شته خالدار هلو که با نامهای شته سیاه هلو و شته خونی هلو نیز شناخته میشود، یکی از آفات جدی درختان میوه هستهدار مانند هلو، بادام، آلو و زردآلو است. این شته با مکیدن شیره گیاه، باعث ضعف عمومی درختان و کاهش کیفیت و کمیت محصول میشود. علاوه بر این، ترشحات شیرهای آن محیطی مناسب برای رشد قارچهای دودهای ایجاد میکند که سلامت درختان را به خطر میاندازد.
در این مقاله، با نشانههای حمله شته خالدار هلو، چرخه زندگی آن و روشهای کنترل این آفت آشنا میشوید. همچنین، راهکارهای ارگانیک و شیمیایی برای مدیریت این آفت را بررسی خواهیم کرد تا بتوانید به موقع و با کمترین آسیب، باغ خود را از این آفت در امان نگه دارید.
شناخت شته خالدار هلو
نام علمی شته خالدار هلو
Pterochloroides persica Chol
ویژگیهای ظاهری شته خالدار هلو
شته خالدار هلو حشرهای کوچک با بدنی خاکستری مایل به قهوهای است. روی بدن آن دو ردیف لکههای سیاه دیده میشود که باعث شده این شته با نام شته سیاه هلو نیز شناخته شود. برخی از گونههای آن دارای غبار مومی روی بدن خود هستند.
نکته قابل توجه درباره این شته، مایع قرمز رنگی است که هنگام له شدن از بدن آن خارج میشود. به همین دلیل، برخی باغداران به آن شته خونی هلو نیز میگویند.
برای درمان شته خونی هلو میتوانید از محصولات زیر استفاده کنید:
[products p_ids=”790, 789, 792, 706″]
چرخه زندگی و رفتار شته خالدار هلو
این شته در تمام طول سال روی درختان میزبان باقی میماند و تمام مراحل زندگی خود را روی درختان میوه هستهدار سپری میکند. در زمستان، به صورت تودههای متراکم تخم روی تنه و شاخههای اصلی درختان دیده میشود. این تخمها در اوایل بهار، همزمان با باز شدن برگها، باز شده و شتههای جوان شروع به فعالیت میکنند.
در اوایل بهار و تابستان، معمولاً جمعیت این شتهها کمتر است؛ اما از اواسط تابستان به بعد، تعداد آنها افزایش پیدا میکند و خسارت قابل توجهی به درختان وارد میشود.
شته خالدار هلو
علائم و نشانههای خسارت شته خالدار هلو
شناخت بهموقع علائم آلودگی به شته سیاه هلو، کمک میکند تا پیش از افزایش جمعیت آن، اقدامات لازم برای کنترل انجام شود. برخی از مهمترین علائم این آفت شامل موارد زیر است:
وجود لکههای سیاه و تودههای شته روی تنه و شاخههای اصلی درخت
ضعف عمومی درخت، زرد شدن و ریزش برگها
ترشح عسلک فراوان که باعث چسبناک شدن شاخهها، برگها و خاک اطراف درخت میشود
جذب قارچهای مولد دوده که باعث تیره شدن سطح برگها و کاهش فتوسنتز گیاه میشود
حملهی ثانویه حشرات پوستخوار و چوبخوار به درختان آلوده
از بین بردن شته درخت هلو
کنترل زراعی و طبیعی (روشهای غیرشیمیایی)
برای کاهش جمعیت شته خونی هلو و جلوگیری از آلودگی گسترده، برخی اقدامات زراعی و طبیعی مؤثر هستند. این روشها علاوه بر کاهش نیاز به سمپاشی، باعث حفظ سلامت محیطزیست و درختان میشوند.
شستشوی درختان: بارندگیهای شدید بهطور طبیعی باعث کاهش جمعیت شتهها میشود. در مناطقی که بارندگی کم است، میتوان با شلنگ آب پرفشار، شتهها را از روی شاخهها و تنه شست.
هرس شاخههای آلوده: در پاییز، شاخههای آلوده را هرس کرده و از باغ خارج کنید تا محل تخمریزی شتهها کاهش یابد.
بهبود تغذیه درخت: درختان قوی و سالم، مقاومت بیشتری در برابر شتهها دارند. تغذیه مناسب با استفاده از کودهای پتاسیمدار و آبیاری منظم، به تقویت درختان کمک میکند.
کاشت گیاهان دورکننده شته: برخی گیاهان مانند سیر، پیاز، ریحان و گل همیشهبهار میتوانند به کاهش جمعیت شتهها کمک کنند.
کنترل بیولوژیک (استفاده از دشمنان طبیعی شته)
استفاده از حشرات مفید برای کنترل جمعیت شته خالدار هلو، یکی از روشهای مؤثر و کمهزینه است. برخی از مهمترین دشمنان طبیعی این شته عبارتند از:
زنبورهای پارازیت (Aphidius sp و Pachyneuron sp): این زنبورها تخمهای خود را داخل بدن شته قرار میدهند و موجب از بین رفتن آن میشوند.
کفشدوزکهای شکارگر (Thea vigintidoupunctata): این کفشدوزکهای زرد رنگ با خالهای سیاه، از شتههای هلو تغذیه میکنند.
لاروهای مگس سیرفیده: این لاروها، شتهها را شکار کرده و جمعیت آنها را کاهش میدهند.
کنترل شیمیایی (سمپاشی علیه شته خالدار هلو)
در صورتی که جمعیت شتهها زیاد باشد و روشهای طبیعی مؤثر واقع نشوند، سمپاشی یکی از راههای ضروری برای کنترل این آفت است. بهترین زمان برای سمپاشی، اواخر زمستان و اوایل بهار، قبل از شکوفهدهی درختان است. در این زمان، شتههای تازه از تخم خارج شده و بیشترین تأثیر را از سموم میگیرند.
بهترین سم برای شته خونی
نام سم
فرمولاسیون
مصرف در هر هکتار
تیومتون
EC 60%
یک در هزار
اکسی دیتون متیل
EC 25%
یک در هزار
مالاتیون
EC 25%
سه در هزار
پریمیکارپ
DF 50%
نیم در هزار
پریمیکارپ
WP 50%
نیم در هزار
هپتنوفوس
EC 50%
یک در هزار
دیازینون
EC 60%
یک در هزار
توجه: سم دیمتوآت برای درختان هلو مناسب نیست، زیرا باعث ریزش برگها و میوهها میشود.
پیشگیری از آلودگی در سالهای آینده
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. با رعایت این نکات، میتوان احتمال آلودگی درختان به شته خالدار هلو را کاهش داد:
استفاده از روغن ولک در زمستان: روغن ولک باعث از بین رفتن تخمهای شته روی شاخهها و تنه درخت میشود.
مدیریت صحیح باغ: تقویت درختان با کودهای مناسب و آبیاری منظم، مقاومت آنها را در برابر آفات افزایش میدهد.
کنترل علفهای هرز: برخی علفهای هرز میتوانند به عنوان میزبان شتهها عمل کنند.
مراقبت از درختان مجاور: شتهها به راحتی از درختی به درخت دیگر منتقل میشوند. در صورت مشاهده آلودگی درختان همسایه، اقدامات کنترلی را سریعتر انجام دهید.
سخن آخر
شته خالدار هلو یکی از آفات مهم درختان هستهدار است که با مکیدن شیره گیاه، تولید عسلک و جذب قارچهای دودهای باعث ضعف شدید درختان میشود. برای کنترل این آفت، میتوان از روشهای زراعی، بیولوژیک و شیمیایی استفاده کرد. همچنین، پیشگیری از طریق هرس، روغنپاشی زمستانه و بهبود شرایط رشد درختان نقش مهمی در کاهش آلودگی دارد.
با مدیریت صحیح و اقدامات بهموقع، میتوان از آسیبهای جدی این آفت جلوگیری کرد و باغی سالم و پربار داشت.
برای خرید کود میتوانید به صفحه فروشگاهی پسته رفسنجان مراجعه کنید:
در دنیای کشاورزی مدرن، انتخاب کود مناسب نقشی کلیدی در بهبود کیفیت و کمیت محصولات ایفا میکند. آهن، به عنوان یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان، در فرآیندهایی مانند فتوسنتز و تشکیل کلروفیل نقش حیاتی دارد. کمبود آهن میتواند منجر به زردی برگها و کاهش عملکرد گیاه شود؛ بنابراین، آشنایی با بهترین کود آهن و نحوه استفاده صحیح از آن برای کشاورزان اهمیت ویژهای دارد. اگر قصد خرید کود را دارید میتوانید به صفحه فروشگاهی پسته رفسنجان مراجعه نمایید.
معرفی انواع کود آهن
برای انتخاب بهترین کود آهن، ابتدا باید انواع مختلف کودهای آهن را بشناسید تا بتوانید بر اساس نیازهای گیاه و شرایط خاک، مناسبترین گزینه را انتخاب کنید. شناخت دقیق این کودها به شما کمک میکند تا بهترین باردهی را از گیاهان خود دریافت کنید، خواه درختان باغی باشد، محصولات زراعی یا حتی گیاهان گلدانی.
در ادامه به بررسی انواع کودهای آهن و مزیتهای هر یک میپردازیم. همچنین میتوانید برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره تخصصی برای خرید کود آهن با کارشناسان ما در تماس باشید:
سولفات آهن
سولفات آهن یکی از متداولترین و اقتصادیترین کودهای آهن است که برای جبران کمبود آهن در گیاهان استفاده میشود. این کود شامل آهن و گوگرد است و به دو صورت مونوهیدرات و هپتاهیدرات در بازار موجود است.
مزایا:
قیمت مناسب: نسبت به بسیاری از کودهای دیگر، سولفات آهن ارزانتر است.
حلالیت بالا در آب: بهخوبی در آب حل میشود و برای استفاده در سیستمهای آبیاری مناسب است.
کودهای آهن کلاته
کودهای کلاته آهن با پیوند آهن به مواد کلاتهکننده مانند EDTA، DTPA و EDDHA تولید میشوند. این پیوندها کمک میکنند تا آهن حتی در خاکهای با pH بالا نیز برای گیاهان قابل جذب باشد.
انواع کودهای کلاته:
EDTA (اتیلن دیآمین تترا استیک اسید): مناسب برای خاکهایی با pH تا حدود ۶٫۵ و حاوی حدود ۱۳٪ آهن.
DTPA (دیاتیلن تریآمین پنتا استیک اسید): مناسب برای خاکهایی با pH تا حدود ۷٫۵ و حاوی حدود ۱۱٪ آهن.
EDDHA (اتیلن دیآمین دی(اورتو هیدروکسی فنیل استیک اسید): مناسب برای خاکهایی با pH تا حدود ۹٫۵ و حاوی حدود ۶٪ آهن.
مزایا:
جذب بهتر در خاکهای قلیایی: کارایی بالا در خاکهای آهکی و قلیایی.
پایداری بیشتر: جلوگیری از رسوب آهن و حفظ آن در لایههای سطحی خاک.
کودهای آهن آلی
این کودها از ترکیب آهن با مواد آلی مانند اسیدهای هیومیک و فولویک بهدست میآیند. آهن در این کودها بهتدریج آزاد میشود و جذب طبیعیتری دارد، اما اثرگذاری آنها نسبت به کودهای دیگر آهستهتر است.
مزایا:
بهبود فعالیت میکروبی خاک: مواد آلی به تقویت میکروارگانیسمهای خاک کمک میکنند.
سازگاری با محیط زیست: کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و حفظ سلامت خاک.
نیترات آهن
نیترات آهن ترکیبی از آهن و نیتروژن است که هر دو عنصر را بهصورت قابل جذب برای گیاه فراهم میکند. این کود غالباً به شکل مایع عرضه میشود و در کشتهای هیدروپونیک و گلخانهای مورد استفاده قرار میگیرد.
مزایا:
جذب سریع و مؤثر: بهدلیل فرم مایع، عناصر بهسرعت توسط گیاه جذب میشوند.
تأمین همزمان نیتروژن و آهن: برطرف کردن نیازهای اساسی گیاه.
نانو کودهای آهن
نانو کودهای آهن با استفاده از فناوری نانو تولید میشوند و حاوی ذرات بسیار ریز آهن هستند که قابلیت جذب بالایی دارند.
مزایا:
جذب فوقالعاده بالا: اندازه نانوذرات امکان جذب سریع و کامل آهن را فراهم میکند.
کاهش میزان مصرف: بهدلیل کارایی بالا، مقدار کمتری از کود نیاز است.
انعطافپذیری در کاربرد: مناسب برای آبیاری، محلولپاشی و سیستمهای آبیاری قطرهای.
بهترین کود آهن موجود در بازار
حالا که با انواع کود آهن آشنا شدید، میتوانیم بهترین کود آهن را در ادامه به شما معرفی کنیم تا بر اساس نیازهای خاص گیاهان و شرایط خاک خود، مناسبترین انتخاب را داشته باشید.
کود آهن گلدن فر
کود آهن گلدن فر یک محصول تخصصی و با کیفیت است که برای تأمین آهن مورد نیاز گیاهان طراحی شده است. این کود اسپانیایی با فرمولاسیون پیشرفته، حاوی ۶ درصد آهن به فرم کلات EDDHA است که یکی از مؤثرترین اشکال آهن قابل جذب برای گیاهان محسوب میشود.
مزایا:
استفاده از ایزومر ارتو-ارتو در ساختار کود آهن گلدن فر، جذب آهن را در گیاهان تسهیل میکند و از رسوب آن در خاک جلوگیری مینماید. این ویژگی بهخصوص در خاکهای آهکی و با pH بالا بسیار مفید است، زیرا آهن را برای مدت طولانیتری در دسترس ریشهها قرار میدهد. این کود بهصورت پودر قابل حل در آب عرضه میشود که استفاده از آن را در سیستمهای آبیاری و محلولپاشی آسان میکند. کود آهن گلدن فر برای انواع گیاهان از جمله درختان میوه، مرکبات، محصولات زراعی، صیفیجات و گلهای گلخانهای مناسب است. استفاده منظم از این کود میتواند به بهبود سبزینگی برگها، افزایش رشد گیاه و افزایش عملکرد محصولات کشاورزی کمک کند.
ترکیبات:
ترکیب
درصد وزنی
آهن (Fe-EDDHA)
۶٪
ایزومر ارتو-ارتو
۴٫۸٪
کود سولفات آهن کنجاله ساز
کود سولفات آهن کنجاله ساز یک گزینه مؤثر برای رفع کمبود آهن در گیاهان و افزایش کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی است. این کود حاوی ۲۰٪آهن و ۱۱٪گوگرد میباشد که هر دو عنصر نقش حیاتی در رشد و توسعه گیاهان دارند.
مزایا:
این کود با تأمین آهن مورد نیاز گیاهان، به تولید کلروفیل و بهبود فرآیند فتوسنتز کمک میکند که نتیجه آن سبزینگی برگها و جلوگیری از زردی ناشی از کمبود آهن است. حضور گوگرد در ترکیب کود به بهبود ویژگیهای خاک و تغذیه گیاهان کمک میکند. کود سولفات آهن کنجاله ساز دارای حلالیت بالا است، بنابراین در تمامی سیستمهای آبیاری قابل استفاده بوده و آهن را بهسرعت در اختیار گیاه قرار میدهد. همچنین، این کود فاقد فلزات سنگین مضر مانند کادمیوم و سرب است که ایمنی محصولات کشاورزی را تضمین میکند. بستهبندی ۲۵ کیلوگرمی آن استفاده آسان و اقتصادی را برای کشاورزان فراهم میسازد.
ترکیبات:
ترکیب
درصد وزنی
آهن
۲۰٪
گوگرد
۱۱٪
کادمیوم و سرب
کمتر از ۵۰ ppm
کود آهن رویش 4
کود آهن رویش 4 یک محصول کلاته شده است که بهمنظور رفع کمبود آهن در گیاهان تولید شده است. این کود با دارا بودن 6 درصد آهن کلاته، نقش مؤثری در بهبود رشد و افزایش محصول دارد. آهن کلاته موجود در این کود با استفاده از عامل EDDHA و ایزومر اورتو-اورتو 4.8٪، قابلیت جذب آهن را در خاکهای با pH متنوع افزایش میدهد.
مزایا:
کود آهن رویش 4 با تحریک رشد گیاهان، میتواند میزان برداشت را بهطور قابل توجهی افزایش دهد. این کود در تمامی مراحل رشد و در فصلهای مختلف کشت قابل استفاده است، اما بهترین زمان مصرف آن زمانی است که نشانههای کمبود آهن، مانند زردی برگهای جوان، در گیاه مشاهده میشود. درختان پسته بهویژه از این کود بهرهمند میشوند، زیرا کمبود آهن میتواند منجر به کاهش تولید پسته شود. استفاده از کود آهن رویش 4 نه تنها به افزایش کمّی محصول کمک میکند، بلکه کیفیت آن را نیز بهبود میبخشد که این امر در نهایت به سودآوری بیشتر برای کشاورزان منجر میشود.
ترکیبات:
ترکیب
درصد وزنی
آهن کلاته
6%
کود کلات آهن دیپورت آریاشیمی
کود کلات آهن دیپورت آریاشیمی یک محصول تخصصی است که برای رفع سریع کمبود آهن در گیاهان، بهویژه در خاکهای قلیایی، طراحی شده است. این کود با داشتن ۶ درصد آهن کلاته شده با عامل EDDHA، امکان جذب مؤثر آهن را حتی در خاکهایی با pH تا ۱۱ فراهم میکند.
این کود برای طیف وسیعی از گیاهان مناسب است، اما بهویژه در درختان پسته نتایج چشمگیری دارد. استفاده از کود کلات آهن دیپورت آریاشیمی در باغات پسته میتواند منجر به افزایش تولید و بهبود کیفیت محصول شود که در نهایت سودآوری بیشتری را برای کشاورزان به همراه دارد.
ترکیبات:
ترکیب
درصد وزنی
آهن کلاته (EDDHA)
۶٪
ویژگیهای بهترین کود آهن
برای انتخاب بهترین کود آهن، باید به مجموعهای از ویژگیها توجه کنیم که به طور مستقیم بر کارایی و اثربخشی کود در بهبود رشد و سلامت گیاهان تأثیر میگذارند. در ادامه به مهمترین ویژگیهای بهترین کود آهن اشاره میکنیم:
قابلیت جذب بالا توسط گیاهان:
کود باید دارای فرمولاسیونی باشد که آهن را به شکلی قابل جذب برای گیاهان فراهم کند. کودهای کلاته شده با عوامل کلاتهکننده مؤثر مانند EDDHA، EDTA و DTPA از این نظر بسیار مناسب هستند.
پایداری در خاکهای مختلف:
بهترین کود آهن باید در خاکهای با pH متفاوت، بهویژه خاکهای قلیایی و آهکی، پایداری داشته باشد و از رسوب آهن جلوگیری کند. این ویژگی تضمین میکند که آهن برای مدت طولانی در دسترس ریشههای گیاه قرار گیرد.
حلالیت بالا در آب:
حلالیت بالای کود در آب امکان استفاده آسانتر و جذب سریعتر توسط گیاه را فراهم میکند، بهخصوص در سیستمهای آبیاری و محلولپاشی.
فاقد عناصر مضر و فلزات سنگین:
کود باید عاری از عناصر مضر مانند کادمیوم و سرب باشد تا سلامت گیاهان و محصولات کشاورزی تضمین شود.
سرعت اثرگذاری:
بهترین کود آهن باید بتواند بهسرعت کمبود آهن را در گیاهان برطرف کرده و علائم ناشی از آن مانند زردی برگها را کاهش دهد.
مناسب برای انواع گیاهان:
کود باید قابلیت استفاده در طیف گستردهای از گیاهان، از جمله درختان میوه، محصولات زراعی، صیفیجات و گیاهان گلخانهای را داشته باشد.
سهولت استفاده:
بستهبندی مناسب و امکان حل شدن در آب، استفاده از کود را برای کشاورزان آسان میکند. همچنین قابلیت اختلاط با سایر کودها و سموم کشاورزی یک مزیت محسوب میشود.
دوستدار محیط زیست:
کود باید با کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و بهبود ویژگیهای خاک، به کشاورزی پایدار کمک کند.
فرمولاسیون پیشرفته:
استفاده از فناوریهای نوین مانند نانوکودها یا کلاتهای پایدار میتواند کارایی کود را افزایش دهد.
قیمت مناسب و اقتصادی:
بهترین کود آهن باید با توجه به مزایایی که ارائه میدهد، قیمت مناسبی داشته باشد تا برای کشاورزان مقرونبهصرفه باشد.
با در نظر گرفتن این ویژگیها، میتوانید بهترین کود آهن را بر اساس نیازهای گیاهان و شرایط خاک خود انتخاب کنید. این انتخاب هوشمندانه به بهبود رشد، افزایش بازدهی محصولات و در نهایت سودآوری بیشتر در کشاورزی منجر خواهد شد.
خرید انواع کود کشاورزی
سخن پایانی
در انتخاب بهترین کود آهن برای گیاهان خود، توجه به نیازهای خاص گیاه و شرایط خاک از اهمیت ویژهای برخوردار است. هر یک از کودهای معرفیشده دارای ویژگیها و مزایای منحصربهفردی هستند که میتوانند به بهبود رشد و افزایش بازدهی محصولات شما کمک کنند. برای خرید کودهای آهن با کیفیت و دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید به صفحه فروشگاهی پسته رفسنجان مراجعه کرده و با کارشناسان ما در تماس باشید. انتخاب درست کود آهن نه تنها به سلامت و شادابی گیاهان شما کمک میکند، بلکه سرمایهگذاری مؤثری در جهت افزایش سودآوری و پایداری کشاورزی شما خواهد بود.
چگونه میتوان کیفیت و باردهی درختان میوه را بهبود بخشید؟ این سؤالی است که بسیاری از باغداران با آن مواجه هستند. یکی از راهکارهای کلیدی در این زمینه، استفاده از کودهایی است که به طور خاص برای افزایش بهرهوری درختان طراحی شدهاند. در این مقاله به بررسی کود فروت ست میپردازیم و توضیح میدهیم که کود فروت ست چیست، چگونه عمل میکند و چه تأثیری بر رشد و توسعه میوهها دارد. همچنین خواهیم دید که این کود چه زمانی و چگونه باید استفاده شود تا بهترین نتایج حاصل گردد. برای خرید کود میتوانید به صفحه فروشگاه ما مراجعه نمایید.
کود فروت ست چیست؟
کود فروت ست برای تقویت مرحله فروت ست، یعنی تشکیل میوه در نهنج گل، به کار میرود. این کود شامل عناصر کلیدی نظیر نیتروژن، بر، روی، اسیدهای آمینه و مواد آلی است که جوانهها را تقویت کرده و به توسعه و باروری میوهها کمک میکند. استفاده از این کود در سه زمان بعد از برداشت، در زمان تورم جوانه ها و در زمان تشکیل میوه، موجب بهبود کیفیت و میزان تولید میوهها میشود.
فروت ست به مرحله تشکیل میوه در نهنج گل گفته میشود. در این مرحله برای تقویت جوانه ها و گلدهی بهتر است از کود فروت ست استفاده شود.
عناصر موجود در کود فروت ست
ترکیب کود فروت ست بسته به برند متفاوت است، اما اغلب شامل نیتروژن، بر، روی، اسیدهای آمینه، مواد آلی، مس، پتاسیم، عصاره جلبک و فولویک اسید هستند. این عناصر به بهبود تغذیه و تقویت رشد گیاهان کمک کرده و شرایط مناسبی برای تشکیل میوه فراهم میکنند، هرچند برخی برندها ممکن است ترکیبات متفاوتی داشته باشند.
نیتروژن: افزایش رشد بخشهای سبز گیاه و تقویت جوانهزنی
بر (Boron): کمک به فرآیند گردهافشانی و تشکیل دانه
روی (Zinc): تنظیم رشد گیاه و سنتز پروتئین
اسیدهای آمینه: تقویت سیستم دفاعی گیاه، افزایش جذب مواد مغذی
مواد آلی: بهبود ساختار خاک، حفظ رطوبت
مس (Copper): تقویت فرآیندهای فتوسنتز و انتقال الکترون
عصاره جلبک: افزایش مقاومت گیاه به استرس، تقویت رشد
فولویک اسید: تقویت جذب مواد مغذی توسط ریشهها
عناصر موجود در کود فروت ست
تأثیر کود فروت ست
کود فروت ست با فرمولاسیون منحصربهفرد خود، به طور خاص برای بهبود فرآیند تشکیل میوه در درختان طراحی شده است. این کود حیاتی ترکیبات مغذی را به گیاه میرساند که به تقویت جوانهها و بهبود فرایندهای حیاتی گیاه کمک شایانی میکند.
با تأمین عناصر ضروری مانند نیتروژن، پتاسیم و میکرومغذیهایی مانند بر و روی، این کود عملکرد گیاه را به طور قابل توجهی افزایش داده و شرایطی را فراهم میآورد که در آن درختان میوه به طور مستمر و با کیفیت بالا میوه میدهند.
استفاده از فروت ست میتواند تأثیر چشمگیری در افزایش کمیت و کیفیت تولیدات باغی داشته باشد که این خود برای هر باغداری ارزشمند است.
تقویت جوانهها: افزایش استحکام و زندهمانی جوانهها.
ذخیرهسازی مواد غذایی: تجمع بیشتر مواد مغذی در جوانهها برای رشد بهینه.
افزایش سبزینگی برگها: تقویت فرایند فتوسنتز با حفظ سلامت و سبزینگی برگها.
جذب بهتر مواد مغذی: بهبود جذب مواد غذایی از طریق روزنههای برگ.
افزایش اندازه و دانههای میوه: تحریک رشد میوه و افزایش تعداد دانههای درون میوه.
پیشگیری از ریزش میوهها: کاهش ریزش میوه در فصول گرم.
کاهش سالآوری: اطمینان از تولید مستمر میوه در هر سال.
انواع کود فروت ست
کودهای فروت ست، چه در فرم مایع و چه پودری، برای استفاده مؤثر باید با آب رقیق شوند و از طریق محلولپاشی به گیاهان اعمال گردند. این روش به جذب سریعتر و کارآمدتر مواد مغذی توسط گیاهان کمک میکند.
انواع کود فروت ست پودری و مایع
کود فروت ست مایع
به دلیل فرم مایع، رقیقسازی و استفاده از آن آسان است. این کود به سرعت در آب حل شده و میتوان آن را مستقیماً بر روی برگها و ریشههای گیاهان اسپری کرد. این امر به تحریک رشد گیاه و تقویت سیستمهای برگ و ریشه کمک میکند، مخصوصاً در زمانهایی که نیاز به تغذیه سریع است.
کود فروت ست پودری
اگرچه نیاز به اقدامات اضافی برای رقیقسازی دارد، اما این نوع کود نیز باید قبل از اعمال به گیاهان، به دقت با آب مخلوط شود. پس از آمادهسازی محلول، میتوان آن را به صورت اسپری بر روی گیاهان پاشید تا اطمینان حاصل شود که مواد مغذی به طور یکنواخت پخش شده و به خوبی جذب میشوند. این روش برای تغذیه گیاهان در دورههای طولانیتر مناسب است.
برای اطلاع از قیمت و خرید کود فروت ست در انواع مختلف پودری و مایع روی لینک کلیک کرده و به صفحه فروشگاه پسته رفسنجان مراجعه کنید.
زمان محلول پاشی کود فروت ست
زمان مصرف کود فروت ست یکی از عوامل کلیدی است که تأثیر آن را بر روی رشد و تولید محصولات باغی به طور قابل توجهی افزایش میدهد. تأمین به موقع مواد مغذی مورد نیاز درختان، به خصوص پس از یک فصل باردهی سنگین، میتواند تفاوت چشمگیری در سلامت و عملکرد درختان در فصلهای بعد ایجاد کند. استفاده از کود فروت ست به عنوان یک استراتژی تغذیهای مؤثر، به این منظور طراحی شده است.
3 زمان محلول پاشی کود فروت ست
بعد از برداشت محصول
اولین و مهمترین زمان برای استفاده از کود فروت ست، بلافاصله پس از برداشت محصول است، دقیقاً قبل از ریزش برگها. در این زمان، درختان به شدت به تقویت نیاز دارند؛ شبیه به یک بیمار خسته که نیازمند دریافت سریع مواد مغذی از طریق سرم است.
در این دوره، درختان تمام انرژی خود را برای تولید میوه به کار بردهاند و ممکن است از جوانههای سال آینده غافل شوند. تحقیقات نشان دادهاند که 70 درصد از عناصر مورد نیاز برای مرحله تشکیل میوه از ذخایر سال قبل تأمین میشود و استفاده از کود در همان سال تأثیر 30 درصدی دارد؛ بنابراین، استفاده از فروت ست بعد از برداشت محصول میتواند به کاهش سال آوری کمک کرده و اطمینان حاصل کند که درختان برای سال آینده آمادهاند.
در اوایل فصل رشد
دومین زمان مهم برای استفاده از کود فروت ست در بهار است، هنگامی که جوانهها تورم یافته و اولین برگها شروع به باز شدن میکنند. در این دوره، درختان دانهدار قابلیت جذب بهینه کود از طریق برگهای جدید را دارند.
اما توجه داشته باشید که در درختان هستهدار، از آنجا که در زمان تورم جوانهها برگی روی درختان وجود ندارد، استفاده از کود فروت ست در این زمان کارایی نخواهد داشت؛ بنابراین، برای درختان دانهدار، محلولپاشی کود فروت ست به هنگام باز شدن برگها میتواند به بهبود تغذیه و افزایش قدرت جذب مواد مغذی از طریق روزنههای برگ کمک کند.
اهمیت داشتن برگها بر درختان در این زمان برای اثربخشی کود فروت ست حیاتی است، زیرا گیاه باید بتواند این کود را از طریق روزنههای روی برگها جذب کند.
بعد از تشکیل میوه
سومین زمان کلیدی برای استفاده از کود فروت ست بعد از تشکیل میوه است. استفاده از این کود در این دوره میتواند به بزرگشدن میوهها کمک کرده و از ریزش آنها در فصل گرم جلوگیری کند.
توصیه میشود که محلولپاشی کود فروت ست در زمانی انجام شود که اندازه میوهها به اندازه نخود یا فندق رسیده باشد. این زمان برای تغذیه میوهها در مراحل حساس رشدشان بسیار مهم است، زیرا کود میتواند به تقویت و تغذیه میوهها در حال رشد کمک کند و به این ترتیب از ریزش زودهنگام آنها جلوگیری کرده و به بهبود کیفیت نهایی میوه بیانجامد.
با این حال، همانطور که پیشتر اشاره شد، بیشترین تأثیر کود فروت ست را میتوان بعد از برداشت محصول، مانند پسته، مشاهده کرد که میتواند به بازیابی و تقویت درخت برای تولید محصول در سالهای بعد کمک کند.
نحوه مصرف کود فروت ست
نحوه مصرف کود فروت ست
برای استفاده بهینه از کود فروت ست، بهترین روش محلول پاشی بر روی برگهای گیاه است. این روش اجازه میدهد تا کود از طریق روزنههای موجود بر روی برگها جذب شود و به سرعت تأثیر خود را بر گیاه نشان دهد.
همچنین، برخی از برندهای کود فروت ست قابلیت استفاده در سیستم آبیاری را دارند و میتوانند از طریق ریشهها جذب شوند؛ بنابراین، برای دستیابی به نتایج مطلوب و جلوگیری از هرگونه آسیب احتمالی به گیاه، حیاتی است که دستورالعملهای مشخص شده توسط شرکت تولیدکننده را به دقت مطالعه و دنبال کنید.
مقدار مصرف کود فروت ست
برای مصرف کود فروت ست، توصیه میشود که یک لیتر از کود را در ۱۰۰۰ لیتر آب رقیق کنید. این نسبت برای اطمینان از پخش مناسب کود بر روی درختان و جذب بهینه توسط گیاه تعیین شده است. اگر تصمیم دارید محلول کمتری استفاده کنید، مثلاً در ۵۰۰ لیتر آب، باید میزان کود را نیز به همان نسبت کاهش دهید، یعنی نصف لیتر کود فروت ست را با ۵۰۰ لیتر آب مخلوط کنید.
این امر به حفظ ترکیب مناسب کود در آب کمک میکند و اطمینان میدهد که گیاهان میتوانند از مواد مغذی بهرهمند شوند بدون آنکه به آنها آسیب برساند یا کود هدر رود.
