواند باعث پژمردگی برگها در طول روز و بازگشت به حالت عادی در شب شود، نشانهای که میتواند کشاورزان را در تشخیص آن دچار سردرگمی کند.
بوتههای آلوده به این بیماری زرد و کمرشد میشوند و ریشههای آنها به جای رشد مناسب، کوچک و بدشکل با ریشکهای فرعی زیاد و پراکنده میگردند.
نماتدها میتوانند از طریق عوامل مختلفی مانند باد، حیوانات، بذر و حتی ماشینآلات کشاورزی منتقل شوند، بنابراین کنترل آنها نیازمند توجه و دقت فراوان است.
مبارزه با بیماری نماتد
برای مقابله با این بیماری چغندر، رعایت تناوب زراعی پنج ساله، کاشت به موقع محصول، استفاده از کودهای مناسب برای تقویت رشد اولیه بوتهها و استفاده از نماتدکشها با دقت و طبق دستورالعملهای گیاهپزشکی توصیه میشود.
همچنین، توجه به دما و رطوبت خاک هنگام استفاده از سموم نماتدکش از اهمیت بالایی برخوردار است تا از اثرات سوء آنها بر گیاهان جلوگیری شود.
اقدامات پیشگیرانه و مدیریت دقیق میتواند به کاهش خطر انتشار و شدت بیماری چغندر کمک کند و بهاینترتیب، کیفیت و میزان تولید محصول را بهبود بخشد.
برای مقابله با این بیماری چغندر، رعایت تناوب زراعی پنج ساله، کاشت به موقع محصول، استفاده از کودهای مناسب برای تقویت رشد اولیه بوتهها و استفاده از نماتدکشها با دقت و طبق دستورالعملهای گیاهپزشکی توصیه میشود.
بیماری پوسیدگی ریشه فیتوفتورایی
این بیماری چغندر قند یکی از مشکلاتی است که میتواند برای کشاورزان این محصول دردسرساز شود.
علت پوسیدگی ریشه
این بیماری چغندر معمولاً در گیاهان بالغ دیده میشود و نه در مرحله گیاهچه، زیرا جمعیت عامل بیماری در خاک کم است و علائم آن معمولاً از ماه تیر به بعد ظاهر میشوند.
علائم این بیماری شامل پوسیدگی ریشههای ستبر است که از ریشه شروع شده و به سمت طوقه پیش میرود.
در مزارع خشک، پژمردگی ناشی از کمبود آب ممکن است با علائم بیماری اشتباه گرفته شود؛ بنابراین، قبل از اینکه بیماری تشخیص داده شود، باید ابتدا مزرعه را آبیاری کرد.
مبارزه با پوسیدگی ریشه
برای مبارزه با این بیماری چغندر، پیشگیری بسیار مهم است. ازآنجاییکه بیماری بر گیاهان بالغ تأثیر میگذارد، تیمار بذر تأثیری در پیشگیری از آن ندارد.
سیستم آبیاری باید بهدقت مدیریت شود؛ کشت خطی بهجای کشت کرتی توصیه میشود تا از تجمع آب و بیمارگر در قسمتهای گود مزرعه جلوگیری شود.
همچنین، انتقال آب با لوله برای جلوگیری از انتقال بیمارگر و رساندن آب سالم به مزرعه مهم است.
تناوب زراعی با غلات میتواند مؤثر باشد، اما تناوب با صیفیجات ممکن است به افزایش بیماری منجر شود.
استفاده از زیرشکن برای اجازه دادن به ریشهها تا عمیقتر رشد کنند و از منطقه بیماریزا فرار کنند، یک روش مفید دیگر است.
بهطور خلاصه، مدیریت دقیق آبیاری و تناوب زراعی، به همراه استفاده از تکنیکهایی مانند زیرشکن، میتواند به کاهش خطر این بیماری چغندر قند کمک کند و به این ترتیب، سلامت و تولید مزارع این گیاه را تضمین نماید.
این بیماری چغندر معمولاً در گیاهان بالغ دیده میشود و نه در مرحله گیاهچه، زیرا جمعیت عامل بیماری در خاک کم است و علائم آن معمولاً از ماه تیر به بعد ظاهر میشوند.
بیماری سفیدک پودری
بیماری سفیدک پودری یکی از انواع بیماری چغندر است که میتواند به این محصول آسیب بزند.
این بیماری معمولاً چهار ماه پس از کاشت این گیاه ظاهر میشود و در مناطق معتدل، اوج آن در اواخر تیر تا مرداد و سپس در شهریور تا مهرماه است.
قارچ عامل این بیماری فقط گیاهان جنس Beta را آلوده میکند و در زمستانهای سرد به دلیل نبود میزبان، بقای آن با مشکل مواجه است.
مبارزه با بیماری سفیدک پودری
برای مبارزه با این بیماری چغندر، استفاده از ارقام مقاوم، مدیریت علفهای هرز و محلولپاشی با دینوکاپ و آپوکسی کونازول به محض مشاهده علائم توصیه میشود.
همچنین، آبیاری بارانی میتواند به کاهش شدت بیماری چغندر کمک کند.
برای مبارزه با این بیماری چغندر، استفاده از ارقام مقاوم، مدیریت علفهای هرز و محلولپاشی با دینوکاپ و آپوکسی کونازول به محض مشاهده علائم توصیه میشود.
آفات چغندر
آفات این گیاه ازجمله موانع بزرگ در راه تولید موفق این محصول اقتصادی هستند.
این آفات که شامل حشرات میشوند، میتوانند از طریق تغذیه از برگها، ریشهها و ساقههای گیاهان، به سلامت و عملکرد مزارع این محصول آسیب برسانند.
مبارزه با آفات این گیاه نیازمند یک برنامه جامع مدیریت آفات است که شامل روشهای پیشگیرانه مانند تناوب زراعی، استفاده از ارقام مقاوم و کنترل علفهای هرز، همراه با روشهای کنترل بیولوژیک و شیمیایی در صورت لزوم میشود.
توجه به زمانبندی کاشت و برداشت چغندر و همچنین نظارت دقیق بر شرایط مزرعه، میتواند در کاهش فشار آفات و حفظ این محصولات نقش بسزایی داشته باشد.
سرخرطومی چغندر قند
آفت سرخرطومی یکی از مشکلات جدی برای کشاورزان است که میتواند به این محصولات خسارت قابل توجهی وارد کند.
این آفت در دو مرحله حیات خود، یعنی به صورت حشره کامل و لارو، به گیاهان حمله میکند.
حشرات کامل در اوایل بهار از قسمت دم برگهای این گیاه تغذیه میکنند و در نسلهای بعدی به تعداد زیاد در وسط بوتهها جمع شده و برگهای جوان را مورد تغذیه قرار میدهند.
لاروها نیز از همین قسمتها تغذیه میکنند و خسارتهای جدی به برگها وارد میآورند.
زیستگاه سرخرطومی چغندر
زیستگاه این آفت معمولاً مناطقی با آبوهوای گرم و خشک و خاکهای شنی و ماسهای است. در ایران، این آفت بیشتر در مناطقی مانند خراسان، مرکزی، اصفهان و یزد دیده میشود.
علائم خسارت سرخرطومی
علائم خسارت شامل مشبک شدن برگهای جوان، خالی شدن قسمت داخلی دم برگها، پژمردگی و زردی برگها و در موارد شدیدتر، قهوهای و سیاه شدن دم برگها و رگبرگها است.
دم برگهای آلوده به دلیل تغذیه لاروها قهوهای و سیاه رنگ و شکننده میشوند.
مبارزه با سرخرطومی
برای کنترل این آفت، روشهای زراعی مانند شخم عمیق پس از برداشت محصول و یخآب زمستانه توصیه میشود.
همچنین، وجین علفهای هرز مانند خرفه و سلمه تره که میتوانند بهعنوان میزبان برای این آفت عمل کنند، بسیار مهم است.
در صورت نیاز به کنترل شیمیایی، میتوان از سم دیازینون به مقدار 1 لیتر در هکتار استفاده کرد، به شرطی که بهمحض دیدن حشره بالغ یا مشاهده علائم اقدام به سمپاشی شود.
مدیریت دقیق و بهموقع این آفت میتواند به حفظ سلامت مزارع این محصول کمک کند و از خسارتهای ناشی از بیماری چغندر جلوگیری نماید.
این آفت در دو مرحله حیات خود، یعنی به صورت حشره کامل و لارو، به گیاهان حمله میکند.
کرم برگخوار چغندر
کرم برگخوار که با نامهای محلی مانند رهه، لهه و کارادرینا شناخته میشود، یکی از آفاتی است که میتواند به مزارع این محصول آسیب جدی وارد کند.
این آفت چندخوار، نهتنها برگهای این گیاه را میخورد، بلکه میتواند به بسیاری از گیاهان زراعی دیگر نیز حمله کند.
لاروهای کرم برگخوار در ابتدا از سطح زیرین برگها تغذیه کرده و باعث ایجاد حالت توری مانند بر روی برگها میشوند و درنهایت میتوانند کل برگ را مصرف کنند که این امر منجر به خشک شدن گیاه میشود.
مبارزه با کرم برگخوار
برای مبارزه با این آفت، روشهای زراعی مانند شخم عمیق پس از برداشت محصول، کشت بهموقع و حذف علفهای هرز توصیه میشود.
همچنین، استفاده از سمومی مانند فوزالن، دیازینون و اتریمفوس در زمان مناسب میتواند در کنترل جمعیت این آفت مؤثر باشد.
این اقدامات میتوانند به حفظ سلامت گیاهان و پیشگیری از بیماری چغندر کمک کنند و درنتیجه به حفظ عملکرد محصول کمک خواهند کرد.
استفاده از سمومی مانند فوزالن، دیازینون و اتریمفوس در زمان مناسب میتواند در کنترل جمعیت کرم برگخوار مؤثر باشد.
سؤالات متداول
در اینجا به سوالات شما در مورد چغندر پاسخ میدهیم.
زمان مصرف کود پتاس برای چغندر؟
زمان مصرف کود پتاس برای چغندر قند باید به گونهای تنظیم شود که با فاز رشد غدهزنی همزمان باشد که معمولاً این دوره از اواخر بهار تا اوایل تابستان است. بهتر است کود دهی پتاس در دو مرحله انجام شود: اولین مرحله در زمان شروع رشد غدهها و دومین مرحله حدود ۴ تا ۶ هفته بعد تا اطمینان حاصل شود که گیاهان به میزان کافی پتاسیم برای توسعه غدهها دریافت میکنند.
علائم قارچ چغندر چیست؟
علائم قارچ شامل پژمردگی ناگهانی و زرد شدن برگها، زخمهای قهوهای تیره در قاعده دم برگها، پوسیدگی قهوهای تا سیاه رنگ ریشهها و شکافهای عمیق در ناحیه طوقه است. این بیماری میتواند بهصورت لکههای بزرگی از گیاهان مرده و بیمار در مزرعه ظاهر شود.
سخن پایان
در پایان، میتوان گفت که مدیریت دقیق و هوشمندانه در مزرعه، از کلیدیترین عوامل در پیشگیری و مبارزه با بیماری چغندر و آفات آن است.
انتخاب روشهای زراعی مناسب، استفاده بهینه از کودها و سموم و اجرای تناوب زراعی، همگی به حفظ سلامت گیاهان و افزایش بهرهوری محصول کمک میکنند.
بیایید با اتخاذ رویکردهای پایدار و مسئولانه، به حفظ محیط زیست و تضمین آیندهای سبز برای نسلهای آینده کمک کنیم.
کفشدوزکها، بهعنوان یکی از مهمترین عوامل کنترل بیولوژیکی آفات در اکوسیستمهای کشاورزی و طبیعی، نقش حیاتی در حفظ تعادل زیستی ایفا میکنند.
این مقاله به بررسی جامع پرورش کفشدوزک ها میپردازد، از زیستشناسی و چرخه زندگی آنها گرفته تا شرایط محیطی لازم برای پرورش موفقیتآمیز.
هدف از این مطالعه، ارائه دانش و مهارتهای لازم برای پرورش این حشره مفید، بهمنظور بهرهبرداری بهینه از خدمات اکولوژیکی آنها است.
کفشدوزکها، موجودات کوچکی با اهمیت بزرگ هستند. این حشرات نه تنها به دلیل رنگها و الگوهای زیبای بدنشان مورد توجه قرار میگیرند، بلکه به دلیل نقش حیاتیشان در اکوسیستمها نیز اهمیت دارند.
این موجودات کوچک و مفید به عنوان شکارچیان طبیعی، در کنترل جمعیت آفات کشاورزی مانند شتهها و کنهها نقش بسزایی دارند. این ویژگی آنها را به عناصر کلیدی در مدیریت آفات و کشاورزی پایدار تبدیل کرده است.
در این مقاله، ابتدا به معرفی انواع کفشدوزکها و ویژگیهای خاص آنها میپردازیم. سپس، با تمرکز بر پرورش کفشدوزک ها، به بررسی چگونگی ایجاد شرایط محیطی مناسب و تکنیکهای مراقبت از این حشرات میپردازیم تا بتوانیم از مزایای اکولوژیکی آنها در مقیاس وسیعتری بهرهمند شویم.
زیستشناسی کفشدوزکها
در این قسمت به زیست شناسی این حشره مفید میپردازیم.
ساختار بدنی و ویژگیهای فیزیولوژیکی
کفشدوزکها دارای ساختار بدنی منحصر به فردی هستند که آنها را به شکارچیان ماهر در اکوسیستمهای کشاورزی تبدیل کرده است.
بالهای سخت و رنگارنگ آنها که به عنوان الیترا شناخته میشوند، بالهای پروازی زیرین را محافظت میکنند.
دهانشان برای گرفتن و خرد کردن شکار طراحی شده است. درک این ویژگیها برای پرورش کفشدوزک ها اهمیت دارد، زیرا این اطلاعات به ما کمک میکند تا شرایط محیطی مناسبی را برای رشد و تکثیر آنها فراهم کنیم.
چرخه زندگی و تولیدمثل
چرخه زندگی آنها از تخم شروع شده و شامل مراحل لارو، شفیره و بالغ است. درک دقیق این چرخه برای پرورش این حشره حیاتی است، زیرا هر مرحله نیازمند شرایط خاصی است.
برای مثال، لاروها بیشترین میزان غذا را مصرف میکنند و باید به طور مداوم با آفاتی مانند شتهها تغذیه شوند تا به مرحله بلوغ برسند.
چرخه زندگی کفشدوزکها از تخم شروع شده و شامل مراحل لارو، شفیره و بالغ است.
رژیم غذایی و شکار
این حشره کوچک مفید عمدتاً از آفاتی مانند شتهها و کنهها تغذیه میکند، اما برخی از گونهها ممکن است گیاهخوار یا همهچیزخوار باشند.
در پرورش این حشره، تأمین منبع غذایی مناسب برای آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. این میتواند شامل ایجاد شرایطی باشد که آفات مورد علاقه این حشرهها در آن رشد کنند یا تغذیه مستقیم آنها با آفات زنده یا مرده باشد.
شرایط محیطی لازم برای پرورش کفشدوزک
این بخش از مقاله به بررسی شرایط محیطی لازم برای پرورش موفقیتآمیز کفشدوزکها میپردازد و نکات کلیدی را برای ایجاد یک محیط پرورش مناسب ارائه میدهد.
دما و رطوبت مطلوب
دما و رطوبت دو عامل محیطی هستند که تأثیر مستقیمی بر رشد و تولیدمثل این جانور مفید دارند. دمای ایدهآل برای آنها معمولاً بین 20 تا 30 درجه سانتیگراد است.
رطوبت نسبی نیز باید در حدود 40 تا 60 درصد حفظ شود. شرایط خارج از این محدودهها میتواند به کاهش نرخ زندهمانی و کاهش توانایی تولیدمثل آنها منجر شود.
نور و تهویه
نور کافی برای فعالیتهای روزانه آنها و تهویه مناسب برای جلوگیری از تجمع بیش از حد رطوبت و پیشگیری از بیماریها ضروری است.
نور طبیعی میتواند مناسب باشد، اما در صورت نیاز، نور مصنوعی نیز میتواند استفاده شود. تهویه مناسب نیز باید تأمین شود تا هوای تازه وارد محیط پرورش شود و گازهای مضر خارج شوند.
انتخاب محیط پرورش (گلخانه، باغ، داخل خانه)
انتخاب محیط پرورش مناسب برای این حشره بستگی به اهداف پرورش و منابع موجود دارد. گلخانهها محیطی کنترلشده برای پرورش آنها فراهم میکنند و امکان مدیریت دقیقتر شرایط محیطی را میدهند.
باغها و فضاهای باز نیز میتوانند گزینههای مناسبی باشند، به ویژه اگر هدف از پرورش کفشدوزک استفاده از آنها برای کنترل بیولوژیکی آفات در همان محیط باشد.
پرورش این حشره مفید در داخل خانه نیز ممکن است، اما نیازمند توجه بیشتر به تأمین شرایط محیطی مناسب است.
تکنیکهای پرورش کفشدوزک
در ادامه تکنیکهای پرورش این حشره آورده شده است.
تهیه تخم و لارو
آغاز فرآیند پرورش کفشدوزک با تهیه تخم یا لاروهای سالم آغاز میشود. تخمها میتوانند از مزارع معتبر یا مراکز تحقیقاتی تهیه شوند.
اطمینان از سلامت گونهای که تهیه میشود، برای موفقیت در این امر حیاتی است. همچنین، لاروها باید در شرایطی قرار گیرند که دسترسی به غذای کافی داشته باشند تا به مرحله بلوغ برسند.
مراقبتهای لازم در مراحل مختلف رشد
هر مرحله از چرخه زندگی این حشره نیازمند مراقبتهای خاصی است. لاروها نیاز به غذای فراوان دارند، در حالی که شفیرهها نیاز به محیطی امن برای تکامل دارند.
در مرحله بالغ، آنها باید در محیطی قرار گیرند که امکان تولیدمثل و تغذیه مناسب را داشته باشند. مراقبتهای دقیق در هر مرحله از رشد برای پرورش کفشدوزک ضروری است.
تغذیه و مدیریت آفات
تغذیه مناسب یکی از مهمترین جنبههای نگهداری این حشره است. آنها باید با آفاتی که در طبیعت شکار میکنند، تغذیه شوند. این میتواند شامل شتهها، کنهها و سایر آفات کوچک باشد.
مدیریت آفات در محیط پرورش نیز باید به دقت انجام شود تا از شیوع بیماریها و رقابت برای منابع غذایی جلوگیری شود.
برای نگهداری کفشدوزک تکنیکهایی لازم است که شامل تهیه تخم و لارو، مراثبت در مراحل رشد و تغذیه میباشد.
مزایا و چالشها
این بخش از مقاله به بررسی مزایا و چالشهای مرتبط با پرورش کفشدوزک میپردازد و نشان میدهد که چگونه این فعالیت میتواند به ترویج کشاورزی پایدار و حفظ تنوع زیستی کمک کند، در حالی که به چالشهای احتمالی نیز توجه دارد.
کنترل بیولوژیکی آفات
یکی از بزرگترین مزایای نگهداری این حشره مفید، توانایی آنها در کنترل بیولوژیکی آفات است. این حشرهها میتوانند به طور طبیعی جمعیت آفات مانند شتهها و کنهها را کاهش دهند که این امر میتواند به کاهش استفاده از سموم شیمیایی و حفظ سلامت اکوسیستمها کمک کند.
پرورش آنها به عنوان یک روش کنترل آفات پایدار، میتواند به کشاورزی محیطزیستی و مسئولانه کمک کند.
تأثیر بر تنوع زیستی
این جانور مفید نه تنها در کنترل آفات نقش دارد، بلکه میتواند به افزایش تنوع زیستی در اکوسیستمها کمک کند.
پرورش کفشدوزک و استفاده از آنها در محیطهای کشاورزی و باغها میتواند به ایجاد تعادل زیستی کمک کند و از تکثر گونههای مختلف حمایت کند.
مشکلات و محدودیتهای احتمالی
با وجود مزایای فراوان، پرورش این حشره میتواند با چالشهایی نیز همراه باشد. تأمین شرایط محیطی مناسب و غذای کافی میتواند دشوار باشد، به ویژه در مقیاسهای بزرگ.
علاوه بر این، بیماریها و شرایط نامساعد محیطی میتوانند به کاهش جمعیت آنها منجر شوند. درک این چالشها و برنامهریزی برای مقابله با آنها بخش مهمی از فرآیند پرورش کفشدوزک است.
سوالات پر تکرار
سود پرورش کفشدوزک؟
سود این کار عمدتاً از طریق کنترل بیولوژیکی آفات در کشاورزی حاصل میشود. استفاده از کفشدوزکها به عنوان شکارچیان طبیعی آفات میتواند به کاهش هزینههای مرتبط با خرید سموم شیمیایی و مدیریت آفات کمک کند. علاوه بر این، کشاورزی پایدارتر و محصولات سالمتر میتواند جذابیت بیشتری برای مصرفکنندگان داشته باشد و در نتیجه به فروش بهتر و سودآوری بیشتر منجر شود.
کفشدوزک از کجا بخریم؟
کفشدوزکها را میتوان از منابع مختلفی خریداری کرد. این منابع شامل موارد زیر میشوند: مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی: برخی از مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها که در زمینه کنترل بیولوژیکی آفات فعالیت دارند، ممکن است آنها را برای اهداف تحقیقاتی یا تجاری پرورش دهند. شرکتهای تخصصی در زمینه کنترل بیولوژیکی: برخی شرکتها به صورت تخصصی بر روی پرورش و فروش این حشره و سایر موجودات مفید برای کنترل بیولوژیکی آفات تمرکز دارند. فروشگاههای آنلاین: برخی وبسایتها و فروشگاههای آنلاین نیز این حشره را به صورت آنلاین به فروش میرسانند. نمایشگاهها و کنفرانسهای کشاورزی: در نمایشگاهها و کنفرانسهای مرتبط با کشاورزی و باغبانی، ممکن است شرکتها و موسساتی حضور داشته باشند که آنها را برای فروش عرضه میکنند. قبل از خرید، مهم است که از اعتبار و کیفیت منبع خرید اطمینان حاصل کنید و از خرید آنهایی که ممکن است بیمار یا آلوده باشند، خودداری کنید.
سرمایه لازم برای پرورش کفشدوزک
سرمایه لازم برای پرورش این حشره به عواملی مانند مقیاس پرورش (تعداد کفشدوزکها)، هزینههای اولیه تهیه تجهیزات و مواد غذایی (کدو یا سیبزمینی و شپشکهای آردآلود)، هزینههای محیطی (گرمایش، تهویه و تنظیم دما) و هزینههای جاری (نگهداری و مراقبت) بستگی دارد.
کفشدوزک کریپتولموس چگونه است؟
پرورش کفشدوزک کریپتولموس شامل تهیه غذای مناسب (شپشکهای آردآلود در کدو یا سیبزمینی)، فراهم کردن شرایط محیطی مناسب (دمای 25-29 درجه سانتیگراد) و ایجاد فضایی امن برای رشد و تکثیر است. پس از آلوده کردن کدوها یا سیبزمینیها به شپشک، لاروهای این حشره به آنها اضافه میشوند و پس از رسیدن به بلوغ، میتوانند برای کنترل بیولوژیکی آفات در باغات چای و مرکبات استفاده شوند. این فرآیند میتواند به تولید محصولات ارگانیک کمک کرده و همچنین به عنوان یک منبع درآمدی مستقل مورد استفاده قرار گیرد.
قیمت کفشدوزک زنده
قیمت کفشدوزکهای زنده میتواند بسته به عوامل مختلفی مانند گونه این حشره، تعداد خریداری شده، منطقه جغرافیایی و فروشنده متفاوت باشد. به طور کلی، این جانورها معمولاً به صورت دستهای یا بستههایی با تعداد مشخص فروخته میشوند. برای اطلاع دقیق از قیمتها، بهتر است به وبسایتهای فروشندگان این حشره مراجعه کنید یا با آنها تماس بگیرید تا اطلاعات بهروز و دقیقی دریافت کنید. همچنین، در نظر داشته باشید که هزینههای ارسال و بستهبندی نیز ممکن است به قیمت نهایی اضافه شوند.
پرورش کفشدوزک شته خوار چگونه است؟
پرورش کفشدوزک شتهخوار شامل تهیه تخم یا لارو از منابع معتبر، فراهم کردن شرایط محیطی مناسب (دمای 20-30 درجه سانتیگراد و رطوبت 40-60%)، تغذیه مناسب با شتهها، مراقبت در مراحل مختلف رشد و مدیریت آفات و بیماریها است. پس از رسیدن به مرحله بالغ، آنها میتوانند برای کنترل بیولوژیکی شتهها در مزارع و باغها رها شوند.