کود فروت ست برای چیست؟
کود فروت ست به عنوان یک منبع مغذی عالی برای درختان میوه شناخته میشود که در سه زمان کلیدی طی سال مورد استفاده قرار میگیرد: پس از برداشت محصول، در زمان تورم جوانهها و هنگام رشد میوه یعنی نخودی شدن دانهها. این سه بازه زمانی حیاتی برای تقویت درختان میوه در مراحل حساس رشد و آمادهسازی آنها برای فصلهای بعدی هستند.
توجه به شرایط خاص خاک و نیازهای تغذیهای درختان مختلف موجب میشود که زمانبندی و مقدار مصرف کود ممکن است متفاوت باشد. در بخشهای بعدی این مقاله، به معرفی برخی از درختان که استفاده از کود فروت ست برای آنها فوقالعاده مؤثر است، پرداخته میشود و نحوه دقیق مصرف کود برای هر کدام تشریح خواهد شد.
کود فروت ست برای چیست؟
محلول پاشی فروت ست پسته
درخت پسته برای رشد بهتر و افزایش محصول در سالهای آینده، به مواد مغذی مانند بور، روی، ازت و کلسیم نیاز دارد. با توجه به اینکه جوانههای سال بعد در اواخر خرداد روی درخت پسته ظاهر میشوند، تأمین بهموقع این مواد مغذی حیاتی است. استفاده از کود فروت ست میتواند این نیازها را بهخوبی برآورده کند و جوانهها را در برابر ضعف ناشی از رقابت با میوههای در حال رشد تقویت کند.
پس از برداشت محصول، اسپری کردن کود فروت ست روی درختان پسته از ریزش جوانهها جلوگیری میکند و به درخت کمک میکند تا در برابر سرما و آفات زمستانی مقاومت بیشتری داشته باشد. یک دوره اسپری دیگر در اواخر زمستان و اوایل بهار میتواند گلدهی و گردهافشانی را بهبود بخشد.
کود فروت ست برای انگور
کود فروت ست در باغهای انگور نیز کاربردهای مهمی دارد و در میوه دهی این گیاه تأثیرگذار است. از آنجا که جوانههای زایشی انگور اوایل بهار شروع به رشد میکنند، زمان مناسب برای کوددهی با فروت ست در این دوره است. استفاده از این کود در اوایل بهار، همزمان با رشد برگها و قبل از شروع خوشهدهی انگور، میتواند به تقویت پایههای تغذیهای درخت کمک کند و محصول دهی آن را بهبود ببخشد.
در مورد انگور، نیازی به استفاده از کود فروت ست بعد از برداشت میوه و قبل از ریزش برگها نیست، زیرا تمرکز رشد و نیازهای تغذیهای در این زمان به شدت کاهش مییابد.
کود فروت ست برای انگور
کود فروت ست برای گردو
کود فروت ست حاوی مواد مغذی اساسی مانند روی، بور، آمینو اسیدها و نیتروژن است که نقش مهمی در تحریک رشد و افزایش باردهی درختان دارند. استفاده از این کود برای درختان گردو بهویژه میتواند در مقابله با آسیبهای محیطی نظیر سرمازدگی، برف و تگرگ بسیار مؤثر باشد. با تأمین مواد مغذی ضروری، کود فروت ست به بهبود وضعیت عمومی و رشد بهتر درختان گردو کمک میکند و این امر در نهایت منجر به افزایش کیفیت و کمیت محصول میشود.
کود فروت ست برای انار
برای انار، زمانبندی محلولپاشی کود فروت ست بر اساس مراحل رشد گیاه تعیین میشود که شامل سه مرحله اصلی است. در مرحله اول، از زمان تشکیل برگهای اولیه تا قبل از گلدهی، از اسفند تا اردیبهشت، حدود 60 درصد کل محلولپاشی انجام میشود که برای تقویت بنیه و ساختار گیاه در آغاز فصل رشد حیاتی است.
در مرحله دوم، پس از تشکیل میوه از اردیبهشت تا خرداد، حدود 30 درصد کل کود مصرفی به کار میرود که به تقویت میوهها و افزایش کیفیت آنها کمک میکند. در نهایت، در مرحله سوم و پس از برداشت محصول، از شهریور تا آبان، تنها 10 درصد کود باقیمانده مصرف میشود که بر خلاف میوههای هستهدار، به بازیابی و آمادهسازی گیاه برای فصل بعد کمک میکند. این دورههای محلولپاشی به حفظ و ارتقاء کیفیت انار در طول فصل کمک شایانی مینماید.
کود فروت ست برای بادام
کود فروت ست، با داشتن عناصر کلیدی نظیر روی، بور، آهن، منگنز، نیتروژن و پتاسیم، نقش مهمی در تقویت سلامت و باروری درختان بادام دارد. این مواد مغذی، به تنظیم فرایندهای حیاتی گیاه از جمله فتوسنتز، تقسیم سلولی و تشکیل گل کمک میکنند. آهن به فعالیت آنزیمها و سنتز هورمونهای مرتبط با تشکیل میوه کمک میرساند، در حالی که بور برای رشد لوله گرده و گلدهی اساسی است.
پتاسیم نیز در بهبود توزیع قندها و تنظیم فشار اسمزی درخت نقش دارد که این امر به بهبود کیفیت میوهها در مرحله فروت ست میانجامد. استفاده بهینه از این کود در زمانهای کلیدی میتواند به افزایش عملکرد و کیفیت محصول در باغهای بادام کمک کند.
کود فروت ست برای کیوی
برای کیوی، زمانبندی محلولپاشی کود فروت ست به گونهای است که با درختان دانهدار و هستهدار تفاوت دارد. بهترین دوره برای اسپری کود فروت ست بر درختان کیوی از زمان شروع رویش برگهای جوان در اسفند تا قبل از گلدهی در اردیبهشت است. این بازه زمانی که 60 درصد کل محلولپاشی را شامل میشود، برای تقویت ساختار گیاه و آمادهسازی آن برای تولید گلهای سالم و باکیفیت حیاتی است.
پس از برداشت میوهها، انجام یک دوره اسپری دیگر با کود فروت ست که تنها 10 درصد از کل کود را تشکیل میدهد، میتواند به بازیابی درخت برای فصل بعد کمک کند. این کار در مقایسه با درختان دانهدار و هستهدار که ممکن است نیازهای تغذیهای متفاوتی داشته باشند، به طور خاص برای کیوی مفید است. همچنین، اسپری کود در میانه رشد میوهها میتواند به افزایش اندازه و بهبود کیفیت کیوی کمک کند و در نهایت محصولی با کیفیتتر به دست آورید.
سخن پایانی
در پایان، استفاده بهینه از کود فروت ست میتواند تأثیر بسزایی در بهبود کیفیت و افزایش محصول در باغات شما داشته باشد. این کود با ترکیبات غنی و متنوع خود، به تقویت گیاهان کمک کرده و آنها را در مقابل شرایط نامساعد محیطی مقاومتر میسازد. برای خرید کود فروت ست و بهرهمندی از مزایای آن، به صفحه فروشگاه ما مراجعه کنید. همچنین، در صورت نیاز به مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه استفاده از این کود، با کارشناسان ما در تماس باشید تا با راهنماییهای تخصصیشان در کسب بهترین نتایج به شما کمک کنند.
درخت بادام، به عنوان یکی از محبوبترین درختان میوه در مناطق معتدل، در معرض خطرات مختلفی از جمله سرمازدگی قرار دارد. سرمازدگی درخت بادام یکی از مشکلات اساسی صنعت باغداری کشور میباشد به طوری که هر ساله در بسیاری از نقاط کشور درختان بادام کم و بیش دچار سرمازدگی میشوند.
با توجه به اهمیت سرمازدگی درخت بادام، شناخت انواع سرمازدگی درخت بادام و چگونگی خسارت دیدن درختان بادام در اثر این پدیده برای باغداران ضروری میباشد. در این مقاله چگونگی وقوع سرمای دیررس بهاره درخت بادام و راهکارهای عملی برای جلوگیری از خسارات سرمازدگی ارائه خواهیم داد.
انواع سرمازدگی درخت بادام
از نظر زمان وقوع سرما، سرمازدگی درخت بادام به انواع سرمازدگی زمستانه، بهاره و پاییزه تقسیمبندی میشود. میزان خسارت هر کدام از این نوع سرمازدگیها بسته به شدت افت دمای هوا، مدت استقرار جبهه هوای سرد در یک منطقه، تکرار و تداوم آن و حالت فیزیولوژیکی بادام، متفاوت میباشد.
سرمازدگی پاییزه و زمستانه
درختان بادام میتوانند دمای 22- تا 25- درجه سانتیگراد را در فصل زمستان که در حالت خواب فیزیولوژیکی میباشند یا در اوایل پاییز که در حال ریزش برگ و شروع خواب زمستانه میباشند، تحمل نمایند. بنابراین به ندرت دچار سرمازدگی زمستانه و یا سرمازدگی پاییزه میشوند.
سرمازدگی بهاره
در بین سه نوع سرمازدگی معمولا سرمازدگی بهاره از دو نوع دیگر برای درختان بادام مهمتر بوده، چرا که این سرمازدگی در اغلب سالها، حتی در یک منطقه ممکن است تکرار شده و خسارت زیادی به بهرهبرداران بخش کشاورزی وارد نماید.
درخت بادام به دلیل زود گلدهی نسبت به سایر درختان میوه بیشتر در معرض خسارت سرمای دیررس بهاره قرار میگیرد. به طوری که هر ساله مقداری از محصول درخت بادام در مناطق بادام کاری کشور در اثر این عارضه از بین میرود و خسارتهای زیادی را به باغداران وارد مینماید.
با توجه به اهمیت سرمازدگی بهاره، شناخت انواع یخبندان که عامل اصلی سرمازدگی بهاره درخت بادام میباشد، ضروری است.
چند نوع یخبندان برای درخت بادام وجود دارد؟
شناخت انواع یخبندان برای باغداران اهمیت زیادی دارد. زیرا باغدار با تشخیص نوع یخبندان میتواند تصمیم بگیرد که از کدامیک از روشهای جلوگیری از سرمازدگی درخت بادام استفاده نماید و اقدامات لازم را به موقع فراهم آورد.
یخبندان یا وقوع سرما در درخت بادام، معمولاً به دو صورت یخبندان انتقالی و تشعشعی در هر منطقه به وجود میآید که در ادامه به هر کدام به طور جداگانه میپردازیم.
یخبندان درخت بادام
یخبندان انتقالی
یخبندان انتقالی در اثر عبور یک جبهه هوای سرد در یک منطقه به وجود میآید و موجب کم شدن شدید و ناگهانی درجه حرارت میشود. این کاهش دما که اغلب در محدوده صفر یا زیر صفر بیولوژیک درخت بادام میباشد باعث وارد آمدن خسارت به محصول آن میشود.
در چنین شرایطی درختان حرارت خود را به هوای سرد داده و به سرعت افت درجه حرارت پیدا میکنند و دچار سرمازدگی میشوند. یکی از علائم مشخص این نوع یخبندان وزش باد سرد و شدید در باغ است که منجر به وقوع پدیده یخبندان انتقالی میشود. عوارض این نوع سرما زیانآورتر و مبارزه با آن تا حدی مشکل است.
یخبندان تشعشعی
یخبندان تشعشعی در یک محدوده معین و محیط محدود، بدون این که هوای سرد از سایر مکانها به باغ نفوذ کند، در اثر تشعشع در خود محل به وجود میآید. این نوع یخبندان در شبهای ساکت و آرام، بدون ابر، باد و برف ظاهر میشود.
در این شرایط سطح خاک و درخت تمام انرژی دریافتی روز، حتی بیش از آن را به صورت اشعه مادون قرمز در فضا رها میکنند، در نتیجه این تشعشع، سطح درختان سردتر از هوا میگردد.
در این گونه سرمازدگی هرچه از سطح زمین به ارتفاع برویم دما کمی گرمتر شده و برعکس در نواحی عمیقتر چون وزن هوای سرد سنگینتر است، به سطح زمین نفوذ کرده در نتیجه خسارات بیشتری را به بار میآورد.
انجماد و مرگ بافتهای گیاهی و سلولهای درخت بادام تا حدود زیادی به سرعت یخ زدن، طرز به وجود آمدن بلورهای یخ، قابلیت سرد شدن سریع و خاصیت نفوذپذیری سلولها بستگی دارد.
معمولاً با کاهش دما و در دماهای زیر صفر، بلورهای یخ در بافتهای درخت بادام تشکیل شده و موجب از بین رفتن آنها میشود. طی این عمل بلورهای یخ در سطح سلولها یا در فاصله میان پروتوپلاست و دیواره سلولی تشکیل میشود.
فشار آب سلول، بیشتر از فشار آب در یخ تشکیل شده در همان دما میشود. لذا آب از میان غشاء پلاسمایی به طرف یخ موجود در فضای بین سلولها حرکت خواهد کرد. در نتیجه سلول آب خود را از دست میدهد و پلاسمولیز میشود.
اگر حالت پلاسمولیز سلول شدید باشد، سلولها آسیب دیده و از بین میروند. اگر سرعت سرد شدن کم باشد و یخ زدن به صورت تدریجی اتفاق افتد، سلول مقاوم شده و سلولهای مقاوم میتوانند این انجماد برون سلولی را تحمل کنند.
زمانی که اطراف یک سلول، یخ تشکیل میشود سیتوپلاسم سلول، آب و املاح را به آن میدهد. در سلولهای مقاوم به سرما هرگز یخ وارد غشاء سلولی نمیشود ولی در سلولهای غیرمقاوم، یخ غشاء سلولی را پاره کرده و محتویات سلول به فضای بین سلولی میریزد.
علائم سرمازدگی درخت بادام
معمولاً در بین مراحل فنولوژی درخت بادام، مرحله تشکیل میوه و در بین اعضای گل، تخمدان و دانههای بذر، حساسترین اعضا درخت در برابر سرما میباشند. برای تعیین میزان خسارت سرمازدگی باید چندین شکوفه را به طور اتفاقی از درخت جدا نمود و به دقت تخمدان آنها را بررسی کرد.
علائم سرمازدگی روی گل
در برخی موارد گلبرگها ظاهراً سالم ولی تخمدان و دانههای درون آن صدمه دیدهاند. در صورت سالم و سبز بودن این بخشها، گل سالم محسوب میشود ولی این حالت عمومیت نداشته و در درختان مختلف، متفاوت است.
تنها کاهش درجه حرارت به زیر صفر باعث وارد آمدن صدمه به گلها نمیشود. بلکه برخی اوقات کاهش درجه حرارت به مدت چند روز حتی اگر بالای صفر هم باشد، تأثیراتی بر رشد لوله گرده دارد و موجب به تعویق انداختن عمل تلقیح و نهایتاً ریزش گلها میشود.
علائم سرمازدگی روی گل درخت بادام
علائم سرمازدگی روی میوه
ممکن است ابتدا علائم سرمازدگی در درخت بادام، مشاهده نشود ولی در آخرین مراحل رشد میوه، قبل از رسیدن میوه، مقداری صمغ ترشح کند و حالت طبیعی خود را از دست بدهد، که معمولاً این میوههای صدمه دیده، ریزش میکنند.
بسته به شدت صدمات وارد شده، ریزش میوه در مراحل مختلف رشد درخت بادام صورت میگیرد. هوای سرد همراه با باد و باران از فعالیت حشرات در زمان گرده افشانی گلها کاسته، که این عمل موجب کاهش و یا عدم تشکیل میوه میشود.
چه عواملی در شدت خسارت سرمازدگی درخت بادام مؤثر هستند؟
عوامل مختلفی در میزان خسارت ناشی از سرمازدگی درخت بادام مؤثر میباشند، که مهمترین آنها عبارتند از:
مدت سرما: جوانههای درخت بادام در حالت تورم تا 5 درجه سانتیگراد زیر صفر، در حالت باز شده تا 4.5 درجه زیر صفر، در هنگام شکوفه کامل تا 3.5 درجه زیر صفر و در حالت میوه سبز جوان تا یک درجه زیر صفر را به مدت نیم ساعت بدون آسیب تحمل میکنند.
اگر میزان سرما یا مدت آن از این حد بیشتر شود و یخبندان طولانی شود خسارت بیشتری به محصول درخت بادام وارد میشود.
موقعیت جوانه گل روی درخت: معمولاً هوای سرد به علت سنگینی در نزدیکی سطح زمین متمرکز میشود و هر چه از سطح زمین بالاتر برویم هوا گرمتر میشود. بنابراین هر چه گلها در ارتفاع بالاتری از سطح زمین قرار گرفته باشند خطر سرمازدگی آنها کمتر میشود.
پوشش خاک: پوشش سطح خاک یکی از عوامل تشدید کننده خسارت سرمازدگی به درخت بادام میباشد. زیرا در مناطقی که کف باغ پوشش سبز دارد سرمازدگی بیشتر از خاکهای عریان و بدون پوشش علفی اتفاق میافتد.
نوع رقم: میزان مقاومت یا حساسیت ارقام مختلف درخت بادام بسته به ماهیت ژنتیکی آنها در برابر سرما متفاوت میباشد. بر همین اساس بین ارقام مختلف بادام از نظر مقاومت در برابر سرما تفاوت وجود دارد و برخی ارقام بادام نسبت به سرما مقاومتر میباشند.
اغلب ارقام بادام ایتالیایی و برخی از دورگهای بادام مثل فرانیس مقاومت بیشتری نسبت به سرمای بهاره دارند. همچنین در بین ارقام محلی ایران رقم مامایی و علی اکبر ربیع نسبت به رقم منقا مقاومت بیشتری در مقابل سرمای بهاره از خود نشان میدهند.
وضعیت فیزیولوژیکی درخت: وضعیت فیزیولوژیکی درخت عامل بسیار مهمی در میزان مقاومت آن به سرمازدگی میباشد. وجود یک دوره سرد و خشک طولانی همراه با وزش باد، تکامل گلها را کند میکند و آنها را به سرمای بهاره مقاوم میسازد. در صورتی که محیط گرم و مرطوب باعث تکامل فوری درخت بادام شده در نتیجه سبب سرمازدگی آنها میشود.
در مناطقی که باغات درختان بادام دچار خسارت ناشی از سرمای بهاره میشوند، باغداران به دنبال دستیابی به روشهای حفاظت درخت بادام از گزند سرمای دیررس بهاره هستند. در نتیجه روشها و راهکارهای مختلفی را برای حفاظت درخت بادام انجام میدهند که در ادامه به طور کامل توضیح داده شده است.
روشهای مختلف جلوگیری از سرمازدگی بهاره درخت بادام
امروزه روش های مختلف حفاظت درختان در برابر سرما را از نظر میزان تأثیر و کاهش خسارت سرمازدگی به دو دسته کلی روشهای بلندمدت یا غیرفعال (روش حفاظت غیرمستقیم) و روشهای کوتاهمدت یا فعال (روش حفاظت مستقیم) تقسیمبندی می کنند.
روشهای جلوگیری از سرمازدگی درخت بادام
در اینجا ضمن برشمردن این راهکارها، روشهایی که اهمیت بیشتری دارند مورد بررسی قرار می گیرند.
روشهای بلندمدت جلوگیری از سرمازدگی درخت بادام
روشهای بلندمدت حفاظت گیاهان به سادگی و با هزینه کم قابل اجرا میباشند و اثرات چشمگیر در کاهش خسارت سرمازدگی محصولات دارند.
روشهای بلندمدت حفاظت درختان باید قبل یا در حین انجام عملیات احداث باغ اجرا شوند، در غیر این صورت اجرای بسیاری از این روشها بعد از احداث باغ غیرممکن بوده و یا اجرای آنها با هزینه زیادی عملی خواهد شد که در این صورت کارایی لازم را نخواهند داشت.
با توجه به اهمیت و کارایی هر یک از عوامل حفاظت درخت بادام از سرمازدگی، به طور خلاصه نقش هر یک از این عوامل در جلوگیری از سرمازدگی درختان بادام مورد بررسی قرار میگیرد.
انتخاب منطقه و محل مناسب برای احداث باغ بادام
قبل از هر گونه اقدامی جهت احداث باغ باید در خصوص انتخاب نوع گونه و ارقام درختان بادام مورد نظر مطالعات کافی صورت گیرد. در این خصوص باید نیازهای اکولوژیکی، شرایط اقلیمی و خاکی مورد نیاز ارقام بادام مشخص شود. سپس شرایط اقلیمی و خاکی محل و منطقه مورد نظر جهت احداث باغ دقیقاً مطالعه شود.
انتخاب گونه و ارقام مناسب درختان بادام
پس از انتخاب محل و منطقه احداث باغ باید گونهها و ارقام مناسب که با شرایط اقلیمی آن منطقه کاملاً سازگاری دارند، انتخاب شوند تا محصول اقتصادی تولید نمایند. در این خصوص باید تمام نیازهای اکولوژیکی درخت بادام از جمله دما، آب، خاک و طول فصل رویش، مورد توجه قرار گیرد.
انتخاب ارقام دیرگل درخت بادام
جهت پیشگیری و کاهش خسارت سرمازدگی میتوان ارقامی از بادام را که جزو ارقام دیرگل محسوب میشوند برای احداث باغ انتخاب و کشت نمود. ارقام بادام دیرگل مانند سهند،شکوفه، آذر، یلدا، شاهرود 12، 15، 17، 18، 21، امروزه در سراسر کشور توسعه یافتهاند.
علاوه بر دیرگل بودن درختان، عوامل ذیل نیز در میزان سرمازدگی درخت بادام مؤثر میباشند.
طول دوره گلدهی و تأثیر آن در سرمازدگی درخت بادام
طول دوره گلدهی، اثر زیادی در سرمازدگی شکوفههای درخت بادام نداشته، بلکه مصونیت یا خسارت یک رقم در یک محل بیشتر به خواص ژنتیکی آن رقم بستگی دارد.
از آنجایی که در مراحل گلدهی و مرحله تشکیل میوه، حساسیت به سرما بیشتر از مراحل اولیه است، ارقام زودگل بیشتر صدمه میبینند بنابراین تاریخ گلدهی درختان عامل تعیین کننده میباشد.
موقعیت جوانه گل روی شاخه و اثر آن در میزان سرمازدگی درخت بادام
با بروز سرمای بهاره، گلهای وسطی گل آذین از بین رفته، ولی شکوفههای جانبی آن که هنوز باز نشدهاند، سالم باقی میمانند. همچنین تاریخ گلدهی جوانههای بالای شاخه با جوانههایی که در قاعده شاخهها قرار گرفتهاند متفاوت بوده در نتیجه مقاومت در برابر سرمازدگی هم یکسان نخواهد بود.
رابطه نیاز سرمایی و حرارتی ارقام بادام با زمان گلدهی و سرمای بهاره
بین زمان گلدهی و نیاز سرمایی و حرارتی درختان رابطه مثبت معنیداری وجود دارد و میتوان گفت ارقامی که دارای نیاز سرمایی و نیاز حرارتی بیشتری میباشند دیرتر گل خواهند داد، این موضوع باید در کشت ارقام مختلف بادام مورد توجه قرار گیرد.
رقم شاهرود 18 درخت بادام
احداث باغ بادام در زمینهای شیبدار
در مناطقی که خطر سرمازدگی درختان بادام را تهدید میکند احداث باغ در زمینهای شیبدار مستقر روی تپهها و دامنهها مناسب بوده و میتواند در مقابله با خسارت سرمازدگی موثر و مفید واقع شود.
توجیه علمی این روش ساده این است که شب، سطح زمین در اثر از دست دادن حرارت، به صورت تشعشع سرد میشود و هوای محیط نیز در اثر تماس با این سطح سرد از طریق هدایت، حرارت خود را از دست داده و سرد میشود.
این هوای سرد که نسبت به هوای گرم سنگینتر و متراکمتر است طبعاً به سطوح پایین، مانند کف درهها و مناطق پست، نزول کرده و در آنجا مستقر میشود و این مسئله ممکن است موجب سرمازدگی محصولات کاشته شده در این محل شود.
احداث بادشکن
احداث بادشکن ضوابط و شرایط خاصی دارد که پس از انجام مطالعات لازم و تعیین نوع گونه درخت یا درختچههایی که با شرایط اقلیمی محل احداث بادشکن سازگار باشد، این درختان و درختچهها در چند ردیف منظم به صورت دیوار سبز در اطراف باغ یا مزرعه کشت میشوند.
روشهای کوتاهمدت جلوگیری از سرمازدگی درخت بادام
روشهای کوتاهمدت حفاظت درختان بادام از سرمای بهاره معمولاً پس از احداث باغ مورد استفاده قرار میگیرند.
با توجه به اهمیت این روشها در حفاظت درختان بادام در مقابل سرمای دیررس بهاره در اینجا به طور خلاصه کارایی و نقش هر یک از این روشها در جلوگیری از سرمازدگی درخت بادام مورد بررسی قرار میگیرد.
به تعویق انداختن زمان گلدهی درختان بادام
برای حفاظت جوانههای بارده درخت بادام در مقابل سرمای دیررس بهاره میتوان زمان گلدهی آنها را به روشهای مختلف فیزیکی و شیمیایی چند روز به تعویق انداخت تا خطر سرمازدگی رفع شود. برای این منظور میتوان از روشهای زیر، زمان باز شدن جوانههای گل را برای مدتی به تأخیر انداخت.
سفید کردن شاخهها
برای سفید کردن شاخهها از موادی مانند آهک، گل سفید و مل میتوان استفاده کرد. جوانههای موجود روی شاخههای سفید شده دیرتر حرارت خود را از دست میدهند و موجب میشود که این جوانهها در شبهای سرد از گرمای بیشتری برخوردار باشند.
تنظیم کنندههای رشد
برخی از تنظیم کنندههای رشد گیاهی مانند اتفون، با کاربرد به صورت محلولپاشی در مرحله سبز نوک جوانهها، موجب تأخیر در زمان گلدهی درختان بادام میشود.
استفاده از مواد ضد یخ طبیعی
در سالهای اخیر برخی مواد بیولوژیکی مانند تیوفر به عنوان یک ماده ضد یخ طبیعی برای جلوگیری از تشکیل بلورهای یخ در بافتهای گیاهی استفاده شده است.
تیوفر حاوی انواع گوناگونی از باکتری Thiobacillus و مواد معدنی و پروتئین بوده و میتواند مقاومت گیاهان را در برابر استرسهایی همچون گرما، سرما و یخ زدگی افزایش دهد.
ایجاد دود برای گرم کردن هوای باغ
برای ایجاد دود بسته به منابع موجود در منطقه میتوان از سوختهایی مانند چوب، ذغال سنگ، خاکه ذغال و به ویژه در ایران از لاستیکهای مستعمل و فرسوده، کاه و کلش، کود حیوانی و بوتههای خشک استفاده نمود. این سوختها میتوانند درجه حرارت باغ را در حد 4 تا 5 درجه سانتیگراد بالا ببرند.
ایجاد دود برای گرم کردن هوای باغ
حفاظت درختان بادام از طریق گرم کردن هوای باغ با روشن کردن بخاری
حفاظت درختان بادام از طریق گرم کردن هوای باغ با بخاری متداولترین و قدیمیترین روش است. بخاریها با ایجاد تشعشع مستقیم و نیز بهم زدن هوا در لایه وارونگی حرارتی، درختان را در باغ از خطر سرما و یخبندان محافظت مینمایند.
علاوه بر آن چیدن بخاریها در باغ نیز مهم میباشد و در موقع کار گذاشتن بخاریها باید دقت شود بخاریها طوری در سطح باغ قرار داده شوند که انرژی حرارتی ساطع شده از بخاریها تمام درختان باغ را از سرما محافظت نماید.
محافظت درختان در مقابل سرما با استفاده از سیستم آبیاری بارانی
یکی دیگر از روشهایی که به وسیله آن میتوان درخت بادام را در مقابل سرمازدگی محافظت نمود پاشش آب روی درختان هنگام وقوع سرما میباشد.
سیستم آبیاری بارانی در موقع بروز سرما و با راه انداختن سیستم سرمای هوا، باعث تبدیل قطرات آب پاشیده شده روی درختان به یخ شده و با آزاد شدن گرمای نهان حاصل از انجماد آب، از افت شدید درجه حرارت محیط اطراف گیاه جلوگیری میشود.
ایجاد مه مصنوعی با استفاده از دستگاه مه ساز
در این روش هنگام بروز سرما، با ترکیبی از مواد غیرسمی مویان، تثبیت کنندهها و پروتئین (ژلاتین) در هوای باغ توسط دستگاه مه ساز، مه مصنوعی ایجاد میشود. دستگاه مه ساز با ایجاد مه در سطح باغ از پدیده وارونگی هوا و نشستن سرما در سطح زمین همانند مه طبیعی جلوگیری مینماید.
علاوه بر این پس از مدتی که مه ایجاد شده به سطح زمین نزدیک میشود به صورت یک قشر نازک و حفاظتی، روی برگ و شکوفههای درختان قرار گرفته و دمای موجود در آنها را به همان حالت حفظ و نگهداری نموده در نتیجه اجازه نفوذ سرما را به آنها نمیدهد.
استفاده از ماشینهای مولد باد
در تشعشع حرارتی هوای گرم سطح زمین به طرف بالا صعود کرده و برعکس هوای سرد در مناطق پست و گود مستقر میگردد. ماشینهای مولد باد (برجهای باد) با ایجاد جریان باد این هوای سرد و گرم را با هم مخلوط کرده، به جریان انداخته و به حالت تعدیل در میآورد.
استفاده از ماشینهای مولد باد، کم هزینه بوده و از هدر رفتن گرمای محیط باغ جلوگیری میکند. استفاده توام از بخاریهای باغی و ماشین مولد باد کارایی این ماشین را دو چندان میکند.
استفاده از دستگاه چاهک معکوس
این سیستم شامل یک چاهک استوانهای عمودی است که با آجر یا فولاد ساخته میشود. پرههایی در داخل این چاهک با توجه به اندازه و سطح پوشش دستگاه به طول 6-1 متر تعبیه شده است. این پرهها با یک موتور الکتریکی و یا با نیروی پی تی او (PTO) تراکتور میچرخند.
در روش چاهک معکوس با مصرف انرژی، کل هوای سرد کف باغ جمعآوری شده و از محیط باغ خارج میگردد، بنابراین هوای گرم جایگزین آن میشود و از سرمازدگی درختان جلوگیری میشود.
کنترل باکتریهای مولد هسته یخ در جلوگیری از سرمازدگی های بهاره
باکتریهای متعددی از جمله Erwiniaherbicola ،Pseudomonas viridiflava و Pseudomonas syringae علاوه بر ایجاد بیماری موجب تشکیل کریستالهای یخ روی درخت بادام میشوند.
استفاده از باکتریکشهای تجاری مانند ترکیبات مسی، آنتی بیوتیکها و باکتریکشهای آلی در کنترل یخزدگی درختان و یا افزایش مقاومت به سرما در درختان مؤثر است.
سمپاشی درختان با استفاده از ترکیبات مسی (محلول بردو با نسبت 100:2:2 ) در دو نوبت، زمان تورم جوانهها و اوایل باز شدن گلها میباشد که موجب کاهش جمعیت باکتریهای عامل یخ زدگی درخت بادام میشود.
غرقاب کردن زمین باغ در زمان احتمال وقوع یخبندان
برخلاف هوا، آب دارای ظرفیت حرارتی و قابلیت هدایت حرارتی بالا میباشد و از آبیاری برای مرطوب نگهداشتن خاک میتوان استفاده نمود. آبیاریهای متعدد در پاییز باعث ادامه رشد درختان و تأخیر در استراحت شده و درخت را در مقابل سرما آسیبپذیر و حساس مینماید.
غرقاب کردن باغ بادام
عدم انجام عملیات خاکورزی
قابلیت هدایت حرارتی بالا در خاک منجر به هدایت خوب حرارت از اعماق زیرین خاک به سطح آن شده و از افت ناگهانی و سریع حرارت آن جلوگیری مینماید. بنابراین توصیه میشود در زمستان و یا قبل از آن از شخمزدن، بیلکاری یا هر نوع عملیاتی که باعث پوک شدن خاک میگردد خودداری شود.
عملیات خاکورزی باعث هوادهی خاک شده و چون هوا دارای ظرفیت حرارتی و قابلیت هدایتی پایین است در نتیجه ظرفیت حرارتی و قابلیت هدایت حرارتی خاک نیز کم شده و احتمال خطر سرمازدگی درختان باغ افزایش مییابد.
پیشبینی زمان احتمال وقوع سرمای بهاره در باغات بادام
اطلاع از زمان وقوع سرما برای باغداران بسیار مهم و حالت پیش آگاهی دارد. زیرا باغدار با علم به وقوع سرما با توجه به امکاناتی که در اختیار دارد، میتواند درختان باغ خود را در مقابله با این سرما حفظ نماید. با استفاده از آمارهای هواشناسی چند دهه گذشته میتوان دورههای بازگشت سرمای بهاره را در یک منطقه پیشبینی کرد.