سود پرورش کفشدوزک عمدتاً از طریق کنترل بیولوژیکی آفات در کشاورزی حاصل میشود. استفاده از این حشرات مفید به عنوان شکارچیان طبیعی آفات میتواند به کاهش هزینههای مرتبط با خرید سموم شیمیایی و مدیریت آفات کمک کند.
سخن پایان
این مقاله به بررسی جامع پرورش کفشدوزک ها و نقش آنها در کشاورزی پایدار پرداخت. ما شاهد بودیم که چگونه آنها با کنترل بیولوژیکی آفات، میتوانند به کاهش استفاده از سموم شیمیایی و حفظ تنوع زیستی کمک کنند.
ما همچنین به بررسی شرایط محیطی لازم برای پرورش آنها و تکنیکهای مختلف مراقبت از آنها پرداختیم.
اهمیت نگهداری از این حشره مفید در کشاورزی پایدار نمیتواند بیش از این تأکید شود. با توجه به چالشهای موجود در استفاده از روشهای کنترل آفات شیمیایی، پرورش این حشره میتواند یک راه حل مؤثر و محیطزیستی باشد.
درنهایت، پیشنهاد میشود که تحقیقات آینده بر روی بهبود روشهای نگهداری این حشره، ارزیابی تأثیر آنها در اکوسیستمهای مختلف و توسعه روشهای جدید برای مقابله با چالشهای موجود تمرکز کند.
با تحقیقات بیشتر و توجه به این امر، میتوانیم به سمت کشاورزی پایدارتر و محیطزیستی سالمتر حرکت کنیم.
لیموترش هم از نظر طعم هم از نظر خواص بیشمارش میوهای فوقالعاده است. درخت لیمو از خانواده مرکبات است؛ که بهصورت مداوم گل آوری دارد. درصورتیکه از این درخت بهطور منظم و اصولی مراقبت شود میتواند به مدت طولانی محصول دهد. موضوعی که بیشتر کشاورزان با آن رو به رو هستند علت رشد نکردن درخت لیمو ترش است. در این مقاله سعی میکنیم این دلایل را به خوبی بررسی کنیم. همچنین کشاورزان به دلیل هزینههای بالای مراقبت از درختان به دنبال کودی هستند که ضمن تأمین عناصر موردنیاز خاک بتواند با سرعت بخشیدن به رشد درخت محصول باکیفیتی تولید کند. در ادامه به معرفی بهترین کود برای رشد درخت لیمو ترش میپردازیم.
علت رشد نکردن درخت لیمو ترش
درختان لیمو ترش، هنگامی که به خوبی رشد میکنند، میتوانند هم زیبایی و هم عطر و طعم را به باغها اضافه کنند؛ اما گاهی اوقات، ممکن است با مشکل رشد نکردن درخت لیمو ترش مواجه شویم.
عواملی مانند کمبود نور خورشید، آبیاری نامناسب و کود دهی ناکافی میتوانند مانع از رشد سالم آنها شوند. علاوه بر این، مشکلات دیگری مانند پوسیدگی ریشه، آفات و انتخاب نادرست ارقام میتوانند نیز در این روند تأثیرگذار باشند.
در این مقاله، به بررسی دقیق این عوامل و راههای مقابله با آنها خواهیم پرداخت تا به شما کمک کنیم تا درختان لیمو ترش خود را به سمت رشد و شکوفایی هدایت کنید. تکتک این عوامل را به خوبی بررسی کنید و سعی کنید مشکل درختان خود را شناسایی کنید.
کمبود آب
درختان لیمو ترش به شدت به آب وابستهاند و هر گونه کمبود در آبیاری میتواند روند رشد آنها را به طور قابل ملاحظهای کاهش دهد.
بنابراین کمبود آب یک علت رشد نکردن درخت لیمو ترش است. در صورت عدم دریافت آب کافی، علائم زیر ممکن است در درخت لیمو شما ظاهر شوند:
برگها دچار پیچ و تاب میشوند.
برگها دچار ریزش میشوند.
برگها خشک و بدون انعطاف به نظر میرسند.
رشد جدید در حال خشک شدن است.
نوک برگها قهوهای میشود.
نیاز آبی درختان لیمو به دلیل ترجیح آنها به شرایط آفتابی افزایش مییابد که این خود منجر به افزایش دما و تبخیر آب از خاک و تعرق میشود.
توصیه میشود که بسته به خشکی خاک، به صورت روزانه یا هر دو روز یکبار آبیاری انجام دهید، به ویژه پس از خشک شدن سطح بالایی خاک.
توجه داشته باشید که میزان نیاز به آب در فصول مختلف سال متفاوت است. برای مثال، درختان لیمو که در گلدانها پرورش داده میشوند، ممکن است در زمستان هر 7 تا 10 روز یکبار نیاز به آبیاری داشته باشند، در حالی که در تابستان ممکن است نیاز به آبیاری روزانه داشته باشند.
آبیاری بیشازحد
از سوی دیگر، آبیاری بیشازحد نیز میتواند علت رشد نکردن درخت لیمو ترش باشد. آبیاری بیشازحد به معنای دادن بیش از اندازه آب به گیاه نیست، بلکه به معنای پرورش گیاه در شرایطی است که خروجی مناسب برای تخلیه آب اضافی وجود ندارد.
اگر درخت لیمو در شرایط مرطوب باقی بماند، به سرعت دچار پوسیدگی ریشه میشود که به ریشهها آسیب میزند یا آنها را میکشد و میتواند به مرگ گیاه منجر شود و به طور قطع رشد آن را متوقف کند.
بنابراین، بسیار مهم است که درخت لیمو خود را در خاکی با زهکشی خوب پرورش دهید و از گلدانهایی با سوراخهای زهکشی فراوان استفاده کنید. همچنین، پس از آبیاری، از خالی کردن سینیها اطمینان حاصل کنید تا از ماندن ریشهها در خاک مرطوب برای مدت طولانی جلوگیری شود.
خاک ضعیف
زهکشی ناکافی خاک نیز به عنوان یک علت رشد نکردن درخت لیمو ترش شناسایی شده است. خاکهایی که دارای بافت سنگین و رسی هستند، تمایل به نگهداری آب و عدم تخلیهی مؤثر رطوبت دارند.
این امر منجر به تجمع رطوبت در اطراف ریشهها و بروز پدیدهی پوسیدگی ریشه میشود که مانع از جذب مواد مغذی و آب توسط درخت میگردد. در نتیجه، درخت لیمو ترش با کاهش رشد و تولید میوه مواجه میشود. همچنین Ph باید اسیدی باشد تا شرایط برای جذب عناصر و رشد درخت لیمو ترش فراهم شود.
نور ناکافی
نور خورشید، یک عامل حیاتی برای رشد درخت لیمو ترش، نقش اساسی در فتوسنتز و فرآیندهای حیاتی گیاه دارد. علت رشد نکردن درخت لیمو ترش میتواند نور ناکافی باشد که میتواند رشد را کند کرده، سبزینگی برگها را تضعیف و میزان و کیفیت میوه دهی را کاهش دهد.
نور خورشید به تقویت ساقهها و مقاومت گیاه در برابر آفات کمک میکند؛ بنابراین، تأمین نور کافی از طریق انتخاب مکان مناسب کاشت یا استفاده از روشهای مصنوعی نورپردازی برای افزایش رشد و باروری درخت لیمو ضروری است.
کمبود کود و مواد مغذی
در طول باروری باغ میزان عناصر مغذی خاک کاهش مییابد؛ بنابراین کشاورزان باید کمبود این عناصر را با اضافه کردن انواع کودها به خاک جبران کنند.
کمبود کود و مواد مغذی یکی از مهمترین دلایلی است که میتواند به عنوان علت رشد نکردن درخت لیمو ترش شناخته شود.
این درختان به مواد مغذی متعددی برای رشد و توسعه بهینه نیاز دارند، از جمله نیتروژن، فسفر، پتاسیم و عناصر کمیابی مانند آهن و منگنز. کمبود هر یک از این مواد میتواند منجر به علائمی مانند زردی برگها، کاهش رشد و کمبود میوه شود. بهترین کود برای رشد سریع درخت لیمو ترش کودی است که تمام این عناصر را به درخت برساند.
برای رفع این مشکل، توصیه میشود از کودهای مخصوص مرکبات استفاده شود که ترکیب متعادلی از مواد مغذی اصلی را فراهم میکنند. این اقدام میتواند به بهبود سلامت کلی درخت کمک کرده و به افزایش پتانسیل رشد و باروری آن منجر شود.
آفت درخت لیمو ترش
بیشک، یکی از مشکلاتی که میتواند بهطور جدی بر سلامت و رشد درختان لیمو ترش تأثیر بگذارد، حضور آفات است. آفاتی مانند شپشکها، شتهها، تارعنکبوتی و آرد آلود، نهتنها از بافتهای حیاتی درخت تغذیه میکنند، بلکه مانع از رسیدن مواد مغذی ضروری به بخشهای مختلف گیاه میشوند.
این مسئله در نهایت منجر به ضعف عمومی درخت، کاهش تولید محصول و حتی مرگ درخت میگردد. در مواجهه با این آفات، اقدامات کنترلی و پیشگیرانه باید بهسرعت و با دقت انجام شوند تا از آسیبهای جدی به درختان لیمو ترش جلوگیری گردد.
سایر عوامل استرس زا
تعدادی از مسائل دیگر وجود دارد که میتواند به درخت لیمو شما استرس وارد کند و علت رشد نکردن درخت لیمو ترش باشند. اگر سایر مشکلات ذکر شده در بالا را بررسی کردهاید و هنوز نمیتوانید مشکل را حل کنید، مسائل زیر را در نظر بگیرید.
تنش دمایی: گرمای شدید در فصل تابستان مانع از رشد و گلدهی درخت میشود. همچنین سرمای شدید و یخزدگی نیز از دلایل دیگر عدم رشد درخت لیمو ترش است.
هرس نکردن درخت: هرس کردن درخت لیموترش میتوان با فراهم کردن مواد مغذی و نور کافی به شاخههای اصلی منجر به رشد رویشی و باردهی بهتر درخت میشود.
رعایت نکردن فاصله مناسب درختان: کاشت نهالهای لیموترش نزدیک هم باعث میشود، زمانی که رشد درخت افزایش یافت شاخهها به هم نزدیک شوند و نور و اکسیژن نتواند به شاخه و برگهای زیرین برسد؛ بنابراین با کاشت درختان لیموترش در فاصلهی مناسب میتوان به رشد و باردهی آنها کمک کرد.
سازگاری: درختان لیمو با شرایط جدید ممکن است کمی طول بکشد. خواه درخت لیمو خود را از داخل خانه به بیرون منتقل کنید یا آن را به خانه بیاورید، ممکن است هفتهها طول بکشد تا گیاه سازگار شود و شروع به تولید رشد جدید کند.
بهترین کود برای رشد سریع درخت لیمو ترش
برای مقابله با علت رشد نکردن درخت لیمو ترش، انتخاب بهترین کود اهمیت حیاتی دارد. تغذیه متعادل و مناسب، نقش کلیدی در تقویت و رشد سریع درختان لیمو ترش ایفا میکند.
کود مرکباتی متعادل که حاوی مقادیر متناسبی از ازت (N)، فسفر (P) و پتاسیم (K) است و همچنین شامل املاح میکرو مانند آهن، منگنز و روی میباشد، ایده آل تلقی میشود. استفاده صحیح و بهموقع از کود مناسب برای درخت لیمو ترش، به تقویت ساختار درخت، افزایش سبزینگی برگها و تولید میوههای باکیفیت کمک شایانی مینماید.
بااینحال، باید مراقب باشیم تا از مقدار توصیه شده بیشتر کود ندهیم، چرا که ممکن است به ریشهها آسیب بزند و از رشد مناسب درخت جلوگیری کند.
چگونه میتوانم رشد درخت لیمو را افزایش دهم؟
حال که علت رشد نکردن درخت لیمو ترش خود را یافتید باید به فکر برطرف کردن مشکل باشید. برای تقویت رشد درخت لیمو ترش خود، اطمینان حاصل کنید که آبیاری آن منظم اما متعادل است تا از آبانباشتگی جلوگیری شود.
استفاده از کودهای مخصوص مرکبات که حاوی ترکیب مناسبی از نیتروژن، فسفر و پتاسیم هستند، در فصل رشد، ماهی یک بار، به رشد سالم کمک میکند. اطمینان حاصل کنید که درخت لیموی شما دست کم 6-8 ساعت نور مستقیم خورشید در روز دریافت میکند و در خاکی غنی و خوب زهکشی شده قرار دارد.
هرس منظم برای از بین بردن شاخههای آسیب دیده و تحریک گردش هوا ضروری است. همچنین، باید درخت را به طور منظم برای شناسایی و مدیریت آفات و بیماریها بررسی کنید. با این اقدامات، میتوانید به حفظ سلامت و تقویت رشد درخت لیمو ترش خود کمک کنید.
میزان باردهی درخت لیمو ترش
اگر از درختان لیمو ترش به دقت مراقبت شود و در محیطی مطلوب قرار گیرند، میتوان انتظار داشت که هر درخت تا 150 تا 300 کیلوگرم میوه تولید کند.
این به این معناست که در یک هکتار باغ لیمو ترش که به طور معمول شامل چندین درخت است، میتوان بین 30 تا 40 تن لیمو برداشت کرد.
البته، این میزان باردهی به عوامل مختلفی مانند نژاد درخت، کیفیت خاک، میزان آبیاری، نور خورشید، مدیریت آفات و بیماریها و نوع کود استفاده شده بستگی دارد.
سخن پایانی
در پایان، میتوان گفت که عوامل مختلفی در علت رشد نکردن درخت لیمو ترش نقش دارند. از کمبود مواد مغذی و آبیاری نامناسب گرفته تا شرایط آب و هوایی و مدیریت باغ، همگی میتوانند بر رشد و تولید محصول تأثیر بگذارند. با این حال، یکی از مهمترین و کلیدیترین جنبهها، کوددهی مناسب و متعادل است. توجه به نیازهای تغذیهای درختان لیمو ترش و اطمینان از استفاده از کود مناسب میتواند تفاوت چشمگیری در سلامت و عملکرد آنها ایجاد کند. با اجرای دقیق روشهای مورد بحث در این مقاله، کشاورزان میتوانند امیدوار باشند که مشکلات رشد درختان لیمو ترش خود را حل کنند و به بهرهوری و کیفیت بهتری در محصولات خود دست یابند.
در دنیای کشاورزی، مواجهه با مشکلات و بیماریهای گیاهی چیزی است که هر کشاورزی را میتواند به چالش بکشد.
یکی از مشکلاتی که در کشت گوجهفرنگی با آن روبرو میشویم، پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی است. این مشکل، نه تنها باعث کاهش کیفیت و میزان محصول میشود، بلکه میتواند منجر به زیانهای اقتصادی جدی برای کشاورزان شود.
علاوه بر این، علت سیاه شدن گوجهفرنگی که یکی از نتایج این پوسیدگی است، میتواند برای مصرفکننده نیز نگرانیهایی ازجمله مسائل بهداشتی ایجاد کند.
در این مقاله، قصد داریم تا به بررسی دقیقتر این مشکل و راههای مقابله با آن بپردازیم.
اهمیت شناسایی و درمان پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی
پوسیدگی گلگاه یکی از مشکلات رایج و مهم در کشت گوجه فرنگی است که میتواند تأثیرات منفی بسیاری بر روی عملکرد و کیفیت محصول داشته باشد.
شناسایی و بررسی علت و درمان این مشکل از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا از بین رفتن محصول به دلیل سیاه شدن آن میتواند ضررهای اقتصادی جدی به کشاورزان وارد کند.
همچنین، این مشکل میتواند باعث کاهش اعتماد مصرفکنندگان به کیفیت محصولات کشاورزی شود.
بنابراین، برای حفظ سلامت محصول و جلوگیری از ضررهای اقتصادی، ضروری است که علت و راههای مقابله با پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی را بهدقت شناسایی و بررسی کنیم.
سر گوجه فرنگی کجاست؟!
سر گوجهفرنگی، در بالای میوه گوجهفرنگی قرار دارد و به طور عمومی در نقطه اتصال گیاه به ساقه است. این قسمت معمولاً محل رشد اصلی میوههای گوجهفرنگی است. بعد از مراحل رشد و توسعه، میوهها از این نقطه شروع، به رشد و تکامل میکنند و درنتیجه میتوان گفت سر گوجهفرنگی در بالای گیاه و در محل اتصال به ساقه قرار دارد.
سر گوجه فرنگی، در بالای گیاه قرار دارد و به طور عمومی در نقطه اتصال گیاه به ساقه است.
در ادامه برخی مشکلاتی که میتواند سبب به وجود آمدن پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی شوند را بررسی میکنیم.
درمان کمبود کلسیم در گوجه فرنگی
کمبود کلسیم در گوجه فرنگی میتواند به علتهای مختلفی اتفاق بیافتد و باعث پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی و سیاه شدن آن شود.
این مشکلات به ویژه در مناطق با خاکهای شور بیشتر مشاهده میشود. برای مقابله با این چالش و جلوگیری از این مشکل و سیاه شدن گوجه فرنگی، راهکارهای مختلفی وجود دارد.
ابتدا، تغذیه مناسب گیاه از اهمیت بالایی برخوردار است. استفاده از ضد شوریهای مناسب در خاکهای شور و استفاده از آب شیرین برای محلول پاشیها و استفاده از کودهای کلسیم میتواند به بهبود وضعیت کمبود کلسیم کمک کند.
همچنین، استفاده از کودهای قلیایی با میزان پتاس بالا و تزریق کودهای حاوی کلسیم، به ویژه نیترات کلسیم، میتواند بسیار مؤثر باشد.
در مناطق با شوری بالا، محلول پاشی کلرور سدیم با غلظت مناسب و در فواصل زمانی معین نیز میتواند به جلوگیری از کمبود کلسیم کمک کند. البته نباید فراموش کرد که آبیاری منظم و به اندازه، به ویژه در ارقام زودرس با سطح برگ کمتر، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
نهایتاً، محلول پاشی مرتب با کودهای حاوی کلسیم و بور، به ویژه در صورتی که تمام برگها و بوته تحت تأثیر قرار گیرند، میتواند به بهبود وضعیت کمبود کلسیم و جلوگیری از مشکلات ناشی از آن کمک کند.
علت سیاه شدن گوجه فرنگی
گوجه فرنگی یکی از گیاهانی است که به رطوبت، بسیار حساس است و در مواجهه با آبیاری بیشازحد و زهکشی نامناسب خاک، ممکن است به مشکلاتی مانند پوسیدگی ساقه و سیاه شدن آن برخورد کند.
یکی از علتهای اصلی پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی، آبیاری زیاد و استفاده از مالچ در کنار ساقه است. چون آبیاری ارتباط نزدیکی با میزان آبیاری دارد باید توجه داشت که رطوبت خاک را همیشه یکنواخت نگه داشت. خاک باید به خوبی تهویه و زهکشی شود و به اندازه کافی هوموس در خاک وجود داشته باشد.
فاکتر اصلی در ایجاد بیماری کمبود کلسیم است. در انتهای میوه جوان میزان کلسیم مورد نیاز برای رشد سلول ها بسیار زیاد می باشد. هنگامی که میوه در حال رشد سریع می باشد دچار کمبود کلسیم می گردد و در نتیجه بافت به رنگ سیاه درآمده، در ناحیه گلگاه خشک و فرو رفته می شود. همچنین خاک های سرد، دمای بالا و آب زیاد در زمین باعث وقوع این بیماری میشود.
پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی به عنوان پوسیدگی سیاه و یا پوسیدگی خشک نیز بیان میشود.
درنهایت، برای جلوگیری از این مشکلات، باید به آبیاری مناسب، زهکشی خوب خاک و استفاده درست از مالچ و تجهیزات کشاورزی پرداخت.
یکی از علتهای اصلی پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی، آبیاری زیاد و استفاده از مالچ در کنار ساقه است.
درمان ساقه سیاه گوجه فرنگی
درمان ساقه سیاه گوجه فرنگی به تشخیص دقیق علت این مشکل وابسته است. گوجه فرنگی، گیاهی است که در مواجهه با شرایط نامناسب مانند رطوبت بیشازحد، ممکن است به مشکلاتی مانند پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی و سیاه شدن ساقه برخورد کند.
راهحل مشکل رطوبت بیش از اندازه: بهبود هوادهی بوتهها و قطع آبیاری موقتاً تا زمانی که خاک خشک شود. استفاده از روش آبیاری قطرهای به جای آبیاری سطحی یا پاششی که موجب کاهش رطوبت بیشازحد میشود.
راهحل مشکل پژمردگی باکتریایی: ضدعفونی کردن وسایل کشاورزی با استفاده از آب و صابون. جلوگیری از ماندگاری زیاد رطوبت روی گیاهان و حفظ سلامت ریشهها.
راهحل مشکل عفونتهای قارچی: تشخیص زودهنگام علائم و جلوگیری از گسترش قارچها با استفاده از کودهای ضد قارچ. پیشگیری از شرایطی که موجب رشد قارچ میشود، مانند رطوبت بیشازحد یا آبیاری نامناسب.
درنهایت، دلیل سیاه شدن گوجه فرنگی ممکن است به یکی از موارد فوق یا ترکیبی از آنها باشد. با توجه به علت مشکل، راهکار مناسب برای درمان و جلوگیری از تکرار آن انتخاب میشود.
علت سیاه شدن برگ گوجه فرنگی
علت سیاه شدن گوجه فرنگی ممکن است به چندین دلیل باشد و باید با دقت به شرایط محیطی، خاک و نحوه آبیاری و کوددهی گوجه فرنگی توجه کرد.
آبیاری نامناسب: آبیاری بیشازحد یا کمتر از نیاز گیاه میتواند باعث قهوهای شدن برگها شود. خاک باید تا عمق حداقل 5 سانتیمتری مرطوب باشد. آبیاری زیاد موجب میشود که اکسیژن به ریشهها نرسد و پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی ایجاد شود. در مقابل، آبیاری کمتر از حد موجب خشک شدن و قهوهای شدن برگها میشود.
آلودگی خاک: اگر خاک آلوده به مواد شیمیایی مانند سوخت یا نمک باشد، میتواند باعث مشکلاتی در جذب مواد غذایی و آب توسط گیاه شود.
آفات و بیماریهای گوجه: حشرات مانند کنههای عنکبوتی و کرمهای ریشهای میتوانند به گیاه حمله کرده و باعث قهوهای شدن برگها شوند. همچنین، قارچهایی مانند ورتیسلیوم و آلترناریا سولانی نیز میتوانند باعث بیماریهایی شوند که منجر به تغییر رنگ برگها میشود.
کمبود منیزیم: منیزیم یکی از عناصر ضروری برای تولید کلروفیل است. کمبود آن موجب میشود که برگها قادر به تولید کلروفیل نباشند و در نتیجه قهوهای شوند.
کوددهی بیش از حد: استفاده زیاد از کودها میتواند باعث افزایش شوری خاک شود و مانع از جذب آب و مواد غذایی توسط گیاه شود.
بهطورکلی، برای جلوگیری از سیاه شدن برگها، باید به تعادل در آبیاری، کود دهی و مراقبت از خاک و گیاهان پرداخت. همچنین، در صورت مشاهده هرگونه نشانهی بیماری یا آفت، باید سریعاً به مشاوره با کارشناسان مراجعه کرد.
درمان سیاه شدن ته گوجه فرنگی
سیاه شدن ته گوجهفرنگی، یکی از مشکلاتی است که ممکن است باعث نگرانی کشاورزان شود. این مشکل به نام پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی نیز شناخته میشود و میتواند به دلیل چندین عامل ایجاد شود.
در اینجا چند روش حل این مشکل را ذکر میکنیم.
نحوه آبیاری: یکی از عوامل اصلی این مشکل، آبیاری نامناسب است. باید خاک به گونهای آبیاری شود که رطوبت آن تا عمق حداقل 5 سانتیمتر حفظ شود. آبیاری زیاد میتواند باعث کمبود اکسیژن در ریشهها میشود.
تعادل کود دهی: استفاده بیشازحد از کودها، بهویژه کودهای نیتروژنی، میتواند باعث افزایش شوری خاک و درنتیجه محدودیت در جذب آب و مواد مغذی توسط گیاه شود.
کمبود منیزیم: منیزیم نقش مهمی در تولید کلروفیل دارد. کمبود این ماده میتواند باعث کاهش تولید کلروفیل و در نتیجه سیاه شدن برگها شود.