سایر روشهای حفاظت درخت بادام از سرمای بهاره
علاوه بر روشهای مذکور، استفاده از مالچ، تغذیه مناسب درختان و مدیریت صحیح باغ نیز توصیه شده است که بسته به امکانات موجود در منطقه و موقعیت باغ بادام میتوان از هر یک از این روشها برای جلوگیری و یا کاهش خسارت سرمای دیررس بهاره استفاده کرد.
سخن پایانی
سرمازدگی درخت بادام یکی از مخاطرات همیشگی باغداران است که میتواند خسارات جبرانناپذیری به بار آورد. این سرمازدگی پدیدهای اجتنابناپذیر است، اما با اتخاذ تدابیر پیشگیرانه میتوان از خسارات آن کاست. انتخاب ارقام مقاوم، کاشت در مناطق مناسب، آبیاری صحیح، استفاده از روشهای گرمادهی و سایر راهکارهای ذکر شده در این مقاله میتواند در حفظ سلامت باغ بادام شما در برابر سرما موثر باشد.
با توجه به تنوع اقلیمی و شرایط مختلف باغها، لازم است باغداران با کارشناسان کشاورزی مشورت کرده و متناسب با شرایط خود، بهترین راهکارهای پیشگیری از سرمازدگی را اتخاذ کنند.
آبیاری صحیح یکی از اقدامات اصلی باغات پسته است. نحوه این عملیات در هر فصل، هر نوع آبوهوا، نوع بافت و برای هر سنی از درخت میتواند متفاوت باشد. تنها در صورت انجام درست و میزان مناسب آبیاری میتوان به محصولی اقتصادی دستیافت؛ بنابراین آموزش این مرحله از کشاورزی پسته از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و نمیتوان بههیچعنوان از آن گذشت. در این مقاله از مجله کشاورزی پسته رفسنجان سعی کردهایم بهتمامی مسائل مربوط به آبیاری درخت پسته، هرچند مختصر بپردازیم. شما میتوانید مطالب را بهطور مفصلتر در مقالات دیگر ما دنبال کنید.
قدیمیترین روش آبیاری درختان پسته در ایران
ایران سابقه طولانی در مهندسی آب دارد. آنها از زمانهای بسیار قدیم آب را از صحرا استخراج و انتقال میدادند. یکی از قدیمیترین و پیشرفتهترین روشهای استخراج آب در جهان “قنات” نام دارد که توسط ایرانیان اختراعشده است. هنوز هم در بسیاری از مناطق ایران تولیدکنندگان از قنات استفاده میکنند. برخی از این قناتها حدود 90 کیلومتر طول دارند.
درحالیکه برخی از تولیدکنندگان هنوز از آب قنات برای آبیاری باغ پسته استفاده میکنند، برخی دیگر، از پمپهای برقی برای استخراج آب از یک چاه عمیق کمک میگیرند.
زمان مناسب آبیاری پسته
در بیشتر موارد، کشاورزان حداقل 4 تا 6 جلسه آبیاری را در طول دوره تولید در خاکهای سبک و زهکشی شده ارائه میدهند.
الگوی آبیاری معمول شامل آبیاری درختان جوان در زمستان، بلافاصله پس از کاشت است. سپس 8 بار در طول اولین فصل رشد تا پاییز میباشد. در سالهای بعد، آبیاری از بهار تا پاییز در طول 4 تا 8 جلسه آبیاری اعمال میشود. درباره زمان آبیاری، نکاتی وجود دارد که باید همیشه مراقب آنها باشیم.
با توجه به تجربیات بهدستآمده طی سالهای متمادی، تولیدکنندگان کاملاً میدانند که درختان پسته در هر فصل به مقدار متفاوتی از آب نیاز دارند.
آنها همچنین میدانند که کیفیت و کمیت محصول به میزان مناسب تأمین آب بستگی دارد. معمولاً در فصل شکوفایی و اواسط تابستان، درختان به حداکثر مقدار آب نیاز دارند؛ بنابراین ما معمولاً هر 24 روز تا 30 روز آبیاری را انجام میدهیم.
بااینحال در زمستان درختان به آب کمتری نیاز دارند؛ بنابراین آبیاری هر 45 روز کافی است. دو هفته قبل از زمان برداشت، آبیاری انجام نمیدهیم زیرا در این زمان میوهها بیشتر در معرض خطر حشرات و آلودگی آفلاتوکسین هستند.
رطوبت بالا در زمان نزدیک به برداشت محصول احتمال وقوع آفلاتوکسین را افزایش میدهد، بنابراین آبیاری در این زمان از سال بسیار خطرناک است.
آبیاری درخت پسته در فصل رشد
آبیاری درختان پسته در فصل رشد، بهویژه در محیطهای کویری که آب بهعنوان یک منبع حیاتی محسوب میشود، اهمیت بسزایی دارد. اگرچه درختان پسته نسبت به شرایط آب و هوایی گرم و خشک مقاومت خوبی نشان میدهند، ولی یک آبیاری مناسب و بهموقع برای بهدست آوردن محصولی با کیفیت بسیار ضروری است.
در فصل رشد، بهخصوص در تابستان که زمان پر شدن مغزهای پسته است، دسترسی گیاه به آب حائز اهمیت میشود. در این دوره، آبیاری منظم و کافی میتواند به افزایش عملکرد و کیفیت محصول کمک کند. تنش آبی، اگرچه گاهی میتواند به پدیده تحمل متناوب کمک کند، اما باید با دقت مدیریت شود.
کشاورزان باید از آبیاری بیشازحد درختان بالغ اجتناب کنند، زیرا این امر میتواند به رشد رویشی بیشازحد منجر شود که در نهایت میتواند تأثیر منفی بر روی عملکرد تولید میوه بگذارد. بنابراین، آبیاری متعادل و متناسب با نیازهای خاص درختان پسته در فصل رشد امری حیاتی است
آبیاری درخت پسته در پاییز و زمستان
پس از برداشت محصولات، درختان پسته به یک دور آبیاری در مهرماه نیاز دارند. این آبیاری بهمنظور جلوگیری از وارد شدن تنش به درخت و بهبود جذب عناصر برای ایجاد جوانههای سال بعد، توصیه میشود.
همچنین با بررسی وضعیت خاک، در صورت شور بودن، نیاز به آبشویی وجود دارد که بهترین زمان این عملیات نیز فصل پاییز و زمستان خواهد بود. در فصل خواب درختان و زمستان نیز آبیاری به چند منظور انجام میشود.
علاوه بر آن یکی از بهترین زمانهای آبیاری، بعد از کود دهی زمستانه بهصورت چالکود خواهد بود. کشاورزان باید توجه داشته باشند که آب دهی درخت پسته در فصل پاییز و زمستان، به دلیل رطوبت بیشتری که وجود دارد با دور آبیاری بیشتری انجام میشود.
آبیاری نهال پسته تازه کاشته شده
آبیاری نهال پسته یکی از مراحل مهم در رشد و توسعه این گیاه است. آبیاری باید بلافاصله پس از کاشت نهال آغاز شود تا اطمینان حاصل شود که ریشههای جوان به خوبی در خاک مستقر میشوند. در ادامه، تعیین دوره آبیاری باید با توجه به سن نهال و بافت خاک صورت گیرد.
نهالهای جوانتر پسته که هنوز در مراحل اولیه رشد خود هستند، به دورههای آبیاری کوتاهتر نیاز دارند. اما به مرور زمان، همزمان با رشد نهال و توسعه سیستم ریشهای آن، دورههای آبیاری باید طولانیتر شوند. این امر به دلیل توانایی ریشههای بزرگتر در نفوذ به عمق بیشتر خاک و دسترسی به منابع آبی عمیقتر است.
علاوه بر این، بافت خاک نیز در تعیین دوره آبیاری نقش اساسی دارد. در خاکهای سبک و شنی که آب سریعتر از دسترس ریشه خارج میشود، دورههای آبیاری باید کوتاهتر باشد. این در حالی است که در خاکهای سنگین و رسی، میتوان فاصلههای طولانیتری بین دورههای آبیاری داشت.
به طور کلی، برای نهالهای یک تا سه ساله، آبیاری هر 7 تا 10 روز یک بار توصیه میشود، اما در فصلهای سرد، این فاصله زمانی میتواند افزایش یابد تا از مشکلات ناشی از بیش آبیاری در دماهای پایین جلوگیری شود.
درخت پسته چقدر آب میخواد؟
میزان آب مورد نیاز برای آبیاری درختان پسته تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. این عوامل شامل روش آبیاری، بافت خاک، شرایط آبوهوایی منطقه و سن درختان میشوند.
به طور کلی، برای نهالهای پسته که در سنین 4 تا 5 سال قرار دارند و با روش غرقابی آبیاری میشوند، تقریباً 4,000 مترمکعب آب در هکتار نیاز است (در طول فصل رشد). این میزان در مقایسه با درختان بالغ که با همین روش آبیاری میشوند، تفاوت دارد. درختان بالغ در روش غرقابی به حدود 7000 تا 7500 مترمکعب آب در طول فصل رشد (از ابتدای فروردین تا پایان آبان) در هکتار نیاز دارند.
در صورت استفاده از روشهای آبیاری مدرنتر مانند آبیاری بابلر یا قطرهای، میزان مصرف آب کاهش مییابد. به عنوان مثال، در روش آبیاری بابلر، حدود 5,000 مترمکعب آب در هکتار در سال نیاز است، در حالی که با استفاده از روش آبیاری قطرهای، این مقدار به حدود 4,000 مترمکعب در هکتار در سال کاهش مییابد.
این ارقام نشان دهنده تأکید بر استفاده از روشهای آبیاری کارآمدتر و صرفهجویی در مصرف آب در بخش کشاورزی است، به ویژه در مورد گیاهانی مانند پسته که در مناطق خشک و نیمه خشک کشت میشوند.
بهترین روش آبیاری درخت پسته
بر همه عموم واضح است که جهت آبیاری باغات باید از روشی استفاده کرد که علاوه بر افزایش عملکرد و تولید محصول، در مصرف آب صرفهجویی شود. همچنین از خسارت و شسته شدن خاک جلوگیری گردد.
بهطورکلی دو روش آبیاری در کشور رایج است که عبارتاند از:
روش آبیاری سنتی و قدیمی که شامل آبیاری غرقابی، نواری و جوی و پشتهای است.
روش آبیاری مدرن یا تحتفشار که شامل آبیاری قطرهای، فوارهای و اسپری است.
در ادامه با انواع سیستم آبیاری آشنا خواهید شد.
آبیاری درختان پسته به روش غرقابی
در شرایط فعلی، ایران با چالشهای جدی در زمینه کمبود آب مواجه است. این بحران تا حد زیادی ناشی از مصرف بیرویه و نادرست آب، هم از منابع آب سطحی و هم از طریق استخراج بیش از حد از چاههای عمیق و سایر زیرساختهای هیدرولیکی است. خشکسالیهای مکرر نیز این وضعیت را تشدید کردهاند.
با وجود این وضعیت، همچنان شاهد استفاده از روش غرقابی در آبیاری درختان پسته توسط برخی کشاورزان و باغداران هستیم. آبیاری غرقابی شامل رها کردن آب در میان ردیفهای درختان پسته در باغ است. این روش با پوشش دادن صد درصد منافذ خاک و جایگزینی هوای موجود در خاک با آب، منجر به بروز مشکلاتی مانند از بین رفتن تنفس ریشهها و خفگی درختان میشود. علاوه بر این، شستشوی مواد غذایی از خاک نیز از دیگر معایب این روش است.
با توجه به کمبود آب شیرین و وضعیت نگرانکننده منابع آب زیرزمینی، روش آبیاری غرقابی دیگر بهعنوان یک روش مناسب برای آبیاری باغات پسته محسوب نمیشود. در این شرایط، استفاده از روشهای آبیاری مدرنتر و کارآمدتر که مصرف آب را بهینه میکنند، بهشدت توصیه میشود تا هم از منابع آبی موجود محافظت شود و هم بهرهوری کشاورزی افزایش یابد.
آبیاری نواری (کرتی) درختان پسته
این روش آبیاری به زمینی نسبتاً مسطح و بدون شیب (شیب کمتر از ۱%) و آبی با دبی زیاد نیاز دارد. طول و عرض این نوارها به شیب، بافت خاک و مقدار آب وابسته است. راندمان این روش آبیاری بین ۴۰ تا ۸۰ درصد میباشد.
درصورتیکه سیستم جمعآوری روان آب در انتهای نوارها موجود باشد، راندمان افزایش مییابد.
در این روش آبیاری درخت پسته خاک و مواد غذایی شسته شده و سبب سله بستن خاک میشود. در این روش زمین باید به صورتی مسطح شود که جریان آب در کرتها با سرعت نباشد و مقدار فرسایش خاک کاهش یابد.
آبیاری شیاری (جوی و پشتهای) درختان پسته
در این روش آبیاری شیارهایی که محل جریان آب هستند را “جوی” و خاک بالاآمده در دو طرف جوی را “پشته” مینامند. شیارها در شکلهای مختلفی درست میشوند تا آب را به پایین شیب هدایت کنند.
شیارها بسیار طویل و کمعرض به کمک شیار ساز ساخته میشوند. این روش معمولاً در اراضی که شیب آنها از 1% تجاوز نمیکند بکار برده میشود. در شیبهای بیش از این مقدار، فرسایش خاک به وجود میآید که مشکل جدی خواهد بود.
آبیاری تحت فشار درخت پسته
آبیاری قطرهای در درختان پسته یک روش موثر و کارآمد برای مدیریت آب است. این روش شامل توزیع آهسته و مداوم آب به صورت قطرات، جریانهای باریک یا اسپریهای ریز از طریق قطرهچکانهایی است که در طول خطوط انتقال آب قرار دارند. آبیاری قطرهای در چندین دستهبندی متفاوت قرار میگیرد، که هر کدام بر اساس نوع کاربرد و نیازهای خاص گیاهان طراحی شدهاند.
در این سیستم، آب از طریق یک شبکه لولههای کمفشار به گونهای توزیع میشود که یک الگوی آبیاری مشخص و متناسب با نیازهای درختان پسته را فراهم میکند. آب از قطرهچکانها خارج شده و بهطور مستقیم بر روی خاک و در نزدیکی ریشهها پخش میشود، که این امر به کاهش تبخیر و افزایش بهرهوری آب کمک میکند.
یکی از مزایای برجسته سیستمهای آبیاری قطرهای این است که امکان انجام آبیاری با دورههای کوتاهتر و حتی روزانه وجود دارد. این مزیت بهویژه در مناطقی که با محدودیتهای آبی مواجه هستند بسیار ارزشمند است. همچنین، این روش به کشاورزان امکان میدهد تا دقیقتر و کنترلشدهتر آبیاری کنند، که نتیجه آن افزایش کیفیت و کمیت محصول است. به طور کلی، آبیاری قطرهای یک راهکار پایدار و اقتصادی برای آبیاری درختان پسته است.
روش آبیاری فوارهای یا بابلر برای درختان پسته
این روش در حقیقت نوعی آبیاری سطحی محسوب میشود. آب بهوسیله لولههای پلیاتیلن به پای درخت انتقالیافته و بهوسیله یک فواره پلاستیکی (بابلر) آب به داخل کرت و حوضچه منتقل میشود.
دبی قطرهچکان در این آبیاری از سرعت نفوذ نهایی خاک بیشتر است و ایجاد یک حوضچه برای نگهداری یا کنترل پخش آب ضروری میباشد؛ بنابراین بهتر است که زیر هر درخت تشتکی به قطر یک متر و حداکثر به قطر تاج درختان ایجاد و داخل آن آبیاری شود.
آبیاری درختان پسته با سیستم آبیاری ناحیهای (نقطهای)
روش آبیاری نقطهای شامل آبیاری قطرهای (drop irrigation) روی زمین، آبیاری قطره ای زیرزمینی، آبیاری زیرزمینی با لولههای سفالین یا لولههای متخلخل (تراوا از جنس پلیاتیلن)، آبیاری بارانی (rain irrigation) و آبیاری میکرو یا میکروجت میباشد.
در این روش مقداری آب بهصورت دائمی به حجم محدودی در خاک از درون لولهای باریک یا وسایل مکانیکی دیگری که امیتر (قطرهچکان) نام دارد، داده میشود. در این روش حجم خاک خیس شده در اطراف درختان از حجم خاک خیس شده توسط سایر روشها کمتر است.
پیشنهادشده است که درختان بارور و مسن ۴۰ تا ۶۰ درصد (بیشتر) حجم خاک را بهعنوان سطح خیس شده نیاز دارند. این مقدار برای درختان جوان 5 تا 10 درصد میباشد.
درصورتیکه نفوذپذیری خاک یا حرکت موئینه آب در خاک کم بوده و یا خوب نباشد، برای رسیدن به حجم خیس موردنیاز لازم است تعداد خیسکننده و یا محل خروج آب افزایش یابد.
درختان بزرگتر و مسن ممکن است در یک خاک لومی به بیش از 6 تا 8 و درختان جوان به یک تا دو عدد قطرهچکان نیاز داشته باشند.
آبیاری زیرسطحی درخت پسته
روش آبیاری زیرسطحی درواقع همان آبیاری قطرهای سطحی تکاملیافته است. در این سیستم آبیاری بسیاری از معایب و مشکلات آبیاری قطرهای سطحی وجود ندارند.
بهعنوانمثال طبق تحقیقات انجامشده، رطوبت خاک در آبیاری زیر سطحی 30 درصد بیشتر از آبیاری سطحی است. برخی از مزایای دیگر این روش نسبت به آبیاری قطرهای سطحی عبارتاند از:
میزان صرفهجویی در آب بیش از 50 درصد است.
میزان تولید محصول پسته و شاخص رشد سالیانه، تقریباً دو برابر روش سطحی است.
مشکلات تبخیر آب وجود ندارد.
در این روش نیازی به استخر، پمپاژ و قطرهچکان نخواهد بود.
آب بهصورت یکنواخت برای ریشهها توزیع خواهد شد.
محاسن و معایب آبیاری سنتی و مدرن را بشناسید.
مزایا و محاسن آبیاری غرقابی (سنتی)
بومی کشور ایران است
درصورت شور بودن آب یا خاک، روش غرقابی بهتر از سایر روشها میتواند شستشو را انجام دهد.
این روش به ادوات و ابزارآلات خاصی نیاز ندارد.
روش آبیاری غرقابی نیازمند مهارت و تخصص خاصی نیست.
معایب آبیاری غرقابی (سنتی)
میزان هدر رفت آب زیاد است.
مواد غذایی را از خاک آبشویی میکند.
درصورتیکه مقدار آب در دسترس کم باشد، روش غرقابی مناسب نیست.
همه گیاهان را نمیتوان با این روش آبیاری کرد.
نیازمند تسطیح اولیه زمین میباشد.
مزایا و محاسن آبیاری قطرهای (مدرن)
این روش در خاکهای صخرهای و شیبهای تند قابلاستفاده است.
ازآنجاییکه سطح کمتری از خاک خیس میشود، عملیات زراعی و باغی آسانتر شده و رشد علفهای هرز کاهش مییابد.
در روش آبیاری قطرهای میزان مصرف آب به حداقل میرسد و کارآیی مصرف آب افزایش می یابد.
کود و عناصر غذایی را میتوان در آب آبیاری تزریق کرد. در این صورت نیازی به نیروی کارگر و پخش کود نیست.
به دلیل برقرار شدن تعادل بین میزان تبخیر و تعرق، از هدر رفت آب بهصورت رواناب جلوگیری میشود.
معایب آبیاری قطرهای (مدرن)
قطرهچکانها به دلیل خروجی بسیار ریزی که دارند، دچار گرفتگی توسط ذرات معدنی یا آلی میشوند. در این صورت باید تصفیه شیمیایی انجام گردد.
تجربه نشان داده است که خاکهای با ذرات ریز و سنگین بافت برای آبیاری قطرهای مناسب نیستند. به همین جهت رواناب تولید میکنند؛ بنابراین خاکهای متوسط بافت برای این روش مساعد میباشند.
این روش سبب تجمع موضعی نمک میشود.
درصورتیکه حوادث کنترل نشدهای سبب قطع جریان آب شود، گیاه بهسرعت صدمه میبیند؛ زیرا توان ریشهها برای جذب آب و مواد غذایی محدودشده است.
آبیاری درخت پسته با آب شور
درختان پسته نیاز به آب شیرین دارند و در صورت تأمین این آب، عملکرد بهتر و محصول دهی بیشتر و باکیفیتتری خواهند داشت. از طرفی نیز تأمین آب شیرین برای باغات پسته، به دلیل کمبود منابع آبی، کاری بسیار سخت است؛
بنابراین نیاز است که کشاورزان بدانند که برای کاشت پسته، درختان تا چه میزان حد تحمل شوری را دارند. حد مجاز شوری برای پسته 8 دسی زیمنس بر متر میباشد. البته شوری تا 12 دسی زیمنس نیز با رعایت برخی نکات، قابلتحمل برای درختان است.
شوری بیش از 12 دسی زیمنس بر متر، باعث تنش های شوری شده و موجب خشکیدن نهال و درخت و خسارت به آن خواهد شد. جهت کاهش اثرات شوری آبوخاک، برخی نکات از طرف کارشناسان توصیه میشوند که در مقاله میزان شوری آب برای پسته مطرحشدهاند.
آبیاری درختان پسته بعد از پیوند
یک سری نکات وجود دارند که باید قبل و بعد از عملیات پیوند، به آنها توجه شود. یکی از این نکات در ارتباط با آبیاری درخت پسته میباشد. توصیه کارشناسان این است که آبیاری درختان را به مدت 7 تا 15 روز قبل از پیوند زدن و 7 تا 10 روز بعدازآن انجام ندهید.
البته این میزان پیشنهادی است و میتواند در شرایط مختلف و بسته به عوامل متعدد مانند ماندگاری رطوبت در زمین، نوع بافت خاک و آبوهوای منطقه متفاوت باشد.
سخن پایانی
همانطور که گفتیم آبیاری بحث مهمی در باغداری پسته است که نیازمند آموزش میباشد. این عملیات یکی از فاکتورهای اصلی در تولید محصول اقتصادی بیشتر و باکیفیتتر است؛ بنابراین توصیه میکنیم دراینارتباط با کارشناسان مجموعه پسته رفسنجان در تماس باشید.
در دل زمینهای حاصلخیز و آفتابگیر، درخت زیتون بهعنوان نمادی از باروری، صلح و سلامت شناخته میشود. برای دستیابی به بهترین محصول، انتخاب کود مناسب درخت زیتون حیاتی است. این مقاله به بررسی دقیق و جامع “بهترین کود برای درخت زیتون” میپردازد تا کشاورزان را در مسیری سودمند و پایدار هدایت کند.
اهمیت تغذیه مناسب برای درختان زیتون غیرقابلانکار است. کودهای انتخابی باید نه تنها به رشد و نمو درخت کمک کنند، بلکه باید سلامت و کیفیت محصول نهایی را نیز تضمین نمایند. با توجه به تنوع خاکها و شرایط آب و هوایی متفاوت، این مقاله راهنماییهای سفارشیشدهای ارائه میدهد تا کشاورزان بتوانند از میان گزینههای متنوع، بهترین کود را برای درختان زیتون خود انتخاب نمایند.
ما در این مقاله، علاوه بر بررسی انواع کودها، به تأثیر آنها بر خصوصیات خاک و تأثیرات زیستمحیطی نیز خواهیم پرداخت. هدف ما ارائه یک دیدگاه کامل و جامع است تا کشاورزان بتوانند با اطمینان، بهترین تصمیمات را برای زمینهای خود بگیرند.
برای رشد درخت زیتون چه باید کرد؟
رشد و باروری درختان زیتون به عوامل متعددی بستگی دارد که هر یک از آنها نقش حیاتی در تضمین سلامت و محصول دهی درخت ایفا میکنند. برای دستیابی به بهترین نتایج، مهم است که تمامی نیازهای این درختان به دقت برآورده شوند. این شامل تأمین آب مناسب، آفتاب کافی، خاک مناسب، هرس مؤثر و آبوهوای مناسب است.
یکی از مهمترین جنبههای مراقبت از درختان زیتون، تغذیه مناسب است. انتخاب درست بهترین کود برای درخت زیتون نقش بسیار مهمی در رشد و باروری آن دارد. کود مناسب درخت زیتون، نه تنها مواد مغذی لازم برای رشد درخت را تأمین میکند، بلکه به بهبود ساختار خاک و تقویت سیستم ریشهای درخت کمک میکند.
به دلیل اهمیت زیاد این موضوع، در این مقاله تمرکز خود را بر روی تغذیه مناسب درخت زیتون و انتخاب صحیح کود متمرکز کردهایم. ما بررسی خواهیم کرد که چگونه کود دهی مؤثر میتواند به بهبود کیفیت و کمیت محصول کمک کند و درنهایت چه تأثیری بر سودآوری کشاورزان دارد.
بهترین کود برای درخت زیتون
درست است که نمیتوان یک نوع خاص کود را به عنوان “بهترین کود برای درخت زیتون” معرفی کرد، چرا که نیازهای تغذیهای این درختان ممکن است با توجه به شرایط خاک و محیطی متفاوت باشد. با این حال، برخی کودها به دلیل ترکیبات و خواص خاص خود، تأثیر بیشتری بر رشد و میوه دهی درختان زیتون دارند. در ادامه این مقاله، ما چندین نوع کود مناسب درخت زیتون که میتوانند به تقویت سلامت و بهبود عملکرد درختان زیتون کمک کنند را به شما معرفی خواهیم کرد. این اطلاعات به کشاورزان کمک میکند تا انتخابهای آگاهانهتری در مورد تغذیه درختان خود داشته باشند.
کود مرغی برای درخت زیتون
کودهای دامی پوسیده، به خصوص کود مرغی، یکی از بهترین گزینهها برای تغذیه درختان میوه مانند درخت زیتون هستند. این کودها به دلیل دارا بودن مواد مغذی گستردهای که به خاک اضافه میکنند، برای تقویت سلامت و رشد درختان بسیار مؤثر هستند. با این وجود، مهم است که توجه داشته باشیم که استفاده از کودهای دامی به تنهایی برای تأمین تمامی عناصر غذایی مورد نیاز درخت زیتون کافی نیست. بنابراین، توصیه میشود که در کنار کودهای دامی، از کودهای شیمیایی نیز بهطور صحیح و متعادل استفاده شود.
در مورد کود مایع مرغی، روند کمی متفاوت است. این نوع کود به دلیل فرم مایع خود، راحتتر و سریعتر توسط درختان جذب میشود و میتواند در فصل رشد برای تأمین عناصر غذایی مورد نیاز و تقویت سریعتر درختان مفید باشد. کود مایع مرغی حاوی ترکیبات فوقالعادهای است که به بهبود کیفیت خاک و افزایش میوه دهی درختان زیتون کمک میکند. این کودها میتوانند به عنوان یک راهحل سریع و کارآمد برای تغذیه درختان زیتون در طول فصلهای رشد مورد استفاده قرار گیرند.
برای تضمین رشد سالم و باروری درختان زیتون، تأمین عناصر ماکرو مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم بسیار حیاتی است. هر یک از این عناصر نقش خاصی در رشد درختان دارند و باید به دقت و با تعادل موردتوجه قرار گیرند.
نیتروژن: این عنصر برای رشد و توسعه سبزینه درخت زیتون بسیار مهم است. برای تأمین نیتروژن مورد نیاز درختان، میتوان از کودهایی مانند اوره یا نیترات آمونیوم استفاده کرد. این کودها به تقویت رشد برگها و شاخهها کمک کرده و به درختان اجازه میدهند تا از نور خورشید بهترین استفاده را ببرند.
فسفر: فسفر برای توسعه سیستم ریشهای قوی و تولید میوه در درختان زیتون حیاتی است. استفاده از کودهایی مانند سوپر فسفات یا فسفات آمونیوم میتواند به تأمین این عنصر کلیدی کمک کند. فسفر به تقویت ریشهها کمک کرده و در نتیجه، درخت قادر به جذب بهتر مواد مغذی و آب میشود.
کود پتاس برای درخت زیتون: پتاسیم نقش مهمی در تنظیم فعالیتهای فیزیولوژیکی درخت زیتون دارد، از جمله تنظیم باز و بسته شدن روزنهها و مقاومت در برابر بیماریها. کود سولفات پتاسیم یک منبع عالی برای تأمین پتاسیم است. این عنصر به بهبود کیفیت میوه و افزایش مقاومت درخت در برابر استرسهای محیطی کمک میکند.
تأمین این عناصر ماکرو برای درختان زیتون بسیار مهم است و به بهبود عملکرد کلی درخت کمک میکند.
سولفات آهن
آهن یکی از عناصر ضروری برای سلامت و رشد درختان زیتون است. کمبود آهن میتواند منجر به کاهش رشد و کیفیت میوه شود. به همین دلیل، کود سولفات آهن به عنوان یک کود مناسب درخت زیتون پیشنهاد میشود. این کود با تأمین آهن مورد نیاز درختان، به حل مشکلات ناشی از کمبود این عنصر کمک میکند.
آهن برای سنتز کلروفیل در برگهای درخت زیتون ضروری است و در نتیجه، کمک میکند که درختان بتوانند بهتر فتوسنتز کنند و از نور خورشید بهرهوری بیشتری داشته باشند. استفاده از کود سولفات آهن به بهبود رنگ برگها کمک کرده و در نتیجه، سلامت کلی درخت را بهبود میبخشد.
استفاده از کود سولفات آهن باید با دقت انجام شود. بیشازحد مجاز استفاده کردن از این کود میتواند به ریشههای درخت آسیب بزند. توصیه میشود که قبل از استفاده از این کود، خاک باغ زیتون را برای تعیین میزان کمبود آهن آزمایش کنید تا بتوانید بهترین میزان کود دهی را تعیین کنید. با استفاده صحیح و به اندازه از کود سولفات آهن، درختان زیتون شما میتوانند رشد و باروری بهتری داشته باشند.
برنامه غذایی درخت زیتون
علاوه بر انتخاب بهترین کود برای درخت زیتون، زمانبندی کود دهی برای این درختان نقش کلیدی در تضمین سلامت و باروری آنها دارد. برای کودهای حاوی عناصری چون فسفر، پتاسیم، گوگرد و آهن، فصل پاییز بهترین زمان برای کود دهی است. این زمانبندی به درخت کمک میکند تا به خوبی از این مواد مغذی برای رشد و توسعه خود بهره ببرد.
در مورد کودهای حاوی ازت، استفاده از آنها در سه مرحله حیاتی است: اولین مرحله در اسفند ماه همزمان با شروع فعالیت درخت، دومین مرحله در خردادماه پس از ریزش برگها و سومین مرحله در مردادماه زمانی که هسته میوه سخت میشود. این برنامهریزی به درخت کمک میکند تا در زمانهای حساس رشد، مواد مغذی لازم را دریافت کند.
محلول پاشی درختان زیتون
علاوه بر این، محلولپاشی درختان زیتون نیز بخش مهمی از برنامه کود دهی است. اولین دوره محلولپاشی بین شهریور تا آبان ماه پس از برداشت محصول انجام میشود. دومین دوره در اسفند ماه همزمان با تورم جوانههای گل صورت میگیرد. نهایتاً، آخرین دوره محلولپاشی در اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد ماه، یعنی در زمان رشد سریع زیتونها، انجام میشود. این روشهای زمانبندی شده برای کود دهی به کشاورزان کمک میکند تا با اطمینان از رشد بهینه و سالم درختان زیتون خود اطمینان حاصل نمایند.
علت میوه ندادن درخت زیتون
یکی از دلایل ممکن برای میوه ندادن درخت زیتون میتواند به کود دهی مرتبط باشد. موارد زیر عوامل احتمالی هستند که نشان میدهند چگونه بهترین کود برای درخت زیتون میتواند بر میوه دهی این درخت تأثیر بگذارد:
کمبود مواد مغذی: اگر درخت به اندازه کافی و از نوع مناسب کود دریافت نکند، ممکن است دچار کمبود مواد مغذی شود. این کمبود میتواند روی رشد و باروری درخت تأثیر منفی بگذارد.
استفاده بیش از حد از کودهای نیتروژنه: استفاده بیش از حد از کودهای حاوی نیتروژن میتواند باعث شود که درخت به جای تولید میوه، روی رشد سبزینهها تمرکز کند.
نامتعادل بودن مواد مغذی: تعادل نامناسب مواد مغذی، مانند نسبت بالای نیتروژن به فسفر و پتاسیم، میتواند بر رشد درختان و تولید میوه تأثیر بگذارد.