آلودگی خاک: در مواقعی که خاک توسط مواد شیمیایی مانند گازها، سوخت یا نمک آلوده شود، سلامت گیاه و به ویژه برگها تحت تأثیر قرار میگیرد.
استفاده از ارقام مقاوم: برخی از ارقام گوجهفرنگی بهطور طبیعی دارای مقاومت بیشتری نسبت به این مشکل هستند. انتخاب این ارقام میتواند به کاهش خطر پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی کمک کند.
محلولپاشی کلسیم: درصورتیکه مشکل به دلیل کمبود کلسیم باشد، میتوان با محلولپاشی کلرید کلسیم به بهبود وضعیت پرداخت.
با توجه به موارد فوق، برای مقابله با سیاه شدن ته گوجهفرنگی، باید به نحوه آبیاری، کود دهی و نگهداری گیاهان توجه ویژهای داشته باشیم. همچنین مراقبت از خاک و انتخاب ارقام مناسب نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
برای درمان سیاه شدن ته گوجه فرنگی میتوتن از آبیاری مناسب، تعادل در کود دهی و انتخاب ارقام مقاوم استفاده کرد.
علت سوختگی برگ گوجه فرنگی
سوختگی برگ گوجهفرنگی یکی از مشکلاتی است که میتواند به دلیل چندین عامل به وقوع پیوندد. ابتدا با ظهور نقاط مدور و آبسوخته بر روی برگها شروع میشود.
با گذشت زمان، این نقاط به لکههای قهوهای یا بنفش تغییر پیدا میکنند و میتواند به سوختگی شاخ و برگها منجر شود. در زیر این لکهها، کرکهای سفیدی مشاهده میشود که نشاندهنده حضور قارچ عامل بیماری است.
روی میوهها نیز، لکههای نامنظم قهوهای ظاهر میشوند که میتواند تا عمق گوشت میوه پیشروی کند.
این علائم میتواند نشاندهنده یک بیماری قارچی باشد که باعث پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی و علت سیاه شدن آن میشود.
برای کنترل این مشکل، توصیه میشود که از ارقام مقاوم استفاده کنید و در خاکهای سبک با زهکشی مناسب کشت کنید.
همچنین، خاکدهی در پای بوتهها و اجتناب از آبیاری در زمان شیوع بیماری میتواند مؤثر باشد. کاشت در زمینهای کم ارتفاع نیز باید اجتناب شود تا از تجمع آب و شرایط مناسب برای رشد قارچها جلوگیری شود.
علت نرسیدن گوجه فرنگی
علت نرسیدن گوجه فرنگی ممکن است به چندین دلیل باشد. این دلایل میتوانند از عوامل محیطی گرفته تا بیماریهای گیاهی باشند. در اینجا به بررسی این عوامل پرداختهایم:
شرایط دمایی: گوجهفرنگی برای رشد مناسب نیاز به دمای معینی دارد. اگر دما از بازه 18 تا 24 درجه سانتیگراد در روز و 16 تا 20 درجه در شب خارج شود همچنین، در دماهای بالای 30 درجه، تولید موادی مانند کاروتن و لیکوپن کاهش مییابد که باعث قرمز نشدن گوجه میشود.
کود دهی بیشازحد: استفاده زیاد از کود میتواند باعث محدودیت در رشد میوههای بالغ شود. برای بهترین نتیجه، تنها در طول فصل 2 تا 3 بار کود دهی انجام دهید.
میزان ماده اتیلن: اتیلن یک گاز هورمونی است که در رسیدگی گوجهفرنگی نقش دارد. اگر میوهها به مقدار زیادی از این گاز مواجه شوند، میتواند باعث مانع از رسیدگی میوه شود.
بیماریهای گوجهفرنگی: قارچها، ویروسها و حشرات مختلف میتوانند عامل انتقال بیماریهایی باشند که روی عملکرد گیاه در مرحله میوه دهی تأثیر منفی میگذارند.
برای داشتن میوههای سالم و رسیده و جلوگیری از پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی، باید به تمامی این عوامل توجه داشته باشید و با مدیریت مناسب، میتوانید از نارس بودن گوجهفرنگی جلوگیری کنید.
گوجه نرسیده
سخن پایان
در پایان این مقاله، امیدواریم که توانسته باشیم نوری بیافکنیم بر مسئله پوسیدگی گلگاه گوجه فرنگی و تأثیرات آن بر کیفیت و میزان محصول.
علت سیاه شدن گوجهفرنگی که نتیجهای از این پوسیدگی است، نه تنها به کشاورزان زیان میزند، بلکه میتواند به سلامت مصرفکنندگان نیز آسیب برساند.
بنابراین، توجه به این موضوع و اتخاذ راهحلهای مناسب برای مقابله با آن، از اهمیت بالایی برخوردار است. امیدواریم که با تلاش و استفاده از دانش و تکنولوژیهای روز، بتوانیم به مرور زمان این چالش را به حداقل برسانیم و به سوی تولیداتی سالمتر و با کیفیتتر حرکت کنیم.
گوجه فرنگی بهعنوان یکی از محصولات مهم و موردعلاقه در کشاورزی جهانی شناخته میشود و بهعنوان یکی از مهمترین مواد اولیه در صنایع غذایی بهرهبرداری میشود.
اما بهطور متناوب، کشاورزان با یک مسئله پریشان کننده مواجه میشوند و آن دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی است این مسئله در جوامع کشاورزی به معنای عدم تشکیل میوههای قابل مصرف و باردهی مناسب در گوجه فرنگی است.
عدم باردهی گوجه فرنگی یکی از مسائلی است که ممکن است تأثیرات زیادی بر روی عملکرد کشاورزی و اقتصاد کشاورزان داشته باشد.
این مسئله میتواند به علت متغیرهای مختلفی ازجمله شرایط آب و هوایی، عناصر غذایی و شرایط رشد گیاهی رخ دهد.
در این مقاله، به بررسی دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی پرداخته و راههایی که میتوان برای پیشگیری از این مشکل و افزایش باردهی گوجه فرنگی اتخاذ کرد، مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
این مقاله به دنبال ارائه اطلاعاتی جامع و علمی در خصوص یکی از مشکلات مهم کشاورزی است که میتواند به کشاورزان در توسعه کشاورزی پایدار و بهبود عملکرد محصولاتشان کمک کند.
اهمیت شناخت دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی
اهمیت شناخت دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی بهعنوان یکی از مسائل کلیدی درزمینهٔ کشاورزی و تولید محصولات غذایی بسیار چشمگیر و حیاتی است.
گوجه فرنگی بهعنوان یکی از محصولات پرمصرف و مهم در تغذیه انسانی شناخته میشود و تأمین نیازهای غذایی جامعه نیازمند به تولید بالا و با کیفیت از این میوه است.
شناخت دقیق و عمیق دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی اهمیت ویژهای دارد چرا که این اطلاعات به کشاورزان این امکان را میدهد که عوامل مختلفی که ممکن است در مسیر باردهی این گیاه مؤثر باشند را شناسایی و مدیریت کنند.
به عبارت دیگر، شناخت دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی به کشاورزان این امکان را میدهد تا بهبود کیفیت و میزان تولید گیاهان خود را تحت کنترل داشته باشند.
علاوه بر این، توجه به دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی از اهمیت بسزایی برخوردار است چرا که میتواند به افزایش بهرهوری کشاورزی و بهبود شرایط اقتصادی کشاورزان کمک کند.
با شناخت دلایل عدم باردهی و اعمال روشهای مناسب برای حل این مسائل، تولید گوجه فرنگی با کیفیت و مقرون به صرفهتری امکانپذیر میشود.
کود برای تبدیل گل به میوه گوجه
گوجه فرنگی از محصولاتی است که نیاز بسیاری به تغذیه مناسب دارد. در فرآیند رشد و تولید میوه، مراحل مختلفی وجود دارد که هر یک نیازمند تأمین مواد غذایی خاص خود هستند.
یکی از مراحل حساس و مهم، تبدیل گل به میوه است. در این مرحله، کودهای مختلفی برای گوجه میتوانند به بهبود فرآیند تبدیل و افزایش کیفیت میوه کمک کنند.
کودهای روی و بور که معمولاً بهعنوان فروت ستها نیز شناخته میشوند میتوانند بهعنوان یکی از عوامل مؤثر در تبدیل گل به میوه در گوجه فرنگی مطرح شوند.
این کودها معمولاً موادی حاوی عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان برای رشد و توسعه میوهها هستند.
ازآنجاکه گوجه فرنگی به مقدار مناسبی از عناصر غذایی نیاز دارد، استفاده از کودهای حاوی روی و بور میتواند به تحقق تبدیل گل به میوه و افزایش محصول کمک کند.
عناصر روی و بور در رشد و توسعه میوهها نقش مهمی ایفا میکنند. استفاده از کودهای حاوی روی و بور میتواند به زمینهسازی برای تبدیل گل به میوه گوجه فرنگی کمک کند.
این عناصر میتوانند فرآیندهای متعددی در گیاه انجام دهند، ازجمله افزایش تشکیل گلها و افزایش ضریب تبدیل گل به میوه.
بااینحال، توصیه میشود که قبل از استفاده از هر نوع کود یا مکملهای مغذی، به آزمایش خاک و نیازهای خاص گیاه خود توجه کنید.
کودهای روی و بور که معمولاً بهعنوان فروت ستها نیز شناخته میشوند میتوانند بهعنوان یکی از عوامل مؤثر در تبدیل گل به میوه در گوجه فرنگی مطرح شوند.
علت خشک شدن گل گوجه فرنگی
گاهی اوقات کشاورزان با مشکل خشک شدن گل گوجه فرنگی مواجه میشوند که میتواند نتیجه یک سری عوامل باشد. دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی میتواند باعث ایجاد این مشکلات شود.
ابتدا، دما موضوع حساسی است. وقتی هوا خیلی گرم یا سرد میشود، گردهافشانی به خوبی انجام نمیشود. گرما یا سرمای غیرمعمول میتواند جلوی تولید گرده را بگیرد یا حتی باعث مرگ گرده شود که این موضوع مانع از لقاح مناسب گل میشود. رطوبت، فاکتور دیگری است که نیاز به توجه دارد. هوای خیلی خشک باعث میشود که گرده به سختی به کلاله گل بچسبد. از طرف دیگر، در هوای بیشازحد مرطوب، گرده میتواند گره خورده و جمع شود که مانع از انجام گردهافشانی میشود.
همچنین، بادهای قوی میتواند گل گوجه فرنگی را خشک کند یا به آن آسیب بزند.
بنابراین، برای جلوگیری از خشک شدن گل گوجه فرنگی و به حداکثر رساندن باردهی، باید به شرایط محیطی مناسب، از جمله دما و رطوبت، توجه ویژهای داشت.
ایجاد شرایط مناسب میتواند به رفع مشکلات مرتبط با لقاح و در نتیجه افزایش بهرهوری گوجه فرنگی کمک کند.
آبیاری گوجه فرنگی در زمان گلدهی
آبیاری در مرحله گلدهی گوجه فرنگی نقش بسیار حیاتی در تعیین عملکرد و سلامت گیاه دارد. در این دوره حساس، مدیریت مناسب آبیاری میتواند تأثیر چشمگیری بر سلامت گلها و درنتیجه باردهی گوجه فرنگی داشته باشد.
یکی از دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی، نادیده گرفتن نیازهای آبی گیاه در این مرحله حساس است. در این مرحله، گیاه نیاز به مقدار متوازنی از آب دارد؛ میزان کم یا زیاد آب میتواند به گلها آسیب برساند و منجر به ریزش گلها شود.
آبیاری بیش از حد در این مرحله میتواند باعث رشد بیشازحد برگ و شاخه شده و انرژی گیاه را از فرآیند گلدهی دور کند.
این امر ممکن است باعث ایجاد سایههای نامطلوب بر روی گلها شود و به عملکرد کلی گیاه آسیب بزند.
همچنین، آبیاری کم در این مرحله حیاتی ممکن است گیاه را در معرض استرس قرار دهد، باعث کاهش تولید گرده و گلهای سالم شود و درنهایت به کاهش باردهی منجر گردد.
برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، کشاورزان باید نیازهای واقعی گیاه را با دقت بررسی کنند و بر اساس شرایط محیطی موجود، برنامه آبیاری مناسبی را اجرا کنند.
استفاده از روشهای مدرن آبیاری مانند آبیاری قطرهای میتواند بهصورت قابل ملاحظهای کاهش هدررفت آب و تضمین رطوبت مناسب خاک در این دوره حیاتی کمک کند.
بهطورکلی، رویکرد علمی و هوشمندانه به آبیاری در مرحله گلدهی میتواند تأثیر بسزایی در بهبود باردهی و کیفیت گوجه فرنگی داشته باشد.
آبیاری در مرحله گلدهی میتواند تأثیر بسزایی در بهبود باردهی و کیفیت گوجه فرنگی داشته باشد.
علت گل ندادن گوجه فرنگی
عدم گلدهی گوجه فرنگی میتواند به دلایل متعددی باشد. در زیر به برخی از عوامل شایع که ممکن است منجر به عدم گلدهی گوجه فرنگی شوند، اشاره میشود:
شرایط آب و هوایی نامناسب: دما و رطوبت هوا میتوانند به طور مستقیم بر گلدهی گوجه فرنگی تأثیر بگذارند. اگر دماها خیلی بالا یا خیلی پایین باشند، ممکن است گیاهان گوجه فرنگی گل ندهند. بهعنوانمثال، دمای شب زیر 12 درجه سانتیگراد میتواند منجر به ریزش گلها شود.
کمبود نور: گوجه فرنگی به نور آفتاب نیاز دارد تا بهدرستی گل بدهد. اگر گیاه در مکانی با نور کافی قرار نگیرد، ممکن است گلدهی آن متأثر شود.
فرسودگی گیاه: گیاهان گوجه فرنگی با گذراندن مراحل رشد خود ممکن است فرسوده شوند. در این صورت، گلدهی کاهش مییابد. باید مراقبت مناسب از گیاهان و تغذیه بهموقع آنها را انجام داد.
بیماریها و آفات گوجه فرنگی: حمله به گوجه فرنگی توسط آفات مختلف یا ابتلا به بیماریهای گیاهی میتواند در گلدهی و میوه دهی اثر منفی بگذارد. باید گیاهان را بهصورت منظم بررسی کرده و از آفتکشها و روشهای مدیریت بیماریها استفاده کرد.
تغذیه نامناسب: کمبود بیش از حد بعضی مواد غذایی، بهویژه فسفر و پتاسیم، میتواند به عدم گلدهی منجر شود. برای حفظ تعادل مواد مغذی، باید از کودهای مناسب و بهموقع استفاده کرد.
تنوع گونهای: انتخاب نوعی گوجه فرنگی که با شرایط محیطی منطقه سازگاری داشته باشد میتواند به عملکرد بهتری در گلدهی منجر شود.
آبیاری نامناسب: آبیاری به میزان کم یا بیشازحد میتواند به گلدهی تأثیر منفی میگذارد. باید به میزان و زمان آبیاری دقت کرد.
استرسهای محیطی: عوامل مانند خشکسالی یا تغییرات دمایی ناگهانی ممکن است به عدم گلدهی گوجه فرنگی منجر شوند.
بهعنوان یک کشاورز یا باغبان، باید توجه دقیق به این عوامل و شرایط گیاهان خود داشته باشید تا عدم گلدهی را به حداقل برسانید و عملکرد بهتری از گیاهان گوجه فرنگی خود داشته باشید.
زمان گل دادن بوته گوجه فرنگی
زمان گل دادن بوته گوجه فرنگی به عوامل متعددی بستگی دارد، ازجمله نوع گوجه فرنگی، شرایط آب و هوایی و شرایط رشد محیطی. در ادامه به برخی از عواملی که تأثیر دارند و همچنین زمان معمول گل دادن گوجه فرنگی اشاره میشود:
نوع گوجه فرنگی: انواع مختلف گوجه فرنگی ممکن است در زمانهای مختلف گل دهند. برخی از انواع گوجه فرنگی به طور معمول زمان بیشتری برای گل دادن نیاز دارند.
شرایط آب و هوایی: دما، رطوبت و تغییرات آب و هوا میتوانند به زمان گل دادن تأثیر بگذارند. گوجه فرنگی در شرایط گرم و خشک ممکن است زمان بیشتری برای گل دادن نیاز داشته باشد.
نور: میزان نور آفتابی که گیاه دریافت میکند نیز میتواند به زمان گل دادن تأثیر بگذارد. نور کافی معمولاً به گیاهان کمک میکند زودتر گل دهند.
تغذیه: تأمین مواد مغذی مناسب به گیاهان نیز میتواند به زمان گل دادن کمک کند. کمبود مواد مغذی میتواند باعث تأخیر در گلدهی شود.
رقم گیاه: هرگونه گوجه فرنگی ممکن است در زمانهای مختلف گل دهد. برخی از رقمها زمان گل دادن متفاوتی دارند.
شرایط رشد محیطی: خاک، زمین و شرایط رشد گیاه نیز میتوانند به زمان گل دادن تأثیر بگذارند.
در کل، زمان دقیق گل دادن گوجه فرنگی ممکن است متفاوت باشد و بستگی به شرایط مختلف داشته باشد. برای دانستن زمان دقیق گل دادن گیاهان خود، به نوع گیاه، شرایط آب و هوایی منطقه و شرایط رشد محیطی دقت کنید. برای حل مشکل و افزایش گلدهی گوجهفرنگی، بهتر است شرایط کشت را با دقت بررسی و نیازهای گیاه را تامین کنید. همچنین، ممکن است مشاوره با کارشناسان کشاورزی مفید باشد.
علت ریزش گل گوجه فرنگی
دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی متنوع است و میتواند به چندین عامل نسبت داده شود:
تغییرات درجه حرارت: درجههای حرارتی بسیار بالا یا پایین میتواند باعث ایجاد تغییرات در فرآیند لقاح گلهای گوجه فرنگی شود. در هنگام شبهای خنک، دماهای زیر 12 درجه سانتی گراد میتواند به ریزش گل منجر شود، در حالی که دماهای بسیار بالا در تابستان نیز گلدهی را مختل میکند.
رطوبت هوا: هوای خشک یا بیشازحد مرطوب در عدم لقاح صحیح گلهای گوجه فرنگی نقش آفرین است. گردهها در شرایط خشک یا بیشازحد مرطوب بهدرستی نمیتوانند لقاح انجام دهند.
استفاده بیشازحد از کود: دادن کود نیتروژنی به مقدار زیاد به گوجه فرنگی باعث میشود که گیاه تمرکز خود را بیشتر بر روی رشد ساقه و برگ قرار دهد تا گل و میوه. بهتر است با استفاده معتدل از کودها، تعادلی در رشد گوجه فرنگی ایجاد شود.
تولید گلهای زیاد در یک دوره: بعضی از گوجه فرنگیها ممکن است در یک دوره زمانی مقدار زیادی گل تولید کنند و منابع گیاهی برای تغذیه تمام این گلها کافی نباشد. درنتیجه، گیاه برای حفظ انرژی، بعضی از گلها را رها میکند.
آبیاری نامناسب: آبیاری کم یا بیش از حد میتواند به ریزش گل منجر شود. گیاه گوجه فرنگی باید تا عمق مناسب خاک آبیاری شود تا ریشهها به رطوبت مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند. این موارد فقط بخشی از عواملی است که میتواند به عدم باردهی گوجه فرنگی منجر شود و برای حصول نتایج بهتر، بهتر است همیشه به نیازها و شرایط محیطی گوجه فرنگی توجه شود.
ریزش گل گوجه فرنگی دلایل مختلفی دارد از جمله: آبیاری نامناسب، کود بیش از حد، رطوبت هوا و… .
سخن پایان
در پایان این مقاله، میتوانیم به اهمیت و ضرورت درک و مدیریت مشکل عدم باردهی در گوجه فرنگی اشاره کنیم.
همانطور که گفته شد، در گوجه فرنگی، گلها پایهی تولید میوهها هستند. بدون گل، گوجهفرنگی تولید نخواهد شد. توجه به گلدهی و ایجاد شرایط مناسب برای آن در گوجهفرنگی از اهمیت بالایی برخوردار است و باید به آن اهمیت داد.
دلایل عدم باردهی گوجه فرنگی نه تنها برای کشاورزان بلکه برای تأمین امنیت غذایی جهانی نیز اهمیت دارد. این مشکلات میتوانند بهعنوان یک چالش جدی در مسیر تولید میوههای باکیفیت و مقرونبهصرفه مطرح شوند.
با توجه به پیچیدگی علل متعددی که میتوانند به عدم باردهی گوجه فرنگی منجر شوند، اهمیت دارد که کشاورزان و متخصصان کشاورزی برای تشخیص و رفع این مشکلات پیش بروند.
بهرهبرداری از شیوههای بهینه آبیاری، مدیریت مناسب تغذیه گیاه و کنترل دقیق شرایط آب و هوایی میتواند بهعنوان راهکارهایی مؤثر برای افزایش باردهی گوجه فرنگی مطرح شوند.
در این راستا، تحقیقات علمی و تبادل دانش بین کشاورزان و محققان از اهمیت بسیاری برخوردارند.
امیدواریم که این مقاله بهعنوان یک منبع اطلاعاتی مفید برای افراد مختلفی که در صنعت کشاورزی و تولید گوجه فرنگی فعالیت دارند، مورد استفاده قرار گیرد و بهبود عملکرد و باردهی این محصول ارزشمند را تسهیل کند.
گوجه فرنگی با طعم خوشمزه و ویژگیهای بینظیر خود بسیار پرطرفدار و محبوب است.
یکی از ویژگیهای اصلی گوجه فرنگی، رنگ قرمز زیبای آن است که نه تنها ظاهر جذابی به آن میبخشد؛ بلکه نشاندهنده وجود مواد مفیدی نظیر لیکوپن است؛ بااینحال در بعضی موارد ممکن است گوجه فرنگی به دلیلهای مختلفی قرمز نشود.
گوجههای کمرنگ علاوه بر کاهش ویژگی بازارپسندی ممکن است خواص کمتری نیز داشته باشند؛ اما چرا بعضی از گوجهفرنگیها قرمز نمیشوند؟
در این مقاله قصد داریم تا به بررسی علت قرمز نشدن گوجه فرنگی بپردازیم و با پردهبرداری از این موضوع نگاهی عمیقتر به دنیای این میوه جذاب داشته باشیم.
علت رنگ قرمز گوجه فرنگی
رنگ قرمز گوجه فرنگی به دلیل وجود مادهای به نام لیکوپن است.
لیکوپن یک کاروتنوئید است که به طور طبیعی در گوجه فرنگی و برخی میوهها و سبزیهای دیگر وجود دارد.
این ماده آنتیاکسیدانی قوی است و به حفاظت از بدن در برابر آسیبهای اکسیداتیو و رادیکالهای آزاد کمک میکند.
لیکوپن علاوه بر ارائه رنگ قرمز به گوجه فرنگی به جلوگیری از برخی از بیماریها نیز کمک میکند.
برخی تحقیقات نشان دادهاند که مصرف روزانه مواد غذایی حاوی لیکوپن میتواند خطر ابتلا به برخی از انواع سرطانها بهویژه سرطان پروستات را کاهش دهد و از قلب و عروق نیز محافظت کند.
گوجه کال و نارس
دلیل قرمز نشدن گوجه فرنگی
گوجه فرنگی هنگامی که به طور کامل برسد، طبیعتاً رنگ قرمز میگیرد؛ اما برخی عوامل میتوانند به قرمز نشدن آن منجر شوند که در ادامه به برخی از دلایل اصلی این عارضه میپردازیم:
نوع گوجه فرنگی
تمامی انواع گوجه فرنگی به رنگ قرمز درنمیآیند و برخی از ارقام گوجه فرنگی درنهایت به رنگهای دیگری نظیر زرد، نارنجی و…تبدیل میشوند؛ ازاینرو اگر به دنبال یک گوجه قرمزرنگ هستید، بهتر است به نوع و رقم گوجهای که میکارید، دقت بیشتری کنید.
دما
گوجه فرنگی برای رسیدن بهتر نیاز به دمای معتدل دارد.
همانطور که در بالا اشاره کردیم کمبود لیکوپن مهمترین علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است.
دمای بسیار بالا یا پایین میتواند فرآیند سنتز لیکوپن را کند یا متوقف کند، بهویژه در دماهای زیر 12 درجه سلسیوس یا بالای 32 درجه سلسیوس.