کیفیت نامناسب کود برای زیتون: استفاده از کودهای با کیفیت پایین یا آلوده میتواند به درخت آسیب بزند و میوه دهی را مختل کند.
برای حل این مشکل، توصیه میشود که آزمایش خاک انجام شود تا میزان و نوع مواد مغذی موجود و کمبودهای احتمالی مشخص شوند. سپس میتوان برنامه کود دهی را مطابق با نیازهای خاص درختان زیتون تنظیم کرد.
سخن پایانی
در پایان این مقاله، ما به شما نشان دادیم که چگونه بهترین کود برای درخت زیتون میتواند نقش حیاتی در رشد و باروری درختان زیتون داشته باشد. ما بر اهمیت تأمین مواد مغذی اساسی مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم و آهن تأکید کردیم و چگونگی استفاده از کودهای مختلف را بررسی کردیم. همچنین، زمانبندی کود دهی را برای اطمینان از بهرهوری مطلوب توضیح دادیم. اگر به دنبال خرید کودهای با کیفیت برای درختان زیتون خود هستید، به شما پیشنهاد میکنیم سایت “پسته رفسنجان” را مرور کنید. در این سایت، شما میتوانید انواع کود مناسب درخت زیتون را پیدا کنید و به راحتی آنها را خریداری نمایید. با استفاده از محصولات ما، سلامت و باروری درختان زیتون خود را تضمین کنید.
زمستان، با کاهش دما و فعالیت درختان میوه، زمانی است که اهمیت تغذیه صحیح و متعادل این درختان بیش از هر زمان دیگری خود را نشان میدهد. انتخاب بهترین کود برای درختان میوه در زمستان نه تنها نیازهای تغذیهای فوری آنها را برآورده میکند؛ بلکه برای تقویت سیستم ریشه و آمادهسازی درختان برای رشد بهاری نیز حیاتی است.
در این مقاله، با نگاهی دقیق و علمی به موضوع کوددهی در زمستان، به بررسی نیازهای خاص تغذیهای درختان میوه در این دوره حیاتی میپردازیم و در نهایت کود مناسب درختان میوه در زمستان را معرفی خواهیم کرد .
چرا تغذیه درختان میوه در زمستان مهم است؟
بیشتر کشاورزان تصور میکنند که با شروع شدن فصل پاییز و زمستان و کم شدن فعالیت درخت، گیاه دیگر هیچگونه نیازی نداشته و باید آن را به حال خود رها کرد! این تصور کاملا غلط بوده و حتی گاهی اوقات تمام زحمات کشاورز و باغدار به هدر میرود.
بهتر است بدانید که در زمستان، درختان میوه به تدریج مواد مغذی ذخیرهشده در بافتهای خود را مصرف میکنند. این مواد مغذی برای حفظ سلامت درخت و پشتیبانی از رشد اولیه بهاری حیاتی هستند.
تغذیه مناسب میتواند به افزایش مقاومت درختان در برابر سرمای زمستانی کمک کند. مواد مغذی خاصی مانند پتاسیم نقش مهمی در افزایش تحمل در برابر سرما دارند. بنابراین کشاورزان حرفهای پس از شناخت بهترین کود برای درختان میوه در فصل زمستان، حتما نسب به خرید آنها اقدام میکنند.
درختانی که در زمستان به خوبی تغذیه شدهاند، تمایل به تولید محصول با کیفیت و کمیت بیشتر در فصل بعد دارند. این امر به ویژه برای درختانی که میوههایشان در اوایل بهار شکوفه میزند، حائز اهمیت است.
نیازهای خاص درختان میوه در زمستان
در فصل زمستان، درختان میوه وارد یک دوره استراحت و بازسازی میشوند که در آن نیازهای تغذیهای آنها به طور چشمگیری تغییر میکند. درک و پاسخگویی به این نیازها اساسی است تا از سلامت درختان در طول این دوره حیاتی و آمادهسازی آنها برای فصل رشد بعدی اطمینان حاصل شود.
تغییرات متابولیکی: در زمستان، متابولیسم درختان کند میشود. این کاهش فعالیت به معنای کاهش نیاز به مواد مغذی فعال، مانند نیتروژن، است. با این حال، مواد مغذی که به تقویت سلامت کلی درخت و تقویت سیستم ریشه کمک میکنند، همچنان اهمیت دارند.
نیاز به فسفر و پتاسیم: فسفر و پتاسیم دو ماده مغذی هستند که برای درختان میوه در زمستان اهمیت دارند. فسفر به تقویت سیستم ریشه کمک میکند، در حالیکه پتاسیم در افزایش مقاومت درختان در برابر استرسهای محیطی و سرما نقش دارد.
رطوبت خاک: حفظ رطوبت مناسب خاک در زمستان برای درختان میوه حیاتی است. خشکی شدید میتواند به ریشهها آسیب برساند و توانایی درخت برای جذب مواد مغذی در بهار را کاهش دهد.
مدیریت pH خاک: بررسی و تنظیم pH خاک در زمستان مهم است تا اطمینان حاصل شود که مواد مغذی به درستی جذب میشوند. خاکهای بسیار اسیدی یا قلیایی میتوانند با جذب مواد مغذی تداخل ایجاد کنند.
کاهش فعالیت بیماریها و آفات: زمستان فرصت مناسبی برای مدیریت بیماریها و آفات است، چرا که بسیاری از آفات و عوامل بیماریزا در این فصل فعالیت کمتری دارند. این دوره برای اعمال روشهای پیشگیرانه و درمانی مناسب است.
درختان میوه در فصل زمستان چه نیازهایی دارند؟
در فصل زمستان بهتر است از چه نوع کودی استفاده شود؟
رایج ترین سوال در بین کشاورزان و باغداران این است که بهترین کود برای درختان میوه در زمستان چه نوع کودی است؟ به چه شکل استفاده کنیم؟
عمدتا کشاورزان در فصل زمستان به سراغ کودهای دامی میروند. این کودها، به عنوان کودهای گرم شناخته میشوند. لذا بهتر است که در فصل زمستان از کود دامی پوسیده به ویژه کود گاوی و گوسفندی استفاده کنید. این کود اطراف طوقه و ریشه را گرم نگه داشته و از سرمازدگی جلوگیری میکند.
نکته: به هیچ وجه از کود دامی نپوسیده استفاده نکنید؛ زیرا این کود برای پوسیده شدن نیاز به نیتروژن دارد. در نتیجه با ریشه گیاه به رقابت پرداخته و برای گیاه مضر است.
چرا نباید از کود دامی نپوسیده استفاده شود؟
اگر از کود دامی نپوسیده استفاده شود فرآیند تجزیه در خاک گرمای زیادی تولید میکند. این گرما از وارد شدن ریشه گیاه به داخل لایه کود جلوگیری میکند.
در کود حيواني تازه مقدار کربن نسبت به ازت خيلي زيادتر است. از این رو خاک اطراف ریشه منبع ازت باکتریها قرار میگیرد.
کود حیوانی نپوسیده حاوی میکروارگانیزمهای بیماریزا میباشد.
کودهای حیوانی تازه به ویژه کود گوسفندی حاوی بذر علف هرز هستند.
بهترین کود برای درختان میوه در زمستان
هنگامی که برودت زمستان فرا میرسد و طبیعت برای خواب زمستانی آماده میشود، باغداران و کشاورزان با یکی از مهمترین وظایف خود در مدیریت باغهای میوه روبرو میشوند: انتخاب بهترین کود برای درختان میوه در زمستان. این بخش از مقاله به بررسی دقیق انواع کودهای موجود برای رشد درختان میوه در فصل زمستان میپردازد.
کود آهن در فصل زمستان
در فصل زمستان استتفاده از کود آهن به صورت چالکود توصیه میشود. این کود یکی از مهمترین و مورد نیازترین کودها برای درختان و گیاهان است. عنصر آهن باعث افزایش میزان کلروفیل برگ شده و در نتیجه فتوسنتز هم افزایش مییابد.
کلات آهن باعث افزایش گلدهی، افزایش سنتز پروتئینها و آنزیمها و در نهایت سبب افزایش کلی محصول میشود. پس در زمستان استفاده از کود آهن به عنوان بهترین کود برای درختان میوه در زمستان را فراموش نکنید!
استفاده از کود آهن در زمستان
کود مس برای زمستان
در زمستان محلولپاشی عنصر مس توصیه میشود. همچنین میتوان کود کلات مس را در آب آبیاری نیز اضافه کرد. عنصر مس مقاومت گیاه را در برابر آفات و بیماریها افزایش داده و در نتیجه بهترین کود در فصل زمستان به حساب میآید.
این کود به عنوان یکی از کودهای زمستانی برای درختان میوه، انتقال آب و املاح در داخل آوندها را بهبود میبخشد. و از گیاه را در مقابل سرمازدگی محافظت میکند.
کود سولفات روی
کود سولفات روی یک عنصر ضروری در برنامه تغذیهای زمستانی برای درختان میوه است. این ماده مغذی نقش کلیدی در بسیاری از فرایندهای حیاتی درختان ایفا میکند و میتواند به بهبود عملکرد و سلامت کلی درختان در طول فصل زمستان و آمادگی برای رشد بهاری کمک کند.
روی برای تقویت سیستم دفاعی درختان، بهبود فتوسنتز و تحریک رشد مناسب ضروری است. کمبود روی میتواند منجر به کاهش رشد، برگهای کوچک و کمرنگ و کاهش محصول شود.
در زمستان، فعالیت رشد درختان کاهش مییابد و ممکن است جذب برخی مواد مغذی دشوارتر شود. سولفات روی به عنوان یک منبع قابل دسترسی از روی، میتواند به رفع نیازهای تغذیهای درختان در این دوره کمک کند.
کود آکامکس پلاس دارای پودر ماهی
کود “آکامکس پلاس” با داشتن پودر ماهی، یکی از بهترین کودها برای درختان میوه در فصل زمستان است. این کود با ترکیبی از مواد مغذی طبیعی و غنی، به تقویت درختان میوه در دوره استراحت زمستانی کمک میکند و زمینهساز یک فصل رشد سالم و پربار در بهار میشود.
راهنمای کاربردی استفاده از کود در زمستان
بهتر است بدانید که عملیات کوددهی در فصل زمستان در باغات به دو صورت چالکود و پخش سطحی انجام می شود.
نحوه کوددهی به صورت پخش سطحی
کود دادن به صورت سطحی به این صورت است که در محل آب چکان درخت به صورت نواری دور تا دور درخت کود ریخته و سپس با خاک مخلوط میشود.
نحوه کوددهی در فصل زمستان به صورت چالکود
این روش کود دادن نسبت به پخش سطحی مزایای بیشتری دارد. در این روش بسته به اندازه درخت تعدادی چاله در دور درخت حفر کرده و توسط کودهای مورد نظر همراه با کودهای حیوانی کاملا پوسیده شده پر میشود.
چالکود یکی از بهترین روشهای کود دهی در فصل زمستان
بهترین کود زمستانه انگور چیست؟
انگور یکی از محصولات باغی بوده که نیازمند تغذیه و مراقبتهای خاص خود میباشد تا در زمان برداشت محصولی باکیفیت و مرغوب تولید شود. کوددهی زمستانه انگور به صورت چالکود و در اواخر زمستان و خواب گیاه انجام میشود. استفاده از بهترین کودها برای درختان میوه در زمستان انگور را نیز در بر میگیرد.
به منظور کوددهی انگور در زمستان، بسته به سن درخت تعدادی چاله با قطر ۵۰-۳۰ و به عمق ۴۰-۳۰ سانتیمتر در قسمت سایهانداز درخت ایجاد کنید. باید دقت شود که حتما چالههای حفر شده در مسیر عبور آب ایجاد شوند. سپس چالهها را با مخلوطی از کودهای شیمیایی و آلی پر کنید.
در باغات انگوری که آبیاری به صورت قطرهای انجام میشود، چالهها باید در زیر قطره چکانها ایجاد شوند. در ادامه نحوه استفاده از کود چالکود برای انگور را بررسی خواهیم کرد.
مقدار کودهای مورد استفاده در چالکود به شرح زیر است:
۲۵۰-۴۵۰ گرم نیترات آمونیوم در مناطق سردسیر و در سایر مناطق سولفات آمونیوم
۱۰۰گرم سوپر فسفات تریپل
۵۰۰ گرم سولفات پتاسیم
۳۰۰ گرم سولفات منیزیم
۱۵۰گرم سولفات آهن یا سولفات منگنز یا سولفات روی
۵۰گرم سولفات مس
۵۰گرم اسید بوریک
50-100 گرم کود NPK 12-12-36
همه کودهای گفته شده باید با ۵ کیلوگرم کود حیوانی پوسیده شده ترکیب شوند و سپس در چالکود ریخته شوند.
بهترین کود زمستانه برای درخت پسته
زمستان، دورهای حیاتی برای درختان پسته است؛ زیرا مدیریت تغذیه در این زمان بنیانی محکم برای سلامت و تولید محصول در فصلهای آینده میگذارد.
کودهای آلی مانند کمپوست، پودر ماهی و کود دامی، منابع خوبی از مواد مغذی آهستهرهش هستند که میتوانند به حفظ ساختار خاک و بهبود فعالیتهای میکروبی کمک کنند. این کودها به تدریج مواد مغذی را آزاد میکنند و به تقویت سیستم ریشه در طول زمستان کمک خواهند کرد.
استفاده از بهترین کود برای درخت پسته در فصل زمستان
بهترین کود زمستانه برای درخت انار
اهمیت استفاده از کود برای درخت انار بر هیچ کس پوشیده نیست؛ اما موضوع مهم در میان باغداران این است که زمان مصرف، مقدار مصرف و کودهای مورد نیاز گیاه به طور دقیق چگونه هستند. بهترین زمان برای کوددهی درخت انار در نیمههای اسفند ماه و به صورت چالکود میباشد.
برنامه کودی انار در این زمان باعث افزایش باردهی و افزایش کیفیت و اندازه محصول میشود. مقدار و نوع استفاده از بهترین کود برای درختان میوه در زمستان برای هر درخت متنوع بوده و نیازمند آزمون برگ و خاک میباشد. اما به طور کلی میتوان برای هر سن درخت موارد زیر را نام برد.
مقدار کود توصیه شده برای درخت انار در سنین ۲ سال:
۵ کیلو گرم کود آلی کاملا پوسیده شده
۱۲۵ گرم پتاسیم
۲۵۰ گرم نیتروژن
۱۲۵ گرم فسفر
مقدار کود توصیه شده برای درخت انار در سنین ۳ سال:
۱۰ کیلو گرم کود آلی پوسیده
۲۵۰ گرم پتاسیم
۱۲۵ گرم فسفر
۵۰۰ گرم نیتروژن
مقدار کود توصیه شده برای درخت انار در سنین ۴ و ۵ سال
۲۰ کیلو گرم کود آلی پوسیده
۲۵۰ گرم پتاسیم
۵۰۰ گرم نیتروژن
۱۲۵ گرم فسفر
مقدار کود توصیه شده برای درخت انار در سنین بالاتر از ۵ سال
۳۰-۴۰ کیلو گرم کود آلی پوسیده شده
۶۲۵ گرم نیتروژن
۲۵۰ گرم فسفر
۲۵۰ گرم پتاسیم
آیا درخت خرمالو در فصل زمستان به کوددهی نیاز دارد؟
درخت خرمالو از جمله درختانی است که به کوددهی و تغذیه خاصی نیاز ندارد؛ اما اگر خاک از لحاظ شیمیایی ضعیف باشد آن وقت است که باید به فکر چارهجویی افتاد.
برای درخت خرمالو در زمستان میتوان از کودهای شیمیایی N-P-K به نسبت 10-10-10 استفاده کرد. بهترین روش استفاده از این کود برای این گیاه پخش کردن کود پای درخت میباشد.
کود دهی به درخت خرمالو در فصل زمستان
کوددهی گیلاس و آلبالو در فصل زمستان
بهترین ترکیب کودی و مقدار مصرف برای درختان گیلاس و آلبالو در فصل زمستان نیازمند یک سری آزمایشات و بررسیهایی است. همچنین توصیه کودی به بافت خاک باغ نیز بستگی دارد.
بهترین ترکیب کودی برای درختان گیلاس و آلبالو در فصل زمستان به صورت زیر است:
۸۰ کیلو گرم ازت
۷۰ کیلو گرم فسفر
۱۲۰ کیلو گرم پتاس
این مقدار کود به طور کلی برای هر هکتار از این باغات گفته شده است. میتوان این کودها را در اواخر پاییز تا اواسط زمستان به صورت چالکود به باغ اضافه کرد. همزمان با اضافه کردن این کودها باید کود دامی کاملا پوسیده شده هم به چالکود اضافه کنید.
نکته: در باغات گیلاس و آلبالو کودهای ازته را بهتر است بعد از دوران خواب درخت اضافه کرد.
کوددهی هلو، آلو، شلیل در فصل زمستان
هلو، شلیل و آلو در فصل زمستان به کوددهی نیاز دارند؛ اما باید قبل از هر گونه توصیه کودی آنالیز آب و خاک انجام داد و نسبت به آن بهترین کود برای درختان میوه در زمستان را اعمال کرد.
نکته: کوددهی و تغذیه زمستانه این درختان هر دو سال یک بار انجام می شود.
مقدار کود توصیه شده در هکتار برای این درختان در فصل زمستان به صورت شیار کود به شرح زیر است:
۱۵ تن در هکتار کود حیوانی پوسیده شده (ترجیحا کود گاوی)
۲ تن کود مرغی (در اراضی شور بهتر است از کود ماهی استفاده شود)
۲۰۰ کیلو گرم سولفات پتاسیم
۱۰۰ کیلو گرم فسفات آمونیوم یا سوپر فسفات
۵۰ کیلو گرم سولفات آهن
۵۰ کیلو گرم سولفات روی
۴۰ کیلو گرم سولفات منگنز
۲۵ کیلو گرم اسید بوریک (در آب و خاک شیرین)
۳۰۰ کیلو گرم گوگرد بنتونیت دار (در آب و خاک شور)
۲۵ کیلو گرم سولفات مس
علاوه بر کودهای توصیه شده در فصل زمستان یعنی در اسفند ماه بهتر است محلولپاشی زیر را نیز انجام دهید.
سمپاشی زمستانه با روغن ولک ۲۰ در هزار
سم اتیون ۲ در هزار
کود اوره فسفات ۲۵ کیلو گرم در هکتار همزمان با آب آبیاری
محلولپاشی کود فروت ست قبل از باز شدن جوانهها
با توجه به اینکه رشد ریشهها از اواسط بهمن ماه شروع شده و تا پایان آبان ماه ادامه دارد، لذا در طول این مدت بایستی از حفر کانال یا چاله جهت کوددهی خودداری نمود.
درختان زرد آلو نیز در فصل زمستان به تغذیه و کوددهی نیاز دارند. این کود مورد نیاز آنها به صورت چالکود در زیر سایهانداز درخت به گیاه داده میشود. باید توجه داشت که برای برآورد میزان دقیق کود به آزمایش و آنالیز خاک و برگ نیاز است. این مقادیر گفته شده از کودهای مورد نیاز درخت زرد آلو در فصل زمستان تقریبی میباشد.
زردآلو در فصل زمستان به کود نیاز دارد؟
توصیه کودی درخت زرد آلو در فصل زمستان به ازای هر درخت به شرح زیر است:
۲۰۰ گرم فسفات
۱۵۰ گرم پتاس
۵۰ گرم ازت
70-120 گرم کود NPK
۵۰ گرم آهن
۳۰-۵۰ گرم میکرو مغذی کامل
کلام پایانی
انتخاب بهترین کود برای درختان میوه در زمستان نقش اساسی در حفظ سلامت و تضمین عملکرد مطلوب درختان در فصلهای آتی دارد. همانطور که در این مقاله بررسی شد، توجه به نیازهای خاص تغذیهای و شرایط زیست محیطی در این فصل حیاتی است.
استفاده از کودهای دامی پوسیده شده مانند کود گاوی و گوسفندی، به عنوان بخشی از یک برنامه تغذیهای جامع، میتواند تضمینکننده سلامت و شکوفایی درختان میوه در بهار باشد.
برای هر باغبانی، سلامت و پرباری درختان میوه اهمیت زیادی دارد. انتخاب درست کود میتواند تفاوت بزرگی در رشد و کیفیت میوهها ایجاد کند؛ اما از کجا بدانیم کدام کود برای درختان ما بهتر است؟ در این مقاله به بررسی نکات کلیدی برای انتخاب بهترین کود برای درختان میوه میپردازیم. بیایید با هم کشف کنیم که چگونه با انتخاب درست، به درختان میوهمان جان دوباره ببخشیم.
انواع مختلف کود برای درختان میوه
در ابتدا بیایید دو نوع پرکاربردهای کودهای کشاورزی را با هم بشناسیم تا بتوانیم به صورت دقیقتر بهترین کودهای مناسب برای درختان میوه را معرفی کنیم. در کشاورزی مدرن، دو نوع اصلی کود برای تغذیه گیاهان، از جمله درختان میوه، وجود دارد که هر یک منابع حیاتی مواد مغذی را فراهم میکنند:
کودهای آلی
این کودها، که از منابع طبیعی نظیر مواد گیاهی و حیوانی تهیه میشوند، یک گزینه پایدار برای تامین مواد مغذی مورد نیاز گیاهان هستند. برخی از کودهای آلی به صورت کود مایع در بازار عرضه میشوند.
کودهای آلی نه تنها عناصر غذایی مورد نیاز مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم را فراهم میکنند؛ بلکه به بهبود ساختار خاک و افزایش فعالیت میکروبی کمک میکنند که به نوبه خود به سلامت طولانیمدت خاک کمک میکند. مثلا کود مایع ماهی به عنوان یکی از کودهای ارگانیک در بین کشاورزان حرفهای شناخته میشود.
کودهای شیمیایی
این دسته از کودها از مواد معدنی و عناصر غذایی فرآوری شده تشکیل شدهاند که به صورت مصنوعی ساخته و پالایش میشوند. کودهای شیمیایی میتوانند تأثیر فوری در رشد گیاهان داشته باشند و به سرعت مواد مغذی مورد نیاز را در دسترس قرار دهند. با این حال، استفاده بیرویه از آنها میتواند به خاک و محیط زیست آسیب برساند، به همین دلیل استفاده دقیق و هوشمندانه از آنها ضروری است.
معرفی انواع کود برای درختان میوه
مصرف کود آلی برای درختان میوه
مصرف کود آلی برای درختان میوه باعث بهبود تنوع زیستی و بهرهوری طولانیمدت خاک، تغذیه گیاهان و افزایش عملکرد میشود. این کود به عنوان محصولی که از مواد طبیعی مشتق شده است، ممکن است تغذیه کافی درختان میوه شما را تأمین نکند.
مالچ (پوشش سبک و نرم سطح خاک) زیر درختان میوه جوان برای غنیسازی خاک و سرکوب علفهای هرز، تا زمانی که درختان میوه کوچک هستند، استفاده میشود. بهتر است از یک کود آلی همراه با کمپوست یا مالچ استفاده کنید. کود آلی با تجزیه و تحلیل کم، به خوبی سیراب میشود و سپس با کمپوست و مالچ پوشانده میشود و باعث تغذیه خاک میشود.
این روش برای استفاده از بهترین کود برای درختان میوه باعث افزایش فعالیت بیولوژیکی در خاک میشود که به درختان جوان کمک میکند تا با میکروبهای مفید خاک ارتباط برقرار کنند و از آنها تغذیه کنند. در این هنگام، حمایت از رشد محکم و جدید درخت جوان و ریشههای در حال گسترش انجام میشود که میتواند در برابر حشرات و بیماریها مقاومت کند.
برای خرید کود به صفحه فروشگاه پسته رفسنجان مراجعه کنید.
بهترین کود آلی برای درختان میوه
باغداران و کشاورزان همیشه به دنبال بهترین کود برای باغات میوه خود هستند. به طور قاطع نمیتوان کودی را پیشنهاد داد که برای باغات ایدهآل باشد. نوع کود برای باغات میوه به شرایط زیادی بستگی دارد. از جمله این شرایط عبارتند از:
نوع کشت میوه
شرایط آب و هوایی
بازههای زمانی مشخص
نوع خاک در باغ
از جمله کودهای آلی می توان به کود ماهی، مرغی، گوسفندی و گاوی اشاره کرد که هر کدام دارای عناصر غذایی میکرو و ماکرو هستند. در ادامه به معرفی دو کود آلی پرداخته می شود.
کود آلی مایع مرغی
کود آلی مایع مرغی به روش فرآیند تخمیری از کود مرغ تولید میشود و به دلیل دارا بودن مواد مغذی ماکرو و میکرو باعث افزایش رشد ریشه و کیفیت محصولدهی میشود. کود مایع مرغی دارای بهترین تاثیرگذاری بر خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک است.
کودهای آلی مرغی با استفاده از روشهای پیشرفته و از بهترین و مرغوبترین کودهای مرغی تهیه شده است. این کود شامل ترکیباتی اعم از نیتروژن، پتاسیم، فسفر و منیزیم میباشد که جزء عناصر مورد نیاز گیاهان است و برای رشد و تکامل گیاهان ضروری هستند.
کود آلی مایع ماهی
کود مایع ماهی چیست؟ این کود برای تمامی محصولات کشاورزی در باغ مناسب است. این کود طی یک فرآیند پیچیده از ماهی های ریز و غیرخوراکی تولید می شود. کود مایع ماهی بیواگریبه عنوان بهترین کود مایع برای درختان میوه به ویژه درخت پسته شناخته میشود.
کود مایع ماهی دارای مواد آلی فراوان، اسیدهای چرب، پروتئین و غیره بوده که ابتدا باید توسط میکروارگانیسمهای خاک هضم شده تا در اختیار گیاه قرار گیرد. این کار باعث میشود تا میکروارگانیسمهای مفید خاک افزایش یافته و خاک زنده شود.
کود مایع ماهی یکی از کودهای فوقالعاده برای درختان میوه
کود جلبک دریایی
کود جلبک دریایی حاوی مجموعهای پیچیده جهت افزایش مقاومت در برابر شرایط تنشزا است که برای تقویت رشد به محصول زراعی کمک میکند. کود جلبک دریایی مرحله رشد گیاه را تحریک میکند.
جلبک دریایی برای افزایش کارایی محصولات زراعی و باغی، قدرت رشد گیاهان، تغذیه گیاهان و باروری طراحی شده است. تحقیقات و تلاشهای نوآورانه در زمینه تاثیر جلبک دریایی بر محصولات زراعی، از نظر علمی اثبات و آزمایش شده است. این محصول در حال حاضر یکی از بهترین کودها برای درختان میوه در مصارف کشاورزی به حساب میآید.
بهترین کود حیوانی برای درختان میوه
هر باغبان با تجربهای میداند که کودهای حیوانی نقش حیاتی در تقویت خاک و تأمین مواد مغذی برای درختان میوه ایفا میکنند. این کودها، منابع عالی از نیتروژن، فسفر، و پتاسیم هستند که سه عنصر کلیدی برای سلامت و رشد درختان به شمار میروند. برای اطمینان از اینکه درختان میوه شما بهترین تغذیه را دریافت میکنند، باید به دنبال کودهای حیوانی با کیفیت بالا باشید.
یکی از محبوبترین گزینهها، کود دامی است که از گاو، اسب یا گوسفند به دست میآید. این کودها، بهویژه وقتی بهخوبی پوسیده شدهاند، میتوانند مواد مغذی زیادی را به خاک برگردانند و به بهبود ساختار خاک کمک کنند. از سوی دیگر، کود مرغی نیز به دلیل داشتن میزان بالایی از نیتروژن، انتخاب محبوب دیگری است. با این حال، به دلیل قدرت بالای این کود، باید دقت کرد تا در مقادیر مناسب استفاده شود تا از آسیب رساندن به ریشهها جلوگیری شود.
هنگام استفاده از کودهای حیوانی، حیاتی است که به میزان و زمانبندی توجه ویژهای داشته باشید. استفاده از کود در اواخر پاییز یا اوایل بهار، زمانیکه درختان در حال آمادهسازی برای رشد فصلی هستند، میتواند نتایج مطلوبی به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، مراقبت در استفاده از کودهای تازه و غیرپوسیده میتواند از بروز آسیب به ریشهها جلوگیری کند.
مصرف کود شیمیایی برای درخت میوه
کودهای شیمیایی میتوانند برای محیطزیست مضر باشند و در صورت استفاده بیش از حد، میتوانند گیاهان را بسوزانند. با این وجود، میلیونها باغبان استفاده از کودهای شیمیایی را به روشهای دیگر ترجیح میدهند؛ زیرا قیمت آنها کم بوده و سریع عمل میکنند.
کودهای مایع در چمنزارها یا سایر مناطق بزرگ باغی بهتر کار میکنند؛ زیرا این مواد به طور کلی آهسته ترشح میشوند. بهتر است بدانید که کودهای مایع سریع عمل میکنند. جهت انتخاب کودی مناسب برای گیاهان باغی باید در نظر داشت که کود شامل عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم (NPK) برای رشد سالم باشد. گیاهان نیز به عناصر ریز مغذی زیادی احتیاج دارند؛ اما همه کودهای شیمیایی شامل آنها نیستند.
مشکلات زیست محیطی با کودهای شیمیایی وقتی به وجود میآید که مواد مغذی اضافی به منابع آب راه پیدا کرده و آنها را آلوده میکند. اگرچه کودهای آلی ممکن است کندتر باشند؛ اما گزینههای سالمتری هستند.
هشدار: اگر ترجیح میدهید از کودهای شیمیایی استفاده کنید، دستورالعملها را به دقت دنبال کنید و برای جلوگیری از کوددهی بیشتر احتیاط کنید.
استفاده از کود شیمیایی برای درختان میوه مرسوم است
بهترین کود شیمیایی برای درختان میوه
درختان میوه نیازمند مواد غذایی زیادی هستند تا بتوانند به خوبی رشد کرده و به بار بنشینند. کشاورزان و باغداران به دنبال کودی مناسب و ایدهآل هستند تا درختان رشد سریعی داشته باشند. در همین رابطه با توجه به شرایط آب و هوایی، نوع کشت، زمان آبیاری و غیره باید کودی انتخاب شود که سبب تسریع رشد رویشی و زایشی درختان میوه گردد. بنابراین میوههایی با کیفیت عالی و اندازه بزرگ در فصل برداشت به عمل آید.
با توجه به نیاز درختان به کود شیمیایی، بهترین کود برای درختان میوه کودی است که عناصر ماکرو و میکرو را داشته و اصلاح کننده باشد. برخی از کودها به صورت تکی و برخی به صورت کمپلکس و برخی به صورت اختصاصی عمل می کنند. در ادامه به معرفی تعدادی کود شیمیایی مناسب درختان میوه ارائه می شود.
کود سولفات آمونیوم
نیتروژن از عناصر پرمصرف برای گیاهان زراعی و باغی محسوب می شود و باید مراقب بود تا این عنصر به اندازه کافی در اختیار گیاه قرار گیرد. همچنین عنصر گوگرد نیز برای گیاهان و درختان نیز مهم میباشد. بنابراین چه بهتر که کودی به درختان میوه داده شود تا هم نیتروژن و هم گوگرد را در خود داشته باشد.
کود سولفات آمونیوم یکی از اولین و بهترین کود برای درختان میوه است که تامینکننده نیتروژن و گوگرد گیاه میباشد. این کود باعث تغذیه بهتر گیاه و اصلاحکننده خاکهای قلیایی (به ویژه خاکهای ایران) میگردد.
نیتروژن و گوگرد موجود در کود سولفات آمونیوم، عناصری برای شادابی و سالم نگهداشتن گیاه هستند. کود سولفات آمونیوم مزایای زیادی برای درختان و گیاهان باغی دارد. یکی از مزیتهای آن وجود نیتروژن آن به صورت آمونیاک است که جذب آن را برای گیاه راحتتر میکند.
از این کود میتوان هم قبل از کاشت و هم در زمان کاشت استفاده کرد؛ همچنین میتوان برای کنترل و مبارزه با علفهای هرز، کود را با علفکش مخلوط کرد.
نکته: جهت استفاده از کود سولفات آمونیوم، آن را به تدریج به مخزن پر شده از آب و درحالیکه محلول در حال هم زدن است اضافه نمایید.
کودهای سولفات آمونیوم برای رشد سریع درختان میوه
کود سولفات پتاسیم
پتاسیم یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاه است. کود سولفات پتاسیم یا سولوپتاس میتواند منبع خوبی برای تامین پتاسیم و گوگرد گیاه باشد. این کود کریستالی و به رنگ سفید بوده که حلالیت بالایی دارد. کود سولفات پتاسیم را میتوان به صورت محلول پاشی و همچنین کود آبیاری استفاده کرد.