برای به دست آوردن محصول باکیفیت بالا و بهرهبرداری از میوههای قرمز و خوشمزه گوجه فرنگی توصیه میشود که دما و شرایط محیطی را با دقت نظارت و تنظیم کنید.
نور
گوجهفرنگیها نیاز به نور مناسب برای تولید لیکوپن دارند.
شدت نور زیاد و نوردهی کم نیز میتوانند دلیل قرمز نشدن گوجه فرنگی باشند.
نور باید مستقیم و متعادل باشد تا رنگ قرمز به وجود بیاید؛ اما نور زیاد میتواند به آن آسیب بزند.
به همین دلیل باید توجه کنید که گوجهفرنگیها در معرض نور مناسب قرار گیرند.
آبیاری
آبیاری بهموقع و مناسب برای گوجه فرنگی بسیار حیاتی است.
آب نه تنها به گیاه کمک میکند تا با استرسهای محیطی مانند گرما یا خشکی مقابله کند؛ بلکه در فرآیندهای زیستی گوناگون گیاه ازجمله فتوسنتز نیز نقش آفرین است.
فتوسنتز فرآیندی است که گیاهان با استفاده از نور خورشید، آب و دیاکسید کربن، قند و اکسیژن تولید میکنند.
وقتی گیاه گوجه فرنگی به آب کافی دسترسی نداشته باشد، فرآیندهای متابولیکی آن مانند فتوسنتز ممکن است کند یا مختل شوند.
کمآبی و آبیاری نامناسب میتواند به تأخیر در فرآیند رسیدگی میوهها منجر شود و حتی در برخی موارد باعث شود که گوجه فرنگی به طور کامل نرسد یا رنگ ناپسندی بگیرد؛ بنابراین آبیاری منظم و متناسب با نیاز گیاه از اهمیت بسزایی برخورداراست.
آفات و بیماریها
آفات و بیماریها به شدت میتوانند بر رشد و توسعه گوجه فرنگی تأثیرگذار باشند.
وقتی یک گیاه توسط آفت یا بیماری آلوده میشود، نه تنها فرآیندهای فیزیولوژیکی آن مختل میشود؛ بلکه در بسیاری از موارد باعث کاهش کیفیت و میزان محصول نیز میگردد.
بیماریهای ویروسی میتوانند تاثیرات مختلفی بر گوجهفرنگی داشته باشند، از جمله تغییر در رنگ میوه. ویروسها میتوانند سبب اختلال در فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاه شوند که به نوبه خود تاثیراتی بر رنگ میوه دارد. بیماریهای ویروسی میتوانند باعث کاهش کلروفیل و دیگر پیگمنتهای موجود در گیاه شوند، که این امر به نوبه خود میتواند رنگدهی کلی میوه را کاهش دهد.
بیماریهای ویروسی مانند ویراس نیز میتواند علت قرمز نشدن گوجه فرنگی باشد و برعکس سبب زرد شدن و کاهش رنگ دهی آن شود.
ویراسها ممکن است باعث اختلال در فرآیندهای متابولیکی گیاه شوند که این اختلالات به نوبه خود مانع از تولید و انتقال مواد مورد نیاز برای تولید رنگدانهها در میوهها میشود.
برای مقابله با بیماریهای ویروسی و جلوگیری از اثرات منفی آنها بر رنگ میوه، بهتر است با استفاده از روشهای پیشگیری، از ورود ویروس به باغ جلوگیری کرد و در صورت شناسایی ویروس، اقدامات لازم را انجام داد.
علاوه بر ویراسها آفاتی مانند شپشها، کرمها و بیماریهای قارچی نیز آسیبهای جدی به گوجه فرنگی میزنند.
میتوانید برای حفظ سلامت گوجه فرنگی و جلوگیری از تأثیر منفی آفات و بیماریها، اقدامات پیشگیرانه، درمانی مناسب و بهموقع را انجام دهید.
آفتاب سوختگی
آفتابسوختگی یکی از مشکلات رایج در بسیاری از محصولات کشاورزی است، از جمله گوجهفرنگی. این عارضه زمانی رخ میدهد که بخشهایی از گیاه به مدت طولانی تحت تأثیر نور مستقیم و شدید خورشید قرار میگیرند. در مورد گوجهفرنگی، آفتابسوختگی میتواند تاثیراتی بر رنگ میوه داشته باشد.
میوههایی که مستقیماً تحت تأثیر نور خورشید قرار گرفتهاند، ممکن است سوخته شوند و بخشهای سوخته رنگ سفید یا قهوهای پیدا کنند. این بخشها باعث میشود میوه به طور کامل و مناسب قرمز نشود.
نور مستقیم و شدید خورشید میتواند باعث کاهش پیگمنتهای موجود در میوه شود، که این امر نیز میتواند به قرمز نشدن گوجهفرنگی منجر شود.
برای پیشگیری از آفتابسوختگی در گوجهفرنگی، توصیه میشود که از روشهایی مانند کاشت در مکانهایی با نورگیری مناسب، استفاده از سایهبان یا حتی ایجاد فاصله مناسب بین گیاهان بهره برد. همچنین، آبیاری مناسب و در زمانهای مناسب نیز میتواند به کاهش خطر آفتابسوختگی کمک کند.
کمبود مواد مغذی از دیگر علت قرمز نشدن گوجه فرنگی
گوجه فرنگی برای رسیدن و دستیابی به رنگ قرمز به چندین عنصر مغذی نیاز دارد.
فقدان هر یک از این عناصر میتواند به قرمز نشدن یا تأخیر در قرمز شدن گوجه فرنگی منجر شود
برخی اوقات علت رنگ نگرفتن گوجه فرنگی فقدان برخی از مواد مغذی مانند فسفر و پتاسیم است.
این کمبود باعث کاهش تولید لیکوپن و درنتیجه قرمز نشدن گوجه فرنگی میشود.
اینها فقط برخی از انواع علت قرمز نشدن گوجه فرنگی هستند.
بسته به شرایط محیطی و کشاورزی، عوامل دیگری نیز میتوانند در این مسئله تأثیرگذار باشند.
کود سولوپتاس ازبک یکی از بهترین کودها برای رفع انواع علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است.
کمبود کود و عناصر غذایی مانند پتاسیم از مهمترین علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است.
کود برای زود رسیدن گوجه فرنگی
برای تسریع در فرآیند رسیدن گوجه فرنگی کودهای خاصی وجود دارند که میتوانند به شما کمک کنند؛ اما باید توجه داشته باشید که استفاده از کود به صورت مناسب و متعادل میتواند به بهبود سرعت رسیدگی گوجه فرنگی کمک کند.
در ادامه به برخی از این کودها اشاره میشود:
کودهای پتاسیمی علت قرمز نشدن گوجه فرنگی را از بین میبرند!
همانطورکه در بالا اشاره کردیم، کمبود پتاسیم نیز از مهمترین علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است؛ ازاینرو بهتر است از کودهای حاوی پتاسیم مانند کود سولوپتاس، کلرید پتاسیم و… استفاده کنید.
کودهای فسفاتی
فسفر به رشد ریشه و تولید انرژی در گیاه کمک میکند که هردو عامل مهمی درافزایش سرعت رسیدن میوه گوجه فرنگی هستند.
سوپر فسفات یا دی آمونیوم فسفات میتوانند منابع خوبی از فسفر باشند.
در مراحل اولیه رشد، نیتروژن به تولید برگ و رشد بیشتر گوجه فرنگی کمک میکند و بهتر است در کنار کودهای دیگر از این کود نیز استفاده کنید؛ اما باید دقت داشته باشید که نیتروژن بیشازحد سبب تولید برگهای زیادی شده و به تولید میوه آسیب میزند.
نیترات آمونیوم و اوره دو منبع خوب از نیتروژن هستند.
اسیدهای آمینه نیز نقش مهمی در فرآیند رنگ گیری گوجه دارند؛ این پروتئینها با تولید رنگدانههایی مانند لیکوپن به قرمزتر شدن گوجه کمک زیادی میکنند.
محلولپاشی کود اوره برای گوجه فرنگی
اوره منبع مهمی از نیتروژن است و استفاده از آن به صورت محلولپاشی میتواند تأثیرات متعددی بر روی گیاهان ازجمله گوجه فرنگی داشته باشد.
نیتروژن موجود در کود اوره جهت ساخت پروتئینها و آنزیمها در گیاهان به کار گرفته میشود و همچنین به بهبود کیفیت و رنگ گوجه فرنگی نیز کمک میکند.
محلولپاشی اوره به فرآیند رشد گوجه فرنگی و تولید برگهای سبز و سالم سرعت میبخشد.
قبل از استفاده از هر نوع کود یا محلولپاشی، توصیه میشود که با کارشناسان کشاورزی در این زمینه مشورت کنید.
گوجه فرنگی نارس را چکار کنیم که برسد؟
برای تسریع در فرآیند رسیدگی گوجهفرنگیهای نارس بر روی بوته، چندین راهحل وجود دارد.
ابتدا نور موردنیاز گوجه فرنگی را تأمین کنید؛ زیرا کمبود نور یکی از مهمترین انواع علت قرمز نشدن گوجه فرنگی است و باید فوراً برطرف شود؛ بنابراین موانعی مانند شاخهها یا برگهای بزرگ که اجازه نمیدهند نور به گیاه برسد را کنار بدهید.
آبیاری منظم و کود دهی مناسب با استفاده از کودهای حاوی پتاسیم و فسفر که از قبل اشاره کردیم نیز به بهبود فرآیند رسیدگی میپردازند.
اگر موفق به رسیدن گوجه فرنگی در باغ نشدید، میتوانید آنها را برداشت کرده و در دمای اتاق نگهداری کنید تا قرمز شدن گوجه کال زودتر رخ دهد.
گوجه نرسیده
رسیدن گوجه فرنگی بعد از چیدن چگونه است؟
گوجه فرنگی یکی از میوههایی است که پس از چیدن از بوته، قادر به ادامه فرآیند رسیدن است؛ به معنای دیگر اگر گوجه فرنگی را در حالت نسبتاً نارس چیده باشید با نگهداری در شرایط مناسب میتوانید فرآیند رسیدگی آن را تکمیل کنید.
یکی از راههای رسیدن گوجه پس از چیدن، نگهداری آن در پلاستیک مشکی به همراه میوههایی مانند سیب و موز است که از خود گاز اتیلن تولید میکنند.
نگهداری گوجه فرنگی در دمای 18 تا 22 درجه سانتیگراد بهترین دما برای تسریع در فرآیند رسیدن گوجه است.
روش نگهداری گوجه کال در انبار چگونه است؟
نگهداری گوجه فرنگی در انبار بهدقت و حساسیت بیشتری نیاز دارد تا ماندگاری و کیفیت آن حفظ شود.
استفاده از جعبههای مناسب با فضاهای تهویه مطلوب روش مناسبی است و این روش به حفظ شکل و ساختار میوه کمک میکند.
توجه داشته باشید که محیط نباید بیشازحد خشک باشد و باید کمی مرطوب باشد.
اگر میخواهید مدت زمان بیشتری گوجهها را در انبار نگهدارید؛ نباید میوههایی با گاز اتیلن را در کنار گوجهها قرار دهید.
استفاده ازکودهای کلسیمی در طول فصل نیز سبب افزایش انبارمانی میوهها میشوند.
کلام آخر
گوجه فرنگی محصولی است که در تغذیه انسانها جایگاه به خصوصی دارد و نوع قرمز آن پرطرفدارتر از سایر گوجهها است.
قرمز نشدن گوجه فرنگی عارضهای است که علل زیادی همچون کمبود نور، عناصر غذایی و… دارد.
اگر میخواهید گوجهفرنگیهایی قرمز و خوشرنگ داشته باشید؛ بهتر است توجه زیادی به تغذیه اصولی و آبیاری مناسب داشته باشید.
برای انجام تغذیه اصولی گیاهان گوجه فرنگی خود بهتر است از کودهای پتاس بالا مانند کود سولوپتاس استفاده کنید و از سایر شرایط مناسب نیز غافل نشوید.
امیدوارم این مقاله از مجله پسته رفسنجان توانسته باشد شما را در شناخت انواع دلیل قرمز نشدن گوجه فرنگی یاری رسانده باشد.
گل محمدی از گلهای زیباست؛ که عطری بینظیر دارد؛ که در بسیاری از محصولات به وفور استفاده میشود. از گل محمدی میتوان در تهیهی گلاب، دمنوش و روغن گل محمدی استفاده کرد. علاوه بر مصارف زیاد، خواص قابلتوجه آن برای سلامتی اهمیت استفاده از آن را دوچندان میکند.
پرورش گل محمدی میتواند مفید و پرسود باشد. پرورش گل محمدی بدون دفع آفات و مراقبت از آن امکانپذیر نیست. برای مبارزه با آفات گل محمدی روشهای مختلفی دارد. ما در ادامه سعی کردیم به بررسی مهمترین آفات گل محمدی و راههای مبارزه با آنها بپردازیم.
انواع آفات گل محمدی و روشهای مبارزه
گل محمدی یکی از مهمترین و زیباترین گلهایی است که در سراسر جهان کاشته میشود. مانند بسیاری از گیاهان دیگر، گل محمدی نیز توسط برخی آفات مورد حمله قرار میگیرد. در ادامه به برخی از رایجترین آفات گل محمدی اشاره میشود:
شتههای گل محمدی
شته یکی از مهمترین و رایجترین آفات گل محمدی است. این حشرات کوچک، با پرواز نسبتاً ضعیف، به قسمتهای مختلف گیاه حمله میکنند و از شیره گیاهی آن تغذیه میکنند.
ویژگیها و آسیبهایی که شته به گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
تغذیه از شیرابه گیاه: شتهها با نیشهای خود به بافتهای نرم گل محمدی میچسبند و شیره گیاهی را مکیده و باعث ضعف گیاه میشوند.
ترشح شیره: وقتی شتهها از گیاه تغذیه میکنند، شتهها مادهای به نام “عسلک” ترشح میکنند که بر روی برگها جمع میشود و باعث جلب قارچهای کپکزا میشود. این قارچها باعث تشکیل لکههای سیاه روی برگها میشوند، این قارچها میتوانند رنگ برگها را تیره کنند و فتوسنتز را مختل کنند.
انتقال بیماریها: شتهها میتوانند باعث انتقال بیماریهای ویروسی به گل محمدی شوند.
افزایش تعداد به سرعت: شتهها میتوانند با یک سرعت بسیار زیادی تکثیر شوند، و این باعث میشود شتهها با تغذیه از موارد غذایی گیاه و جذب شیرههای قندی آن، باعث ضعف و کاهش رشد گیاه شده و درنتیجه به سرعت مشکلات زیادی برای گیاه ایجاد کنند.
مبارزه با شتهی گل محمدی
افزایش سریع شتهها گیاه را زود از بین میبرد؛ بنابراین بهمحض دیدن شتهها بر روی گل محمدی فوراً اقدام کنید.
از روشهای مؤثر برای از بین بردن شتههای گل محمدی میتوان به
بریدن ساقه و برگهایی که توسط شتهها آسیبدیدهاند.
برای جذب دشمنان طبیعی شتهها اطراف گیاه گل محمدی دانه پرنده بپاشید.
کاشتن گلهای شهد دار اطراف گل محمدی برای جذب حشرات شکارچی
استفاده از سموم کنفیدور، دیکلروس و پی متروزین اشاره کرد.
از بین بردن شته گل محمدی با سرکه
در سالهای اخیر استفاده از روشهای بیولوژیکی به علت تأثیر عالی و عدم اثرات منفی برای از بین بردن شتهها رواج پیداکرده است. بطوریکه استفاده از سرکه از بهترین روشها برای مبارزه با شتههای گل محمدی است.
این روش علاوه بر اینکه برخلاف روشهای شیمیایی هزینه پایینی دارد، به گیاه آسیب نمیرساند.
شتهها علاقهی زیادی به مزهی ترش دارند، لذا سرکه میتواند شتهها را بهسرعت جذب کند. میتوان سرکه را بهتنهایی یا ترکیب با سایر مواد برای به دام انداختن شتهها استفاده کرد.
اسپری صابون و سرکه به مدت 3 بار یا بیشتر
شته گل محمدی
سفیدبالک گل محمدی
آفت “سفیدبالک” بهصورت نقاط سفیدرنگ در پشت ساقهها و برگها قابلمشاهده است. از شیره گیاه تغذیه میکند؛ و باعث بروز علائمی نظیر لکهای سفید یا قهوهای بر روی برگها میشود. درنهایت برگها زرد شده و میافتند. این آفت همچنین باعث از بین رفتن گل میشود.
ویژگیها و آسیبهایی که سفیدبالک به گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
تغذیه از مایعات گیاه: سفیدبالکها، مانند شتهها، با نیشهای خود به بافتهای گیاه میچسبند و مایعات آن را مکیده و باعث ضعف گیاه میشوند.
ترشح شیره: وقتی سفیدبالکها از شیره گیاهی تغذیه میکنند سفید بالک موادی را ترشح میکند که میتواند باعث جلب بعضی از قارچها شود و موجب بیماریهای قارچی در گیاه شود.
انتقال بیماریها: سفیدبالکها نیز مانند شتهها، میتوانند باعث انتقال بیماریهای ویروسی به گل محمدی شوند.
افزایش تعداد به سرعت: این حشرات توانایی تکثیر سریعی دارند و میتوانند به سرعت به تعداد زیادی رسیده و به گیاه آسیب بزنند.
روشهای از بین بردن سفید بالک گل محمدی
حذف فیزیکی آفت با پارچه مرطوب
استفاده از سموم حشرهکش نظیر دیازینون، مالاتیون، افوریا، دی کلرووس
برای کنترل سفیدبالکها میتوان از روشهای مختلف مبارزه با آفات گل محمدی استفاده کرد، از جمله استفاده از حشرات دشمن طبیعی، استفاده از اسپریها، یا حتی استفاده از سموم شیمیایی خاص که در فوق اشاره شد. با این حال، همیشه پیشنهاد میشود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
زنجرک گل محمدی
در ادامه مقاله مبارزه با آفات گل محمدی به آفت زنجرک گل محمدی میپرداریم.
زنجرک گل محمدی، به نام علمی “Edwardsiana rosae” یا Rose leafhopper، است که پورههای آن (که به آنها “کرم زنجرک” میگویند) میتوانند به گل محمدی و دیگر گیاهان آسیب بزنند. حشرات کامل و پوره ها با فرو بردن خرطوم خود در سطح زیرین برگهای گیاه میزبان و مکیدن شیره گیاهی از یک طرف و نیز ترشح بزاق خود که باعث از بین رفتن کلروفیل سلولهای اطراف محل نفوذ خرطوم میگردد، سبب ضعف گیاه و کاهش فتوسنتز میزبان میشوند. فعالیت حشره به طور معمول در سطح زیر برگ انجام میشود و اثر خسارت آن در سطح رویی برگ به صورت نقاط و یا لکه های رنگ پریده به خوبی قابل تشخیص است.
از نظر زیستشناسی، این آفت به خانواده Sphingidae تعلق دارند و اغلب در غروب و شب فعالیت دارند. وقتی که بزرگ میشوند، به زنجرکهایی با بالهای بزرگ تبدیل میشوند که به سرعت و با دقت پرواز میکنند.
برای مبارزه با آفت زنجرک گل محمدی میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله روشهای بیولوژیکی (مانند استفاده از باکتری (Bacillus thuringiensis)، جمعآوری دستی برگهای آلوده، یا استفاده از سموم شیمیایی. باز هم، همیشه پیشنهاد میشود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
روشهای از بین بردن زنجرک گل محمدی
برای مبارزه با آفت زنجرک از آفات گل محمدی میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله روشهای بیولوژیکی (مانند استفاده از باکتری (Bacillus thuringiensis)، جمعآوری دستی برگهای آلوده، یا استفاده از سموم شیمیایی. باز هم، همیشه پیشنهاد میشود قبل از استفاده از هرگونه سم، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
در ادامه برخی روشهای دیگر جهت جلوگیری از این حشره پیشنهاد شده است:
استفاده از نوار چسب جاذب حشرات
میتوان از سموم تماسی، نفوذی و سیستمیک مثل دیازینون، کنفیدور و متاسیستوکس برای مبارزه با زنجرکهای گل محمدی استفاده کرد.
زنجرک گل محمدی
تریپس توتون (Thrips tabaci Lindeman) گل محمدی
آفت تریپس توتون دارای بدن پهن بهاندازه 0.9 تا 1.5 میلیمتر به رنگ زرد مایل به قهوهای تیره است.
تریپس توتون (Thrips tabaci Lindeman) یکی از آفات گل محمدی است که به دسته تریپسها متعلق است. این حشره کوچک و باریک، به میزبانهای متعددی حمله میکند، از جمله گل محمدی. تریپسها میتوانند باعث تغییرات فیزیولوژیکی در گیاهان شوند و در برخی موارد ویروسها را نیز منتقل کنند.
ویژگیها و آسیبهایی که تریپس توتون به گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
آسیبهای فیزیکی: تریپسها با اندام دهانی مکندهی خود به سلولهای گیاه حمله کرده و محتویات آنها را مکش میکنند. این باعث خشکی، کرمرنگ شدن یا تیرگی روی برگها میشود.
انتقال ویروسها: تریپس توتون یکی از مهمترین واسطههای انتقال ویروسهای گیاهی است، و میتواند ویروسهایی که بیماریهای جدی در گیاهان ایجاد میکنند، از جمله ویروس پژمردگی لکهای بر روی برگها، را منتقل کند.
افزایش تعداد به سرعت: تریپسها توانمندی تولید مثل و تکثیر سریعی دارند، و این میتواند باعث شود آنها به سرعت جمعیتشان افزایش یافته و به گیاه آسیب بزنند.
روشهای کنترل و از بین بردن آفت تریپس توتون در گل محمدی
برای مبارزه با آفات گل محمدی از جمله آفت تریپس توتون میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله استفاده از حشرات دشمن طبیعی مانند کفشدوزکها، استفاده از اسپریهای طبیعی یا شیمیایی، یا اجرای روشهایی به زراعی مانند کاشت در زمانهایی که فعالیت آفت تریپس کمتر است
در ادامه برخی روشهای رایج برای از بین بردن این آفات گل محمدی بیان شده است:
استفاده از سموم متاسیستوکس، دیازینون، اتیون، دی کلرووس، کنفیدور، پرمترین، مونتو
تریپس توتون
کنه دونقطه گل محمدی
این آفات در سطح زیرین برگها زندگی میکنند.
حشرات پس از تغذیه از شیره گیاه باعث ایجاد نقاطی به رنگ سبز کمرنگ، زرد، خاکستری و قهوهای میشوند.
این نوع آفات گل محمدی تارهایی را به وجود میآورند. به گیاه حالت غبارآلود میدهد و درنهایت منجر به خشک شدن گیاه میشود.
روشهای مبارزه با کنه دونقطه گل محمدی
محلول شوینده و صابون محلولپاشی
استفاده از سموم اختصاصی آبامکتین، فن پیروکسی میت، پروپارژیت، فلورامایت، تترادیفون
پروانه جوانه خوار سبز گل محمدی Eucnaemidophorus rhododactylus
جوانهخوار سبز از جوانهها، گلها و برگهای نوی گل محمدی تغذیه میکند. با خوردن جوانهها، این آفت موجب مختل شدن رشد نرمال گیاه میشود و میتواند باعث مرگ جوانهها شود.
آسیب به جوانهها و برگهای تازه میتواند باعث کاهش رشد گل محمدی و در نتیجه کاهش تولید گل و گلاب شود.
این حشره به رنگ قهوهای مایل به خاکی است. با تنیدن تار لانهای تشکیل میدهد.لارو این حشره از جوانهها و غنچهها تغذیه میکند. درنهایت باعث کاهش تعداد گل و عطر و اسانس آن میشود.
برای مقابله با جوانهخوار سبز گل محمدی، میتوان از روشهای بیولوژیکی،و شیمیایی مانند استفاده از سموم فسفره تماسی نفوذی با غلظت مناسب استفاده کرد.
روشهای مبارزه با پروانه جوانه خوار گل محمدی
استفاده از سموم فسفره تماسی نفوذی
استفاده از روغنهای زمستانه در اواخر زمستان
پرورش شکارچیان طبیعی آفات زنبور تریکوگراما
زنبور برگخوار گل محمدی
زنبورهای برگخوار ماده به رنگ سیاه هستند. حشره کامل 7 تا 10 میلیمتر طول دارد. این حشرات به جوانهها و برگهای جوان خسارت میزنند. در اثر گسترش حملهی این حشرات برگهای سرشاخههای انتهایی ریزش میکند؛ و درنهایت به اندامهای گل دهنده آسیب میرسانند.
روشهای مبارزه با زنبور برگخوار گل محمدی
جمعآوری لاروها روی شاخه و برگها
سموم دیپتریکس و کنفیدور
زنبور برگخوار گل محمدی
کرم سفید ریشه گل محمدی
این حشرات بسیار بزرگ تر از سایر حشرات هستند؛ چرا که سایز آنها به اندازه 3 سانتی متر میباشد. لاروهای کرم سفید ریشه از ریشههای گل محمدی تغذیه میکنند، و باعث آسیب به ریشه و کاهش قدرت جذب مواد مغذی و آب گیاه میشود.
آسیب به ریشهها موجب ضعف گیاه و کاهش رشد آن میشود. گیاه ممکن است نسبت به بیماریها و شرایط محیطی نامساعد حساستر شود.
روشهای مبارزه با کرم سفید ریشه گل محمدی
سموم فسفره مثل کلرپیروفوس و دیازینون
کرم غنچه گل محمدی
کرم غنچه گل محمدی به Tuta absoluta یا “کرم گوجهفرنگی” معروف است، اگرچه نام “کرم گوجهفرنگی” به دلیل آسیبهایی که به این گیاه وارد میکند معروفتر است.
این حشره از خانواده Gelechiidae است و یکی از جدیدترین و خطرناکترین آفات گوجهفرنگی محسوب میشود. با این حال، همانطور که از نام اشاره شده، این کرم همچنین میتواند به گل محمدی آسیب وارد کند.
ویژگیها و آسیبهایی که کرم غنچه گل محمدی وارد میکند عبارتند از:
آسیبهای فیزیکی: لاروها (یا کرمها) به برگها، غنچهها، و میوهها حمله میکنند و تونلهایی درون آنها حفر میکنند، که باعث آسیب و تغییر شکل آنها میشود.
کاهش محصول: با توجه به آسیبهای زیادی که این حشره به گیاهان میزند، میتواند منجر به کاهش شدید محصول شود.
افزایش تعداد به سرعت: این کرم توانمندی تکثیر سریعی دارد و میتواند به سرعت به تعداد زیادی رسیده و به گیاه آسیب بزند.
روشهای مبارزه با کرم غنچه گل محمدی
برای کنترل کرم غنچه از آفات گل محمدی میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد، از جمله:
استفاده از حشرات دشمن طبیعی یا انگلهای مفید استفاده از سموم بیولوژیکی مانند باکتری Bacillus thuringiensis استفاده از سموم شیمیایی اجرای روشهای به زراعی مانند پوشش خاک، کاشت در زمانهایی که فعالیت حشره کمتر است، یا از بین بردن محصولات آلوده در کنترل این آفت موثر میباشد. بهتر است قبل از استفاده از هرگونه سم یا روش مبارزه با آفات گل محمدی، به مشاوره با متخصصان در این زمینه مراجعه کرد.
انواع آفات گلخوار گل محمدی
سوسک گلخوار سیاه
این حشره از آفات گل محمدی به طول 10 تا 12 میلیمتر به رنگ سیاه با لکههای سفید روی بال پوشهایی میباشد. حشرات بالغ در بهار روی گل محمدی ظاهر میشوند. از شهد گل تغذیه میکنند. برای مبارزه با این حشرات این آفات را از روی گل محمدی جمعآوری کنید.
سوسک سبز گل محمدی
این حشرات به طول 1 تا 2 سانتیمتر و به رنگ سبز روشن با جلای فلزی هستند. در بهار ظاهر میشوند؛ و از گرده و شهد گل محمدی تغذیه میکند. جمعآوری حشرات بالغ از روی گلها از روشهای مناسب مبارزه با این حشرات است.
سوسک سبز گل محمدی
زنبور گالزای گل محمدی
حشرات بالغ به طول 3 میلیمتر زنبور ماده داخل جوانههای و غنچهها تخمریزی میکند. پس از تحریک سلولها گال های توخالی ایجاد میشود. با رشد و نمو گال ها رشد سرشاخهها و گلدهی متوقف میشود. برای مبارزه با این حشره و جلوگیری از تشکیل گال باید گال ها از روی درختچه گل محمدی جمعآوری شوند.
سوسک گلخوار بور
سوسک گلخوار بور به رنگ سیاه با بالپوشها دارای لکههای سفید ظاهر میشوند. این حشرات در بهار ظاهر میشوند؛ و ازگلها و سایر اندامهای گل تغذیه میکنند. جمعآوری مکانیکی حشرات از رو گیاه از مؤثرترین روشهای مبارزه است.
بیماریهای گل محمدی و روشهای مبارزه با آنها
قارچهای متعددی میتوانند درخت گل محمدی را آلوده کنند؛ و خسارات فراوانی به آنها وارد کنند. بیماریهای درخت گل محمدی متفاوت هستند؛ که در ادامه بیماریهای مهم را بررسی میکنیم.
لکه سیاه مهمترین بیماری گل محمدی
یکی از بیماریهای قارچی است که به گل محمدی خسارت وارد میکند. این قارچ باعث ایجاد لکههای تیره و بزرگی بر روی برگهای گل محمدی میشود که در مراحل ابتدایی به رنگ زرد و در ادامه به رنگ قهوهای مایل میشود و در حالتهای شدید، برگها ممکن است زودتر از موعد افت کنند، که موجب ضعف گیاه و کاهش تولید گل میشود.
راههای مبارزه با بیماری لکه سیاه
برای جلوگیری از گسترش بیماری باید برگهای آسیبدیده را از گیاه جدا کرد. در صورت شیوع وسیع بیماری، ممکن است نیاز به استفاده از سموم قارچکش باشد.
کپک خاکستری مؤثر در پوسیدگی گل محمدی (Botrytis cinerea)
این قارچ باعث پوسیدگی سریع گلها، برگها و شاخهها میشود. در مراحل پیشرفته بیماری، میتوانید پوشش پرزهای خاکستری روی قسمتهای مبتلا مشاهده کنید.
این قارچ باعث بسته ماندن غنچه های گل و ریزش آنها می شود. غنچه های آلوده قهوه ای شده و می پوسند و در موارد شدید، تمام قسمتهای یک گل ممکن است به وسیله کپک خاکستری رنگ قارچ پوشیده شود.
راههای مبارزه با کپک خاکستری
قسمتهای گیاه که نشانههای بیماری را نشان میدهند باید حذف و نابود شوند تا منبع آلودگی کاهش یابد. برای مبارزه با این بیماری از قارچکشهای مسی استفاده میشود.
سفیدک پودری از مخربترین بیماریهای گل محمدی (Podosphaera pannosa)
این بیماری باعث ایجاد پوشش سفید رنگ روی برگ و ساقه میشود. گسترش این بیماری منجر به ریزش برگها و کوتاه شدن طول دوره گلدهی میشود.
راههای مبارزه با سفیدک پودری
در صورت مشاهده علائم سفیدک پودری قسمت آسیبدیده را از گیاه جدا کنید. همچنین از قارچکش شیمیایی اختصاصی مانند آذیلون برای برطرف کردن این بیماری گل محمدی میتوانید استفاده کنید.
بیماری مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه در گل محمدی
عامل بیماری قارچ phytophthora capsici میباشد. این بیماری در خاکهای با زهکشی ضعیف، به خصوص در شرایط آبیاری غرقابی و رطوبت بالای خاک شروع میشود. ریشهها بهطور کلی پوسیده و سیاه میشوند و قابلیت جذب مواد مغذی و آب را از دست میدهند. در حالتهای شدید، گلها ممکن است به سرعت پژمرده شوند و خشک شوند.
راههای مبارزه با بیماری مرگ گیاهچه و پوسیدگی ریشه
در صورت نیاز به قارچکش از قارچکش کاربندازیم،اکسی کلرورمس و بنومیل جهت ضد عفونی خاک استفاده کنید.
سفیدک پودری گل محمدی
شپشک گل محمدی
شپشکها بهصورت تجمعی در پشت برگها قابلمشاهده هستند؛ و رنگی مشابه برگ دارند. از شیره گل محمدی تغذیه میکنند. با تغذیه مستمر از گیاه، شپشکها موجب کاهش رشد و توسعه گل محمدی میشوند. شپشکها میتوانند واسطهای برای انتقال ویروسها و بیماریهای دیگر به گل محمدی باشند.
برخی از شپشکها موادی چسبناک ترشح و تولید میکنند، که گیاه حالت چسبناک میگیرد. این شیرهی چسبناک میتواند موجب رشد قارچهای سیاه بر روی برگها شود که ظاهر ناخوشایندی به گیاه میدهد و میتواند فتوسنتز را مختل کند. یکی از مؤثرترین روشها برای مبارزه با شپشها استفاده از کفشدوزکهاست.
قارچ گل محمدی
در رطوبت بالا شرایط برای رشد انواع قارچهای بیماریزا فراهم میشود. در فصل بهار همزمان با باز شدن جوانهها در شرایط مرطوب اسپور قارچها جوانه میزند و گیاه را آلوده میکند.
با گسترش بیماری منجر به پوسیدگی گلبرگها میشود. بیماری سوختگی غنچه و جوانه گل محمدی از شایعترین بیماریهای قارچی گل محمدی است.
علائم این بیماری بهصورت لکههای قهوهای بر روی اندامهای گل و جوانههای برگ میشود با گسترش بیماری باعث سیاه شدن غنچه، دمگل و جوانههای انتهایی میشود.
غنچههای آلوده باز نمیشوند جوانههای آلوده سیاه و سر عصایی میشوند؛ و پس از خشک شدن از شاخه جدا میشود. با هرس کردن شاخههای آلوده و گلهای آلوده میتوان از پراکندگی اسپور قارچ جلوگیری کرد.
درمان قارچ گل محمدی
در زیر چند راهکار کلی برای درمان قارچهای گل محمدی آورده شدهاند:
روشهای بهزارعی: اطمینان حاصل کنید که گلها در زمینهایی با زهکش خوب کاشته شدهاند. آبیاری را در زمانهای مناسب انجام دهید، و از آبیاری بیش از حد خودداری کنید. برگهای مرده یا آلوده را حذف کنید. از آلودگی مجدد خاک به وسیله ادوات کشاورزی، ابزار و لباس کار آلوده جلوگیری کنید. سمهای قارچکش: میتوانید از سمهای قارچکشی استفاده کنید که برای کنترل قارچهای گل محمدی توصیه میشوند. این سمها باید طبق دستورالعملها و با دقت استفاده شوند.
ترکیبهای بیولوژیک: برخی از باکتریها و قارچهای مفید میتوانند به کنترل قارچهای بیماریزا کمک کنند. به عنوان مثال، Trichoderma یک قارچ است که به عنوان یک عامل کنترل بیولوژیک در برخی از موارد استفاده میشود.
کاهش استرس گیاهی: گیاهان استرسزده به انواع بیماریها، از جمله قارچها، حساستر هستند. تأمین نیازهای غذایی گیاه و مدیریت فاکتورهای استرسزا میتواند به جلوگیری از بیماریهای قارچی کمک کند.
روتاسیون گیاهی: اگر مزرعه یا باغچه شما با قارچهای خاصی مشکل دارد، ممکن است به نفع شما باشد که گل محمدی را با گیاهان دیگر در چرخه کاشت و برداشت قرار دهید و گونههای گیاهی مختلف به طور دورهای و برنامهریزیشده در یک قطعه زمین کشت کنید.
وقتی با بیماریهای قارچی مواجه میشوید، همیشه بهتر است با متخصصان در زمینهی بیماریهای گیاهی مشورت کنید تا راهکار مناسب برای درمان و کنترل را پیدا کنید.
علت عدم گلدهی گل محمدی
گل ندادن گل محمدی دلایل مختلفی دارد که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم.
عدم هرس شاخهای خیلی بلند، خشک و یا گلهای خشکشده
آفات مختلف مثل قارچها، سفیدکها، شتهها، شپشک ها
عدم تأمین نور کافی
تغذیه نامناسب گل محمدی
کاهش دمای شدید در شب
زمان سمپاشی گل محمدی
مبارزه با آفات گل محمدی باید بر اساس نوع آفتی که به گل محمدی حمله کرده، وضعیت محیطی و دوره رشد گل انجام شود. در زیر چند نکته کلی در مورد زمانهای مناسب سمپاشی گل محمدی آورده شده است:
رویه کلی: همیشه بهتر است از روشهای بیولوژیک برای کنترل آفات گل محمدی استفاده کنید و تا جای ممکن از سمپاشی خودداری کنید. وقتی که سمپاشی لازم است، زمان مناسب را انتخاب کنید تا تاثیر مطلوب را داشته باشد.
زمان روز: بهتر است سمپاشی در زمانهایی که دمای هوا خنک و هوا آرام است، انجام شود، معمولاً صبح زود یا عصر.
دوره رشد: برخی سموم باید در دورههای خاصی از رشد گل محمدی اسپری شوند. به عنوان مثال، برخی سموم مخصوص مراحل جوانی گیاهان هستند و باید قبل از بلوغ کامل گیاهان استفاده شوند.
نوع آفت: هر آفت خاصی دورههای فعالیت مختلفی دارد. به عنوان مثال، برخی آفات در دورههای خاصی از سال فعال هستند و باید در همان زمانها سمپاشی شوند.
بازدید مداوم: بهتر است به صورت مداوم از گلهای محمدی بازدید کنید تا در صورت مشاهده آفات، به موقع واکنش نشان دهید.
روشهای غیرشیمیایی: همیشه ابتدا به دنبال روشهای غیرشیمیایی بگردید. استفاده از حشرات دشمن طبیعی، مانند کفشدوزکها یا زنبورهای شکارگر، میتواند به کنترل آفات کمک کند.
درستی محلول: وقتی سمپاشی میکنید، مطمئن شوید که محلول سم به درستی آماده شده و با توجه به دستورالعملها استفاده شده است.
هنگام استفاده از سمهای شیمیایی برای مبارزه با آفات گل محمدی، همیشه دستورالعملهای برچسب را با دقت مطالعه کرده و از وسایل حفاظتی مناسب استفاده کنید. همچنین، از سمپاشی در نزدیکی آبهای سطحی یا مناطق حساس اجتناب کنید تا تأثیرات زیستمحیطی را کاهش دهید.
سم پاشی گل محمدی
سخن پایانی
به پایان مقاله مبارزه با آفات گل محمدی رسیدیم؛ آفات و بیماریها میتوانند خسارات جدی به محصولات کشاورزی وارد کنند. با شناخت و مدیریت به موقع، میتوان خسارتهای اقتصادی را به حداقل رساند؛ بنابراین با شناخت آفات گل محمدی و مبارزه با آنها میتوان به کنترل و درمان بیماریها کمک کرد.
استفاده بیرویه از سموم آفتکش میتواند به آلودگی محیط زیست و تأثیرات منفی بر سلامت انسانها و حیوانات منجر شود. با شناخت دقیق آفات، میتوان به بهینهسازی استفاده از روشهای مبارزه بیولوژیک و … پرداخت. با استفاده از روشهای مکانیکی و همچنین استفاده از سموم و مواد شیمیایی میتوان به مبارزه با آفات گل محمدی پرداخت.
کشاورز با داشتن اطلاعات کافی در مورد آفات و بیماریها میتواند تصمیمهای بهتر و براساس اطلاعات دقیقتری در مورد استفاده از سموم و روشهای کشاورزی اتخاذ کند.
حشرات مهاجم مقاومت بیشتری نسبت به حشرات مفید در برابر سموم دارند. علاوه بر این به دلیل اثرات منفی سموم بر محیطزیست و موجودات زنده استفاده حداقلی از سموم و بهکارگیری مبارزه بیولوژیک در حال گسترش است.
برای خرید کود و سموم کشاورزی میتوانید به صفحه فروشگاه پسته رفسنجان مراجعه نمایید.
آفت و بیماری به کلیه جانورانی گفته میشود که به گیاهان و اندامهای گیاهی و محصولات کشاورزی آسیب میرسانند؛ مانند حشرات، کنهها، نماتدها، جوندگان، پرندگان، حلزونها و … . در بین آفات و بیماری درخت بادام، بالاترین درصد خسارت مربوط به حشرات میباشد؛ بنابراین حشرات از مهمترین عوامل زیانآور محصولات کشاورزی محسوب میگردند که از زمان کاشت تا برداشت و به دنبال آن در انبار خسارت این گروه از جانوران قابل ملاحظه است.
در ردهبندی جانوری، حشرات در گروه جانوران چند سلولی و شاخه بندپایان قرار دارند که تا کنون حدود یک میلیون گونه آنها شناسایی شدهاند و در همین حدود نیز ناشناخته باقیمانده است. چنانچه عوامل گوناگون طبیعی مانعی برای رشد و نمو و تکثیر حشرات نبود، کوشش انسان برای جلوگیری از خسارات آنها به جایی نمیرسید. همچنین عوامل زنده مانند دشمنان طبیعی، انگلها و حشرات شکارگر مفید به انسان کمک میکنند تا از تکثیر و ازدیاد جمعیت حشرات جلوگیری شود.
در این مقاله شایعترین آفات و بیماری درخت بادام را که بیشترین خسارات را به اندامهای ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد میسازند به اختصار توضیح دادهایم. سعی بر آن شده است که در روش مبارزه شیمیایی به زمان مناسب سمپاشی با توجه به مرحله حساس آفت، نوع سم و غلظت سم مصرفی تأکید شود. علاوه بر آن روشهای دیگر مبارزه نیز پیشنهاد میگردد تا حشرات مفید در چرخه اکولوژیکی حفظ گردند.
آشنایی با زنبور مغز خوار بادام
زنبور مغز خوار بادام یکی از آفات درخت بادام است که در تمام مناطق کشور انتشار دارد ولی در استانهای آذربایجان شرقی، چهارمحال بختیاری و اصفهان انتشار آن بیشتر از سایر نقاط میباشد. این زنبور علاوه بر بادام، زردآلو و آلو را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی زنبور مغز خوار بادام
طول حشره کامل ماده آن به 8-6 میلیمتر میرسد درحالیکه حشره نر کوچکتر و اندازه آن بین 6-4 میلیمتر میباشد. سر و سینه و شکم حشره کامل سیاه براق ولی بند آخر شکم قهوهای روشن و شکم حشره دوکی شکل و اندازه آن در نرها کوچکتر و در مادهها بزرگتر و متورمتر است.
شاخکها دارای 9 بند و از نوع زانویی میباشد لاروها بدون پا، کوتاه و قوسی شکل و در وسط برآمده میباشد و طول آن به 9 میلیمتر میرسد. بعضی از قسمتهای بدن لارو پوشیده از پرزهای ریز و کمرنگ است. طول شفیره آن بین 9-6 میلیمتر است که در ابتدا به رنگ سفید براق و بهتدریج به رنگ تیره و سپس در آخر مراحل شفیرگی به رنگ سیاه درمیآید.
علائم و نحوه خسارت زنبور مغز خوار بادام
طرز خسارت این حشره بدین ترتیب است که لارو آن طی مدت 11 ماه زندگی داخل میوه از مغز بادام تغذیه میکند. در اثر تغذیهاین آفت مقداری از میوهها میریزد که گاهی درصد ریزش میوه به ۵۰ درصد هم میرسد. مقداری از میوهها نیز که در مراحل بعدی آلوده میشوند روی درخت خشک شده و حتی پس از برداشت محصول همچنان روی درخت باقی میماند.
بیولوژی زنبور مغز خوار بادام
زنبور مغز خوار بادام زمستان را به صورت لارو کامل در داخل میوههای خشک شده روی درختان بادام و یا روی سطح زمین میگذرانند. قبل از این که شکوفههای بادام باز شوند تبدیل به شفیره میشود و همزمان با ریختن گلبرگها حشرات کامل ظاهر میشوند.
در این موقع میوه بادام به صورت چغاله بوده و دارای پوست سبز و نرم میباشد. زنبورهای نر و ماده پس از مختصر تغذیه از شبنم و مایعات دیگر، جفتگیری مینماید. سپس حشره ماده تخمهای خود را که تعداد آن 150 عدد است در داخل میوه بادام قرار میدهد. لاروهای جوان پس از خروج از تخم با حفر تونلی خود را به مغز میرساند و از مغزهای در حال رشد شروع به تغذیه میکنند.
این حشره در سال یک نسل دارد ولی گاهی لاروهای کامل میتوانند تا دو سال در داخل میوههای آلوده به حالت انتظار باقی بمانند. طبق مشاهدات در داخل هر مغز بادام فقط یک عدد لارو زندگی میکند ولی بادامهایی که دارای دو مغز هستند در داخل هر مغز یک لارو بهطور مستقل زندگی میکنند.
کنترل زنبور مغز خوار بادام
مبارزه مکانیکی، جمعآوری و مدفون کردن بادامهای آلوده از روی درخت و سطح زمین در پاییز و زمستان به صورت گروهی (در بادامستانهای مجزا که با فاصله بیشتری از سایر باغها واقع شدهاند مناسبترین روش مبارزه میباشد).
۲- کشت ارقام مقاوم و حذف ارقام حساس در مناطق با آلودگی وسیع (در خصوص ارقام مقاوم بایستی مطالعات بیشتری صورت گیرد).
شته سبز بادام چیست؟
یکی دیگر از آفات درخت بادام شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر بادام، زردآلو، هلو، گلابی و گوجه وحشی را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی شته سبز بادام
حشره ماده زنده زا، بی بال، رنگ بدن آن سبز تیره و در قسمت عقبی نیز سبز روشن است. طول آن به 2.2 میلیمتر میرسد و دم آن به صورت نامشخص و بسیار کوتاه است و کورتیکول به رنگ سبز روشن و کوتاه و شاخکها 6 مفصلی است.
حشرات ماده زنده زا بالدار که رنگ شکم آن سبز و سر و سینه سیاه است طول آن به 1.8 میلیمتر میرسد. دم با انتهای مدور آن کوتاه و کورتیکول به رنگ قهوهای تیره است. چشمهای شته قرمزرنگ و تخمها سیاه است.
علائم و نحوه خسارت شته سبز بادام
این شته با تغذیه از پشت برگ و شاخههای جوان باعث پیچیدگی برگ بادام میگردد.
بیولوژی شته سبز بادام
این شته زمستان را به صورت تخم روی درختان میوه میزبان سپری میسازد.
اوج فعالیت و خسارت شدید آن در بهار است و از اوایل تابستان جمعیت آن در بعضی شرایط ناپدید میشود و یا در شرایطی دیگر بسیار تقلیل مییابد.
بر اساس منابع خارجی تابستان گذرانی این شته روی گونههای جنس polygonum یا بارهنگ میباشد.
بهعبارتدیگر این شته پس از فعالیت بهاره و ظاهر شدن حشره بالدار به طرف این نباتات مهاجرت مینماید.
درحالیکه در ایران علیرغم جستجوی فراوان پدیده مهاجرت مشاهده نشده است و در مقابل در بعضی مناطق مانند نقاط مرتفع استان مرکزی در طول تیر و حتی مردادماه مادههای بکرزای این شته روی پاجوشهای بادام در حال زندهزایی ملاحظه گردیده است (رجبی 1368).
کنترل شته سبز بادام
بلافاصله بعد از ریختن گلبرگها که در این موقع هنوز اغلب برگها پیچیده نشدهاند با استفاده از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان باید سمپاشی شوند.
چنانچه سمپاشی درختان با تأخیر انجام شود و پیچیدگی در برگها ایجاد شده باشد باید از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار و یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده شود.
برسی شته آردی بادام
این آفت درخت بادام احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد و از روی بادام و نی گزارش شده است. گونه دیگری از این شته به نام شته آرد آلود آلو که شباهت زیادی به هم دارند دارای میزبانهای بادام، آلو، زردآلو و هلو میباشد.
مورفولوژی شته آردی بادام
مادههای بدون بال به رنگ سبز متمایل به آبی بیرنگ و تخممرغی شکل و کشیده و پوشیده از دانههای خاکستری که منظره آرد آلود به سطح بدن میدهد. طول شاخک بیش از نصف طول بدن است و کورنیکول کوتاه و ضخیم است و بین مفاصل شکمی خطهای افقی به رنگ سبز مشاهده میشود.
علائم و نحوه خسارت شته آردی بادام
در ماههای تابستان میتوان این شتهها را روی برگهای انواع نی که میزبان ثانوی هستند مشاهده کرد. این برگها در سطح بالایی دارای لکههای خشکیده (نکروزه سیاهرنگ) با هاله زردرنگ میباشند.
معمولاً برگ گیاهان میزبان خود را نمی پیچیاند ولی در سرشاخههای جوان پیچیدگی ایجاد میکنند. این شتهها اغلب عسلک ترشح نمیکنند و تودههای وسیع و مجتمع آنها را در زیر برگها میتوان مشاهده کرد.