کود سولفات پتاسیم اثرات مثبت زیادی روی گیاهان میگذارد. این کود باعث افزایش کیفیت و عملکرد محصول می شود؛ همچنین اسیدیته خاک را کاهش میدهد تا آهن و فسفر بهتر جذب گیاه شوند.
این کود قابلیت استفاده در دورههای مختلف رشد به خصوص در مرحله زایشی و رشد و بلوغ میوه را دارا میباشد. عنصر پتاسیم موجود در کود سولفات پتاسیم اثرات زیادی بر روی گیاه دارد. یکی از اثرات آن افزایش کیفیت محصول در درختان میوه است. به همین دلیل پتاسیم را عنصر کیفی مینامند. از اثرات دیگر این نوع از بهترین کود برای درختان میوه میتوان به ساخت پروتئین، فعال کردن آنزیمها و جلوگیری از متلاشی شدن سلولهای گیاه در برابر سرما اشاره کرد.
نکته: از محلول پاشی کود سولفات پتاسیم در زمان گرده افشانی و گلدهی گیاه خودداری نمایید.
مصرف کود برای درخت میوه در فصول مختلف سال
تغذیه مناسب درختان میوه در طول سال یکی از مهمترین کارهایی است که باغداران باید انجام دهند. هر فصل، نیازهای متفاوتی دارد و درک این تفاوتها کلید داشتن باغی سرسبز و محصولی وفور است. در بهار، درختان از خواب زمستانی بیدار میشوند و آماده رشد و شکوفهدهی هستند.
تابستان زمان رشد میوههاست و پاییز زمان آمادهسازی برای استراحت در فصل سرد است. در این مقاله، ما به شما نشان میدهیم که چگونه با توجه به نیازهای خاص هر فصل، درختان میوه خود را به درستی تغذیه کنید.
بهترین کود برای درختان میوه در بهار
بهار، زمان بیداری و رشد نوین در طبیعت است. در این دوره حساس، انتخاب بهترین کود برای درختان میوه اهمیت ویژهای دارد. درختان میوه پس از یک دوره استراحت در زمستان، برای شکوفهدهی و تشکیل میوه، نیاز به مواد مغذی مختلف دارند. کودهای حاوی ازت بالا در این فصل مورد توجه هستند؛ زیرا ازت یکی از مواد مغذی اصلی است که در رشد سبزینگی و تشکیل شکوفهها نقش دارد.
اما تنها به ازت اکتفا نکنید! مواد معدنی دیگری مانند فسفر و پتاسیم نیز باید به میزان مناسب در دسترس درختان باشند. فسفر به تقویت ریشهها و تشکیل میوه کمک میکند، در حالیکه پتاسیم نقش مهمی در تنظیم آب و تقویت ساختار گیاه دارد.
با این حال، باید دقت کنید که میزان استفاده از کود را به درستی تنظیم کنید. استفاده بیش از حد مواد مغذی میتواند به گیاه آسیب برساند و مشکلاتی نظیر سوزش ریشه و کاهش کیفیت محصول را به همراه داشته باشد. به همین دلیل، توصیه میشود قبل از اعمال هر گونه کود، خاک را تست کنید تا از میزان دقیق مواد مغذی موجود و نیازهای خاص درختانتان آگاه شوید.
کود دهی در فصل بهار در بین کشاورزان حرفهای محبوب است
بهترین کود برای درختان میوه در زمستان
زمستان فصلی است که درختان میوه در حالت استراحت قرار دارند؛ اما این به معنای نادیده گرفتن نیازهای تغذیهای آنها نیست. تغذیه مناسب در این فصل میتواند بستری مناسب برای شروع قویتر در فصل بهار فراهم کند و از سلامت کلی درخت محافظت نماید.
کودهایی با مقادیر پایینتر ازت و مقادیر بالاتر فسفر و پتاسیم میتوانند به عنوان بهترین کود برای درختان میوه شناخته شوند. فسفر برای تقویت سیستم ریشهای و افزایش مقاومت درخت در برابر سرما حائز اهمیت است. همچنین پتاسیم نقش محافظتی دارد و به گیاه کمک میکند تا استرسهای ناشی از دمای پایین را بهتر مدیریت کند.
علاوه بر این، استفاده از کودهای آلی در زمستان نیز توصیه میشود. کودهای آلی مانند کمپوست یا ورمیکمپوست به تدریج تجزیه شده و مواد مغذی خود را به خاک وارد میکنند. این فرایند تدریجی باعث میشود تا با شروع فصل بهار، مواد مغذی به تدریج در دسترس ریشهها قرار گیرند و درختان با ذخایر کافی برای شروع فصل جدید وارد فصل بهار شوند.
مصرف کود برای درخت میوه در تابستان
تابستان، با شرایط ویژهی خود، چالشهای منحصربهفردی را برای درختان میوه به همراه میآورد. در این فصل، دماهای بالا، نور خورشید شدید و کمبود آب میتوانند استرس قابل توجهی بر گیاهان وارد کنند. در پاسخ به این چالشها، استفاده از بهترین کود برای درختان میوه به صورت دقیق و هدفمند میتواند به درختان کمک کند تا با شرایط سخت مقابله کنند و محصولات باکیفیت تولید نمایند.
یکی از اصلیترین چالشها، استرس ناشی از گرما و خشکی است. این شرایط میتواند باعث کاهش رشد و حتی افت میوه شود. برای مقابله با این شرایط، توصیه میشود که از کودهای حاوی پتاسیم استفاده شود. پتاسیم به تنظیم فعالیتهای آب و نمکی گیاه کمک کرده و در مقابله با خشکی و گرما مؤثر است.
یک چالش دیگر، تبخیر بیش از حد آب از خاک و برگها در دماهای بالا است. در این شرایط، کودهای حاوی کلسیم میتوانند مفید باشند؛ زیرا کلسیم به تقویت ساختار سلولی برگها و میوهها کمک کرده و از تبخیر آب بیش از حد جلوگیری میکند.
همچنین، در دورههای گرم، نیاز به ازت کاهش مییابد و بیش از حد تأکید بر کوددهی با ازت میتواند به رشد بیش از حد برگها و کاهش تولید میوه منجر شود. در نتیجه، در این دوره با شناخت بهترین کود برای درختان میوه باید از کودهای با نسبت پایینتر ازت استفاده شود.
استفاده از کود برای درختان میوه در فصل پاییز
پاییز، فصل آمادهسازی درختان میوه برای زمستان و سال بعد است. در این دوره، اگرچه درختان در حال ورود به حالت استراحت هستند؛ اما تغذیه مناسب میتواند به تقویت آنها برای زمستان پیش رو و تضمین رشد سالم در بهار کمک کند.
یکی از مهمترین عناصر مورد نیاز در فصل پاییز، پتاسیم است. پتاسیم به تقویت دیوارههای سلولی کمک کرده و درختان را برای مقابله با شرایط سرمای زمستان آماده میکند. این ماده مغذی به بهبود کیفیت میوهها و افزایش مقاومت گیاهان در برابر بیماریها کمک میکند.
علاوه بر پتاسیم، استفاده از کودهای حاوی فسفر نیز در فصل پاییز توصیه میشود. فسفر نقش کلیدی در تقویت ریشهها دارد و به درختان کمک میکند تا مواد مغذی لازم را برای ذخیرهسازی در طول زمستان جذب کنند.
با این حال، در این فصل باید از مصرف بیش از حد کودهای حاوی ازت خودداری شود. ازت میتواند به رشد جدید تحریک کند که در این زمان از سال نامطلوب است؛ زیرا میتواند باعث آسیبپذیری درختان در برابر سرمای زمستانی شود.
بهترین کود برای درختان میوه در فصلهای مختلف سال
زمان و روش استفاده از کود برای درخت میوه
روش و زمان مصرف کودها در درختان میوه مختلف متفاوت است. منطقه کاشت درخت را با کلسیم، فسفر و پتاسیم آماده کنید تا ریشههای جوان درخت بلافاصله به آن عناصر غذایی دسترسی پیدا کنند. نیتروژن میتواند به ریشههای جوان آسیب برساند. بهترین کود برای درختان میوه را در سال دوم در اواخر تابستان یا اوایل پاییز استفاده کنید تا بهترین نتیجه را بدست آورید؛ زیرا این امر فرصت زیادی برای مصرف مواد مغذی به درخت میدهد.
روشهای زیادی برای کود دادن وجود دارد که شامل پخش کردن کود در سطح خاک است. یکی دیگر از روشهای استفاده از کود در باغات حفر چالکود میباشد. به همین منظور بهتر است در قسمت سایهانداز زیر درخت چالهای حفر شود. سپس کود مورد نظر به مقدار لازم داخل چاله ریخته میشود.
حفر چالکود مزایای زیادی برای درخت دارد. مقدار کمی از کودی که در معرض تابش نور خورشید قرار میگیرد تجزیه شده و هدر میرود. بنابراین با حفر چالکود این هدررفت کود کاهش مییابد. بهتر است بدانید که با حفر چالکود، جذب عناصر غذایی مورد نیاز توسط ریشه افزایش مییابد.
فسفر کود ایدهآل برای استفاده در زمان کاشت است؛ زیرا به تقویت و استقرار سیستم ریشه کمک میکند. کودهای حاوی فسفر زیاد اغلب به عنوان موارد مشابه برچسبگذاری میشوند. فسفر در تولید میوه و گل بسیار موثر میباشد که برای درختان بالغ و میوهدار مناسب است. ممکن است هر سال بسته به میزان موجود در خاک از پتاسیم استفاده کنید. کودهای ریز مغذی مانند بور، منگنز، روی و آهن را در کودهای پاییزی خود مخلوط کنید.
کود برای کلفت شدن تنه درخت
برای کلفت شدن تنه درخت و تقویت رشد آن، کودهای حاوی پتاسیم و فسفر بسیار مؤثر هستند. این عناصر به تقویت ریشهها و ساختار درخت کمک میکنند. استفاده از کودهای ارگانیک مانند کود حیوانی و ورمیکمپوست نیز میتواند به بهبود ساختار خاک و تغذیه بهتر درخت منجر شود. همچنین، کودهای حاوی عناصر ریزمغذی مانند آهن، روی و منگنز به رشد بهتر تنه و افزایش ضخامت آن کمک میکنند.
کلام پایانی
تشخیص بهترین کود برای درختان میوه نیازمند درک عمیق از نیازهای تغذیهای درختان و شرایط محیطی مختلف است. هر فصل، چالشها و فرصتهای خود را دارد و انتخاب کود مناسب میتواند تأثیر قابل توجهی در بهبود سلامت، عملکرد و کیفیت میوهها داشته باشد.
کودهای آلی برای افزایش سلامت خاک و تامین مواد مغذی بهطور پایدار ایدهآل هستند. کودهای شیمیایی نیز میتوانند مواد مغذی خاص را سریعاً در دسترس گیاه قرار دهند، بهخصوص در زمانهایی که نیاز فوری به مواد مغذی وجود دارد.
در نهایت، بهترین کود برای میوه، آن کودی است که بهدرستی بر اساس تحلیل خاک، شرایط آبوهوایی، نوع درختان میوه و نیازهای مرحله رشدی انتخاب شده باشد. با برنامهریزی دقیق و توجه به جزئیات، میتوان اطمینان حاصل کرد که درختان میوه با بهترین شرایط ممکن رشد کرده و به حداکثر پتانسیل خود دست یابند.
آفت و بیماری به کلیه جانورانی گفته میشود که به گیاهان و اندامهای گیاهی و محصولات کشاورزی آسیب میرسانند؛ مانند حشرات، کنهها، نماتدها، جوندگان، پرندگان، حلزونها و … . در بین آفات و بیماری درخت بادام، بالاترین درصد خسارت مربوط به حشرات میباشد؛ بنابراین حشرات از مهمترین عوامل زیانآور محصولات کشاورزی محسوب میگردند که از زمان کاشت تا برداشت و به دنبال آن در انبار خسارت این گروه از جانوران قابل ملاحظه است.
در ردهبندی جانوری، حشرات در گروه جانوران چند سلولی و شاخه بندپایان قرار دارند که تا کنون حدود یک میلیون گونه آنها شناسایی شدهاند و در همین حدود نیز ناشناخته باقیمانده است. چنانچه عوامل گوناگون طبیعی مانعی برای رشد و نمو و تکثیر حشرات نبود، کوشش انسان برای جلوگیری از خسارات آنها به جایی نمیرسید. همچنین عوامل زنده مانند دشمنان طبیعی، انگلها و حشرات شکارگر مفید به انسان کمک میکنند تا از تکثیر و ازدیاد جمعیت حشرات جلوگیری شود.
در این مقاله شایعترین آفات و بیماری درخت بادام را که بیشترین خسارات را به اندامهای ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد میسازند به اختصار توضیح دادهایم. سعی بر آن شده است که در روش مبارزه شیمیایی به زمان مناسب سمپاشی با توجه به مرحله حساس آفت، نوع سم و غلظت سم مصرفی تأکید شود. علاوه بر آن روشهای دیگر مبارزه نیز پیشنهاد میگردد تا حشرات مفید در چرخه اکولوژیکی حفظ گردند.
آشنایی با زنبور مغز خوار بادام
زنبور مغز خوار بادام یکی از آفات درخت بادام است که در تمام مناطق کشور انتشار دارد ولی در استانهای آذربایجان شرقی، چهارمحال بختیاری و اصفهان انتشار آن بیشتر از سایر نقاط میباشد. این زنبور علاوه بر بادام، زردآلو و آلو را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی زنبور مغز خوار بادام
طول حشره کامل ماده آن به 8-6 میلیمتر میرسد درحالیکه حشره نر کوچکتر و اندازه آن بین 6-4 میلیمتر میباشد. سر و سینه و شکم حشره کامل سیاه براق ولی بند آخر شکم قهوهای روشن و شکم حشره دوکی شکل و اندازه آن در نرها کوچکتر و در مادهها بزرگتر و متورمتر است.
شاخکها دارای 9 بند و از نوع زانویی میباشد لاروها بدون پا، کوتاه و قوسی شکل و در وسط برآمده میباشد و طول آن به 9 میلیمتر میرسد. بعضی از قسمتهای بدن لارو پوشیده از پرزهای ریز و کمرنگ است. طول شفیره آن بین 9-6 میلیمتر است که در ابتدا به رنگ سفید براق و بهتدریج به رنگ تیره و سپس در آخر مراحل شفیرگی به رنگ سیاه درمیآید.
علائم و نحوه خسارت زنبور مغز خوار بادام
طرز خسارت این حشره بدین ترتیب است که لارو آن طی مدت 11 ماه زندگی داخل میوه از مغز بادام تغذیه میکند. در اثر تغذیهاین آفت مقداری از میوهها میریزد که گاهی درصد ریزش میوه به ۵۰ درصد هم میرسد. مقداری از میوهها نیز که در مراحل بعدی آلوده میشوند روی درخت خشک شده و حتی پس از برداشت محصول همچنان روی درخت باقی میماند.
بیولوژی زنبور مغز خوار بادام
زنبور مغز خوار بادام زمستان را به صورت لارو کامل در داخل میوههای خشک شده روی درختان بادام و یا روی سطح زمین میگذرانند. قبل از این که شکوفههای بادام باز شوند تبدیل به شفیره میشود و همزمان با ریختن گلبرگها حشرات کامل ظاهر میشوند.
در این موقع میوه بادام به صورت چغاله بوده و دارای پوست سبز و نرم میباشد. زنبورهای نر و ماده پس از مختصر تغذیه از شبنم و مایعات دیگر، جفتگیری مینماید. سپس حشره ماده تخمهای خود را که تعداد آن 150 عدد است در داخل میوه بادام قرار میدهد. لاروهای جوان پس از خروج از تخم با حفر تونلی خود را به مغز میرساند و از مغزهای در حال رشد شروع به تغذیه میکنند.
این حشره در سال یک نسل دارد ولی گاهی لاروهای کامل میتوانند تا دو سال در داخل میوههای آلوده به حالت انتظار باقی بمانند. طبق مشاهدات در داخل هر مغز بادام فقط یک عدد لارو زندگی میکند ولی بادامهایی که دارای دو مغز هستند در داخل هر مغز یک لارو بهطور مستقل زندگی میکنند.
کنترل زنبور مغز خوار بادام
مبارزه مکانیکی، جمعآوری و مدفون کردن بادامهای آلوده از روی درخت و سطح زمین در پاییز و زمستان به صورت گروهی (در بادامستانهای مجزا که با فاصله بیشتری از سایر باغها واقع شدهاند مناسبترین روش مبارزه میباشد).
۲- کشت ارقام مقاوم و حذف ارقام حساس در مناطق با آلودگی وسیع (در خصوص ارقام مقاوم بایستی مطالعات بیشتری صورت گیرد).
شته سبز بادام چیست؟
یکی دیگر از آفات درخت بادام شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر بادام، زردآلو، هلو، گلابی و گوجه وحشی را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی شته سبز بادام
حشره ماده زنده زا، بی بال، رنگ بدن آن سبز تیره و در قسمت عقبی نیز سبز روشن است. طول آن به 2.2 میلیمتر میرسد و دم آن به صورت نامشخص و بسیار کوتاه است و کورتیکول به رنگ سبز روشن و کوتاه و شاخکها 6 مفصلی است.
حشرات ماده زنده زا بالدار که رنگ شکم آن سبز و سر و سینه سیاه است طول آن به 1.8 میلیمتر میرسد. دم با انتهای مدور آن کوتاه و کورتیکول به رنگ قهوهای تیره است. چشمهای شته قرمزرنگ و تخمها سیاه است.
علائم و نحوه خسارت شته سبز بادام
این شته با تغذیه از پشت برگ و شاخههای جوان باعث پیچیدگی برگ بادام میگردد.
بیولوژی شته سبز بادام
این شته زمستان را به صورت تخم روی درختان میوه میزبان سپری میسازد.
اوج فعالیت و خسارت شدید آن در بهار است و از اوایل تابستان جمعیت آن در بعضی شرایط ناپدید میشود و یا در شرایطی دیگر بسیار تقلیل مییابد.
بر اساس منابع خارجی تابستان گذرانی این شته روی گونههای جنس polygonum یا بارهنگ میباشد.
بهعبارتدیگر این شته پس از فعالیت بهاره و ظاهر شدن حشره بالدار به طرف این نباتات مهاجرت مینماید.
درحالیکه در ایران علیرغم جستجوی فراوان پدیده مهاجرت مشاهده نشده است و در مقابل در بعضی مناطق مانند نقاط مرتفع استان مرکزی در طول تیر و حتی مردادماه مادههای بکرزای این شته روی پاجوشهای بادام در حال زندهزایی ملاحظه گردیده است (رجبی 1368).
کنترل شته سبز بادام
بلافاصله بعد از ریختن گلبرگها که در این موقع هنوز اغلب برگها پیچیده نشدهاند با استفاده از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان باید سمپاشی شوند.
چنانچه سمپاشی درختان با تأخیر انجام شود و پیچیدگی در برگها ایجاد شده باشد باید از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار و یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده شود.
برسی شته آردی بادام
این آفت درخت بادام احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد و از روی بادام و نی گزارش شده است. گونه دیگری از این شته به نام شته آرد آلود آلو که شباهت زیادی به هم دارند دارای میزبانهای بادام، آلو، زردآلو و هلو میباشد.
مورفولوژی شته آردی بادام
مادههای بدون بال به رنگ سبز متمایل به آبی بیرنگ و تخممرغی شکل و کشیده و پوشیده از دانههای خاکستری که منظره آرد آلود به سطح بدن میدهد. طول شاخک بیش از نصف طول بدن است و کورنیکول کوتاه و ضخیم است و بین مفاصل شکمی خطهای افقی به رنگ سبز مشاهده میشود.
علائم و نحوه خسارت شته آردی بادام
در ماههای تابستان میتوان این شتهها را روی برگهای انواع نی که میزبان ثانوی هستند مشاهده کرد. این برگها در سطح بالایی دارای لکههای خشکیده (نکروزه سیاهرنگ) با هاله زردرنگ میباشند.
معمولاً برگ گیاهان میزبان خود را نمی پیچیاند ولی در سرشاخههای جوان پیچیدگی ایجاد میکنند. این شتهها اغلب عسلک ترشح نمیکنند و تودههای وسیع و مجتمع آنها را در زیر برگها میتوان مشاهده کرد.
بیولوژی شته آردی بادام
این شته دو میزبانه بوده و حشره بالدار به وجود آمده در اواخر بهار به طرف میزبانهای ثانوی که همان گونه جنس phragmites میباشند پرواز مینمایند و سپس در اوایل پاییز بهسوی درختان میوه یعنی میزبانهای اصلی خود مراجع مینمایند (رجبی 1368).
کنترل شته آردی بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
تحلیل شته سبز هلو بادام
شته سبز بادام در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته علاوه بر هلو، بادام، گوجه و زردآلو نباتات زراعی را نیز موردحمله قرار میدهد.
مورفولوژی شته سبز هلو بادام
شته ماده بدون بال، رنگ بدن آن زرد متمایل به سبز روشن که در شکم آن نوارهای رنگینی مشاهده و طول آن 2.4-2.3 میلیمتر است.
کورتیکول ها نسبتاً طويل و سبزرنگ و در قسمت انتهایی به طرف یکدیگر تمایل مییابند. شته ماده بالدار به رنگ سبز زیتونی که لکههای تیرهرنگ بر روی مفصلهای سوم تا ششم دیده میشود و طول آن نیز 2.3 میلیمتر است. کورنیکول های ماده بدون بال بلندتر از ماده بالدار است.
علائم و نحوه خسارت شته سبز هلو بادام
بر اثر تغذیه شتهها برگهای جوان شیره گیاهی خود را از دست داده و باعث پیچش برگها میشوند. نهایتاً درختان بادام از رشد باز مانده و ضعف درخت را به همراه دارد.
با توجه به این که طول دوره زندگی این شته کوتاه و تولیدمثل آن زیاد است خسارت قابلتوجهی به درختان وارد میشود. این شته باعث انتشار بیماری درخت بادام نیز میگردد.
بیولوژی شته سبز هلو بادام
همزمان با باز شدن برگها در بهار، تخمها نیز تفریخ و شتههای موسس شروع به تغذیه از برگهای جوان مینمایند و روی این میزبان چند نسل ماده زنده زا و بکرزا تولید میکنند. افراد بالدار مهاجر در اوایل بهار به میزبانهای ثانویه از خانوادههای Solanaceae، Malvaceae و علفهای هرز مهاجرت کرده و به روش بکرزایی چندین نسل تولید مینمایند.
با نزدیک شدن پاییز نرها و مادههای بکر زای بالدار تولید میشود و به طرف گیاهان مختلف از ژانر prunus پرواز میکنند. مادههای بکرزا و زنده زا انواع مادههای جنسی را تولید کرده که پس از جفتگیری تخمهای لقاح شده خود را روی میزبانهای زمستانی قرار میدهند.
کنترل شته سبز هلو بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
آفت شته خالدار هلو درخت بادام چگونه است؟
شته خالدار هلو در تمام مناطق کشور انتشار دارد. این شته از آفات درخت بادام، هلو، زردآلو و گوجه میباشد.
مورفولوژی شته خالدار هلو درخت بادام
به دلیل وجود خالهای سیاهی که روی بدن گلابی شکل این شته وجود دارد به آن شته خالدار هلو گفته میشود و در بین شتههای درختان میوه بزرگترین شتهای است که دیده شده است.
شته کامل بدون بال، گلابی شکل و رنگ آن خاکستری متمایل به قهوهای است و طول آن 5-3.5 میلیمتر میباشد، ولی شته تخمگذار بی بال گلابی شکل و طول آن به ۵ میلیمتر میرسد. تخم این شته بیضیشکل، به رنگ قهوهای روشن تا سیاه براق که روی آن برجستگیهای ریزی دیده میشود.
علائم و نحوه خسارت شته خالدار هلو درخت بادام
این شته به صورت گروهی روی قسمتهایی از تنه و سرشاخه دیده میشود و با تغذیه از شیره گیاهی و به همراه آن ضعف درختان باعث جلب آفات ثانویه ازجمله حشرات پوست خوار و چوبخوار به سمت درختان ضعیف میگردد.
بیولوژی شته خالدار هلو درخت بادام
این شتهها زمستان را به صورت تخم روی تنه درختان بادام میگذرانند.
بسته به شرایط آبوهوایی در اواخر اسفندماه تخمها تفریخ و شتههای خارج شده که به آنان شته موسس گفته میشود در همان محل به صورت گروهی فعالیت نموده و به طریق پارتنوژنز ( توانایی تولید مثل غیر جنسی) تا پاییز به تولیدمثل ادامه داده و تا 11 نسل در سال تولید مینمایند.
کنترل شته خالدار هلو درخت بادام
مشابه مبارزه با شته سبز بادام
ویژگی سپردار سفید آسیایی
این آفت در اغلب مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. در اصفهان و چهارمحال و بختیاری خسارت آن روی بادام زياد است همچنین از کشورهای ارمنستان، ازبکستان، آذربایجان، تاجیکستان و قفقاز نیز گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت عبارتاند از بادام، زردآلو، گوجه و آلو.
مورفولوژی سپردار سفید آسیایی
سپردار ماده به طول یک میلیمتر و عرض نیم میلیمتر و به رنگ نارنجی در زیر سپر قرار دارد.
سپر ماده به رنگ سفید مایل به قهوهای، کشیده و گلابی شکل دیده میشود.
پوسته پورگی در انتهای سپر به رنگ زرد متمایل به نارنجی مشاهده میشود.
تخمها به رنگ زرد و در محل سر دارای دو نقطه قهوهای تیره میباشد.
پورههای جوان کاملاً مشخص و متحرک و پورههای نر دراز و اغلب از ترشحات سفید و کرکی شکل پوشیده شده است.
علائم و نحوه خسارت سپردار سفید آسیایی
سپردار سفید ابتدا روی سرشاخههای فرعی و نهایتاً زیر برگها و میوه در اطراف جوانهها به صورت متراکم خسارت میزنند، تراکم شدید این آفت درخت بادام ریزش کل برگ و میوه و خشکیدن سرشاخه را به همراه دارد و میوههای آلوده شکل غیرطبیعی پیدا میکند.
بیولوژی سپردار سفید آسیایی
این آفت درخت بادام دو نسل در سال دارد. زمستان را به صورت پوره سن دو و گاهی هم حشره کامل در زیر سپر به سر میبرد. بسته به شرایط آبوهوایی منطقه معمولاً در اواخر فروردین تخمریزی صورت میگیرد.
از اوایل اردیبهشت پورههای متحرک ظاهر و بهتدریج بر تعداد آنها افزوده میگردد. پورهها تدریجاً ثابتشده و روی شاخه و ساقههای جوان نسل اول را سپری مینماید و نسل دوم را در کنار رگبرگهای اصلی میگذارند.
کنترل سپردار سفید آسیایی
سمپاشی زمستانه: با توجه به این که استفاده از سموم موجب از بین رفتن دستهجمعی شکارگرها و پراداتورها شده، لذا بهمنظور کاهش مصرف سموم و حفظ حشرات مفید در زمان متورم شدن جوانهها و قبل از شکوفایی گل استفاده از روغن ولک به نسبت 3 درصد تا حدود 90% آفت را کنترل مینماید.
سمپاشی بهاره: مبارزه شیمیایی هم زمان با خروج 50 تا 70% پورههای نسل اول در بهار (این زمان تقریباً برای نسل اول اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد و برای نسل دوم اواخر مردادماه میباشد و بایستی توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی تعیین و اعلام گردد) و با استفاده از سموم فسفره نظیر دیازینون 60% به نسبت یک در هزار و دورسبان به نسبت 1.5- 1 در هزار توصیه میگردد و همچنین اضافه نمودن روغن ولک به نسبت 2 – 3 لیتر در هزار به هر یک از سموم توصیه شده اثرات این آفت کش ها را افزایش میدهد.
آشنایی با شپشک نخودی درخت بادام
احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور انتشار دارد. تاکنون از استانهای اصفهان، تهران، کرمان، خراسان، آذربایجان، کرمانشاه، فارس و لرستان گزارش شده است. درختان موردحمله این آفت علاوه بر بادام عبارتاند از سیب، به گلابی، زردآلو.
مورفولوژی شپشک نخودی درخت بادام
حشره کامل گرد و کروی و تقریباً به اندازه یک نخودفرنگی میباشد. قطر بدن ماده بالغ 5.5- 4 میلیمتر و به رنگ زرد تا قهوهای تیره با لکههای زیتونی رنگ است در حشره نر استطاله انتهایی بدن باریک و طویل و به سمت پایین و دارای یک جفت بال شفاف و بزرگ میباشد. تخمها به اندازه حدود 0.5 میلیمتر و دارای سطحی شفاف و به رنگ کرم تا نارنجی رنگ میباشد. پورههای سن اول کشیده و نارنجی رنگ و پورههای سن دوم کشیده و نسبتاً مسطح و بزرگتر و کمرنگ تر است.
علائم و نحوه خسارت شپشک نخودی درخت بادام
این آفت درخت بادام با مکیدن شیره نباتی باعث ضعف درختان میزبان شده و برخلاف سایر شپشک ها به میوه خسارت نمیزند بلکه خسارت آن به برگها و شاخهها میباشد.
با ترشح عسلک باعث تجمع گردوخاک در سطح تنه، سرشاخه، برگها و احیاناً تولید دوده (فوماژین) میگردد و درنتیجه باعث رکود فعالیتهای فیزیولوژیک درخت بهخصوص کربن گیری و تنفس میگردد.
بیولوژی شپشک نخودی درخت بادام
این آفت یک نسل در سال دارد و هم زمان با گل کردن درختان میوه شروع به تخمریزی نموده و بعد از 25-20 روز تخمها تفریخ و پورههای جوان پس از ظهور فعال بوده و برای تغذیه روی برگها و شاخه ثابت میشوند.
از اوایل آبان ماه، با کاهش درجه حرارت از برگها به روی شاخههای جوان مهاجرت و در کنار هم قرار میگیرند که این زمان مصادف با خزان برگهاست. در اوایل اسفندماه با افزایش دمای محیط، تورم اصلی پورهها و رشد سریع آنها به شکل اصلی شپشک نخودی شروع میگردد.
کنترل شپشک نخودی درخت بادام
با توجه به اهمیت کنترل طبیعی این آفت توسط چند نوع زنبور پارازیت، مبارزه شیمیایی در مناطقی که درصد پارازیتیسم بالاست توصیه نمیشود (سوراخ خروجی زنبور پارازیت روی سپر شپشک به سهولت قابلرؤیت است). از طرف دیگر چون خروج حشرات کامل زنبورهای پارازیت از سپرها اغلب با ظهور پورهها همراه است سمپاشی توصیه نمیشود.
در صورت لزوم مبارزه شیمیایی میتوان از سمومی مثل دورسبان به نسبت 1.5-1 در هزار و یا دیازینون 60٪ به نسبت یک در هزار برعلیه پورههای جوان در نیمه اول خردادماه استفاده نمود. تعیین زمان دقیق و مناسب مبارزه توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی صورت میگیرد.
پوست خوار مدیترانهای و خسارت به درختان بادام
این بیماری درخت بادام در اغلب مناطق ميوه خیز کشور انتشار دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هستهدار ازجمله زردآلو، هلو، گوجه، آلو، گیلاس و آلبالو و درختان میوه دانهدار خسارت میزند.
مورفولوژی پوست خوار مدیترانهای
حشره کامل سوسک کوچکی است به طول 2 میلیمتر به رنگ سیاه براق، بالپوش ها قرمز آجری و روی آن نقاط فرورفته و بیضیشکل زیادی وجود دارد. لاروها بدون پا و شکل عمومی آن خمیده و رنگ آن سفید و به طول 2.5 میلیمتر میباشد. دارای 5 سن پورگی و بعدازآن به شفیره سفیدرنگ تبدیل میشود.
علائم و نحوه خسارت پوست خوار مدیترانهای
ضعف عمومی درختان، خشک شدن سریع شاخهها و نهایتاً مرگ درختان
عدم جریان شیره گیاهی در قسمتهای هوایی و کوچک ماندن میوهها
ایجاد سوراخهای ریز و دایرهای شکل در سطح شاخهها و تنه و ایجاد شبکه کانالهای طولی و عرضی متقاطع در زیر پوست و سطح چوب.