بیولوژی شته آردی بادام
این شته دو میزبانه بوده و حشره بالدار به وجود آمده در اواخر بهار به طرف میزبانهای ثانوی که همان گونه جنس phragmites میباشند پرواز مینمایند و سپس در اوایل پاییز بهسوی درختان میوه یعنی میزبانهای اصلی خود مراجع مینمایند (رجبی 1368).
کنترل شته آردی بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
تحلیل شته سبز هلو بادام
شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر هلو، بادام، گوجه و زردآلو نباتات زراعی را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی شته سبز هلو بادام
شته ماده بدون بال، رنگ بدن آن زرد متمایل به سبز روشن که در شکم آن نوارهای رنگینی مشاهده و طول آن 2.4-2.3 میلیمتر است.
کورتیکول ها نسبتاً طويل و سبزرنگ و در قسمت انتهایی به طرف یکدیگر تمایل مییابند. شته ماده بالدار به رنگ سبز زیتونی که لکههای تیرهرنگ بر روی مفصلهای سوم تا ششم دیده میشود و طول آن نیز 2.3 میلیمتر است. کورنیکول های ماده بدون بال بلندتر از ماده بالدار است.
علائم و نحوه خسارت شته سبز هلو بادام
بر اثر تغذیه شتهها برگهای جوان شیره گیاهی خود را از دست داده و باعث پیچش برگها میشوند. نهایتاً درختان بادام از رشد باز مانده و ضعف درخت را به همراه دارد.
با توجه به این که طول دوره زندگی این شته کوتاه و تولیدمثل آن زیاد است خسارت قابلتوجهی به درختان وارد میشود. این شته باعث انتشار بیماری درخت بادام نیز میگردد.
بیولوژی شته سبز هلو بادام
همزمان با باز شدن برگها در بهار، تخمها نیز تفریخ و شتههای موسس شروع به تغذیه از برگهای جوان مینمایند و روی این میزبان چند نسل ماده زنده زا و بکرزا تولید میکنند. افراد بالدار مهاجر در اوایل بهار به میزبانهای ثانویه از خانوادههای Solanaceae، Malvaceae و علفهای هرز مهاجرت کرده و به روش بکرزایی چندین نسل تولید مینمایند.
با نزدیک شدن پاییز نرها و مادههای بکر زای بالدار تولید میشود و به طرف گیاهان مختلف از ژانر prunus پرواز میکنند. مادههای بکرزا و زنده زا انواع مادههای جنسی را تولید کرده که پس از جفتگیری تخمهای لقاح شده خود را روی میزبانهای زمستانی قرار میدهند.
کنترل شته سبز هلو بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
آفت شته خالدار هلو درخت بادام چگونه است؟
شته خالدار هلو در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته از آفات درخت بادام، هلو، زردآلو و گوجه میباشد.
مورفولوژی شته خالدار هلو درخت بادام
به دلیل وجود خالهای سیاهی که روی بدن گلابی شکل این شته وجود دارد به آن شته خالدار هلو گفته میشود و در بین شتههای درختان میوه بزرگترین شتهای است که دیده شده است.
شته کامل بدون بال، گلابی شکل و رنگ آن خاکستری متمایل به قهوهای است و طول آن 5-3.5 میلیمتر میباشد، ولی شته تخمگذار بی بال گلابی شکل و طول آن به ۵ میلیمتر میرسد. تخم این شته بیضیشکل، به رنگ قهوهای روشن تا سیاه براق که روی آن برجستگیهای ریزی دیده میشود.
علائم و نحوه خسارت شته خالدار هلو درخت بادام
این شته به صورت گروهی روی قسمتهایی از تنه و سرشاخه دیده میشود و با تغذیه از شیره گیاهی و به همراه آن ضعف درختان باعث جلب آفات ثانویه ازجمله حشرات پوست خوار و چوبخوار به سمت درختان ضعیف میگردد.
بیولوژی شته خالدار هلو درخت بادام
این شتهها زمستان را به صورت تخم روی تنه درختان بادام میگذرانند.
بسته به شرایط آبوهوایی در اواخر اسفندماه تخمها تفریخ و شتههای خارج شده که به آنان شته موسس گفته میشود در همان محل به صورت گروهی فعالیت نموده و به طریق پارتنوژنز ( توانایی تولید مثل غیر جنسی) تا پاییز به تولیدمثل ادامه داده و تا 11 نسل در سال تولید مینمایند.
کنترل شته خالدار هلو درخت بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
ویژگی سپردار سفید آسیایی
این آفت در اغلب مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. در اصفهان و چهارمحال و بختیاری خسارت آن روی بادام زياد است همچنین از کشورهای ارمنستان، ازبکستان، آذربایجان، تاجیکستان و قفقاز نیز گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت عبارتاند از بادام، زردآلو، گوجه و آلو.
مورفولوژی سپردار سفید آسیایی
سپردار ماده به طول یک میلیمتر و عرض نیم میلیمتر و به رنگ نارنجی در زیر سپر قرار دارد.
سپر ماده به رنگ سفید مایل به قهوهای، کشیده و گلابی شکل دیده میشود.
پوسته پورگی در انتهای سپر به رنگ زرد متمایل به نارنجی مشاهده میشود.
تخمها به رنگ زرد و در محل سر دارای دو نقطه قهوهای تیره میباشد.
پورههای جوان کاملاً مشخص و متحرک و پورههای نر دراز و اغلب از ترشحات سفید و کرکی شکل پوشیده شده است.
علائم و نحوه خسارت سپردار سفید آسیایی
سپردار سفید ابتدا روی سرشاخههای فرعی و نهایتاً زیر برگها و میوه در اطراف جوانهها به صورت متراکم خسارت میزنند، تراکم شدید این آفت درخت بادام ریزش کل برگ و میوه و خشکیدن سرشاخه را به همراه دارد و میوههای آلوده شکل غیرطبیعی پیدا میکند.
بیولوژی سپردار سفید آسیایی
این آفت درخت بادام دو نسل در سال دارد. زمستان را به صورت پوره سن دو و گاهی هم حشره کامل در زیر سپر به سر میبرد. بسته به شرایط آبوهوایی منطقه معمولاً در اواخر فروردین تخمریزی صورت میگیرد.
از اوایل اردیبهشت پورههای متحرک ظاهر و بهتدریج بر تعداد آنها افزوده میگردد. پورهها تدریجاً ثابتشده و روی شاخه و ساقههای جوان نسل اول را سپری مینماید و نسل دوم را در کنار رگبرگهای اصلی میگذارند.
کنترل سپردار سفید آسیایی
سمپاشی زمستانه: با توجه به این که استفاده از سموم موجب از بین رفتن دستهجمعی شکارگرها و پراداتورها شده، لذا بهمنظور کاهش مصرف سموم و حفظ حشرات مفید در زمان متورم شدن جوانهها و قبل از شکوفایی گل استفاده از روغن ولک به نسبت 3 درصد تا حدود 90% آفت را کنترل مینماید.
سمپاشی بهاره: مبارزه شیمیایی هم زمان با خروج 50 تا 70% پورههای نسل اول در بهار (این زمان تقریباً برای نسل اول اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد و برای نسل دوم اواخر مردادماه میباشد و بایستی توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی تعیین و اعلام گردد) و با استفاده از سموم فسفره نظیر دیازینون 60% به نسبت یک در هزار و دورسبان به نسبت 1.5- 1 در هزار توصیه میگردد و همچنین اضافه نمودن روغن ولک به نسبت 2 – 3 لیتر در هزار به هر یک از سموم توصیه شده اثرات این آفت کش ها را افزایش میدهد.
آشنایی با شپشک نخودی درخت بادام
احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. تاکنون از استانهای اصفهان، تهران، کرمان، خراسان، آذربایجان، کرمانشاه، فارس و لرستان گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت علاوه بر بادام عبارتاند از سیب، به گلابی، زردآلو.
مورفولوژی شپشک نخودی درخت بادام
حشره کامل گرد و کروی و تقریباً به اندازه یک نخودفرنگی میباشد. قطر بدن ماده بالغ 5.5- 4 میلیمتر و به رنگ زرد تا قهوهای تیره با لکههای زیتونی رنگ است در حشره نر استطاله انتهایی بدن باریک و طویل و به سمت پایین و دارای یک جفت بال شفاف و بزرگ میباشد. تخمها به اندازه حدود 0.5 میلیمتر و دارای سطحی شفاف و به رنگ کرم تا نارنجی رنگ میباشد. پورههای سن اول کشیده و نارنجی رنگ و پورههای سن دوم کشیده و نسبتاً مسطح و بزرگتر و کمرنگ تر است.
علائم و نحوه خسارت شپشک نخودی درخت بادام
این آفت درخت بادام با مکیدن شیره نباتی باعث ضعف درختان میزبان شده و برخلاف سایر شپشک ها به میوه خسارت نمیزند بلکه خسارت آن به برگها و شاخهها میباشد.
با ترشح عسلک باعث تجمع گردوخاک در سطح تنه، سرشاخه، برگها و احیاناً تولید دوده (فوماژین) میگردد و درنتیجه باعث رکود فعالیتهای فیزیولوژیک درخت بهخصوص کربن گیری و تنفس میگردد.
بیولوژی شپشک نخودی درخت بادام
این آفت یک نسل در سال دارد و هم زمان با گل کردن درختان میوه شروع به تخمریزی نموده و بعد از 25-20 روز تخمها تفریخ و پورههای جوان پس از ظهور فعال بوده و برای تغذیه روی برگها و شاخه ثابت میشوند.
از اوایل آبان ماه، با کاهش درجه حرارت از برگها به روی شاخههای جوان مهاجرت و در کنار هم قرار میگیرند که این زمان مصادف با خزان برگهاست. در اوایل اسفندماه با افزایش دمای محیط، تورم اصلی پورهها و رشد سریع آنها به شکل اصلی شپشک نخودی شروع میگردد.
کنترل شپشک نخودی درخت بادام
با توجه به اهمیت کنترل طبیعی این آفت توسط چند نوع زنبور پارازیت، مبارزه شیمیایی در مناطقی که درصد پارازیتیسم بالاست توصیه نمیشود (سوراخ خروجی زنبور پارازیت روی سپر شپشک به سهولت قابلرؤیت است). از طرف دیگر چون خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از سپرها اغلب با ظهور پورهها همراه است سمپاشی توصیه نمیشود.
در صورت لزوم مبارزه شیمیایی میتوان از سمومی مثل دورسبان به نسبت 1.5-1 در هزار و یا دیازینون 60٪ به نسبت یک در هزار برعلیه پورههای جوان در نیمه اول خردادماه استفاده نمود. تعیین زمان دقیق و مناسب مبارزه توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی صورت میگیرد.
پوست خوار مدیترانهای و خسارت به درختان بادام
این بیماری درخت بادام در اغلب مناطق ميوه خیز کشور انتشار دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هستهدار ازجمله زردآلو، هلو، گوجه، آلو، گیلاس و آلبالو و درختان میوه دانهدار خسارت میزند.
مورفولوژی پوست خوار مدیترانهای
حشره کامل سوسک کوچکی است به طول 2 میلیمتر به رنگ سیاه براق، بالپوش ها قرمز آجری و روی آن نقاط فرورفته و بیضیشکل زیادی وجود دارد. لاروها بدون پا و شکل عمومی آن خمیده و رنگ آن سفید و به طول 2.5 میلیمتر میباشد. دارای 5 سن پورگی و بعدازآن به شفیره سفیدرنگ تبدیل میشود.
علائم و نحوه خسارت پوست خوار مدیترانهای
ضعف عمومی درختان، خشک شدن سریع شاخهها و نهایتاً مرگ درختان
عدم جریان شیره گیاهی در قسمتهای هوایی و کوچک ماندن میوهها
ایجاد سوراخهای ریز و دایرهای شکل در سطح شاخهها و تنه و ایجاد شبکه کانالهای طولی و عرضی متقاطع در زیر پوست و سطح چوب.
بیولوژی پوست خوار مدیترانهای
حشرات کامل پس از ظاهر شدن و جفتگیری، تخمهای خود را به فواصل معین در زیر پوست تنه درختان و در جهت طولی تنه و شاخه با ایجاد دالانهایی قرار میدهد. پس از تفریخ تخمها، لاروها ظاهر و اقدام به حفر دالانهای عمود به دنبال دالانهای قبلی مینمایند و در داخل آن تبدیل به شفیره میشوند.
شفیرهها سپس تبدیل به حشرات کامل شده و با ایجاد سوراخ در بالای دالان شفیرگی از آن خارج و نسلهای بعدی را به وجود میآورند. این آفت درخت بادام در مناطق نیمه سرد و مرتفع سه نسل در سال دارد که نسل سوم ممکن است کامل نباشد.
کنترل پوست خوار مدیترانهای
تقویت درختان از طریق آبیاری مرتب و استفاده از کودهای شیمیایی مناسب
هرس شاخههای خشک و آلوده و سوزاندن آنها
سوسک پوست خوار بادام و چگونگی تشخیص آن
این آفت از مناطق آذربایجان شرقی و اصفهان گزارش شده است ولی احتمال دارد در سایر نقاط بادام خیز کشور نیز وجود داشته باشد. مهمترین میزبان آن بادام است ولی به زردآلو و هلو نیز خسارت میزند.
مورفولوژی سوسک پوست خوار بادام
این حشره با دو مشخصه قابلتفکیک است:
سر آن در قسمت پیشانی دارای یک خط برجسته میانی است.
در اکثر نمونهها یک صلیب به رنگ سیاه روی بالپوش ها به چشم میخورد.
حشره کامل آن به رنگ قهوهای تیره که طول آن به 2.5 میلیمتر هم میرسد.
علائم و نحوه خسارت سوسک پوست خوار بادام
این آفت درخت بادام جزو آفات ثانویه است و درختان بادامی را که به نوعی ضعیف شدهاند موردحمله قرار میدهند.
دارای رژیم چوبخواری بوده و لارو و حشره کامل از ناحیه زیر پوست درختان بادام تغذیه مینماید. تعداد دالانهای لاروی از 50 عدد تجاوز نمییابد.
بیولوژی سوسک پوست خوار بادام
این آفت حداقل دو نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لارو در زیر پوست شاخه و تنههای درختان بادام سپری میگردد.
کنترل سوسک پوست خوار بادام
مشابه مبارزه با پوست خوار مدیترانهای درختان میوه
آشنایی با کرم طوقه و ریشه بادام
این آفت در استانهای مرکزی، اصفهان، فارس، هرمزگان، لرستان و ایلام به فراوانی انتشار دارد و احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور وجود دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هستهدار و دانهدار خسارت میزند.
مورفولوژی کرم طوقه و ریشه بادام
حشرات کامل به طول 25-16 میلیمتر و به رنگ سیاه یا قهوهای تیره و جلای فلزی دیده میشود. شاخکهای این آفت درخت بادام، بلند بهطوریکه طول آن از انتهای بدن میگذرد. دارای پاهای نسبتاً بلندی میباشند. لاروها به رنگ زرد روشن و حلقههای بدن برجسته و بهخوبی از یکدیگر قابلتفکیک است.
علائم و نحوه خسارت کرم طوقه و ریشه بادام
لاروها در داخل سرشاخهها شروع به تغذیه میکنند و باعث قطع آوندها شده که منجر به اختلال در جریان شیره نباتی میشود و نهایتاً برگها و میوهها پلاسیده میشوند. همچنین بر اثر وزش باد شاخههای آلوده شکسته و همین ضایعات بر روی تنه نهالهای 23 ساله، موجب شکسته شدن و یا خشک شدن آنها میگردد.
بیولوژی کرم طوقه و ریشه بادام
این حشره یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت لارو سن سوم و سن آخر میگذراند. در بهار همزمان با گرم شدن هوا از ناحیه چوب و مجاور آوندهای آبکش تغذیه مینماید.
و در اواخر اردیبهشت در داخل دالانهای لاروی تبدیل به شفیره میگردد. حشرات کامل پس از ظهور در ساعات گرم روز فعال گشته و با تغذیه از برگها، تخمهای خود را در محل اتصال دمبرگها قرار میدهند. پس از 15-10 روز تخمها تفريخ و لاروها از سطح وارد پوست میشوند و تغذیه خود را شروع میکنند.
کنترل کرم طوقه و ریشه بادام
تنظيم دور آبیاری با توجه به نیاز گیاه و جلوگیری از تنش آبی درختان بادام
تقویت درختان با استفاده از کودهای فسفره همراه با کود حیوانی در نیمه اول آذرماه
استفاده از گیاهان تله که دارای گل سفیدرنگ بوده و زمان گلدهی آنها مصادف با زمان خروج حشرات بالغ در طبیعت باشند جهت جلب حشرات کامل و جمعآوری آنها
هرس سرشاخهها و شاخههای آلوده و سوزاندن آنها
بررسی کرم سفید ریشه بادام
این آفت درخت بادام از اکثر استانهای کشور گزارش شده است. از آفات پلی فاژ است که به اکثر گیاهان زراعی و درختان میوه ازجمله بادام خسارت میزند.
مورفولوژی
حشره کامل سوسک بزرگی به رنگ قهوهای روشن تا تیره که بالپوش های آن دارای نقاط سفیدرنگ نامنظم زیادی است. طول این آفت به 35 میلیمتر میرسد.
لارو این آفت که در حداکثر رشد خود به 9 میلیمتر میرسد سفیدرنگ، قوسی شکل و دارای سه جفت پای سینه ای میباشد. شفیرهها در یک محفظه گلی با نام گهواره شفیرگی که توسط لاروها ساخته میشوند به وجود میآیند.
علائم و نحوه خسارت
خسارت اصلی مربوط به مرحله لاروی است که در طول 3-2 سال در زیر خاک از ریشههای گیاه میزبان تغذیه میکند و با جویدن ریشههای فرعی و پوست ریشههای اصلی موجب زرد شدن و خشکیدن کامل گیاه میزبان میگردد.
بیولوژی
بررسیها و مشاهدات چند ساله اخیر نشان داده که این آفت در شرایط آبوهوایی متفاوت میتواند یک نسل خود را طی 3-2 سال کامل کند.
زمستان گذرانی آن به صورت لارو و در عمق 0.5 متری خاک است و در بهار تبدیل به شفیره میشود. اوج ظهور حشرات کامل در شرایط آبوهوایی کرج 20-7 تیرماه میباشد. حشرات کامل شبها به پرواز درآمده و 6-5 روز پس از جفتگیری، حشرات ماده تخمهای خود را که تعداد آن 30-20 عدد است در داخل خاک قرار میدهند.
پس از تفریخ تخمها لاروهای سن اول بر روی ریشه گیاهان یک ساله و لاروهای سن دوم به بالا روی ریشه درختان میوه ازجمله بادام تغذیه مینمایند.
کنترل
شخم زدن پای درختان در بهار و تابستآنکه لاروها در سطح بالایی خاک فعالیت دارند بهمنظور از بین بردن آنها
جمعآوری حشرات کامل به دو صورت:
تکان دادن درختان در صبح زود (زیرا حشرات کامل شبها روی درختان به استراحت میپردازند)
جمعآوری حشرات با کمک تلههای نوری مبارزه شیمیایی در سه سال متوالی و هرسال 30-25 روز بعد از ظهور حشرات کامل با استفاده از سمومی نظیر
گرانول دیازینون 10% به مقدار 20 کیلوگرم و یا دورسبان گرانول 50% به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار و یا دیازینون مایع به صورت محلول 2 در هزار در پای درخت.
ویژگی سرشاخه خوار هلو درخت بادام و جلوگیری از خسارت آن
این آفت درخت بادام در نقاط مختلف کشور ازجمله اصفهان، مشهد، اطراف تهران، دماوند گزارش شده است ولی در باغهای بادام قزوین، کرج و آذربایجان خسارت آن شدیدتر است. علاوه بر هلو به سایر درختان میوه هستهدار ازجمله بادام، زردآلو، گوجه و آلو خسارت میزند.
مورفولوژی
حشرات کامل خاکستریرنگ با لکههای تیره و عرض بدن با بالهای باز حدود 12 میلیمتر میباشد. لاروها قهوهای متمایل به قرمز به طول 10 میلیمتر، شفیره قهوهایرنگ و در انتهای بدن دارای یک دسته مو به طول 6 میلیمتر، تخمها سبز روشن متمایل به سفید و بیضیشکل به طول حدود 0.5 میلیمتر.
علائم و نحوه خسارت
در مراحل اولیه رشد، لاروها وارد سرشاخه شده و موجب خشک شدن آنها و ایجاد سرشاخههای فرعی میگردد و در مراحل بعدی وارد میوه شده و موجب از بین رفتن آنها میگردد.
بیولوژی
این آفت درخت بادام زمستان را در داخل پیلههای قهوهایرنگ که در محل اتصال شاخههای فرعی به تنه و شاخه اصلی چسبیده، به صورت لاروهای سنین 2 و 3 میگذراند. همزمان با تورم جوانهها در بهار فعالیت آنان آغاز و ابتدا در داخل شاخههای جوان و آبدار به رشد خود ادامه داده و سپس در داخل شاخههای توخالی با تنیدن پیله تبدیل به شفیره میگردند.
کنترل
هرس بهاره درختان قبل از کامل شدن دوران تغذیه لاروها.
مبارزه شیمیایی
محلول پاشی پیش بهاره با روغن ولک به نسبت 2.5- 2 درصد.
سمپاشی اول پس از ریختن گلبرگها با استفاده از دیازینون به نسبت یک در هزار.
سمپاشی دوم همزمان با ظهور لاورهای نسل بهاره و قبل از نفوذ آنها به داخل میوه که مصادف با اوایل تیرماه میباشد (زمان دقیق مبارزه توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی تعیین میگردد).
چگونگی پروانه پوست خوار درختان بادام
این آفت درخت بادام تاکنون از استانهای آذربایجان شرقی و غربی، خراسان، مرکزی، اصفهان و خراسان گزارش شده است. درختان بادامی که در استان مرکزی موردحمله قرارگرفتهاند تماماً درختانی هستند که دچار ضعف عمومی شدهاند. این آفت علاوه بر بادام به درختان سیب، گلابی، به و گیلاس نیز خسارت میزند.
مورفولوژی
عرض حشره کامل با بالهای باز 15-12 و طول بدن 6-5 میلیمتر است. بال رویی به رنگ قهوهای تیره و دارای نقش و نگار زیبایی است.
در حاشیه بیرونی هر بال رویی چهار خط کوتاه سیاه دیده میشود. بال زیری خاکستری پررنگ و دارای ریشک های کوتاه و به رنگ روشن است.
تخمها به شکل عدس و رنگ آن اول شیری بوده و سپس به رنگ قرمز روشن درمیآید. لارو به رنگ ارغوانی روشن و سر آن قهوهای روشن و ضخامت سینه اول و مقعدی به رنگ قهوهای متمایل به خاکستری کمرنگ میباشد. طول لارو در حداکثر رشد خود به 10 میلیمتر میرسد. شفیره به رنگ قهوهای روشن و طول آن 7-6 میلیمتر است (رجبی، 1365)،
علائم و نحوه خسارت
مشخصترین نشانه این آفت وجود شیرابههای سفیدرنگی است که از پوست تنه درختان خارج میشود و این بر اثر تغذیه لاروها از زیر پوست و ناحیه کامبیوم میباشد. سوراخهای تغذیهای توسط فضولات حشره مسدود میگردد.
بیولوژی
از این آفت درخت بادام یک نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لاروهای سنین مختلف میباشد. پروانهها پس از ظهور در ساعتهای اولیه صبح به پرواز درآمده و پس از جفتگیری، حشرات ماده تخمهای خود را که به تعداد 90-60 عدد میباشد، به صورت انفرادی بر روی پوستهای زخمی و شاخههای درختان میگذارد. پس از تفریخ تخمها، لاروهای جوان خارج شده و با حرکت به دور پوست تنه، سوراخی در آن ایجاد و وارد پوست میشوند.
کنترل
در صورت بالا بودن جمعیت آفت پس از تفریخ تخمها و ظهور لاروهای جوان و قبل از آنکه لاروها داخل پوست درخت شوند با استفاده از سموم فسفره مانند دیازینون 60% به نسبت یک در هزار درختان باید سمپاشی شوند.
آشنایی با کنه عمومی یا کنه تار عنکبوتی درخت بادام
این آفت در تمام مناطق کشور انتشار دارد. آفتی پلی فاز بوده و روی اغلب نباتات زراعی و درختان میوه ازجمله بادام مشاهده میشود.