بیولوژی پوست خوار مدیترانهای
حشرات کامل پس از ظاهر شدن و جفتگیری، تخمهای خود را به فواصل معین در زیر پوست تنه درختان و در جهت طولی تنه و شاخه با ایجاد دالانهایی قرار میدهد. پس از تفریخ تخمها، لاروها ظاهر و اقدام به حفر دالانهای عمود به دنبال دالانهای قبلی مینمایند و در داخل آن تبدیل به شفیره میشوند.
شفیرهها سپس تبدیل به حشرات کامل شده و با ایجاد سوراخ در بالای دالان شفیرگی از آن خارج و نسلهای بعدی را به وجود میآورند. این آفت درخت بادام در مناطق نیمه سرد و مرتفع سه نسل در سال دارد که نسل سوم ممکن است کامل نباشد.
کنترل پوست خوار مدیترانهای
تقویت درختان از طریق آبیاری مرتب و استفاده از کودهای شیمیایی مناسب
هرس شاخههای خشک و آلوده و سوزاندن آنها
سوسک پوست خوار بادام و چگونگی تشخیص آن
این آفت از مناطق آذربایجان شرقی و اصفهان گزارش شده است ولی احتمال دارد در سایر نقاط بادام خیز کشور نیز وجود داشته باشد. مهمترین میزبان آن بادام است ولی به زردآلو و هلو نیز خسارت میزند.
مورفولوژی سوسک پوست خوار بادام
این حشره با دو مشخصه قابلتفکیک است:
سر آن در قسمت پیشانی دارای یک خط برجسته میانی است.
در اکثر نمونهها یک صلیب به رنگ سیاه روی بالپوش ها به چشم میخورد.
حشره کامل آن به رنگ قهوهای تیره که طول آن به 2.5 میلیمتر هم میرسد.
علائم و نحوه خسارت سوسک پوست خوار بادام
این آفت درخت بادام جزو آفات ثانویه است و درختان بادامی را که به نوعی ضعیف شدهاند موردحمله قرار میدهند.
دارای رژیم چوبخواری بوده و لارو و حشره کامل از ناحیه زیر پوست درختان بادام تغذیه مینماید. تعداد دالانهای لاروی از 50 عدد تجاوز نمییابد.
بیولوژی سوسک پوست خوار بادام
این آفت حداقل دو نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لارو در زیر پوست شاخه و تنههای درختان بادام سپری میگردد.
کنترل سوسک پوست خوار بادام
مشابه مبارزه با پوست خوار مدیترانهای درختان میوه
آشنایی با کرم طوقه و ریشه بادام
این آفت در استانهای مرکزی، اصفهان، فارس، هرمزگان، لرستان و ایلام به فراوانی انتشار دارد و احتمالاً در تمام مناطق میوه خیز کشور وجود دارد. علاوه بر بادام به سایر درختان میوه هستهدار و دانهدار خسارت میزند.
مورفولوژی کرم طوقه و ریشه بادام
حشرات کامل به طول 25-16 میلیمتر و به رنگ سیاه یا قهوهای تیره و جلای فلزی دیده میشود. شاخکهای این آفت درخت بادام، بلند بهطوریکه طول آن از انتهای بدن میگذرد. دارای پاهای نسبتاً بلندی میباشند. لاروها به رنگ زرد روشن و حلقههای بدن برجسته و بهخوبی از یکدیگر قابلتفکیک است.
علائم و نحوه خسارت کرم طوقه و ریشه بادام
لاروها در داخل سرشاخهها شروع به تغذیه میکنند و باعث قطع آوندها شده که منجر به اختلال در جریان شیره نباتی میشود و نهایتاً برگها و میوهها پلاسیده میشوند. همچنین بر اثر وزش باد شاخههای آلوده شکسته و همین ضایعات بر روی تنه نهالهای 23 ساله، موجب شکسته شدن و یا خشک شدن آنها میگردد.
بیولوژی کرم طوقه و ریشه بادام
این حشره یک نسل در سال دارد و زمستان را به صورت لارو سن سوم و سن آخر میگذراند. در بهار همزمان با گرم شدن هوا از ناحیه چوب و مجاور آوندهای آبکش تغذیه مینماید.
و در اواخر اردیبهشت در داخل دالانهای لاروی تبدیل به شفیره میگردد. حشرات کامل پس از ظهور در ساعات گرم روز فعال گشته و با تغذیه از برگها، تخمهای خود را در محل اتصال دمبرگها قرار میدهند. پس از 15-10 روز تخمها تفريخ و لاروها از سطح وارد پوست میشوند و تغذیه خود را شروع میکنند.
کنترل کرم طوقه و ریشه بادام
تنظيم دور آبیاری با توجه به نیاز گیاه و جلوگیری از تنش آبی درختان بادام
تقویت درختان با استفاده از کودهای فسفره همراه با کود حیوانی در نیمه اول آذرماه
استفاده از گیاهان تله که دارای گل سفیدرنگ بوده و زمان گلدهی آنها مصادف با زمان خروج حشرات بالغ در طبیعت باشند جهت جلب حشرات کامل و جمعآوری آنها
هرس سرشاخهها و شاخههای آلوده و سوزاندن آنها
بررسی کرم سفید ریشه بادام
این آفت درخت بادام از اکثر استانهای کشور گزارش شده است. از آفات پلی فاژ است که به اکثر گیاهان زراعی و درختان میوه ازجمله بادام خسارت میزند.
مورفولوژی
حشره کامل سوسک بزرگی به رنگ قهوهای روشن تا تیره که بالپوش های آن دارای نقاط سفیدرنگ نامنظم زیادی است. طول این آفت به 35 میلیمتر میرسد.
لارو این آفت که در حداکثر رشد خود به 9 میلیمتر میرسد سفیدرنگ، قوسی شکل و دارای سه جفت پای سینه ای میباشد. شفیرهها در یک محفظه گلی با نام گهواره شفیرگی که توسط لاروها ساخته میشوند به وجود میآیند.
علائم و نحوه خسارت
خسارت اصلی مربوط به مرحله لاروی است که در طول 3-2 سال در زیر خاک از ریشههای گیاه میزبان تغذیه میکند و با جویدن ریشههای فرعی و پوست ریشههای اصلی موجب زرد شدن و خشکیدن کامل گیاه میزبان میگردد.
بیولوژی
بررسیها و مشاهدات چند ساله اخیر نشان داده که این آفت در شرایط آبوهوایی متفاوت میتواند یک نسل خود را طی 3-2 سال کامل کند.
زمستان گذرانی آن به صورت لارو و در عمق 0.5 متری خاک است و در بهار تبدیل به شفیره میشود. اوج ظهور حشرات کامل در شرایط آبوهوایی کرج 20-7 تیرماه میباشد. حشرات کامل شبها به پرواز درآمده و 6-5 روز پس از جفتگیری، حشرات ماده تخمهای خود را که تعداد آن 30-20 عدد است در داخل خاک قرار میدهند.
پس از تفریخ تخمها لاروهای سن اول بر روی ریشه گیاهان یک ساله و لاروهای سن دوم به بالا روی ریشه درختان میوه ازجمله بادام تغذیه مینمایند.
کنترل
شخم زدن پای درختان در بهار و تابستآنکه لاروها در سطح بالایی خاک فعالیت دارند بهمنظور از بین بردن آنها
جمعآوری حشرات کامل به دو صورت:
تکان دادن درختان در صبح زود (زیرا حشرات کامل شبها روی درختان به استراحت میپردازند)
جمعآوری حشرات با کمک تلههای نوری مبارزه شیمیایی در سه سال متوالی و هرسال 30-25 روز بعد از ظهور حشرات کامل با استفاده از سمومی نظیر
گرانول دیازینون 10% به مقدار 20 کیلوگرم و یا دورسبان گرانول 50% به مقدار 20 کیلوگرم در هکتار و یا دیازینون مایع به صورت محلول 2 در هزار در پای درخت.
ویژگی سرشاخه خوار هلو درخت بادام و جلوگیری از خسارت آن
این آفت درخت بادام در نقاط مختلف کشور ازجمله اصفهان، مشهد، اطراف تهران، دماوند گزارش شده است ولی در باغهای بادام قزوین، کرج و آذربایجان خسارت آن شدیدتر است. علاوه بر هلو به سایر درختان میوه هستهدار ازجمله بادام، زردآلو، گوجه و آلو خسارت میزند.
مورفولوژی
حشرات کامل خاکستریرنگ با لکههای تیره و عرض بدن با بالهای باز حدود 12 میلیمتر میباشد. لاروها قهوهای متمایل به قرمز به طول 10 میلیمتر، شفیره قهوهایرنگ و در انتهای بدن دارای یک دسته مو به طول 6 میلیمتر، تخمها سبز روشن متمایل به سفید و بیضیشکل به طول حدود 0.5 میلیمتر.
علائم و نحوه خسارت
در مراحل اولیه رشد، لاروها وارد سرشاخه شده و موجب خشک شدن آنها و ایجاد سرشاخههای فرعی میگردد و در مراحل بعدی وارد میوه شده و موجب از بین رفتن آنها میگردد.
بیولوژی
این آفت درخت بادام زمستان را در داخل پیلههای قهوهایرنگ که در محل اتصال شاخههای فرعی به تنه و شاخه اصلی چسبیده، به صورت لاروهای سنین 2 و 3 میگذراند. همزمان با تورم جوانهها در بهار فعالیت آنان آغاز و ابتدا در داخل شاخههای جوان و آبدار به رشد خود ادامه داده و سپس در داخل شاخههای توخالی با تنیدن پیله تبدیل به شفیره میگردند.
کنترل
هرس بهاره درختان قبل از کامل شدن دوران تغذیه لاروها.
مبارزه شیمیایی
محلول پاشی پیش بهاره با روغن ولک به نسبت 2.5- 2 درصد.
سمپاشی اول پس از ریختن گلبرگها با استفاده از دیازینون به نسبت یک در هزار.
سمپاشی دوم همزمان با ظهور لاورهای نسل بهاره و قبل از نفوذ آنها به داخل میوه که مصادف با اوایل تیرماه میباشد (زمان دقیق مبارزه توسط شبکههای مراقبت و پیشآگاهی تعیین میگردد).
چگونگی پروانه پوست خوار درختان بادام
این آفت درخت بادام تاکنون از استانهای آذربایجان شرقی و غربی، خراسان، مرکزی، اصفهان و خراسان گزارش شده است. درختان بادامی که در استان مرکزی موردحمله قرارگرفتهاند تماماً درختانی هستند که دچار ضعف عمومی شدهاند. این آفت علاوه بر بادام به درختان سیب، گلابی، به و گیلاس نیز خسارت میزند.
مورفولوژی
عرض حشره کامل با بالهای باز 15-12 و طول بدن 6-5 میلیمتر است. بال رویی به رنگ قهوهای تیره و دارای نقش و نگار زیبایی است.
در حاشیه بیرونی هر بال رویی چهار خط کوتاه سیاه دیده میشود. بال زیری خاکستری پررنگ و دارای ریشک های کوتاه و به رنگ روشن است.
تخمها به شکل عدس و رنگ آن اول شیری بوده و سپس به رنگ قرمز روشن درمیآید. لارو به رنگ ارغوانی روشن و سر آن قهوهای روشن و ضخامت سینه اول و مقعدی به رنگ قهوهای متمایل به خاکستری کمرنگ میباشد. طول لارو در حداکثر رشد خود به 10 میلیمتر میرسد. شفیره به رنگ قهوهای روشن و طول آن 7-6 میلیمتر است (رجبی، 1365)،
علائم و نحوه خسارت
مشخصترین نشانه این آفت وجود شیرابههای سفیدرنگی است که از پوست تنه درختان خارج میشود و این بر اثر تغذیه لاروها از زیر پوست و ناحیه کامبیوم میباشد. سوراخهای تغذیهای توسط فضولات حشره مسدود میگردد.
بیولوژی
از این آفت درخت بادام یک نسل در سال دارد و زمستان گذرانی آن به صورت لاروهای سنین مختلف میباشد. پروانهها پس از ظهور در ساعتهای اولیه صبح به پرواز درآمده و پس از جفتگیری، حشرات ماده تخمهای خود را که به تعداد 90-60 عدد میباشد، به صورت انفرادی بر روی پوستهای زخمی و شاخههای درختان میگذارد. پس از تفریخ تخمها، لاروهای جوان خارج شده و با حرکت به دور پوست تنه، سوراخی در آن ایجاد و وارد پوست میشوند.
کنترل
در صورت بالا بودن جمعیت آفت پس از تفریخ تخمها و ظهور لاروهای جوان و قبل از آنکه لاروها داخل پوست درخت شوند با استفاده از سموم فسفره مانند دیازینون 60% به نسبت یک در هزار درختان باید سمپاشی شوند.
آشنایی با کنه عمومی یا کنه تار عنکبوتی درخت بادام
این آفت در تمام مناطق کشور انتشار دارد. آفتی پلی فاز بوده و روی اغلب نباتات زراعی و درختان میوه ازجمله بادام مشاهده میشود.
مورفولوژی
روی بدن این آفت درخت بادام دو نقطه دیده میشود. به این جهت به آن کنه، دو نقطهای میگویند. این کنه بیضیشکل و در بهار به رنگ سبز مایل به زرد و در تابستان به رنگ قرمز نارنجی و طول بدن آن به حدود پنج میلیمتر میرسد.
کنه نر حدود یک میلیمتر کوچکتر است. تخمها که قطر آن کمی بیش از 0.1 میلیمتر است گرد و به رنگ زرد و پورههای زردرنگ و کروی دارای سه جفت پا میباشند.
علائم و نحوه خسارت
کنههای ماده در زیر برگها تارهای بسیار نازکی میتنند. بر اثر تغذیه برگهای درختان آلوده گرد آلود و حالت تار عنکبوتی میگیرند. در صورت خسارت شدید برگ درختان ریزش میکند. میوهها کوچک و نهایتاً موجب ضعف درختان در سالهای بعد میگردند.
بیولوژی
این آفت چندین نسل در سال دارد و 20-15 روز طول میکشد تا دوره زندگی یک نسل آن کامل شود. زمستان گذرانی آن به صورت ماده بالغ در شکاف پوست تنه درختان، کلوخهها و برگها در زیر درختان است. هم زمان با گرم شدن هوا در اوایل بهار پس از تغذیه، توسط کنههای ماده در پشت برگها به تعداد 80-40 عدد تخم گذاشته میشود. این تخمها پس از 12- 5 روز تفریخ و پورهها خارج میگردند. اوج فعالیت کنهها در اوایل تابستان که هوا گرم و خشک و شرایط مساعد برای ادامه فعالیت آنها است، میباشد.
کنترل
کاهش گردوخاک اطراف باغ و آبیاری منظم
سمپاشی علفهای هرز باغها که میتواند میزبان کنهها باشند.
سمپاشی با سموم کنهکش مناسب مانند سیترازون به نسبت یک در هزار، اومایت به نسبت یک در هزار، نئورون به نسبت 2 در هزار.
انواع بیماری درخت بادام که باعث خسارت میشود
هرگونه اختلالی که در عملیات تولید و استفاده مواد غذایی توسط عوامل زنده بیماری زا (قارچها، باکتریها، ویروسها و گیاهان عالی انگل) به وجود آید و باعث تغییرات ظاهری و کاهش میزان محصول گردد، بیماری گیاهی نامیده میشود.
علم بیماری شناسی گیاهی به مطالعه درباره عوامل زنده بیماری زا و شرایط محیطی که در گیاهان تولید بیماری میکند، چگونگی ایجاد بیماری و روشهای مبارزه و یا پیشگیری با بیماری میپردازد.
این علم اگرچه اطلاعات ما را در مورد عوامل و چگونگی ایجاد بیماریها افزایش میدهد ولی هدف اساسیتر آن شناسایی روشهای اصولی مبارزه با بیماریهای گیاهی و جلوگیری از خسارات وارده به محصولات کشاورزی است که بر اثر بیماریها به وجود میآیند.
تقسیمبندی بیماری درخت بادام
بیماریهای درختان بادام را بر اساس عوامل بیماری زا به چهار دسته تقسیم میکنند:
بیماریهای باکتریایی شامل بیماریهای (شانکر باکتریایی، گال طوقه، بیماری جارویی بادام)
بیماریهای ویروسی شامل (ویروس موزائیک زردی جوانهها)
گیاهان انگل گلدار شامل (دارواش، گل جالیز و سس درختان میوه)
در این فصل شایعترین بیماریهایی را که بیشترین خسارات را به اندامهای ریشه، طوقه، تنه، شاخه و برگ درختان بادام وارد میسازد به اختصار توضیح داده و سعی بر آن شده است که علاوه بر مبارزه شیمیایی، سایر روشهای مؤثر نیز موردبررسی قرار گیرد تا خسارات وارده به حداقل ممکن برسد.
بیماریهای قارچی بادام
تشخیص بیماری لکه آجری بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار از ارومیه و لرستان توسط اسفندیاری (1948) گزارش شده است و بیشتر در ایران شایع است و درمجموع این بیماری در دنیا پراکندگی زیاد ندارد. بهطورکلی در بیشتر مناطق بادام خیز کشور انتشار دارد ولی شدت آن در قزوین، نجف آباد، شهرکرد و شهرهای آذربایجان شرقی بیشتر است.
این بیماری در کشورهای فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، تونس، یونان و رومانی نیز گزارش شده است. این بیماری ازنظر اقتصادی خسارت زیادی وارد میکند.
تشکیل لکههای آجری روی برگهای بادام، باعث کاهش سبزینه و نهایتاً خزان زودرس برگهای درخت میشود و این خود موجب فعال شدن جوانههای در حال خواب و تشکیل برگهای جدید خارج از فصل میشود که این امر موجب ضعیف شدن درختان بادام و کاهش محصول میگردد بهطوریکه خسارت وارده به درختان بادام بهطور متوسط 20% تخمین زده شده است.
علائم بیماری
با شروع فعالیت این بیماری درخت بادام ابتدا روی برگهای بادام لکههای سبز کمرنگ ظاهر میشود سپس در محل این لکهها برگ کلروفیل خود را از دست داده و به رنگ زرد با حاشیه نامشخص درمیآید و با پیشرفت بیماری این لکهها به پررنگ نارنجی و سپس قرمز آجری درمیآیند.
جایی که لکهها روی برگ به وجود میآید در سطح برگ حالت فرورفته و در زیر برگ درست زیر فرورفتگی حالت برجستگی دیده میشود.
گاهی لکههای روی برگ به هم پیوسته و تمام پهنک برگ را فرا میگیرد و موجب خزان زودرس برگ میگردد. اندازه لکهها متفاوت و از چند میلیمتر تا یک سانتیمتر متغیر میباشد. بیماری لکه آجری فقط به برگ درختان بادام حمله میکند و روی شاخهها کمتر دیده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری لکه آجری قارچی است به نام Polystigma occhraceum این قارچ از رده Ascomycetes و از خانواده Polystigmataceae میباشد.
پریتیسیوم اندام تولیدمثل جنسی قارچ در اواخر فصل تابستان به وجود میآید و بعد از ریختن گلها مراحل تکاملی خود را در داخل بافت برگهای ریخته شده در کف باغ میگذراند.
در ابتدای بهار آسكوسپورها آزاد میشوند و بهعنوان عامل آلودگی، کنیدی ها را ایجاد مینماید و کنیدی ها در فصل بهار فعال هستند. فعالیت تغذیهای قارچ با مرگ برگها در پاییز پایان میگیرد و بعدازاین در طول مدت پاییز و زمستان پریتیسیوم قارچ از مواد ذخیره خود استفاده و در اوایل بهار کاملاً میرسد.
کنترل
برای مبارزه علیه این بیماری درخت بادام دو روش توصیه میگردد:
مبارزه زراعی: با جمعآوری برگهای بیمار و آلوده ریخته شده در پای درختان آلودگی اولیه کاهش یافته و باعث کاهش بیماری میگردد.
مبارزه شیمیایی
سمپاشی زمستانه: قبل از باز شدن جوانههای گل و برگ با محلول بردو 2 درصد
سمپاشی بهاره: اولین سمپاشی دو هفته بعد از ریزش گلبرگها و سمپاشی دوم دو هفته پس از سمپاشی اول با محلول بردو 1 درصد یا اکسی کلرور به نسبت 3 در هزار و یا مانکوزب به نسبت دو در هزار
بررسی بیماری سفیدک سطحی بادام
قارچ عامل این بیماری درخت بادام ابتدا در مهرماه 1347 توسط بهداد از روی درختان بادام در اصفهان گزارش شده است.
مناطق انتشار این سفیدک در ایران در بعضی از مناطق آذربایجان و خراسان و همچنین شهرهای اصفهان، نجف آباد، قزوین، اقلید، شیراز، کرج و دماوند میباشد. اهمیت این بیماری به لحاظ خزان زودرس برگها و نهایتاً ضعف عمومی درختان بادام میباشد.
علائم بیماری
وجود لکههای خاکستریرنگ در سطح تحتانی برگها که از به هم پیوستن لکهها، لایه سفیدرنگ که همان میسیلیوم ها هستند در سطح زیرین برگهای بادام به وجود میآیند. در مقابل این لکههای سفیدرنگ که در سطح تحتانی برگها قرار دارند ظهور لکههای قرمز یا قهوهایرنگ غالباً در سطح فوقانی برگها مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری سفیدک سطحی قارچی است به نام phyllactinioa guttata (Wallr.: Fr) این قارچ از رده Ascomycetes راسته Erisiphales و خانواده Erisiphaceae میباشد. میسلیوم های این قارچ در سطح زیرین برگ رشد مینماید و گاهی در عمق پهنک نفوذ میکند و در پارانشیم میانی پیشروی کرده و بعضی از میسلیوم ها نیز سطحی است و دائماً در سطح زیرین برگ لکههایی تولید میکند.
کنترل
مبارزه زراعی: عدم استفاده از کود ازت زیاد زیرا بافت جوان ایجاد مینماید که این بافت های جوان حساس میباشند و قارچ روی آن بهخوبی رشد میکند و آلودگی ادامه مییابد. هرس صحیح موجب میشود نور خورشید به راحتی بدون تاج درخت بتابد و موجب خشک شدن قارچ عامل بیماری میگردد.
مبارزه شیمیایی: سه نوبت سمپاشی با یکی از سموم گوگرد و تابل یا الوزال به نسبت در هزار کاراتان 50% به نسبت 1 در هزار و بنومیل 50% به نسبت 0.5 در هزار
اولین سمپاشی قبل از باز شدن شکوفهها
دومین سمپاشی بعد از ریزش گلبرگها زمانی که هنوز برگها کوچک هستند
زمانی که اولین علائم سفیدک به چشم میخورد
چگونگی بیماری صفحه غربالی بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 از روی درختان میوه هستهدار در آذربایجان گزارش شده است و در تمام نقاط کشور وجود دارد و در آذربایجان و خراسان خسارت آن نسبتاً زیاد است اهمیت این بیماری به لحاظ مشبک شدن برگها و کاهش سطح سبز برگها است که خود موجب ضعف درختان و کاهش محصول میگردد.
علائم بیماری
مشخصترین علائم بیماری سوراخ سوراخ شدن برگها میباشد. روی برگ ابتدا لکههای کوچک ارغوانی به وجود میآید و به دنبال آن لکهها بزرگتر شده و به رنگ قهوهای درمیآیند پس از مدتی قسمت وسط لکهها جدا شده و برگ حالت مشبک به خود میگیرد.
در بادام به میوه خسارتی وارد نمیآید و علائم غربالی روی میوه بادام مشاهده نشده است ولی سرشاخههای سبز بادام با ظاهر شدن لکههای گرد یا بیضی موردحمله قرار میگیرند که رنگ آن ابتدا ارغوانی و سپس قهوهایرنگ میشود.
معمولاً در مرکز لکهها رنگ قهوهای روشن و اطراف آن نوار قهوهای تیرهرنگ مشهود میباشد. این تفاوت قهوهای روشن و تیره روی لکهها، لکههای سرشاخههای بادام را شبیه چشم نشان میدهد.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری صفحه غربالی قارچی است به نام Stigmina Carpophila این قارچ از رده Deutromycetes راسته Melanconiales و خانواده Melanconiaceae میباشد. اندامهای رویشی این قارچ عبارت است از میسیلیوم، کنیدی و کنیدیوفور. زمستان گذرانی آن روی زخمهای سرشاخهها و جوانههای آلوده است که در بهار با مساعد شدن شرایط جوی، ایجاد کنیدی مینماید.
کنیدی ها به وسیله باد و باران پخش شده و روی میوه و سرشاخهها قرار میگیرند و چنانچه هوا مرطوب باشد جوانه زده و تولید آلودگی مینماید. بنا بر مطالعات ساموئل در سال 1927، آلودگی برگ بادام به طریق نفوذ مستقیم لوله تندشی در کوتیکول اتفاق میافتد.
بازتاب و واکنشهایی که در برگ در اثر قارچ عامل بیماری درخت بادام اتفاق میافتد عبارت است از افزایش اندازه سلولها در مزوفیل سالم مجاور نسج منهدم شده که منجر به انسداد فضاهای بین سلولی و درنتیجه ظهور یک خط لهیدگی و همچنین چوبی شدن لایههایی از سلولهای داخل این ناحیه میگردد.
در این حالت اگر رطوبت زیاد باشد و برگها نسبتاً جوان، بریدگی اپیدرم در سطح برگ پیدا شده و تیغههای بین جدار سلولهای خارج ناحیه چوبی حل شده و قرص آلوده میافتد.
کنترل
در ایران حداقل 4 نوبت سمپاشی به شرح زیر توصیه میگردد.
قبل از بیدار شدن درختان و تورم جوانهها در اواخر زمستان (سمپاشی زمستانه) با محلول بردو 3 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
بعد از ریختن گلبرگها (اولین سمپاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
۳ و ۴ به فاصله دو هفته از همدیگر (دومین و سومین سمپاشی بهاره) با کاپتان به نسبت سه در هزار
آشنایی با بیماری پوسیدگی سفید ریشه درخت بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط شریف گزارش شده است و در اکثر مناطق میوه کاری کشور وجود دارد ولی در نقاط مرکزی ایران توسعه بیماری بیشتر است. در استان اصفهان بهخصوص شهرستان نجف آباد به لحاظ وجود مراکز تولید نهال خسارت آن زیاد است. دامنه میزبانی وسیعی دارد که علاوه بر بادام از روی گیلاس، سیب، گلابی، به، زردآلو، پسته، گوجه، هلو، مو، انار، گردو و آلبالو نیز گزارش شده است. اهمیت این بیماری از دو جهت قابل بررسی است.
آلوده شدن باغ و از بین رفتن درختان
خسارت مادی زیرا علاوه بر این که درختان از بین میروند خاک هم آلودهشده و نمیتوان در این زمین درخت کاشت. مگر این که زمین ضدعفونی شود و سپس در آن کشت و کار شود که این کار مشکل و پرهزینه است.
علائم و بیماری
زردی برگ درختان و ریزش آنها قبل از فصل خزان طبیعی (خزان زودرس)
ریزش گل و میوه بهطوریکه پوست تنه درخت به رنگ قهوهای قرمز درمیآید.
سبز خشک شدن درختان بهطوریکه میوههای نارس روی آن باقی میمانند.
برگها کوچک و به تعداد کم ولی شکوفهها زیادتر، تشکیل میوههای کوچک و نارس و خشکیدن سرشاخهها
در نهالستانها درختان آلوده به دلیل این که ریشههای فرعی ندارند و ریشههای اصلی هم آسیبدیدهاند به راحتی از خاک بیرون میآیند.
در زیر خاک ریشههای معین کاملاً از بین رفته و روی قسمتهای ریشه اصلی، پوشش سفیدرنگی از ریشههای قارچ مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی سفید ریشه قارچی است که شکل جنسی آن و شکل غیر جنسی آن Rosellinia necatrix میباشد. جنس rosellinia متعلق به رده Ascomycecs راسته Xylariales و خانواده Xylariaceae میباشد.
انتشار این بیماری درخت بادام به وسیله رشتههای میسیلیوم قارچ عامل بیماری از درختان مبتلا به درختان سالم صورت میگیرد و تا زمانی که ریشههای آلوده به قارچ عامل بیماری زنده هستند. این رشتههای میسیلیوم قابلرؤیت میباشند و بعد از مرگ ریشهها میسیلیوم ها ناپدید و به جای آن سختینه ها که به صورت تکههای سیاهرنگی هستند روی ریشه به وجود میآیند و به دنبال آن كورميوم (coremium) که کنیدیوفورهای قهوهایرنگ هستند بر روی سختینه ها به وجود میآیند.
کنترل
توصیههای شیمیایی
ضدعفونی ریشه نهال تا محل طوقه قبل از کاشت نهال با فرمول زیر:
بنومیل توپسین ام 300 گرم
خاکستر 10 کیلوگرم
پهن الک شده 5 کیلوگرم
آب 100 لیتر
محلول پاشی درختان بادام که به تازگی آلوده به بیماری شدهاند. همچنین پاشش قارچکش در ناحیه سایهانداز درخت با بنومیل توپسین ام به مقدار 50-30 گرم برای هر درخت آلوده از توسعه بیماری جلوگیری میکند.
توصیههای زراعی
از قرار گرفتن طوقه و تنه درخت در زیر خاک باید جلوگیری شود زیرا این عمل باعث ضعف درختان بادام شده و شرایط را برای فعالیت قارچ عامل بیماری فراهم میسازد.
به دلیل اینکه رشتههای قارچ عامل بیماری توسط آب آبیاری منتقل میشود با استفاده از سیستم آبیاری قطرهای عامل بیماری توسط آب آبیاری از درختان آلوده به درختان سالم سرایت نمیکند.
ریشهکنی درختان آلوده و امحاء آنها در محیطی خارج از باغ.
بیماری پوسیدگی طوقه درخت بادام و چگونگی جلوگیری از آن
پوسیدگی طوقه از بیماریهای مهمی است که در باغهایی که درختان آن بهطور صحیح کاشت نشدهاند و طوقه آنها در تماس مستقیم با آب میباشد خسارت زیادی را موجب میشود. درختان مبتلا ابتدا ضعیف و سپس در معرض خشکیدن قرار میگیرند. شدت بیماری در مناطقی که آبوهوای خنک دارد ازجمله استان چهارمحال بختیاری زیاد است.
علائم بیماری
مانند تمام بیماریهایی که ریشه را موردحمله قرار میدهند از قبیل پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی قارچ عسلی این بیماری نیز باعث ضعف عمومی، پریدگی رنگ برگها، ریزش میوه، کوچک ماندن میوهها و خشکیدن سرشاخهها میگردد ولی شناسایی آن با مشخصههای زیر قابلتفکیک میباشد.
وقتیکه خاک را پس بزنیم ریشههای مویین سیاهرنگ و مرده هستند.
در ناحیه طوقه (کمی زیر خاک و کمی بالای خاک) پوست را جدا کرده، چوب درخت آلوده کاملاً قهوهایرنگ است و از بافت سالم که چوب آن کاملاً سفیدرنگ است قابل تمایز است.
چنانچه درختان جوان آلوده گردند در پاییز برگها ارغوانی و اگر درختان مسن مبتلا گردند در پاییز رنگ زرد پیدا میکنند که زردی آن با زردی خزان متفاوت است (زودتر صورت میگیرد).
در ناحیه طوقه ایجاد زخم میکند (canker) و اگر این زخم طوقه درخت را دور بزند قطعاً منجر به مرگ آن میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی طوقه قارچی است به نام. Phytophthor: SPP
از رده Oomycetes راسته Peronospories خانواده Phythiceae. ریسه بدون دیواره عرضی اسپرانژون ها لیموئی شکل و زئوسپورها در داخل آن قرار دارند و تعداد زئوسپورها 90-40 عدد و به صورت دو تاژکی هستند. زئوسپورها توسط آب آبیاری پراکنده میشوند و فقط از طریق زخم وارد میگردند چون در موقع شخم زدن ممکن است تنه درخت زخمی شده زئوسپورها به راحتی با تنه درخت تماس پیدا میکنند و وارد بافت های گیاه میشوند.
کنترل
توجه به کاشت صحیح درخت بهطوریکه محل پیوند حدود cm 20 بالاتر از خاک باشد.
تراشیدن محل زخمها تا رسیدن به بافت سالم و ضدعفونی نمودن محل برش با محلول بوریتو غليظ (8%) يا ريدومیل 5%
خارج کردن درختان آلوده همراه با ریشههای آنها
هوا دادن اطراف طوقه به وسیله پس زدن خاک مرطوب از اطراف طوقه
در آبیاری درختان مخصوصاً در خاکهای سنگین باید از غرقاب شدن پای درخت خودداری شود و آبیاری به نحوی صورت گیرد که از جمع شدن آب دور طوقه جلوگیری شود برای این منظور بهتر است نهالها روی پشته کاشت شوند و یا دور درخت تشتکی ایجاد نمود تا آب در آن جریان یافته و به طوقه نرسد.
بیماری پوسیدگی قارچ عسلی ریشه بادام و چگونگی خسارت ان
این بیماری درخت بادام در استانهای آذربایجان شرقی و غربی، خراسان و اصفهان مشاهده دیده است. خسارت آن شدید بهطوریکه درختان 5-2 ساله بر اثر حمله این قارچ از بین میرود. دامنه میزبانی وسیعی دارد و در ایران تاکنون علاوه بر بادام از روی ریشه درختان آلو، آلبالو، به، سیب، توت، گلابی، زالزالک، گردو، گوجه، گیلاس و مو جمعآوری و گزارش شده است.
علائم بیماری
اندامهای هوائی علائم مشابه پوسیدگی سفید ریشه و پوسیدگی طوقه ازجمله ضعف عمومی زردی برگها و خزان زودرس، ریزش میوه و خشکیدگی سرشاخهها و بالاخره مرگ درختان را نشان میدهد ولی علائم مشخصه این بیماری عبارتاند از:
وجود plaque (پلاک) که عبارت است از ریشه یا میسیلیوم های قارچ عامل که به صورت یک ورقه سفید یا کرمی رنگ بین پوست و چوب در ناحیه طوقه مشاهده میشود.
روی ریشههای آلوده رشتهای باریک و قهوهای متمایل به سیاه به نام رایزومورف دیده میشود.
در فصل پاییز در شرایط مرطوب کلاهکهای عسلیرنگ به صورت دستهجمعی و با هم در اطراف درختان آلوده که به آنها Mushroom گفته میشود مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی
عامل بیماری پوسیدگی ریشه قارچ عسلی قارچی است به نام Armillaria mellea از رده Basidiomycetes راسته Agaricales خانواده Agaricaceae میباشد این قارچ سالها در خاک باقیمانده و انتشار به دو طریق است:
در فواصل نزدیک از طریق تماس ریشههای آلوده و سالم در فواصل زیاد از طریق انتقال نهال، خاک و آب آبیاری کلاهکهای قارچ زمانی که درختان مرده و یا نزدیک به مرگ هستند ظاهر میشود که مصادف با فصل پاییز است. این اندام به صورت دستهای روی تنه، پایه و یا قسمت طوقه درختان مرده و خشک شده و حتی روی زمین از ریشههای آلوده بیرون میآید.
کنترل
خارج نمودن درختان آلوده همراه با ریشه و خاک اطراف آن و ضدعفونی خاک با آب آهک یا بردو
استفاده از قارچکشهای بنومیل 50% و توپسین ام 70% به مقدار 40 گرم در سایهانداز درختان آلوده
جلوگیری از پراکنده شدن عامل بیماری درخت بادام هنگام بیرون آوردن درختان آلوده
انتخاب نهالهای سالم و عاری از بیماری (از نهالستانهای معتبر تهیه گردد)
آغشته نمودن ریشه و طوقه نهالهای بادام با سوسپانسیون قارچ Trichoderma viride. به نظر میرسد این قارچ بتواند تا حدودی از شدت خسارت جلوگیری نماید.
قارچ مزبور به وسیله مکانیسمهای هیپرپارازیتیسم و تولید ترشحات خارجی سلولی و مواد فرار، میسیلیوم و حتی ریزومورف های قارچ A. mellea را موردحمله قرار دهد و بعد از رخنه به درون آنها در آنجا اسپورزائی مینماید. مشاهدات نشان میدهد که احتمال دارد این قارچ از ریزومورف بهعنوان مواد غذایی استفاده نماید.
بررسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی (قلب سیاه) درخت بادام
طی سالهای 76-75 بر اساس نمونهبرداریهای متعدد از زوال و مرگ باغهای بادام حاشیه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری مشخص گردید که 19% مرگ میر درختان مربوط به بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی میباشد و خطر گسترش آن نیز وجود دارد. این بیماری از باغهای بادام کالیفرنیا نیز گزارش شده است. واریته Nec. plus. ultra نسبت به این بیماری حساس است.
علائم بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
علائم بیماری به صورت پژمردگی، قلب سیاه، نکروز اوندی و درنهایت زوال و مرگ درختان بادام است که غالباً با گرم شدن هوا شروع و در تابستان به اوج خود میرسد.
در گرمای اولیه تابستان برگها پلاسیده و بسیاری از آنان میریزد و بعضی دیگر به رنگ قهوهای روی درخت باقی میماند و جوانههای جدید از بین میرود. اگر شاخهای از گیاه بیمار برش داده شود بهطور آشکار منطقه اوندها که قهوهای شدهاند جلب نظر مینماید.
عامل بیماری و زیست شناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
عامل بیماری قارچی است به نام Verticillum dahliae از رده Deutromycetes خانواده Monilaceae. قارچ عامل بیماری خاکزی بوده و به صورت میسیلیوم یا اسکلریت در خاک بسر میبرد.
انتشار بیماری درخت بادام از طریق جریان آبوخاک آلوده و یا بقایای گیاهی آلوده و یا توسط باد است. قارچ مولد بیماری مستقیماً از راه ریشه وارد گیاه شده و ازآنجا داخل آوندهای چوبی رفته و به اعضای دیگر گیاه انتقال مییابد. موادی که قارچ ترشح مینماید سبب اشغال آوندهای چوبی، انسداد آنها و کندی جریان عناصر غذایی جذب شده در گیاه و پژمردگی آن میگردد و بدینجهت علائم بیماری بروز مینماید. هوای خنک بهاری و رطوبت بالای خاک این بیماری را افزایش میدهد.
کنترل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی درخت بادام
از کاشت محصولات حساس مخصوصاً پنبه، گوجه، هندوانه، خربزه، سیبزمینی در زمین انتخابی برای احداث باغ به مدت 3 سال قبل از کاشت نهال خودداری گردد.
بیشترین توجه بایستی در انتخاب نهال سالم و عاری از بیماری و سالم بودن خاک زراعی و یا بستر کاشت معطوف گردد.
کنترل علفهای هرز باغهای بادام، به دلیل این که تعداد زیادی از علفهای هرز متداول، میزبان قارچ عامل بیماری میباشند.
تقویت درختان تا در افزایش تحمل درختان میزبان به عامل بیماری مؤثر میباشد.
بیماریهای باکتریایی بادام
چگونگی بیماری شانکر باکتریایی درخت بادام
این بیماری درخت بادام برای اولین بار توسط بهار و مجتهدی از اصفهان و چهارمحال و بختیاری گزارش شده است.
در نجف آباد و آذربایجان خسارت این بیماری روی بادام شدید است و ازلحاظ گستردگی این بیماری در تمام دنیا خصوصاً ایالات متحده شیوع دارد. در ایران یکی از بیماریهای مهم بهحساب میآید و تقریباً جزء بیماریهای درجه اول درختان میوه هستهدار است.
علائم بیماری شانکر
شدیدترین خسارت ایجاد شانکر یا زخم روی تنه اصلی و شاخههای درجه دوم است. روی شاخههای کوچک و جوان هم شانکر وجود دارد ولی خسارت کمتر است اگر به وسیله چاقو زخم را برش دهیم زیر زخم محل زیر پوست کاملاً قهوهای و نکره شده است و بالا و پایین زخم، چوب کاملاً سفید است. شانکر همیشه به سمت پایین و کمتر به سمت بالا میرود و تا سطح خاک هم ممکن است برسد ولی هرگز به زیر خاک نمیرسد.
وجود صمغهای فراوان در محل شانکر است که در بهار این صمغها تازه و بعد در اثر مرور زمان خشک شده و روی زخم باقی میماند.
وجود پاجوشهای فراوان در کنار تنه اصلی درخت زیرا باکتری عامل بیماری باعث میشود که تاج درخت خشک شود ولی ریشهها کاملاً سالم باقی بمانند. بهغیراز این علائم نشانههای دیگری ازجمله ضعف عمومی درخت، خشکیدگی سرشاخهها و خشکشدگی در یکطرف یا یک سمت درخت مشاهده میشود.
عامل بیماری و زیست شناسی شانکر
عامل بیماری شانکر باکتریایی، باکتری گرم منفی Pseudomonas syringae از خانواده Pseudomonaceae میباشد که معمولاً هوازی است ولی در بعضی شرایط میتواند به صورت بی هوازی هم وجود داشته باشد ممکن است یک یا چند تاژک در یکی از قطب ها داشته باشد. زمستان گذرانی معمولاً در محل شانکرها صورت میگیرد. گاهی باکتری عامل بیماری میتواند مدتها در صمغ زنده باقی بماند. پراکندگی عامل بیماری توسط باد همراه با باران صورت میپذیرد. راههای اصلی ورود این بیماری درخت بادام به میزبان از محل زخم و روزنهها است؛ اما بیشتر از محل زخمهای هرس وارد میزبان میشود.
کنترل شانکر
مبارزه زراعی
جمعآوری شاخههای آلوده و سوزاندن آنها
عدم تماس محل پیوندک با خاک
هرس دیرتر از موقع مخصوصاً در اواخر بهار زیرا باران کم شده و بیماری کاهش میابد.
مبارزه شیمیایی
در پاییز با محلول بوردو 2-1.5 درصد و یا اکسی کلرور 5-3 در هزار پس از ریزش حدود 75% برگها در آبان ماه یا اواسط پاییز.
سمپاشی پیش بهاره در زمان تورم جوانهها با مخلوط بوردو 1 درصد یا اکسی کلرور مس 3 در هزار
بیماری سرطان درختان بادام یا گال طوقه بادام
گال طوقه از بیشتر کشورهای دنیا گزارش شده و گسترش جهانی دارد و بیشتر درختان میوه هستهدار به این بیماری درخت بادام مبتلا میشوند. هنوز گزارش رسمی از وجود این بیماری در ایران وجود ندارد ولی علائم بیماری در باغهای بادام نجف آباد مشاهده گردیده است.
اخیراً در استان خراسان شمالی خسارت آن روی درختان هلو مشاهده شده است. در کالیفرنیا این بیماری روی بادام شیوع دارد. روی درختان مو خسارت این بیماری در چهارمحال و بختیاری و نجف آباد شدید است. تومورهای گال طوقه شباهتهایی با غدههای سرطان انسان و دام دارند.
علائم بیماری گال طوقه بادام
رشد غیرعادی ریشه یا تنه نزدیک سطح زمین
در حین رشد در سطح گال ها فرورفتگیهایی به وجود میآید که بعداً بافت خارجی گال ها به علت فساد سلولهای خارجی، قهوهای تیره و سیاه میشود.
از مشخصات دیگر این بیماری ایجاد غدههایی با اندازههای متفاوت است
گال ها اول سفید و نرم و بهتدریج سخت و قهوهای میشوند
گیاهان آلوده رشد کمتری دارند و برگهای آنها کوچک و بیرنگ میباشند و بهطورکلی نسبت به شرایط نامساعد جوی بهخصوص سرمازدگی حساسیت بیشتری دارند.
عامل بیماری و زیست شناسی گال طوقه بادام
عامل بیماری سرطان درختان بادام باکتری Agrobacterium tumefaciens که باکتری گرم منفی و متعلق به خانواده Rhizobiaceae میباشد. باکتری عامل بیماری در شرایط متفاوت خاک یافت میشوند و برای ورود به داخل میزبان حتماً احتیاج به زخم دارد، این زخمها معمولاً از طریق كاشت روی درختان ایجاد میشود و با زخمهایی که به وسیله ادوات ایجاد میشود بعدازاین که باکتری وارد بافت ها شد به صورت میان سلولی (بین بافتی) فعالیت میکند و موجب تحریک سلولی میشود و تقسیم سلولی و بزرگ شدن سلولها را به همراه دارد که نهایتاً منجر به ایجاد گال میگردد. باکتریها در وسط گال وجود ندارد ولی به صورت بین سلولی در کنار گال ها دیده میشوند.
کنترل گال طوقه بادام
از کاشت نهال واریته های حساس در باغاتی که آلوده به باکتری است خودداری گردد.
بایستی از زخمیکردن ریشه و ساقه هنگام عملیات باغی اجتناب نمود زیرا باکتری فقط از طریق زخمهای نسبتاً تازه وارد میشود.
آزمایشات نشان داده است که در اثر رنگ کردن گلهای روی درخت بادام به وسیله الگیتول با استفاده از پنی سیلین روی گال های نرم بریوفیلوم، گال ها تجزیه و ریشه کن میشوند.
مبارزه بیولوژیکی-سوش 84 باکتری Agrobacterium radiobacter آنتی بیوتیکی تولید میکند که از رشد و فعالیت باکتری A.tumifacians جلوگیری مینمایند.
تشخیص بیماری جارویی بادام و جلوگیری از آن
بیماری جارویی بادام برای اولین بار در سال 1372 در مناطق خفر و میمند در استان فارس مشاهده شد.
این بیماری درخت بادام علاوه بر استان فارس در استان اصفهان در شهرستانهای نجف آباد و تیران و کرون نیز مشاهده شده است با توجه به زرد شدن و کوچک شدن برگها و عدم تشکیل میوه در شاخههای جارویی و سر خشکیدگی و کوتولگی درختان بادام کاهش چشمگیر محصول مشاهده میگردد.
علائم بیماری جارویی بادام
رشد تعداد زیادی شاخه باریک با حالت عمودی و به شکل جارو در محل جوانههای طوقه و جوانههای جانبی تنه و شاخهها
کوچک ماندن و زردی برگها
جلو افتادن رشد جوانهها در شاخههای جارویی در بهار و تأخیر در توقف رشد آنها در پاییز در مقایسه با شاخههای عادی
عدم تشکیل میوه در شاخههای جارویی و ندرتاً تشکیل میوههای کوچک و غیرعادی در شاخههای ظاهراً عادی
سر خشکیدگی و کوتولگی گیاه – عامل بیماری جارویی بادام در ایران ماهیت شبه فایتوپلاسمایی دارد (Phytoplasma like organism).
کنترل بیماری جارویی بادام
در گلخانه عامل بیماری از طریق پیوندک آلوده به نهالهای سالم بادام انتقال مییابد و علائم مشخص جارویی شدن ظاهر میگردد. همچنین با استفاده از سس (Cuscuta campestris) عامل بیماری از نهالهای مبتلای بادام به گیاه پروانش منتقل و در این گیاه علائم سبز شدن گلبرگها، برگی شدن اندامهای گل و زردی و کوتولگی مشاهده شد بنابراین انتقال عامل بیماری با پیوندک و سس انجام میگیرد، لذا بهمنظور کنترل بیماری بایستی:
از درختان آلوده پیوندک تهیه نشود
در مناطق کشت بادام مبادرت به کنترل سس شود.
مراقبت و توجه ویژه در زمان تهیه نهال صورت گیرد. نهال سالم و عاری از بیماری از نهالستانهای معتبر و گواهی شده تهیه شود (مخصوصاً در استانهایی که بیماری از آن مناطق گزارش شده است)
بیماری ویروس موزائیک زردی جوانه بادام
این بیماری درخت بادام تاکنون در ایران گزارش نشده است ولی در باغهای بادام کالیفرنیا شیوع دارد.
علائم بیماری موزائیک زردی جوانه بادام
برگ دهی درختان بادام کم میشود
رنگ برگها در بهار زردرنگ میگردد
پوست میوه سفت و ضخیم میگردد
بخشی از جوانه بی حس و گلی رنگ میشود
بقای عامل بیماری و اثر محيط موزائیک زردی جوانه بادام
این ویروس در درختان میزبانهای گیاهی یک ساله یا نماتدهای ناقل آن دیده میشود.
بیماری گیاهان انگل گلدار بادام
این گیاه گل دار انگل برای اولین بار توسط اسفندیاری در سال 1325 گزارش شده است در ایران تاکنون در نواحی شهمیرزاد، فیروزکوه، دماوند، خوانسار، کاشان، نجف آباد و نطنز روی درختان بادام و گلابی و سیب مشاهده شده است بر اثر حمله این گیاه انگل، درختان ضعیف شده و میوه نمیدهند و پس از مدتی شاخههای مبتلا خشک میگردد.
علائم بیماری انگل گلدار بادام
دارواش دارای برگهای همیشه سبز و چرمی بوده و گلهای نر و ماده آن جدا از هم قرارگرفتهاند. این بیماری که به صورت کپهای روی شاخههای بادام میروید، قطر آن حتی به بیش از نیم متر هم میرسد. این بیماری درخت بادام دارای کلروفیل میباشد و میتواند مواد گلوسیدی در اندامهای خود تولید نماید ولی فاقد ریشه میباشد و آب و مواد معدنی موردنیاز خود را از طریق اندامهای مکنده از گیاه میزبان جذب مینماید اغلب در محل نمو انگل برآمدگیهایی به وجود میآید.
عامل بیماری و زیست شناسی انگل گلدار بادام
این انگل گیاهی است به نام Viscam album از خانواده Loranthaceae که فقط به درختان حمله میکند. بذر آن توسط بعضی از پرندگان انتشار مییابد. پرندگان از میوههای انگل تغذیه میکنند و سپس همراه با مدفوع بذر آن روی سطح شاخه میچسبد و بعد از چند ماه جوانه زده و ساقه روییده شده به علت خاصیت فتوتروپیسم منفی به طرف پایین متمایل میگردد.
ریشه ابتدایی پس از تماس با ساقه میزبان داخل پوست میزبان شده و سیکل زندگی آن به صورت زیر ادامه مییابد.
در سال دوم آلات مکنده شکلگرفته و در زیر پوست به نمو خود ادامه میدهد.
در سال سوم دو برگ اولیه ظاهر که جوانهای از بین این دو برگ بیرون میآید.
در سال چهارم شاخه اولیه شکل میگیرد
در سالهای بعد آلات مکنده با نفوذ وارد میزبان شده و با ایجاد انشعاباتی خود را به دستههای آوندی متصل نموده و آب و مواد غذایی میزبان را جذب مینماید.
کنترل انگل گلدار بادام
قطع شاخههای حامل دارواش
چنانچه انگل روی شاخه نازک میزبان باشد کمی پایینتر از محل اتصال را بایستی قطع نمود.
چنانچه انگل روی شاخههای کلفت میزبان باشد فقط اقدام به حذف انگل باید نمود.
پس از رویش مجدد در سالهای بعد ادامه قطع شاخههای حامل دارواش تا چند سال متوالی تا بهطور کامل کنترل صورت گیرد.
بیماری گل جالیز چیست؟
این گیاه گلدار بیماری برای اولین بار توسط اسفندیاری سال 1325 گزارش شده است. در سال 1345 بهداد گونهای از آن را در ناحیه مهریز یزد از زیر درختان بادام درحالیکه ساقه آن روی ریشه درختان مستقر بود جمعآوری نمود.
در سال 1376 این گیاه بیماری با جمعیت بالا در باغهای بادام حاشیه زایندهرود در استان چهارمحال و بختیاری مشاهده و جمعآوری گردید و تقریباً در تمام مناطق کشور انتشار دارد. گل جالیز با تغذیه از شیره نباتی میزبان باعث ضعف درختان بادام میشود و میزان آلودگی آن تا 72 درصد هم میرسد.
علائم بیماری گل جالیز
گل جالیز یک نوع بیماری درخت بادام به صورت ساقههای زرد یا ارغوانی که روی ریشه گیاه میزبان مستقر میباشد از زیر خاک بیرون میآید و در هر محل تعداد آن ممکن است به ده عدد برسد. کپسولهای محتوای بذر گل جالیز معمولاً 8-6 هفته پس از ظهور کپههای گل جالیز تشکیل میگردد.
عامل بیماری گل جالیز و زیست شناسی
این بیماری گیاهی است به نام Orobanche nana moe از خانواده Orobanchaceae راسته Solanales. در باغهای بادام بروز این بیماری در اوایل اردیبهشتماه شروع به جوانه زدن مینماید و پس از 15-10 روز در اطراف طوقه درختان بادام در سطح خاک ساقههای آن مشاهده میگردد.
از اوایل خردادماه دوره گلدهی و از اوایل تیرماه دوره رسیدگی به بذور شروع میکرد و به مجرد این که بذر در شرایط مساعد و در نزدیکی ریشه میزبان قرار گرفت، جوانه زده سپس در محل تماس ساقههای جدید زرد یا ارغوانی رنگ از زیر خاک بیرون میآید.
به دلیل این که فاقد کلروفیل میباشد قادر به تهیه مواد غذایی موردنیاز خود نبوده بنابراین به صورت انگل مطلق بر روی ریشههای بادام قرار میگیرد و از شیره میزبان تغذیه میکند.
کنترل بیماری گل جالیز
مبارزه مکانیکی: قبل از آنکه بوتههای گل جالیز به گل بروند بایستی آنها را بدون این که به ریشه میزبان آسیب برسد جدا کرده و سوزاند این عمل را باید چندین نوبت تکرار نمود.
مبارزه بیولوژیکی: یک نوع مگس به نام Phytomiza orobanchia در مزارع جالیز نجف آباد وجود دارد که در موقع رسیدن تخمدان گل جالیز این مگس اقدام به تخمگذاری در داخل آن نموده که پس از تفریخ تخمها لارو آن از محتویات کپسول تغذیه نموده و مانع تشکیل بذر گل جالیز در کپسول آن میگردد.
مبارزه شیمیایی: تحقیقات انجام شده نشان میدهد که کاربرد علف کش گلایفوزیت (Round up 41 EC) معادل 300 میلیلیتر در هکتار ماده تجارتی به صورت پیش رویشی بر روی درختان بادام در زمان شروع گلدهی بادام میتواند موجب کنترل مناسب گل جالیز در این محصول گردد.
بررسی سس درختان بادام
این انگل علاوه بر بیماری درخت بادام به سیب، گلابی، به، پسته و مو نیز خسارت میزند و از مشهد و سرخس گزارش شده است. در سرخس شدت آلودگی به حدی زیاد است که تعدادی از درختان را از بین برده است شاخههای مبتلا به سس ضعیف و سرانجام باعث خشکیدن درختان میگردد.
علائم بیماری سس درختان بادام
این نوع انگل نوعی بیماری دارای ساقههای نسبتاً ضخیمی به قطر 3-2 میلیمتر بوده که فاقد برگ بوده و به رنگ زرد متمایل به نارنجی و فاقد کلروفیل است این ساقهها از طریق تشکیل شبکههای متراکم به دور اندامهای هوایی بادام پیچیده و پس از مدت کوتاهی آلات مکنده (هاستوریوم) خود را در داخل بافت میزبان مینماید و سرانجام موجب بیماری ضعف و مرگ درختان بادام میگردد. گلها درشت و به رنگ بنفش، میوه درشت و کپسول مانند بذرها درشت و حدود 4 میلیمتر قطر دارند.
عامل بیماری و زیست شناسی سس درختان بادام
این انگل گیاهی به نام Cuscuta monogyna vahl از خانواده Cuscutaceae و از راسته Convulvolales که گونه مذکور آن به درختان بادام حمله میکند.
تولیدمثل آن از طریق بذر است. بذر سس بعد از رسیدن روی زمین ریخته و اغلب روی زمین جوانه زده و از آن سیستم ریشهای خارج میشود و به دنبال آن ساقههای زردرنگ ظاهر شده و در تماس با گیاه میزبان به دور آن میپیچند و بعد از مدت کوتاهی آلات مکنده خود را در داخل بافت میزبان نموده و از مواد غذایی آن استفاده مینماید. چنانچه به گیاه میزبان برخورد نکند با اتمام مواد ذخیره، سس از بین میرود.
مبارزه مکانیکی: حذف ساقههای سس قبل از به گل نشستن و بذر دادن سس
سوالات رایج کشاورزان
بهترین سم قارچکش درخت بادام کدام است؟
بهترین سم قارچکش بستگی به شرایط و نیازهای خاص کشاورز و بیماری درخت بادام دارد. بهطورکلی، بنومیل، توپسین ام و کلروتالونیل از محبوبترین سمهای قارچکش برای درختان بادام هستند. برای انتخاب بهترین گزینه، توصیه میشود با مشاور خدمات کشاورزی محلی مشورت کنید.
شیره زدن تنه درخت بادام به چه علت است؟
شیره زدن تنه درخت بادام ممکن است به علت استرس زیستمحیطی (مانند کمبود آب یا تغییرات دما)، آسیب به تنه (مثل خراشیدگی توسط حیوانات یا عفونتهای قارچی)، عوامل ژنتیکی یا تنظیم نموی درخت رخ دهد.
علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام چیست؟
علت خشک شدن ناگهانی درخت بادام ممکن است به عوامل متعددی برگردد، ازجمله افت عمیق دما، کمبود آب، عفونتهای قارچی یا باکتریایی، آفتهای گیاهی و عوامل خارجی مانند آلودگی هوا یا اشعهی ماوراءبنفش. برای تشخیص دقیق علت، نیاز به مشاوره با کشاورز یا متخصص درختان دارید تا اقدامات مناسب انجام شود.
درمان قارچ درخت بادام چگونه است؟
برای درمان قارچ درخت بادام، مراعات مراحل زیر و اقدامات مناسب لازم است:
تشخیص: ابتدا باید مطمئن شوید که درخت واقعاً تحت تأثیر عفونت قارچی است. این ممکن است نیاز به مشاوره یک کشاورز یا متخصص درختان داشته باشد.
برش بخشهای آلوده: قسمتهای آلوده به قارچ باید از درخت بریده شوند و بهدقت از باغ خارج شوند تا عفونت به سایر بخشهای درخت منتقل نشود.
تخریب برگهای آلوده: برگهای آلوده باید با دقت از بین بروند تا قارچ از بین برود.
مدیریت آبیاری: کنترل مقدار و زمان آبیاری میتواند کمک کند. اطمینان حاصل کنید که زمین اطراف درخت خوب زهکشی شده و آب نباید بر روی ساقه بماند، زیرا این ممکن است عفونت را تشدید کند.
استفاده از محصولات قارچکش: در صورت لزوم، میتوانید از محصولات ضد قارچ مورد تأیید متخصصین گیاهان استفاده کنید. از محصولات مورد تأیید و بهدقت دنبال دستورالعملهای روی بستهبندی آنها را دنبال کنید.
مراقبت و نظارت مداوم: برای جلوگیری از بازگشت عفونت، درخت بادام را بهطور دورهای نظارت کرده و اقدامات پیشگیری انجام دهید.
اصلاح شرایط زیستمحیطی: در صورت امکان، عوامل محیطی مانند تهویه مناسب و اختلاف مناسب دما را بهینه کنید تا شرایط برای رشد قارچها سختتر شود.
توجه داشته باشید که نوع قارچ و شدت عفونت ممکن است به درمان موردنیاز و موفقیت آن تأثیر بگذارد. برای مشکلات شدیدتر و در مواقعی که برخورد با عفونت قارچی دشوار است، بهتر است با یک کشاورز ماهر یا متخصص درختان مشورت کنید.
انواع سم درخت بادام
درختان بادام ممکن است تحت تأثیر انواع مختلفی از سموم و آفتکشها قرار بگیرند. انتخاب و استفاده از سموم باید با دقت و با رعایت دستورالعملهای مشخص انجام شود و توجه به محیطزیست و سلامتی انسانها حائز اهمیت است. برخی انواع سموم معمولاً برای کنترل آفات و بیماری درخت بادام مورداستفاده قرار میگیرند، این عبارتاند از:
سموم ضد آفات: برای کنترل آفاتی مانند کرمها، پروانهها و سایر حشرات ممکن است از سموم ضد آفات مختلفی استفاده شود. این سموم معمولاً شامل انواع مختلفی از پایههای شیمیایی هستند که بر اساس نوع آفت و مقدار آلودگی مورداستفاده قرار میگیرند.
سموم ضدعفونیکننده: برای کنترل بیماریهای قارچی و باکتریایی درخت بادام، سموم ضدعفونیکننده مانند محلولهای مسی و سولفور استفاده میشود.
سموم ضد علفهای هرز: در مواجهه با علفهای هرز که ممکن است رشد درخت بادام را مختل کنند، از سموم ضد علفهای هرز استفاده میشود. این سموم معمولاً بهعنوان علفکشها شناخته میشوند.
سم شته درخت بادام چیست؟
برای کنترل شته سبز بادام، بلافاصله بعد از ریختن گلبرگها وقتیکه برگها هنوز پیچیده نشدهاند، معمولاً از سم مالاتیون 60% به نسبت دو در هزار درختان استفاده میشود. درصورتیکه سمپاشی با تأخیر صورت گیرد و برگها پیچیده شده باشند، میتوان از سموم نفوذی مانند دیازینون به نسبت یک در هزار، یا سموم سیستمیک مانند متاسیتوکس به نسبت یک در هزار و همچنین پریمور به نسبت 0.7-0.5 در هزار استفاده کرد.
جدول شماره 5-2- شرایط محیطی اپتیمم برای رشد و نمو مطلوب و تولید محصول اقتصادی درختان بادام.
ارتفاع از سطح دریا
خاک مناسب
میزان نفوذ ریشه در خاک
عمق خاک مورد نیاز
سطح آب
شیب مناسب زمین
PHمناسب
درصد کاهش محصول براساس میزان شوری میکروموس بر سانتی متردر 25 درجه سانتی گراد
در محلول خاک
در آبیاری
1.5
2
3
1
1.4
1.9
220-120
زمین های سبک متوسط شنی رسی و لومی
250-60
150<
250<
40-10
شرایط خنثی 8-7
5%
10%
25%
0%
10%
25%
ادامه جدول 5-2-
صفر گیاهی بادام(سانتی گراد)
حداقل دمای قابل تحمل (سانتی گراد)
حداکثر دمای قابل تحمل(سانتی گراد)
مقدار حرارت مورد نیاز زیر 7 درجه سانتی گراد
متوسط درجه حرارت مورد نیاز (سانتی گراد)
تعداد ساعت تابش خورشید در سال
مقدار آب مورد نیاز برای یک هکتار بادام کاری (متر مکعب)
درختان بادام، نهتنها یکی از مهمترین منابع غذایی هستند، بلکه همچنین برای باغبانان و کشاورزان، تأمین درآمد معنیداری دارند.
اما بهمنظور داشتن درختان بادام با باردهی عالی و کیفیت محصولات بالا، تغذیه مناسب و آبیاری بهینه ضروری است. در این مقاله، به بررسی بهترین کود برای درخت بادام، زمان و مقدار مناسب استفاده از آنها و روش کود دهی درخت بادام پرداختیم.
همچنین به میزان مناسب آب برای درختان بادام پرداختهایم. با توجه به نیازهای غذایی درختان بادام و تأثیر مواد غذایی بر رشد و باردهی آنها، این مقاله به کشاورزان و باغبانان کمک میکند تا بهترین نتایج را از کاشت و مراقبت از درختان بادام خود به دست آورند.
بدین ترتیب، ما سعی داریم تا به بهترین شکل ممکن از نیازهای تغذیهای درختان بادام پیروی کنیم و عملکرد بهینه آنها را تضمین کنیم.
اهمیت آگاهی از مقدار کود مناسب درخت بادام
برای داشتن درختان بادام پربار و سالم، باید یک برنامه تغذیه مناسب را اجرا کنیم.
در این برنامه، باید مواد آلی و شیمیایی را با هم ترکیب کنیم تا حالت تعادل نسبی بین عناصر غذایی در خاک و درختان برقرار شود. این کار باعث جذب و حلالیت بهتر عناصر غذایی توسط درختان میشود و از بروز کمبود عناصر غذایی جلوگیری میکند.
برای تنظیم برنامه تغذیه و کود دهی صحیح درختان بادام، ما نتایج تجزیه نمونهبرداریهایی که از خاک باغ و برگ درختان انجام دادهایم را بهرهگیری میکنیم.
همچنین، وضعیت عمومی درختان را نیز مشاهده کرده و با کارشناسان تغذیه و باغبانی مشورت میکنیم. این اقدامات به ما کمک میکند تا یک برنامه تغذیه و کود دهی دقیق و متناسب با نیازهای ویژه درختان بادام ایجاد کنیم.
با این رویکرد منطبق، میتوانیم درختان بادام را به بهترین شکل ممکن نگه داریم و از محصولات باکیفیت برخوردار شویم. به کمک این برنامه تغذیه و استفاده از کود مناسب درخت بادام، به بهرهوری و سلامت درختان اهمیت ویژهای میدهیم.
مشخص کردن میزان عناصر معدنی موجود در برگ درخت بادام
آزمون برگ درختان بادام میتواند به ما کمک کند تا میزان عناصر معدنی موجود در برگ را اندازهگیری کرده و نقصان و یا فراز و نشیبهای ممکن در مواد غذایی موردنیاز درختان را شناسایی کنیم.