مورفولوژی
روی بدن این آفت درخت بادام دو نقطه دیده میشود. به این جهت به آن کنه، دو نقطهای میگویند. این کنه بیضیشکل و در بهار به رنگ سبز مایل به زرد و در تابستان به رنگ قرمز نارنجی و طول بدن آن به حدود پنج میلیمتر میرسد.
کنه نر حدود یک میلیمتر کوچکتر است. تخمها که قطر آن کمی بیش از 0.1 میلیمتر است گرد و به رنگ زرد و پورههای زردرنگ و کروی دارای سه جفت پا میباشند.
علائم و نحوه خسارت
کنههای ماده در زیر برگها تارهای بسیار نازکی میتنند. بر اثر تغذیه برگهای درختان آلوده گرد آلود و حالت تار عنکبوتی میگیرند. در صورت خسارت شدید برگ درختان ریزش میکند. میوهها کوچک و نهایتاً موجب ضعف درختان در سالهای بعد میگردند.
بیولوژی
این آفت چندین نسل در سال دارد و 20-15 روز طول میکشد تا دوره زندگی یک نسل آن کامل شود. زمستان گذرانی آن به صورت ماده بالغ در شکاف پوست تنه درختان، کلوخهها و برگها در زیر درختان است. هم زمان با گرم شدن هوا در اوایل بهار پس از تغذیه، توسط کنههای ماده در پشت برگها به تعداد 80-40 عدد تخم گذاشته میشود. این تخمها پس از 12- 5 روز تفریخ و پورهها خارج میگردند. اوج فعالیت کنهها در اوایل تابستان که هوا گرم و خشک و شرایط مساعد برای ادامه فعالیت آنها است، میباشد.
کنترل
کاهش گردوخاک اطراف باغ و آبیاری منظم
سمپاشی علفهای هرز باغها که میتواند میزبان کنهها باشند.
سمپاشی با سموم کنهکش مناسب مانند سیترازون به نسبت یک در هزار، اومایت به نسبت یک در هزار، نئورون به نسبت 2 در هزار.
انواع بیماری درخت بادام که باعث خسارت میشود
هرگونه اختلالی که در عملیات تولید و استفاده مواد غذایی توسط عوامل زنده بیماری زا (قارچها، باکتریها، ویروسها و گیاهان عالی انگل) به وجود آید و باعث تغییرات ظاهری و کاهش میزان محصول گردد، بیماری گیاهی نامیده میشود.
علم بیماری شناسی گیاهی به مطالعه درباره عوامل زنده بیماری زا و شرایط محیطی که در گیاهان تولید بیماری میکند، چگونگی ایجاد بیماری و روشهای مبارزه و یا پیشگیری با بیماری میپردازد.
این علم اگرچه اطلاعات ما را در مورد عوامل و چگونگی ایجاد بیماریها افزایش میدهد ولی هدف اساسیتر آن شناسایی روشهای اصولی مبارزه با بیماریهای گیاهی و جلوگیری از خسارات وارده به محصولات کشاورزی است که بر اثر بیماریها به وجود میآیند.
تقسیمبندی بیماری درخت بادام
بیماریهای درختان بادام را بر اساس عوامل بیماری زا به چهار دسته تقسیم میکنند:
بیماریهای باکتریایی شامل بیماریهای (شانکر باکتریایی، گال طوقه، بیماری جارویی بادام)
بیماریهای ویروسی شامل (ویروس موزائیک زردی جوانهها)
گیاهان انگل گلدار شامل (دارواش، گل جالیز و سس درختان میوه)
در این فصل شایعترین بیماریهایی را که بیشترین خسارات را به اندامهای ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد میسازد به اختصار توضیح داده و سعی بر آن شده است که علاوه بر مبارزه شیمیایی، سایر روشهای مؤثر نیز موردبررسی قرار گیرد تا خسارات وارده به حداقل ممکن برسد.
بیماریهای قارچی بادام
تشخیص بیماری لکه آجری بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار از ارومیه و لرستان توسط اسفندیاری (1948) گزارش شده است و بیشتر در ایران شایع است و درمجموع این بیماری در دنیا پراکندگی زیاد ندارد. بهطورکلی در بیشتر مناطق بادام خیز کشور انتشار دارد ولی شدت آن در قزوین، نجف آباد، شهرکرد و شهرهای آذربایجان شرقی بیشتر است.
این بیماری در کشورهای فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، تونس، یونان و رومانی نیز گزارش شده است. این بیماری ازنظر اقتصادی خسارت زیادی وارد میکند.
تشکیل لکههای آجری روی برگهای بادام، باعث کاهش سبزینه و نهایتاً خزان زودرس برگهای درخت میشود و این خود موجب فعال شدن جوانههای در حال خواب و تشکیل برگهای جدید خارج از فصل میشود که این امر موجب ضعیف شدن درختان بادام و کاهش محصول میگردد بهطوریکه خسارت وارده به درختان بادام بهطور متوسط 20% تخمین زده شده است.
علائم بیماری
با شروع فعالیت این بیماری درخت بادام ابتدا روی برگهای بادام لکههای سبز کمرنگ ظاهر میشود سپس در محل این لکهها برگ کلروفیل خود را از دست داده و به رنگ زرد با حاشیه نامشخص درمیآید و با پیشرفت بیماری این لکهها به پررنگ نارنجی و سپس قرمز آجری درمیآیند.
جایی که لکهها روی برگ به وجود میآید در سطح برگ حالت فرورفته و در زیر برگ درست زیر فرورفتگی حالت برجستگی دیده میشود.
گاهی لکههای روی برگ به هم پیوسته و تمام پهنک برگ را فرا میگیرد و موجب خزان زودرس برگ میگردد. اندازه لکهها متفاوت و از چند میلیمتر تا یک سانتیمتر متغیر میباشد. بیماری لکه آجری فقط به برگ درختان بادام حمله میکند و روی شاخهها کمتر دیده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری لکه آجری قارچی است به نام Polystigma occhraceum این قارچ از رده Ascomycetes و از خانواده Polystigmataceae میباشد.
پریتیسیوم اندام تولیدمثل جنسی قارچ در اواخر فصل تابستان به وجود میآید و بعد از ریختن گلها مراحل تکاملی خود را در داخل بافت برگهای ریخته شده در کف باغ میگذراند.
در ابتدای بهار آسكوسپورها آزاد میشوند و بهعنوان عامل آلودگی، کنیدی ها را ایجاد مینماید و کنیدی ها در فصل بهار فعال هستند. فعالیت تغذیهای قارچ با مرگ برگها در پاییز پایان میگیرد و بعدازاین در طول مدت پاییز و زمستان پریتیسیوم قارچ از مواد ذخیره خود استفاده و در اوایل بهار کاملاً میرسد.
کنترل
برای مبارزه علیه این بیماری درخت بادام دو روش توصیه میگردد:
مبارزه زراعی: با جمعآوری برگهای بیمار و آلوده ریخته شده در پای درختان آلودگی اولیه کاهش یافته و باعث کاهش بیماری میگردد.
مبارزه شیمیایی
سمپاشی زمستانه: قبل از باز شدن جوانههای گل و برگ با محلول بردو 2 درصد
سمپاشی بهاره: اولین سمپاشی دو هفته بعد از ریزش گلبرگها و سمپاشی دوم دو هفته پس از سمپاشی اول با محلول بردو 1 درصد یا اکسی کلرور به نسبت 3 در هزار و یا مانکوزب به نسبت دو در هزار
بررسی بیماری سفیدک سطحی بادام
قارچ عامل این بیماری درخت بادام ابتدا در مهرماه 1347 توسط بهداد از روی درختان بادام در اصفهان گزارش شده است.
مناطق انتشار این سفیدک در ایران در بعضی از مناطق آذربایجان و خراسان و همچنین شهرهای اصفهان، نجف آباد، قزوین، اقلید، شیراز، کرج و دماوند میباشد. اهمیت این بیماری به لحاظ خزان زودرس برگها و نهایتاً ضعف عمومی درختان بادام میباشد.
علائم بیماری
وجود لکههای خاکستریرنگ در سطح تحتانی برگها که از به هم پیوستن لکهها، لایه سفیدرنگ که همان میسیلیوم ها هستند در سطح زیرین برگهای بادام به وجود میآیند. در مقابل این لکههای سفیدرنگ که در سطح تحتانی برگها قرار دارند ظهور لکههای قرمز یا قهوهایرنگ غالباً در سطح فوقانی برگها مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری سفیدک سطحی قارچی است به نام phyllactinioa guttata (Wallr.: Fr) این قارچ از رده Ascomycetes راسته Erisiphales و خانواده Erisiphaceae میباشد. میسلیوم های این قارچ در سطح زیرین برگ رشد مینماید و گاهی در عمق پهنک نفوذ میکند و در پارانشیم میانی پیشروی کرده و بعضی از میسلیوم ها نیز سطحی است و دائماً در سطح زیرین برگ لکههایی تولید میکند.
کنترل
مبارزه زراعی: عدم استفاده از کود ازت زیاد زیرا بافت جوان ایجاد مینماید که این بافت های جوان حساس میباشند و قارچ روی آن بهخوبی رشد میکند و آلودگی ادامه مییابد. هرس صحیح موجب میشود نور خورشید به راحتی بدون تاج درخت بتابد و موجب خشک شدن قارچ عامل بیماری میگردد.
مبارزه شیمیایی: سه نوبت سمپاشی با یکی از سموم گوگرد و تابل یا الوزال به نسبت در هزار کاراتان 50% به نسبت 1 در هزار و بنومیل 50% به نسبت 0.5 در هزار
اولین سمپاشی قبل از باز شدن شکوفهها
دومین سمپاشی بعد از ریزش گلبرگها زمانی که هنوز برگها کوچک هستند
زمانی که اولین علائم سفیدک به چشم میخورد
چگونگی بیماری صفحه غربالی بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 از روی درختان میوه هستهدار در آذربایجان گزارش شده است و در تمام نقاط کشور وجود دارد و در آذربایجان و خراسان خسارت آن نسبتاً زیاد است اهمیت این بیماری به لحاظ مشبک شدن برگها و کاهش سطح سبز برگها است که خود موجب ضعف درختان و کاهش محصول میگردد.
علائم بیماری
مشخصترین علائم بیماری سوراخ سوراخ شدن برگها میباشد. روی برگ ابتدا لکههای کوچک ارغوانی به وجود میآید و به دنبال آن لکهها بزرگتر شده و به رنگ قهوهای درمیآیند پس از مدتی قسمت وسط لکهها جدا شده و برگ حالت مشبک به خود میگیرد.
در بادام به میوه خسارتی وارد نمیآید و علائم غربالی روی میوه بادام مشاهده نشده است ولی سرشاخههای سبز بادام با ظاهر شدن لکههای گرد یا بیضی موردحمله قرار میگیرند که رنگ آن ابتدا ارغوانی و سپس قهوهایرنگ میشود.
معمولاً در مرکز لکهها رنگ قهوهای روشن و اطراف آن نوار قهوهای تیرهرنگ مشهود میباشد. این تفاوت قهوهای روشن و تیره روی لکهها، لکههای سرشاخههای بادام را شبیه چشم نشان میدهد.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری صفحه غربالی قارچی است به نام Stigmina Carpophila این قارچ از رده Deutromycetes راسته Melanconiales و خانواده Melanconiaceae میباشد. اندامهای رویشی این قارچ عبارت است از میسیلیوم، کنیدی و کنیدیوفور. زمستان گذرانی آن روی زخمهای سرشاخهها و جوانههای آلوده است که در بهار با مساعد شدن شرایط جوی، ایجاد کنیدی مینماید.
کنیدی ها به وسیله باد و باران پخش شده و روی میوه و سرشاخهها قرار میگیرند و چنانچه هوا مرطوب باشد جوانه زده و تولید آلودگی مینماید. بنا بر مطالعات ساموئل در سال 1927، آلودگی برگ بادام به طریق نفوذ مستقیم لوله تندشی در کوتیکول اتفاق میافتد.
بازتاب و واکنشهایی که در برگ در اثر قارچ عامل بیماری درخت بادام اتفاق میافتد عبارت است از افزایش اندازه سلولها در مزوفیل سالم مجاور نسج منهدم شده که منجر به انسداد فضاهای بین سلولی و درنتیجه ظهور یک خط لهیدگی و همچنین چوبی شدن لایههایی از سلولهای داخل این ناحیه میگردد.
در این حالت اگر رطوبت زیاد باشد و برگها نسبتاً جوان، بریدگی اپیدرم در سطح برگ پیدا شده و تیغههای بین جدار سلولهای خارج ناحیه چوبی حل شده و قرص آلوده میافتد.
کنترل
در ایران حداقل 4 نوبت سمپاشی به شرح زیر توصیه میگردد.
قبل از بیدار شدن درختان و تورم جوانهها در اواخر زمستان (سمپاشی زمستانه) با محلول بردو 3 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
بعد از ریختن گلبرگها (اولین سمپاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
۳ و ۴ به فاصله دو هفته از همدیگر (دومین و سومین سمپاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
آشنایی با بیماری پوسیدگی سفید ریشه درخت بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط شریف گزارش شده است و در اکثر مناطق میوه کاری کشور وجود دارد ولی در نقاط مرکزی ایران توسعه بیماری بیشتر است. در استان اصفهان بهخصوص شهرستان نجف آباد به لحاظ وجود مراکز تولید نهال خسارت آن زیاد است. دامنه میزبانی وسیعی دارد که علاوه بر بادام از روی گیلاس، سیب، گلابی، به، زردآلو، پسته، گوجه، هلو، مو، انار، گردو و آلبالو نیز گزارش شده است. اهمیت این بیماری از دو جهت قابل بررسی است.
آلوده شدن باغ و از بین رفتن درختان
خسارت مادی زیرا علاوه بر این که درختان از بین میروند خاک هم آلودهشده و نمیتوان در این زمین درخت کاشت. مگر این که زمین ضدعفونی شود و سپس در آن کشت و کار شود که این کار مشکل و پرهزینه است.
علائم و بیماری
زردی برگ درختان و ریزش آنها قبل از فصل خزان طبیعی (خزان زودرس)
ریزش گل و میوه بهطوریکه پوست تنه درخت به رنگ قهوهای قرمز درمیآید.
سبز خشک شدن درختان بهطوریکه میوههای نارس روی آن باقی میمانند.
برگها کوچک و به تعداد کم ولی شکوفهها زیادتر، تشکیل میوههای کوچک و نارس و خشکیدن سرشاخهها
در نهالستانها درختان آلوده به دلیل این که ریشههای فرعی ندارند و ریشههای اصلی هم آسیبدیدهاند به راحتی از خاک بیرون میآیند.
در زیر خاک ریشههای معین کاملاً از بین رفته و روی قسمتهای ریشه اصلی، پوشش سفیدرنگی از ریشههای قارچ مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی سفید ریشه قارچی است که شکل جنسی آن و شکل غیر جنسی آن Rosellinia necatrix میباشد. جنس rosellinia متعلق به رده Ascomycecs راسته Xylariales و خانواده Xylariaceae میباشد.
انتشار این بیماری درخت بادام به وسیله رشتههای میسیلیوم قارچ عامل بیماری از درختان مبتلا به درختان سالم صورت میگیرد و تا زمانی که ریشههای آلوده به قارچ عامل بیماری زنده هستند. این رشتههای میسیلیوم قابلرؤیت میباشند و بعد از مرگ ریشهها میسیلیوم ها ناپدید و به جای آن سختینه ها که به صورت تکههای سیاهرنگی هستند روی ریشه به وجود میآیند و به دنبال آن كورميوم (coremium) که کنیدیوفورهای قهوهایرنگ هستند بر روی سختینه ها به وجود میآیند.
کنترل
توصیههای شیمیایی
ضدعفونی ریشه نهال تا محل طوقه قبل از کاشت نهال با فرمول زیر:
بنومیل توپسین ام 300 گرم
خاکستر 10 کیلوگرم
پهن الک شده 5 کیلوگرم
آب 100 لیتر
محلول پاشی درختان بادام که به تازگی آلوده به بیماری شدهاند. همچنین پاشش قارچکش در ناحیه سایهانداز درخت با بنومیل توپسین ام به مقدار 50-30 گرم برای هر درخت آلوده از توسعه بیماری جلوگیری میکند.
توصیههای زراعی
از قرار گرفتن طوقه و تنه درخت در زیر خاک باید جلوگیری شود زیرا این عمل باعث ضعف درختان بادام شده و شرایط را برای فعالیت قارچ عامل بیماری فراهم میسازد.
به دلیل اینکه رشتههای قارچ عامل بیماری توسط آب آبیاری منتقل میشود با استفاده از سیستم آبیاری قطرهای عامل بیماری توسط آب آبیاری از درختان آلوده به درختان سالم سرایت نمیکند.
ریشهکنی درختان آلوده و امحاء آنها در محیطی خارج از باغ.
بیماری پوسیدگی طوقه درخت بادام و چگونگی جلوگیری از آن
پوسیدگی طوقه از بیماریهای مهمی است که در باغهایی که درختان آن بهطور صحیح کاشت نشدهاند و طوقه آنها در تماس مستقیم با آب میباشد خسارت زیادی را موجب میشود. درختان مبتلا ابتدا ضعیف و سپس در معرض خشکیدن قرار میگیرند. شدت بیماری در مناطقی که آبوهوای خنک دارد ازجمله استان چهارمحال بختیاری زیاد است.
علائم بیماری
مانند تمام بیماریهایی که ریشه را موردحمله قرار میدهند از قبیل پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی قارچ عسلی این بیماری نیز باعث ضعف عمومی، پریدگی رنگ برگها، ریزش میوه، کوچک ماندن میوهها و خشکیدن سرشاخهها میگردد ولی شناسایی آن با مشخصههای زیر قابلتفکیک میباشد.
وقتیکه خاک را پس بزنیم ریشههای مویین سیاهرنگ و مرده هستند.
در ناحیه طوقه (کمی زیر خاک و کمی بالای خاک) پوست را جدا کرده، چوب درخت آلوده کاملاً قهوهایرنگ است و از بافت سالم که چوب آن کاملاً سفیدرنگ است قابل تمایز است.
چنانچه درختان جوان آلوده گردند در پاییز برگها ارغوانی و اگر درختان مسن مبتلا گردند در پاییز رنگ زرد پیدا میکنند که زردی آن با زردی خزان متفاوت است (زودتر صورت میگیرد).
در ناحیه طوقه ایجاد زخم میکند (canker) و اگر این زخم طوقه درخت را دور بزند قطعاً منجر به مرگ آن میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی طوقه قارچی است به نام. Phytophthor: SPP
از رده Oomycetes راسته Peronospories خانواده Phythiceae. ریسه بدون دیواره عرضی اسپرانژون ها لیموئی شکل و زئوسپورها در داخل آن قرار دارند و تعداد زئوسپورها 90-40 عدد و به صورت دو تاژکی هستند. زئوسپورها توسط آب آبیاری پراکنده میشوند و فقط از طریق زخم وارد میگردند چون در موقع شخم زدن ممکن است تنه درخت زخمی شده زئوسپورها به راحتی با تنه درخت تماس پیدا میکنند و وارد بافت های گیاه میشوند.
کنترل
توجه به کاشت صحیح درخت بهطوریکه محل پیوند حدود cm 20 بالاتر از خاک باشد.
تراشیدن محل زخمها تا رسیدن به بافت سالم و ضدعفونی نمودن محل برش با محلول بوریتو غليظ (8%) يا ريدومیل 5%
خارج کردن درختان آلوده همراه با ریشههای آنها
هوا دادن اطراف طوقه به وسیله پس زدن خاک مرطوب از اطراف طوقه
در آبیاری درختان مخصوصاً در خاکهای سنگین باید از غرقاب شدن پای درخت خودداری شود و آبیاری به نحوی صورت گیرد که از جمع شدن آب دور طوقه جلوگیری شود برای این منظور بهتر است نهالها روی پشته کاشت شوند و یا دور درخت تشتکی ایجاد نمود تا آب در آن جریان یافته و به طوقه نرسد.
بیماری پوسیدگی قارچ عسلی ریشه بادام و چگونگی خسارت ان
این بیماری درخت بادام در استانهای آذربایجان شرقی و غربی، خراسان و اصفهان مشاهده دیده است. خسارت آن شدید بهطوریکه درختان 5-2 ساله بر اثر حمله این قارچ از بین میرود. دامنه میزبانی وسیعی دارد و در ایران تاکنون علاوه بر بادام از روی ریشه درختان آلو، آلبالو، به، سیب، توت، گلابی، زالزالک، گردو، گوجه، گیلاس و مو جمعآوری و گزارش شده است.
علائم بیماری
اندامهای هوائی علائم مشابه پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی طوقه ازجمله ضعف عمومی زردی برگها و خزان زودرس، ریزش میوه و خشکیدگی سرشاخهها و بالاخره مرگ درختان را نشان میدهد ولی علائم مشخصه این بیماری عبارتاند از:
وجود plaque (پلاک) که عبارت است از ریشه یا میسیلیوم های قارچ عامل که به صورت یک ورقه سفید یا کرمی رنگ بین پوست و چوب در ناحیه طوقه مشاهده میشود.
روی ریشههای آلوده رشتهای باریک و قهوهای متمایل به سیاه به نام رایزومورف دیده میشود.
در فصل پاییز در شرایط مرطوب کلاهکهای عسلیرنگ به صورت دستهجمعی و با هم در اطراف درختان آلوده که به آنها Mushroom گفته میشود مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی ریشه قارچ عسلی قارچی است به نام Armillaria mellea از رده Basidiomycetes راسته Agaricales خانواده Agaricaceae میباشد این قارچ سالها در خاک باقیمانده و انتشار به دو طریق است:
در فواصل نزدیک از طریق تماس ریشههای آلوده و سالم در فواصل زیاد از طریق انتقال نهال، خاک و آب آبیاری کلاهکهای قارچ زمانی که درختان مرده و یا نزدیک به مرگ هستند ظاهر میشود که مصادف با فصل پاییز است. این اندام به صورت دستهای روی تنه، پایه و یا قسمت طوقه درختان مرده و خشک شده و حتی روی زمین از ریشههای آلوده بیرون میآید.
کنترل
خارج نمودن درختان آلوده همراه با ریشه و خاک اطراف آن و ضدعفونی خاک با آب آهک یا بردو
استفاده از قارچکشهای بنومیل 50% و توپسین ام 70% به مقدار 40 گرم در سایهانداز درختان آلوده
جلوگیری از پراکنده شدن عامل بیماری درخت بادام هنگام بیرون آوردن درختان آلوده
انتخاب نهالهای سالم و عاری از بیماری (از نهالستانهای معتبر تهیه گردد)
آغشته نمودن ریشه و طوقه نهالهای بادام با سوسپانسیون قارچ Trichoderma viride. به نظر میرسد این قارچ بتواند تا حدودی از شدت خسارت جلوگیری نماید.
قارچ مزبور به وسیله مکانیسمهای هیپرپارازیتیسم و تولید ترشحات خارجی سلولی و مواد فرار، میسیلیوم و حتی ریزومورف های قارچ A. mellea را موردحمله قرار دهد و بعد از رخنه به درون آنها در آنجا اسپورزائی مینماید. مشاهدات نشان میدهد که احتمال دارد این قارچ از ریزومورف بهعنوان مواد غذایی استفاده نماید.
بررسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (قلب سیاه) درخت بادام
طی سالهای 76-75 بر اساس نمونهبرداریهای متعدد از زوال و مرگ باغهای بادام حاشیه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری مشخص گردید که 19% مرگ میر درختان مربوط به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی میباشد و خطر گسترش آن نیز وجود دارد. این بیماری از باغهای بادام کالیفرنیا نیز گزارش شده است. واریته Nec. plus. ultra نسبت به این بیماری حساس است.
علائم بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
علائم بیماری به صورت پژمردگی، قلب سیاه، نکروز اوندی و درنهایت زوال و مرگ درختان بادام است که غالباً با گرم شدن هوا شروع و در تابستان به اوج خود میرسد.
در گرمای اولیه تابستان برگها پلاسیده و بسیاری از آنان میریزد و بعضی دیگر به رنگ قهوهای روی درخت باقی میماند و جوانههای جدید از بین میرود. اگر شاخهای از گیاه بیمار برش داده شود بهطور آشکار منطقه اوندها که قهوهای شدهاند جلب نظر مینماید.
عامل بیماری و زیست شناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
عامل بیماری قارچی است به نام Verticillum dahliae از رده Deutromycetes خانواده Monilaceae. قارچ عامل بیماری خاکزی بوده و به صورت میسیلیوم یا اسکلریت در خاک بسر میبرد.