با ترکیب نتایج آزمون برگ با آزمایشات دیگری که از خاک انجام میدهیم، میتوانیم به نسبت عناصر غذایی که درخت از خاک استفاده میکند، پی ببریم.
این به ما کمک میکند تا وضعیت نیازهای معدنی درخت بادام و نیاز به کود مناسب برای آن را بهتر درک کنیم و برنامه تغذیه مناسبی را تنظیم کنیم.
البته به شرطی که نمونه بردای ها به شکل صحیح انجام شود و تجزیه نمونهها با روش مطمئن انجام گیرد و تفسیر نتایج نیز توسط کارشناس تغذیه درختان میوه صورت گیرد.
بهترین کود برای درخت بادام
در اینجا به انواع کود درخت بادام برای رشد و توسعه این درختان اشاره میکنیم.
این کودها تأمین کننده مواد مغذی مهمی برای درختان بادام هستند و میتوانند به بهبود سلامت و باردهی این درختان کمک کنند. اطلاعات کامل در مورد مقدار مصرف و توصیهها برای هر کود در اینجا قرار دارد.
کود فسفر
چون حرکت فسفر در خاک بسیار کند است و مصرف فسفر در سطح خاک نیاز درخت را برآورد نمینماید بهتر است در باغهای در حال احداث در عمق ۴۰ سانتیمتری زیر سطح خاک مقدار ۲ کیلوگرم فسفات آمونیوم یا سوپر فسفات تریپل را همراه با سایر کودهای ریز مغزی و کود حیوانی و خاک زراعی مخلوط نموده.
بعد از آن چاله با این مخلوط پرشده و نهالها کشت شوند.
درختان بارور معمولاً فسفر مورد نیاز خود را از زمین تهیه میکنند.
درصورتیکه در آزمون خاک و یا برگ این عنصر کمتر مشاهده شود میتوان کودهای فسفره را به صورت موضعی به درختان داد.
پتاس کود مناسب درخت بادام
معمولاً نیاز درختان به پتاسیم بیشتر از ازت است.
به ازای هر تن محصول بادام ۱۵-۱۳ کیلوگرم پتاسیم از خاک خارج میشود که باید این مقدار جایگزین شود.
در فرمول کلی برای هرسال سن درخت کود پتاسه در نظر گرفته میشود.
کودهای پتاسه باید همزمان با کود فسفره در پاییز تا قبل از باز شدن جوانهها مصرف شود چون درختان هستهدار به کلر حساس میباشند، در این باغها باید از سولفات پتاسیم بهجای کلرور پتاسیم استفاده شود.
کود پتاسیم
کود ازته
بین قدرت رویشی درخت و مقدار ازت رابطه مستقیمی وجود دارد.
از طرفی کودهای ازته بسیار حلال بوده و خیلی زود از دسترس ریشهها خارج میشود پس بهتر است مقدار ازت موردنیاز درخت تقسیط شده و در چند نوبت در اختیار درختان قرار داده شود تا از مصرف آن نتیجه خوبی حاصل شود.
بلافاصله پس از کشت درختان در بهار توصیه میشود که برای هر درخت ۱۵-۱۰ لیتر محلول کودی ۶ در هزار کود مرکب 20:20:20 (N,P,K) استفاده شود.
زیرا اولاً این محلول کمک میکند ریشهها به خاک بچسبند ثانیاً مواد غذایی اولیه درخت را تأمین میکند.
در فصل رشد سال اول مصرف مقدار ۳۰ -۱۵ گرم ازت خالص پس از استقرار درخت بهصورت تقسیط بهخصوص در خاکهایی با بافت سبک توصیهشده است.
مصرف ۱۰۰-۵۰ گرم ازت خالص در سال دوم به ازا هر درخت بهمنظور تأمین رشد درخت ضروری میباشد (تقریباً ۷۰-۵۰ کیلوگرم ازت خالص در هکتار).
با توجه به این که خاک باغهای بادام در اکثر مناطق آهکی بوده و pH آنها نیز بالای ۷ است برای تقلیل pH خاک بهتر است بهجای کود اوره از سولفات آمونیوم که خاصیت اسیدی دارد و یا در غیر این صورت از نیترات آمونیوم استفاده شود.
چون مصرف این نوع کودهای ازته باعث تقلیل pH خاک شده و جذب سایر عناصر غذایی بهراحتی انجام میشود. در فرمول کلی تعیین مقدار ازت به ازای هرسال سن درخت مقدار ۵۰ گرم سولفات آمونیوم و یا ۲۰ اوره در نظر گرفته میشود.
سوپر فسفات یا فسفات آمونیوم کود مناسب درخت بادام
موسسه تحقیقات آبوخاک در دوره قبل از باردهی برای هر درخت بادام ۳۰۰-۲۰۰ گرم سوپر فسفات تریپل یا فسفات آمونیم و در خاکهای شنی به همان مقدار سولفات پتاس توصیه مینماید.
کودهای فسفره و پتاسه باید در اواخر پاییز یا زمستان همزمان با شخم زمین باغ به درختان داده شوند.
همچنین پس از شروع باردهی درختان بادام برای هر درخت مصرف ۵۰۰ تا ۸۰۰ گرم سوپر فسفات تریپل، ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم سولفات آمونیوم و ۴۰۰ تا ۶۰۰ گرم سولفات پتاسیم توصیه شده است.
برای داشتن درختان بادام با باردهی بالا و سلامت عالی، باید به وضعیت خاک و منبع آب آبیاری مخصوصاً در مرحله باردهی و در زمان مناسب توجه ویژهای داشته باشیم.
اینکه چقدر عناصر غذایی در خاک و درختان بادام موجود هستند و کیفیت آب آبیاری چگونه است، تأثیر زیادی بر تنظیم بهترین کود برای درخت بادام دارد.
کارشناسان تغذیه موسسه تحقیقات خاک و آب توصیه مینمایند که نمونهبرداری دقیق از خاک باغ و منبع آب آبیاری، به همراه نمونهبرداری از درختان بادام در مرحله باردهی و در زمان مناسب انجام شود.
سپس نمونههای جمعآوریشده به آزمایشگاه منتقلشده و تجزیهوتحلیل دقیقی از میزان عناصر غذایی موجود در خاک و درختان انجام میشود.
اگر کمبود عناصر غذایی در نمونهها مشاهده شود، در برنامه کودی برای درختان بادام اصلاحات لازم در نظر گرفته میشود.
این رویکرد به ما کمک میکند تا به بهترین شکل ممکن از نیازهای تغذیهای درختان بادام پیروی کنیم و عملکرد بهینه آنها را تضمین کنیم.
سولفات روی
به ازای هر درخت مقدار ۲۰۰ گرم سولفات روی خشک و یا ۴۰۰ گرم سولفات روی آبدار در محل سایهانداز و ناحیه ریشهها در اواخر اسفند همراه با سایر کودها زیرخاک میشود و یا به غلظت ۵ در هزار ۳ الی ۴ هفته پس از ریزش گلبرگها به فواصل یک ماه روی برگ درختان پاشیده میشود.
همچنین پس از برداشت محصول در پاییز قبل از ریزش برگها و یکبار هم در زمان تورم جوانهها درختان با سولفات روی محلولپاشی میشوند.
کود سولفات روی
سولفات منگنز
برای هر درخت مقدار ۲۰۰ گرم سولفات منگنز در نظر گرفته میشود که در محل سایهانداز و ناحیه ریشهها در اواخر اسفند مخلوط با سایر کودها به روش چالکود و یا بهصورت محلولپاشی با غلظت ۵ در هزار ۳ الی ۴ هفته پس از ریزش گلبرگها روی درختان پاشیده میشود.
سولفات مس کود مناسب درخت بادام
به ازای هر درخت مقدار ۱۵۰ گرم سولفات مس در نظر گرفته میشود و در محل سایهانداز اطراف ریشهها مخلوط با سایر کودها به روش چالکود و یا به غلظت ۵ در هزار ۳ الی ۴ هفته پس از ریزش گلبرگها روی درختان پاشیده میشود. زمان کود دهی درخت بادام با سولفات مس یک بار هم در زمان متورم شدن جوانهها، درختان با سولفات مس محلول پاشی میشوند.
اسید بوریک یکی از بهترین کودها برای درخت بادام
برای هر درخت مقدار ۱۰۰ گرم اسید بوریک در نظر گرفته شده و در محل سایهانداز اطراف ریشهها در اواخر اسفند همراه با سایر کودها به روش چالکود اضافه میشود. محلول پاشی درختان با غلظت ۵ در هزار اسید بوریک در دو نوبت، ۳ الی ۴ هفته پس از ریزش گلبرگها پس از برداشت محصول در پاییز و در زمان متورم شدن جوانهها در بهار توصیه میشود.
کود سولفات منیزیم
در روش مصرف خاکی مقدار ۵۰ گرم برای درختان جوان و مقدار ۱۰ گرم برای درختان بارده در نظر گرفته میشود. در روش محول پاشی مقدار 2/3 کیلوگرم سولفات منیزیم را در ۳۸۰ لیتر آب حل کرده و درختان با آن محلول پاشی میشوند.
کود نیترات کلسیم
اگرچه درختان بادام به دلیل کشت در زمینهای آهکی و جذب زیاد کلسیم، علائم کمبود کلسیم را نشان نمیدهند ولی اگر درخت بادام کمبود عنصر کلسیم را داشته باشد استفاده از کود نیترات کلسیم در ابتدای رشد درختان بادام به صورت کود آبیاری و محلولپاشی آن در چند نوبت بسیار مفید میباشد.
گوگرد برای درخت بادام
چون اكثر خاکهای تحت کشت بادام، آهکی میباشند و pH بالا دارند، این دو عامل مانع سهولت جذب عناصر غذایی در خاک میشود.
فواید گوگرد برای درخت بادام
مصرف گوگرد همراه باکود حیوانی میتواند موجب انجام فعل و انفعالات شیمیایی در خاک شده و اندکی pH خاک را به طور موضعی در محدوده محل مصرف عناصر غذایی کاهش دهد.
علاوه بر این گوگرد یکی از عناصر ضروری برای رشد درختان میوه میباشد. بنابراین مصرف مقدار 2-1 کیلوگرم گوگرد مخلوط با کود حیوانی به ازای هر درخت بسیار مفید خواهد بود.
البته جهت اثر بخشی گوگرد که معمولا به صورت گوگرد عنصری (S) مصرف میشود ضروری است که همزمان با مصرف گوگرد، باکتریهای اکسید کننده گوگرد نیز مورد استفاده قرار گیرند.
گوگرد
سولفات آهن برای درخت بادام
اگرچه درختان بادام نسبت به کمبود آهن مقاوم میباشند ولی برای رفع کمبود آهن میتوان از سولفات آهن به مقدار 100 تا 150 گرم به ازای هر درخت بارور به روش چالکود و یا از کلاتهای آهن به صورت محلول پاشی استفاده کرد.
موسسه تحقیقات خاک و آب، در دستورالعمل مصرف بهینه کودها در سطح کشور با توجه به نقش عناصر روی، ازت و بر در فرآیند گرده افشانی و تشکیل میوه، محلول پاشی درختان بادام را با غلظت ۵ در هزار این عناصر در دو نوبت پاییز بعد از برداشت محصول و قبل از ریزش برگها و در بهار هنگام متورم شدن جوانهها توصیه نموده است.
بهترین کود حیوانی برای درخت بادام
استفاده از کود حیوانی در باغداری میتواند منابع طبیعی غنی از مواد مغذی برای گیاهان فراهم کند، ولی فرآیند فراوری آن بسیار حیاتی است.
کود حیوانی باید حداقل به مدت 4 هفته تا 8 هفته پوسیده شود تا مواد مغذی در آن برای گیاهان قابلجذب شود. برای تسریع در فرآیند پوساندگی، میتوان از کودهای ازته و گوگرد استفاده کرد.
پوشاندن توده کود با پلاستیک نیز باعث حفظ حرارت و تسریع در پوساندگی میشود. ولی استفاده از کود حیوانی که بهدرستی پوسیده نشده است میتواند به بیماریهای قارچی و آفات مانند کرم سفید ریشهیابی منجر شود؛ بنابراین، قبل از استفاده، باید اطمینان حاصل کرد که کود بهطور کامل پوسیده است.
کود مرغی برای درخت بادام
درختان بادام برای رسیدن به رشد ایدهآل و تولید محصول با کیفیت نیاز به مواد مغذی مختلفی دارند. یکی از مهمترین عناصری که درخت بادام به آن نیاز دارد، نیتروژن است.
کمبود این عنصر میتواند منجر به ضعف در رشد و تولید محصول شود. علائمی چون برگهای کوچک و رنگپریده نشاندهنده کمبود نیتروژن در این درختان است. در این زمینه، کود مرغی بهعنوان یکی از منابع طبیعی تامین کننده نیتروژن مورد نیاز درخت، میتواند نقش مهمی ایفا کند.
استفاده مناسب از کود مرغی میتواند به تأمین نیاز نیتروژنی درختان بادام کمک کند و درنتیجه، افزایش عملکرد و بهبود راندمان تولید را به همراه داشته باشد.
بر اساس تجزیهوتحلیلها، میتوان گفت که کود مرغی یکی از بهترین کودها برای درخت بادام است، زیرا با تأمین نیتروژن، به بهینهسازی فرآیند تولید و رشد درختان کمک میکند.
کود گوسفندی برای درخت بادام
هر گیاهی برای رشد و تولید محصول باکیفیت نیاز به مواد مغذی خاصی دارد. درخت بادام نیز از این قاعده مستثنا نیست.
پاییز زمانی است که درخت بادام برای آمادهسازی خود برای فصل سرد سال نیاز به تغذیه مناسب دارد. در این زمان، به دنبال بهترین کود برای درخت بادام بودن میتواند تأثیر چشمگیری در باردهی و مقاومت در برابر سرمای سال بعد داشته باشد.
کود گوسفندی با توجه به ترکیبات غنی و مواد مغذی که دارد، یکی از بهترین گزینهها برای این منظور است. استفاده از کود گوسفندی در پاییز میتواند انرژیهای ازدسترفته درخت بادام را جبران کند و آن را برای فصل سرد آماده کند.
همچنین، کودهای حیوانی دیگر مانند گاوی نیز دارای خواص مشابهی هستند و میتوانند به بهبود وضعیت تغذیهای درخت بادام کمک کنند؛ اما با توجه به مزایای منحصربهفرد کود گوسفندی، میتوان آن را بهعنوان بهترین کود برای درخت بادام در نظر گرفت.
کود گوسفند برای درخت بادام
خاکستر برای درخت بادام
در تلاش برای رشد سالم و تولید محصول بینظیر، درختان بادام به مقدار زیادی پتاسیم و کلسیم نیاز دارند. این دو عنصر برای باردهی و سلامت عمومی درختان بسیار ضروری هستند و باید بهصورت منظم و مناسب تأمین شوند.
ازاینجهت، خاکستر بهعنوان یک منبع طبیعی و ارزانقیمت از اهمیت خاصی برخوردار است. خاکستر حاوی مقادیر قابلتوجهی پتاسیم و کلسیم است که میتواند بهصورت رایگان در اختیار گیاهان قرار گیرد. استفاده از خاکستر بهعنوان کود بادام میتواند به بهبود رشد و توسعه درختان و همچنین افزایش باردهی کمک کند.
با این منبع طبیعی غنی، میتوان بهصورت اقتصادی به نیازهای مغذی درختان بادام پاسخ داد. درنهایت، خاکستر بهعنوان کود مناسب درخت بادام، به افزایش سلامت و عملکرد درختان کمک میکند و نقش مهمی
در تأمین پتاسیم و کلسیم برای این گیاهان ایفا میکند. بهعنوان یک منبع معدنی طبیعی و مقرونبهصرفه، خاکستر برای باغبانانی که به دنبال بهترین راهکارها برای درختان بادام خود هستند، یک گزینه بسیار معقول است.
میزان آب موردنیاز درخت بادام
میزان آب موردنیاز درخت بادام بسته به فصل تغییر میکند. از خرداد تا مرداد، هر دو هفته یکبار، باید به درخت بادام هفت تا ده سانتیمتر آب داده شود.
در فصل پاییز، آبیاری کاهش مییابد، با شروع شهریور به پنج سانتیمتر در هفته و در مهر و آبان به ترتیب به دو سانتیمتر و کمتر از آن کاهش مییابد.
در زمستان، نیاز به آبیاری کم است، مگر در شرایط خشکتر که ممکن است نیاز به آبیاری ماهیانه با دو سانتیمتر آب باشد.
توجه به این نکات میتواند درخت بادام را در فصلهای مختلف حفظ کند. همچنین، برای حفظ سلامت و رشد مناسب درخت، استفاده از بهترین کود برای درخت بادام ضروری است.
روش کود دهی درخت بادام
بهترین کود برای درخت بادام را میتوان به روشهای مختلف پاشیدن و مخلوط کردن با خاک زیر سایهانداز تاج درخت، حل کردن در آب آبیاری، محلول پاشی روی درختان، تزریق عناصر غذایی به تنه و شاخه درختان و جایگذاری موضعی کودها در خاک (چالکود) در اختیار درختان بادام قرار داد.
ولی بررسیهای انجام شده نشان میدهد که با توجه به آهکی بودن خاک اکثر باغهای بادام و وجود بیکربناتهای فراوان در آب آبیاری و کمی تحرک کودهای مصرفی به خصوص باعث تثبیت عناصری همچون آهن، روی و فسفر در خاک شده و از دسترس گیاه خارج می شوند. اما در چالکود از تثبیت عناصر ریزمغزی در خاک جلوگیری کرده و شرایط جذب را راحت تر می کند. استفاده از روش چالکود کودها و تغذیه برگی درختان یا محلول پاشی عناصر غذایی برای باغهای بادام بسیار مناسب میباشد.
در اینجا روش کار و میزان کودهای مورد نیاز در هر روش توضیح داده میشود.
روش چالکود برای درخت بادام
یک روش کود دهی درخت بادام، قرار دادن کودهای مورد نیاز درخت به صورت موضعی در درون چالههای حفر شده در قسمت سایهانداز تاج درختان بادام میباشد که به روش چالکود معروف میباشد.
مزایای استفاده از روش چالکود
چون بخش عمدهای از اراضی باغهای کشور دارای شرایط خاص خاکهای آهکی میباشند که ظرفیت و استعداد بالایی جهت تثبیت عناصر غذایی نظیر فسفر، آهن و روی را دارند و قابلیت جذب آنها را برای درختان کاهش میدهند با اعمال روش صحیح چالکود تثبیت عناصر غذایی در این گونه خاکها کمتر شده و جذب عناصر توسط درختان به راحتی صورت میگیرد.
در روش چالکود درخت بادام نیازی به بیل زدن اطراف درختان میوه که هزینه زیادی را در بردارد، نمیباشد. باغدار هر ۳-۲ سال یک بار، دو الی چهار چالکود در اطراف تنه درخت ایجاد مینماید و کودهای لازم را در این چالهها مدفون میکند.
به دلیل کمی مواد آلی و زیادی کربنات کلسیم، خاکهای زیر کشت باغهای بادام از نفوذپذیری کمی برخوردار میباشند و در نتیجه ریشه درختان در این گونه خاکها زیاد فعال نمیباشد با اسیدی کردن مواد داخل چالکود که در فاصله مناسبی از طوقه درخت ایجاد شده نفوذ ریشههای فعال با سرعت بیشتری انجام گرفته و مواد غذایی با سهولت بیشتری در اختیار درختان قرار میگیرد.
راندمان مصرف کود در روش چالکود
کارایی مصرف کود بادام در روش چالکود به مراتب بیشتر از روش پخش سطحی میباشد. چون ریشهها مستقیما غذای مطلوب خود را تامین میکنند و برای چند سال غذای سالم بدون زحمت در اختیار درخت خواهد بود.
در روش چالکود درخت بادام، به دلیل تهویه مطلوب، ریشهها از رشد بهتری برخوردار بوده و رنگ ریشههای فعال، سفید و خوشرنگ و با تراکم فراوان خواهد بود.
چون مواد غذایی داخل چالکود به دلیل مصرف مواد آلی، کودهای سولفاته و گوگرد، حالت اسیدی دارد تحت چنین شرایطی حضور یونهای بیکربنات فراوان در آب آبیاری به لحاظ ترشح فراوان یون هیدروژن در محیط چالکود مسئله ساز نبوده و با اسیدی کردن محیط، جذب مواد غذایی با سهولت بیشتری انجام میگیرد.
روش اجرای چالکود درخت بادام
در این روش کود دهی درخت بادام، بسته به سن درختان در یک سوم قسمت انتهایی سایه انداز تاج درختان ۴-۲ چاله حفر نموده و درون چالهها با مخلوطی از مواد آلی و کودهای شیمیایی پر میشوند.
چالهها به فاصله ۱۵۰-۱۰۰ سانتیمتر از تنه درخت و بسته به عمق پراکنش ریشههای درخت به عمق ۵۰-۴۰ سانتیمتر و به قطر ۵۰-۳۰ سانتی متر حفر میشوند.
چون بیشتر ریشههای جوان و فعال در قسمت انتهایی سایه انداز تاج درخت فعالیت دارند چالهها باید در این محل حفر شوند.تا ریشههای جوان و فعال بتوانند به راحتی مواد غذایی را از این چالهها برداشت نمایند.
در سیستم آبیاری قطره ای چاله ها در زیر قطره چکان ها و در سیستم آبیاری سطحی، چاله ها در مسیر حرکت آب باید حفر شوند.
تعداد چالهها به سن درختان بستگی دارد، در صورتی که تعداد چالهها کم باشد تماس ریشه درختان با این مناطق کم شده و اثر بخشی این روش کامل نمیشود. افزایش تعداد چالهها نیز پرهزینه خواهد بود.
معمولا برای درختان میوه با بیش از ۱۰ سال سن ۲ یا ۴ چاله برای هر درخت در نظر گرفته میشود.
هر چند سال یک بار به دلیل افزایش شاخه و برگ و حرکت سطح سایه انداز درختان باید اقدام به حفر چالکودهای جدید بشود که با ادامه این عمل در دراز مدت كل خاک باغ به طور موضعی اصلاح میشود.
در موقع حفر چالهها، خاکهای خارج شده از چالهها باید به صورت یکنواخت در فاصله بین ردیفهای درختان پخش شود و از باز گرداندن آنها به داخل چالهها خودداری شود.
روش چالکود برای کوددهی درخت بادام
مخلوط کردن کودهای شیمیایی با مواد آلی
پس از مخلوط کردن کودهای شیمیایی لازم با مواد آلی (کود حیوانی، خاک برگ یا کمپوست زباله) چالهها با این مخلوط آماده شده پر میشوند و با پا کود داخل چالهها فشرده میشوند تا نشست نمایند.
مجددا مقداری کود دامی به داخل چاله افزوده میشود تا همسطح خاک باغ شود. نکته مهمی که در روش چالکود درخت بادام باید به آن توجه شود این است که از پر کردن چالهها با خاک باید خودداری شود.
زیرا اگر همراه کودهای شیمیایی به جای کود حیوانی از خاک استفاده شود عناصر غذایی در این خاک تثبیت شده و این مسئله موجب کاهش کارایی روش چالکود میشود.
در صورتی که چالهها به خوبی نگهداری شوند حفر یک بار آن برای چند سال کافی است و هر سال میتوان نشست توده کود داخل چاله را با افزودن مجدد کود دامی یا سایر کودهای آلی جبران کرد.
رطوبت و تهویه متعادل رشد ریشه را در داخل چالکود تقویت میکند بنابراین باید از خیس و خشکی بیش از حد توده کود دامی داخل چالکود خودداری شود.
موسسه تحقیقات خاک و آب میزان کود مناسب درخت بادام را در طرح مصرف بهینه کود به روش چالکود به ازای هر درخت بادام ۱۰ ساله و بالاتر 1 تا 2 کیلو گرم گوگرد پودری، یک کیلو گرم کلرور پتاسیم، یک کیلو گرم سولفات پتاسیم، 150تا 200 گرم سولفات آهن، 200 گرم سولفات روی، نیم تا یک کیلو گرم کود کامل میکرو و یک کیلو گرم کود نیترات آمونیوم یا سولفات آمونیوم توصیه نموده است.
چگونه مشکل کمبود آهن در باغات بادام را می توان حل نمود؟
با توجه به این که در مورد کودهای ازته مسئله تثبیت در خاک کمتر مطرح میباشد نیمی از آن را در داخل چاله ریخته و نیم دیگر به صورت پخش سطحی در اختیار درخت قرار داده میشود.
در صورتی که مشکل کمبود آهن در باغ شدید باشد در روش چالکود درخت بادام میتوان ۲۵ تا۵۰ میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ را به آرامی به ۲۰ لیتر آب اضافه نمود و آن را داخل چالهها ریخت.
در مورد کار با اسید غلیظ باید دقت لازم اعمال شود. زمان اجرای روش چالکود درخت بادام به شرایط اقلیمی منطقه بستگی دارد.
محلول پاشی روش کود دهی درخت بادام
آهکی بودن خاک اکثر باغهای درختان میوه ایران، بالا بودن pH خاک، کمبود رطوبت در قسمتهای بالایی خاک در طول فصل رشد درختان، به دلیل حاکمیت اقلیم خشک و نیمه خشک در کشورمان موجب شده که جذب عناصری مثل پتاسیم، فسفر و عناصر کم مصرف که تحرک کمی در خاک دارند از کارایی کمتری برخوردار باشند.
همچنین مصرف بیرویه برخی از کودها مثل کودهای فسفاته موجب شده که نه تنها ساختمان خاک تخریب شود بلکه تعادل جذب عناصر در خاک نیز بهم خورده و کمبود عناصری مثل آهن و روی شدت یابد.
تغذیه برگی با کود درخت بادام، روشی است که نه تنها موجب مصرف بهینه و متعادل عناصر غذایی و افزایش عملکرد و بالا رفتن كيفيت میوه میشود بلکه با کاربرد این روش از مصرف بیرویه کودها و خطرات آلودگی محیطی و آبهای زیرزمینی و تخریب ساختمان خاک جلوگیری میشود.
برای استفاده بهینه از کودهای شیمیایی در مناطق خشک و بخصوص در باغهای بادام دیم، تغذیه برگی درختان بادام یا مصرف کود بادام به روش محلول پاشی برای افزایش عملکرد و بالا رفتن کیفیت محصول یک امر ضروری میباشد.
مزایای روش محلول پاشی درختان بادام
این روش دارای مزایای زیادی میباشد از جمله:
با روش تغذیه برگی عناصر غذایی بدون این که با خاک مخلوط شده و مقداری از آنها به روشهای مختلف از بین برود مستقیما جذب اندامهای هوایی درخت میشود. بنابراین با روش تغذیه برگی جذب عناصر غذایی افزایش مییابد.
از آلودگی محیط زیست ناشی از مصرف بیرویه کودهای شیمایی جلوگیری میشود.
عناصر غذایی به موقع و به اندازه کافی به درخت میرسد. و در میزان مصرف کود صرفه جویی میشود.
با مصرف همزمان کود درخت بادام و سموم دفع آفات نه تنها هزینه توزیع کود به شدت کاهش یافته بلکه ضایعات ناشی از خسارت آفات نیز سریعتر ترمیم مییابد.
طول مرحله زایشی در اثر رقابت بین اندامهای زایشی (دانه و میوه) و ریشهها برای جذب کربوهیدرات از فعالیت ریشهها کاسته شده و در نتیجه جذب مواد غذایی کاهش مییابد. در این مرحله محلول پاشی عناصر غذایی این رقابت را کاهش میدهد. در میزان جذب عناصر غذایی توسط اندامهای هوایی درخت، عواملی مانند شدت نور، دماء رطوبت نسبی، سن، سطح برگ، نوع گونه درخت، وضعیت تغذیه درخت، ترکیب شیمیایی، pH مواد مصرفی و کاربرد یا عدم کاربرد مویانها دخالت دارد که برای افزایش کارایی این روش تغذیه درختان باید به این عوامل توجه خاصی شده و در بهترین محلول پاشی عناصر غذایی روی درختان شود.
زوش محلول پاشی
روش کود دهی درخت بادام همراه با آب آبیاری
در باغهای بادام که درختان به روش قطرهای آبیاری میشوند باید درختان به روش کود دهی همراه با آب آبیاری (کود آبیاری) تغذیه شوند.
در این روش کارایی جذب و استفاده از عناصر غذایی به دلیل حرکت سریع مواد مصرفی همراه با آب به طرف ریشهها بیشتر است.
ازت، پتاسیم، منیزیم، بر، روی و حتی فسفر (اسید فسفریک) بهترین کود برای درخت بادام هستند که میتوان آنها را با آب آبیاری مصرف نمود زیرا این مواد به خوبی در آب حل میشوند.
در سیستم های آبیاری قطره ای، کودهای شیمیایی باید قبل از تزریق به لولههای آبیاری در آب حل شوند و از فیلترهای مختلف عبور داده شوند تا رسوبات آنها گرفته شود و سپس وارد لولههای اصلی و فرعی شوند.
نیترات آمونیوم برای تامین ازت مورد نیاز درختان از طریق سیستم آبیاری قطرهای کود خوبی است.
کود منو آمونیوم فسفات یا سایر کودهای فسفاته را نباید همزمان با سولفات منیزیم بکار برد چون منیزیم با فسفات ترکیب شده تولید فسفات منیزیم مینماید که غیر محلول است و سبب رسوب در لوله ها و قطره چکانها میشود که انسداد آنها را در پی خواهد داشت.
مقدار مصرف نیترات آمونیوم برای هر درخت بادام
مصرف مقدار ۲-۱/۵ کیلو گرم نیترات آمونیوم برای هر درخت در هر۱۰ هفته برای درختان بدون بار مناسب است ولی در درختان بارور باید با تجزیه برگی مقادیر ازت همواره کنترل شود.
برای تامین پتاسیم در خاک هایی که دارای مسمومیت کلر نباشند مصرف 150-100 کیلو گرم کلرور پتاسیم در هکتار توصیه می شود.
همچنین مصرف ۵۰ کیلو گرم سولفات منیزیم در هکتار مناسب است.
اسید بوریک برای مصرف در آب آبیاری مناسب است و مقدار 100 کیلو گرم اسید بوریک در هکتار همراه با آب برای درختان جوان مناسب است.
مصرف کلات روی به مقدار ۳۰-۲۰ کیلو گرم در هکتار ( Zn- EDTA) مناسب است.
سولفات مس را نیز میتوان همراه آب آبیاری مصرفی نمود، در این روش، باید مقدار مصرف کود بادام را با آزمایش تجزیه برگ درختان تنظیم نمود تا سمیت در درختان ایجاد نشود.
مزایای روش کود آبیاری درختان بادام
مزایای روش کود آبیاری درختان بادام عبارتند از:
به دلیل حلالیت یکنواخت کودها در آب آبیاری توزیع کود درخت بادام در ناحیه ریشه به راحتی صورت میگیرد.
جلوگیری از هدر رفتن کودها با کنترل غلظت عناصر غذایی در خاک و مصرف آن مطابق با رشد و نیاز فیزیولوژیکی درخت همچنین جلوگیری از تغییر غلظت املاح در محلول خاک چون هر بار مقدار ناچیزی کود مصرف میشود.
مصرف تقسیطی کودها در این روش به سهولت امکان پذیر است.
کاهش آلودگی محیط زیست تا حداقل ممکن.
کاربرد کودهای محلول و قابل حرکت به ناحیه ریشههای نهال با این روش امکان پذیر است.
شرط موفقیت این روش کود دهی درخت بادام، داشتن آگاهی کامل از نیاز آبی و نیاز کودی هر نوع گیاه میباشد.
سخن پایانی
در این مقاله بهترین کود برای درخت بادام را موردبررسی قراردادیم و تا حد زیادی به توضیحاتی پیرامون میزان و زمان استفاده از آنها و روشهای کود دهی پرداختیم؛ اما موضوع کود درخت بادام همچنان بهتازگی مورد تحقیقات و آزمایشها مداوم قرار دارد.
با توجه به اهمیت بیپایان مراقبت از درختان بادام و تأمین نیازهای آنها به مواد غذایی مناسب، موضوع کود درخت بادام همچنان یکی از دغدغههای اصلی باغبانان و کشاورزان است.
امیدواریم که این مقاله به کشاورزان و باغبانان کمک کند تا بهترین نتایج را از کاشت و مراقبت از درختان بادام خود به دست آورند و تازهترین دانشها را در این زمینه بهرهبرداری کنند.