انتشار بیماری درخت بادام از طریق جریان آبوخاک آلوده و یا بقایای گیاهی آلوده و یا توسط باد است. قارچ مولد بیماری مستقیماً از راه ریشه وارد گیاه شده و ازآنجا داخل آوندهای چوبی رفته و به اعضای دیگر گیاه انتقال مییابد. موادی که قارچ ترشح مینماید سبب اشغال آوندهای چوبی، انسداد آنها و کندی جریان عناصر غذایی جذب شده در گیاه و پژمردگی آن میگردد و بدینجهت علائم بیماری بروز مینماید. هوای خنک بهاری و رطوبت بالای خاک این بیماری را افزایش میدهد.
کنترل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
از کاشت محصولات حساس مخصوصاً پنبه، گوجه، هندوانه، خربزه، سیبزمینی در زمین انتخابی برای احداث باغ به مدت 3 سال قبل از کاشت نهال خودداری گردد.
بیشترین توجه بایستی در انتخاب نهال سالم و عاری از بیماری و سالم بودن خاک زراعی و یا بستر کاشت معطوف گردد.
کنترل علفهای هرز باغهای بادام، به دلیل این که تعداد زیادی از علفهای هرز متداول، میزبان قارچ عامل بیماری میباشند.
تقویت درختان تا در افزایش تحمل درختان میزبان به عامل بیماری مؤثر میباشد.
بیماریهای باکتریایی بادام
چگونگی بیماری شانکر باکتریایی درخت بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط بهار و مجتهدی از اصفهان و چهارمحال و بختیاری گزارش شده است.
در نجف آباد و آذربایجان خسارت این بیماری روی بادام شدید است و ازلحاظ گستردگی این بیماری در تمام دنیا خصوصاً ایالات متحده شیوع دارد. در ایران یکی از بیماریهای مهم بهحساب میآید و تقریباً جزء بیماریهای درجه اول درختان میوه هستهدار است.
علائم بیماری شانکر
شدیدترین خسارت ایجاد شانکر یا زخم روی تنه اصلی و شاخههای درجه دوم است. روی شاخههای کوچک و جوان هم شانکر وجود دارد ولی خسارت کمتر است اگر به وسیله چاقو زخم را برش دهیم زیر زخم محل زیر پوست کاملاً قهوهای و نکره شده است و بالا و پایین زخم، چوب کاملاً سفید است. شانکر همیشه به سمت پایین و کمتر به سمت بالا میرود و تا سطح خاک هم ممکن است برسد ولی هرگز به زیر خاک نمیرسد.
وجود صمغهای فراوان در محل شانکر است که در بهار این صمغها تازه و بعد در اثر مرور زمان خشک شده و روی زخم باقی میماند.
وجود پاجوشهای فراوان در کنار تنه اصلی درخت زیرا باکتری عامل بیماری باعث میشود که تاج درخت خشک شود ولی ریشهها کاملاً سالم باقی بمانند. بهغیراز این علائم نشانههای دیگری ازجمله ضعف عمومی درخت، خشکیدگی سرشاخهها و خشکشدگی در یکطرف یا یک سمت درخت مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی شانکر
عامل بیماری شانکر باکتریایی، باکتری گرم منفی Pseudomonas syringae از خانواده Pseudomonaceae میباشد که معمولاً هوازی است ولی در بعضی شرایط میتواند به صورت بی هوازی هم وجود داشته باشد ممکن است یک یا چند تاژک در یکی از قطب ها داشته باشد. زمستان گذرانی معمولاً در محل شانکرها صورت میگیرد. گاهی باکتری عامل بیماری میتواند مدتها در صمغ زنده باقی بماند. پراکندگی عامل بیماری توسط باد همراه با باران صورت میپذیرد. راههای اصلی ورود این بیماری درخت بادام به میزبان از محل زخم و روزنهها است؛ اما بیشتر از محل زخمهای هرس وارد میزبان میشود.
کنترل شانکر
مبارزه زراعی
جمعآوری شاخههای آلوده و سوزاندن آنها
عدم تماس محل پیوندک با خاک
هرس دیرتر از موقع مخصوصاً در اواخر بهار زیرا باران کم شده و بیماری کاهش میابد.
مبارزه شیمیایی
در پاییز با محلول بوردو 2-1.5 درصد و یا اکسی کلرور 5-3 در هزار پس از ریزش حدود 75% برگها در آبان ماه یا اواسط پاییز.
سمپاشی پیش بهاره در زمان تورم جوانهها با مخلوط بوردو 1 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
بیماری سرطان درختان بادام یا گال طوقه بادام
گال طوقه از بیشتر کشورهای دنیا گزارش شده و گسترش جهانی دارد و بیشتر درختان میوه هستهدار به این بیماری درخت بادام مبتلا میشوند. هنوز گزارش رسمی از وجود این بیماری در ایران وجود ندارد ولی علائم بیماری در باغهای بادام نجف آباد مشاهده گردیده است.
اخیراً در استان خراسان شمالی خسارت آن روی درختان هلو مشاهده شده است. در کالیفرنیا این بیماری روی بادام شیوع دارد. روی درختان مو خسارت این بیماری در چهارمحال و بختیاری و نجف آباد شدید است. تومورهای گال طوقه شباهتهایی با غدههای سرطان انسان و دام دارند.
علائم بیماری گال طوقه بادام
رشد غیرعادی ریشه یا تنه نزدیک سطح زمین
در حین رشد در سطح گال ها فرورفتگیهایی به وجود میآید که بعداً بافت خارجی گال ها به علت فساد سلولهای خارجی، قهوهای تیره و سیاه میشود.
از مشخصات دیگر این بیماری ایجاد غدههایی با اندازههای متفاوت است
گال ها اول سفید و نرم و بهتدریج سخت و قهوهای میشوند
گیاهان آلوده رشد کمتری دارند و برگهای آنها کوچک و بیرنگ میباشند و بهطورکلی نسبت به شرایط نامساعد جوی بهخصوص سرمازدگی حساسیت بیشتری دارند.
عامل بیماری و زیست شناسی گال طوقه بادام
عامل بیماری سرطان درختان بادام باکتری Agrobacterium tumefaciens که باکتری گرم منفی و متعلق به خانواده Rhizobiaceae میباشد. باکتری عامل بیماری در شرایط متفاوت خاک یافت میشوند و برای ورود به داخل میزبان حتماً احتیاج به زخم دارد، این زخمها معمولاً از طریق كاشت روی درختان ایجاد میشود و با زخمهایی که به وسیله ادوات ایجاد میشود بعدازاین که باکتری وارد بافت ها شد به صورت میان سلولی (بین بافتی) فعالیت میکند و موجب تحریک سلولی میشود و تقسیم سلولی و بزرگ شدن سلولها را به همراه دارد که نهایتاً منجر به ایجاد گال میگردد. باکتریها در وسط گال وجود ندارد ولی به صورت بین سلولی در کنار گال ها دیده میشوند.
کنترل گال طوقه بادام
از کاشت نهال واریته های حساس در باغاتی که آلوده به باکتری است خودداری گردد.
بایستی از زخمیکردن ریشه و ساقه هنگام عملیات باغی اجتناب نمود زیرا باکتری فقط از طریق زخمهای نسبتاً تازه وارد میشود.
آزمایشات نشان داده است که در اثر رنگ کردن گلهای روی درخت بادام به وسیله الگیتول با استفاده از پنی سیلین روی گال های نرم بریوفیلوم، گال ها تجزیه و ریشه کن میشوند.
مبارزه بیولوژیکی-سوش 84 باکتری Agrobacterium radiobacter آنتی بیوتیکی تولید میکند که از رشد و فعالیت باکتری A.tumifacians جلوگیری مینمایند.
تشخیص بیماری جارویی بادام و جلوگیری از آن
بیماری جارویی بادام برای اولین بار در سال 1372 در مناطق خفر و میمند در استان فارس مشاهده شد.
این بیماری درخت بادام علاوه بر استان فارس در استان اصفهان در شهرستانهای نجف آباد و تیران و کرون نیز مشاهده شده است با توجه به زرد شدن و کوچک شدن برگها و عدم تشکیل میوه در شاخههای جارویی و سر خشکیدگی و کوتولگی درختان بادام کاهش چشمگیر محصول مشاهده میگردد.
علائم بیماری جارویی بادام
رشد تعداد زیادی شاخه باریک با حالت عمودی و به شکل جارو در محل جوانههای طوقه و جوانههای جانبی تنه و شاخهها
کوچک ماندن و زردی برگها
جلو افتادن رشد جوانهها در شاخههای جارویی در بهار و تأخیر در توقف رشد آنها در پاییز در مقایسه با شاخههای عادی
عدم تشکیل میوه در شاخههای جارویی و ندرتاً تشکیل میوههای کوچک و غیرعادی در شاخههای ظاهراً عادی
سر خشکیدگی و کوتولگی گیاه – عامل بیماری جارویی بادام در ایران ماهیت شبه فایتوپلاسمایی دارد (Phytoplasma like organism).
کنترل بیماری جارویی بادام
در گلخانه عامل بیماری از طریق پیوندک آلوده به نهالهای سالم بادام انتقال مییابد و علائم مشخص جارویی شدن ظاهر میگردد. همچنین با استفاده از سس (Cuscuta campestris) عامل بیماری از نهالهای مبتلای بادام به گیاه پروانش منتقل و در این گیاه علائم سبز شدن گلبرگها، برگی شدن اندامهای گل و زردی و کوتولگی مشاهده شد بنابراین انتقال عامل بیماری با پیوندک و سس انجام میگیرد، لذا بهمنظور کنترل بیماری بایستی:
از درختان آلوده پیوندک تهیه نشود
در مناطق کشت بادام مبادرت به کنترل سس شود.
مراقبت و توجه ویژه در زمان تهیه نهال صورت گیرد. نهال سالم و عاری از بیماری از نهالستانهای معتبر و گواهی شده تهیه شود (مخصوصاً در استانهایی که بیماری از آن مناطق گزارش شده است)
بیماری ویروس موزائیک زردی جوانه بادام
این بیماری درخت بادام تاکنون در ایران گزارش نشده است ولی در باغهای بادام کالیفرنیا شیوع دارد.
علائم بیماری موزائیک زردی جوانه بادام
برگ دهی درختان بادام کم میشود
رنگ برگها در بهار زردرنگ میگردد
پوست میوه سفت و ضخیم میگردد
بخشی از جوانه بی حس و گلی رنگ میشود
بقای عامل بیماری و اثر محيط موزائیک زردی جوانه بادام
این ویروس در درختان میزبانهای گیاهی یک ساله یا نماتدهای ناقل آن دیده میشود.
بیماری گیاهان انگل گلدار بادام
این گیاه گل دار انگل برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 گزارش شده است در ایران تاکنون در نواحی شهمیرزاد، فیروزکوه، دماوند، خوانسار، کاشان، نجف آباد و نطنز روی درختان بادام و گلابی و سیب مشاهده شده است بر اثر حمله این گیاه انگل، درختان ضعیف شده و میوه نمیدهند و پس از مدتی شاخههای مبتلا خشک میگردد.
علائم بیماری انگل گلدار بادام
دارواش دارای برگهای همیشه سبز و چرمی بوده و گلهای نر و ماده آن جدا از هم قرارگرفتهاند. این بیماری که به صورت کپهای روی شاخههای بادام میروید، قطر آن حتی به بیش از نیم متر هم میرسد. این بیماری درخت بادام دارای کلروفیل میباشد و میتواند مواد گلوسیدی در اندامهای خود تولید نماید ولی فاقد ریشه میباشد و آب و مواد معدنی موردنیاز خود را از طریق اندامهای مکنده از گیاه میزبان جذب مینماید اغلب در محل نمو انگل برآمدگیهایی به وجود میآید.
عامل بیماری و زیست شناسی انگل گلدار بادام
این انگل گیاهی است به نام Viscam album از خانواده Loranthaceae که فقط به درختان حمله میکند. بذر آن توسط بعضی از پرندگان انتشار مییابد. پرندگان از میوههای انگل تغذیه میکنند و سپس همراه با مدفوع بذر آن روی سطح شاخه میچسبد و بعد از چند ماه جوانه زده و ساقه روییده شده به علت خاصیت فتوتروپیسم منفی به طرف پایین متمایل میگردد.
ریشه ابتدایی پس از تماس با ساقه میزبان داخل پوست میزبان شده و سیکل زندگی آن به صورت زیر ادامه مییابد.
در سال دوم آلات مکنده شکلگرفته و در زیر پوست به نمو خود ادامه میدهد.
در سال سوم دو برگ اولیه ظاهر که جوانهای از بین این دو برگ بیرون میآید.
در سال چهارم شاخه اولیه شکل میگیرد
در سالهای بعد آلات مکنده با نفوذ وارد میزبان شده و با ایجاد انشعاباتی خود را به دستههای آوندی متصل نموده و آب و مواد غذایی میزبان را جذب مینماید.
کنترل انگل گلدار بادام
قطع شاخههای حامل دارواش
چنانچه انگل روی شاخه نازک میزبان باشد کمی پایینتر از محل اتصال را بایستی قطع نمود.
چنانچه انگل روی شاخههای کلفت میزبان باشد فقط اقدام به حذف انگل باید نمود.
پس از رویش مجدد در سالهای بعد ادامه قطع شاخههای حامل دارواش تا چند سال متوالی تا بهطور کامل کنترل صورت گیرد.
بیماری گل جالیز چیست؟
این گیاه گلدار بیماری برای اولین بار توسط اسفندیاری سال 1325 گزارش شده است. در سال 1345 بهداد گونهای از آن را در ناحیه مهریز یزد از زیر درختان بادام درحالیکه ساقه آن روی ریشه درختان مستقر بود جمعآوری نمود.
در سال 1376 این گیاه بیماری با جمعیت بالا در باغهای بادام حاشیه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری مشاهده و جمعآوری گردید و تقریباً در تمام مناطق کشور انتشار دارد. گل جالیز با تغذیه از شیره نباتی میزبان باعث ضعف درختان بادام میشود و میزان آلودگی آن تا 72 درصد هم میرسد.
علائم بیماری گل جالیز
گل جالیز یک نوع بیماری درخت بادام به صورت ساقههای زرد یا ارغوانی که روی ریشه گیاه میزبان مستقر میباشد از زیر خاک بیرون میآید و در هر محل تعداد آن ممکن است به ده عدد برسد. کپسولهای محتوای بذر گل جالیز معمولاً 8-6 هفته پس از ظهور کپههای گل جالیز تشکیل میگردد.
عامل بیماری گل جالیز و زیست شناسی
این بیماری گیاهی است به نام Orobanche nana moe از خانواده Orobanchaceae راسته Solanales. در باغهای بادام بروز این بیماری در اوایل اردیبهشتماه شروع به جوانه زدن مینماید و پس از 15-10 روز در اطراف طوقه درختان بادام در سطح خاک ساقههای آن مشاهده میگردد.
از اوایل خردادماه دوره گلدهی و از اوایل تیرماه دوره رسیدگی به بذور شروع میکرد و به مجرد این که بذر در شرایط مساعد و در نزدیکی ریشه میزبان قرار گرفت، جوانه زده سپس در محل تماس ساقههای جدید زرد یا ارغوانی رنگ از زیر خاک بیرون میآید.
به دلیل این که فاقد کلروفیل میباشد قادر به تهیه مواد غذایی موردنیاز خود نبوده بنابراین به صورت انگل مطلق بر روی ریشههای بادام قرار میگیرد و از شیره میزبان تغذیه میکند.
کنترل بیماری گل جالیز
مبارزه مکانیکی: قبل از آنکه بوتههای گل جالیز به گل بروند بایستی آنها را بدون این که به ریشه میزبان آسیب برسد جدا کرده و سوزاند این عمل را باید چندین نوبت تکرار نمود.
مبارزه بیولوژیکی: یک نوع مگس به نام Phytomiza orobanchia در مزارع جالیز نجف آباد وجود دارد که در موقع رسیدن تخمدان گل جالیز این مگس اقدام به تخمگذاری در داخل آن نموده که پس از تفریخ تخمها لارو آن از محتویات کپسول تغذیه نموده و مانع تشکیل بذر گل جالیز در کپسول آن میگردد.
مبارزه شیمیایی: تحقیقات انجام شده نشان میدهد که کاربرد علف کش گلایفوزیت (Round up 41 EC) معادل 300 میلیلیتر در هکتار ماده تجارتی به صورت پیش رویشی بر روی درختان بادام در زمان شروع گلدهی بادام میتواند موجب کنترل مناسب گل جالیز در این محصول گردد.
بررسی سس درختان بادام
این انگل علاوه بر بیماری درخت بادام به سیب، گلابی، به، پسته و مو نیز خسارت میزند و از مشهد و سرخس گزارش شده است. در سرخس شدت آلودگی به حدی زیاد است که تعدادی از درختان را از بین برده است شاخههای مبتلا به سس ضعیف و سرانجام باعث خشکیدن درختان میگردد.
علائم بیماری سس درختان بادام
این نوع انگل نوعی بیماری دارای ساقههای نسبتاً ضخیمی به قطر 3-2 میلیمتر بوده که فاقد برگ بوده و به رنگ زرد متمایل به نارنجی و فاقد کلروفیل است این ساقهها از طریق تشکیل شبکههای متراکم به دور اندامهای هوایی بادام پیچیده و پس از مدت کوتاهی آلات مکنده (هاستوریوم) خود را در داخل بافت میزبان مینماید و سرانجام موجب بیماری ضعف و مرگ درختان بادام میگردد. گلها درشت و به رنگ بنفش، میوه درشت و کپسول مانند بذرها درشت و حدود 4 میلیمتر قطر دارند.
عامل بیماری و زیست شناسی سس درختان بادام
این انگل گیاهی به نام Cuscuta monogyna vahl از خانواده Cuscutaceae و از راسته Convulvolales که گونه مذکور آن به درختان بادام حمله میکند.
تولیدمثل آن از طریق بذر است. بذر سس بعد از رسیدن روی زمین ریخته و اغلب روی زمین جوانه زده و از آن سیستم ریشهای خارج میشود و به دنبال آن ساقههای زردرنگ ظاهر شده و در تماس با گیاه میزبان به دور آن میپیچند و بعد از مدت کوتاهی آلات مکنده خود را در داخل بافت میزبان نموده و از مواد غذایی آن استفاده مینماید. چنانچه به گیاه میزبان برخورد نکند با اتمام مواد ذخیره، سس از بین میرود.
مبارزه مکانیکی: حذف ساقههای سس قبل از به گل نشستن و بذر دادن سس
سوالات رایج کشاورزان
بهترین سم قارچکش درخت بادام کدام است؟
بهترین سم قارچکش بستگی به شرایط و نیازهای خاص کشاورز و بیماری درخت بادام دارد. بهطورکلی، بنومیل، توپسین ام و کلروتالونیل از محبوبترین سمهای قارچکش برای درختان بادام هستند. برای انتخاب بهترین گزینه، توصیه میشود با مشاور خدمات کشاورزی محلی مشورت کنید.
شیره زدن تنه درخت بادام به چه علت است؟
شیره زدن تنه درخت بادام ممکن است به علت استرس زیستمحیطی (مانند کمبود آب یا تغییرات دما)، آسیب به تنه (مثل خراشیدگی توسط حیوانات یا عفونتهای قارچی)، عوامل ژنتیکی یا تنظیم نموی درخت رخ دهد.
علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام چیست؟
علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام ممکن است به عوامل متعددی برگردد، ازجمله افت عمیق دما، کمبود آب، عفونتهای قارچی یا باکتریایی، آفتهای گیاهی و عوامل خارجی مانند آلودگی هوا یا اشعهی ماوراءبنفش. برای تشخیص دقیق علت، نیاز به مشاوره با کشاورز یا متخصص درختان دارید تا اقدامات مناسب انجام شود.
درمان قارچ درخت بادام چگونه است؟
برای درمان قارچ درخت بادام، مراعات مراحل زیر و اقدامات مناسب لازم است:
تشخیص: ابتدا باید مطمئن شوید که درخت واقعاً تحت تأثیر عفونت قارچی است. این ممکن است نیاز به مشاوره یک کشاورز یا متخصص درختان داشته باشد.
برش بخشهای آلوده: قسمتهای آلوده به قارچ باید از درخت بریده شوند و بهدقت از باغ خارج شوند تا عفونت به سایر بخشهای درخت منتقل نشود.
تخریب برگهای آلوده: برگهای آلوده باید با دقت از بین بروند تا قارچ از بین برود.
مدیریت آبیاری: کنترل مقدار و زمان آبیاری میتواند کمک کند. اطمینان حاصل کنید که زمین اطراف درخت خوب زهکشی شده و آب نباید بر روی ساقه بماند، زیرا این ممکن است عفونت را تشدید کند.
استفاده از محصولات قارچکش: در صورت لزوم، میتوانید از محصولات ضد قارچ مورد تأیید متخصصین گیاهان استفاده کنید. از محصولات مورد تأیید و بهدقت دنبال دستورالعملهای روی بستهبندی آنها را دنبال کنید.
مراقبت و نظارت مداوم: برای جلوگیری از بازگشت عفونت، درخت بادام را بهطور دورهای نظارت کرده و اقدامات پیشگیری انجام دهید.
اصلاح شرایط زیستمحیطی: در صورت امکان، عوامل محیطی مانند تهویه مناسب و اختلاف مناسب دما را بهینه کنید تا شرایط برای رشد قارچها سختتر شود.
توجه داشته باشید که نوع قارچ و شدت عفونت ممکن است به درمان موردنیاز و موفقیت آن تأثیر بگذارد. برای مشکلات شدیدتر و در مواقعی که برخورد با عفونت قارچی دشوار است، بهتر است با یک کشاورز ماهر یا متخصص درختان مشورت کنید.
انواع سم درخت بادام
درختان بادام ممکن است تحت تأثیر انواع مختلفی از سموم و آفتکشها قرار بگیرند. انتخاب و استفاده از سموم باید با دقت و با رعایت دستورالعملهای مشخص انجام شود و توجه به محیطزیست و سلامتی انسانها حائز اهمیت است. برخی انواع سموم معمولاً برای کنترل آفات و بیماری درخت بادام مورداستفاده قرار میگیرند، این عبارتاند از:
سموم ضد آفات: برای کنترل آفاتی مانند کرمها، پروانهها و سایر حشرات ممکن است از سموم ضد آفات مختلفی استفاده شود. این سموم معمولاً شامل انواع مختلفی از پایههای شیمیایی هستند که بر اساس نوع آفت و مقدار آلودگی مورداستفاده قرار میگیرند.
سموم ضدعفونیکننده: برای کنترل بیماریهای قارچی و باکتریایی درخت بادام، سموم ضدعفونیکننده مانند محلولهای مسی و سولفور استفاده میشود.
سموم ضد علفهای هرز: در مواجهه با علفهای هرز که ممکن است رشد درخت بادام را مختل کنند، از سموم ضد علفهای هرز استفاده میشود. این سموم معمولاً بهعنوان علفکشها شناخته میشوند.
سم شته درخت بادام چیست؟
برای کنترل شته سبز بادام، بلافاصله بعد از ریختن گلبرگها وقتیکه برگها هنوز پیچیده نشدهاند، معمولاً از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان استفاده میشود. درصورتیکه سمپاشی با تأخیر صورت گیرد و برگها پیچیده شده باشند، میتوان از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار، یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و همچنین پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده کرد.
جدول شماره 5-2- شرایط محیطی اپتیمم برای رشد و نمو مطلوب و تولید محصول اقتصادی درختان بادام.
ارتفاع از سطح دریا
خاک مناسب
میزان نفوذ ریشه در خاک
عمق خاک مورد نیاز
سطح آب
شیب مناسب زمین
PHمناسب
درصد کاهش محصول براساس میزان شوری میکروموس بر سانتی متردر 25 درجه سانتی گراد
در محلول خاک
در آبیاری
1.5
2
3
1
1.4
1.9
220-120
زمین های سبک متوسط شنی رسی و لومی
250-60
150<
250<
40-10
شرایط خنثی 8-7
5%
10%
25%
0%
10%
25%
ادامه جدول 5-2-
صفر گیاهی بادام(سانتی گراد)
حداقل دمای قابل تحمل (سانتی گراد)
حداکثر دمای قابل تحمل(سانتی گراد)
مقدار حرارت مورد نیاز زیر 7 درجه سانتی گراد
متوسط درجه حرارت مورد نیاز (سانتی گراد)
تعداد ساعت تابش خورشید در سال
مقدار آب مورد نیاز برای یک هکتار بادام کاری (متر مکعب)