دسته: آفات و بیماری های پسته

چرا برخی از درختان پسته در اوایل بهار دیر سبز می شود؟

با آغاز بهار و شروع سبز شدن درختان در همه مناطق پسته کاری، باغداران را به جنب و جوش وا می دارد که به سراغ باغ خود بروند و از نزدیک شاهد سبز شدن و جوانه زدن درختان باغ خود باشند. اما زمانی که وارد باغ می شوند در کمال ناباوری می بینند که درختان باغشان هنوز از خواب زمستانی بیدار نشده اند و یا به اصلاح جوانه نزده اند و سریع به دنبال راه حل می گردند. به نظر شما دلیل سبز نشدن درخت پسته در اول بهار چیست؟  اگر شما با این مشکل در باغ خود مواجه شده اید، این نوشته را تا آخر مطالعه کنید.

دلایل سبز نشدن یا دیر سبز شدن درختان در اول فصل

1. تنش شوری
2. عدم تامین نیاز سرمایی
3. تغذیه غیر اصولی
4. سرمازدگی
5. تنش آبی (کم آبی)
6. بیماری

سبز نشدن درختان در اول فصل به دلیل تنش شوری

یکی از مهم ترین دلایل سبز نشدن درختان در اول فصل تنش شوری است. برای تشخیص باید یکی از سرشاخه ها را شکسته و آن را بو کنیم در صورتی که بو ترشیدگی خاصی را احساس کردیم باید بلافاصله برای رفع تنش اقدام کنیم.  برای رفع تنش، دور تنه را تشتک درست کنید و با آب شیرین پر نمایید بهتره همراه با آب از محلول های ضد شوری پایه کلسیمی نیز استفاده شود.

رکود در درختان پسته به چه معنا است؟

قبل از هر چیز شما به عنوان یک باغدار در حوزه پسته باید اطلاعات کافی درباره فیزیولوژی درختان پسته داشته باشید تا بتوانید در زمان بروز مشکل از پس آن بربیابید. رکود یک فرآیند فیزیولوژیکی در درختان پسته از مراحل مهم رشد و تکامل درختان پسته می باشد.

رکود مرحله ای از رشد درختان پسته است که هر ساله اتفاق می افتد تا درختان قادر باشند در سرمای زمستان زنده بمانند. در این مرحله به طور موقت رشد قابل مشاهده درختان پسته متوقف می شود. رکود مرحله ای است که در آن بافت ها نمی توانند رشد کنند.

انواع رکود در درختان پسته

مرحله رکود در درختان پسته با توجه به عواملی که آنرا تحت تاثیر قرار می دهند دسته بندی می شود از جمله:

•  تحمیلی (سکون یا بوم خفتگی) نوعی از رکود است که آنرا عوامل محیطی کنترل می کنند.
•  تابستانه (بازدارندگی وابسته یا برون خفتگی یا پیش خفتگی) رکودی که تحت تاثیر عوامل فیزیولوژیکی خارج از جوانه صورت می گیرد و در صورتی که منبع بازدارندگی (جوانه یا برگ های مجاور) برداشته شود رشد، مجددا شروع می شود.
•  زمستانی (درون خفتگی یا استراحت یا رکودذاتی یا رکود عمیق) رکودی که توسط عوامل فیزیولوژیکی درون عضو خفته (مثلا جوانه) کنترل شده و برای برطرف شدن آن نیاز به سرمای مناسب و کافی می باشد.

در این راستا و با توجه به اطلاعات گفته شده، نیاز سرمایی درختان پسته باید تامین شود تا درختان بتوانند اواخر اسفند ماه تا اوایل فروردین ماه از خواب زمستانه بیدار شوند و رشدشان را آغاز کنند.

نیاز سرمایی درختان پسته چیست؟

درختان پسته در دوره رشد سالیانه خود به یک دوره سرمایی که شرایط را برای رشد و شکوفایی طبیعی جوانه ها فراهم آورد، نیازمند می باشند. این نیاز سرمایی متاثر از عوامل زیادی است که در ادامه بیان می کنیم.به حداقل زمان سرمادهی که ارقام مختلف پسته در فصل رکود، نیاز دارند تا بتوانند رشد طبیعی خود را از سر بگیرند، نیاز سرمایی می گویند.

نیاز سرمایی ارقام مختلف درختان پسته متفاوت است. مثلا رقم احمد آقایی باید در فصل رکود (خزان) حداقل ۷۵۰ ساعت دمای بین ۰ تا ۷ درجه را بگذراند تا بتواند به خوبی در فصل بهار سبز شود.

عوامل تاثیرگذار بر نیاز سرمایی درختان پسته

1. تغییرات دمایی
2. عوامل ژنتیکی
3. نوع جوانه (زایشی یا رویشی)
4. پایه و رقم درختان
5. نور کافی و مناسب
6. آب و مواد غذایی
7. عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا

اثرات برطرف نشدن نیاز سرمایی درختان 

با توجه به اینکه برطرف شدن نیاز سرمایی درختان از خصوصیات فیزیولوژیکی بسیار مهم به شمار می رود پس اگر نیاز سرمایی درختان که می باشد تامین نگردد مشکلات زیادی را به همراه خواهد داشت از جمله:

• تاخیر در گلدهی
• تاخیر در برگدهی
• کاهش برگدهی و برگچه ها
• کم شدن کیفیت و کمیت محصول
• کاهش رشد میانگره ای
• ریزش گل و میوه
• عدم تشکیل جوانه ها گل در سال بعد
• مرگ شاخه ها
• سرخشکیدگی
• ناهماهنگی در زمان بیدار شدن در یک درخت
• عدم شکوفایی جوانه گل

روش های از بین بردن رکود و تامین نیاز سرمایی درختان پسته

حالا که دانستید چرا درختان پسته در باغتان سبز نشده اند و چرا با شروع بهار درختان همچنان در خواب هستند، راهکارهایی را برای خروج از رکود درختان پیشنهاد می دهیم. برای این منظور دو دسته راهکار را ارائه می دهیم: یکی استفاده از تیمارهای غیرشیمیایی و دیگری تیمارهای شیمیایی

تیمارهای غیرشیمیایی برای شکستن رکود

از جمله روش های موثری که برای شکستن رکود و بیدار شدن درختان پسته می توان بیان کرد عبارتند از:

• اعمال زراعی
• تنش آبی
• هرس مناسب و سرشاخه زنی
• برگ ریزی مصنوعی
• استفاده از ارقام مناسب
• آبیاری

تیمارهای شیمیایی برای شکستن رکود

مواد شیمیایی زیادی برای شکستن رکود وجود دارد. بر اساس دوعامل غلظت مواد شیمیایی و زمان پاشش اثرات متفاوتی در شکستن رکود درختان پسته دارند. هر چه غلظت این مواد بالاتر باشد و زمان پاشش هم مناسب تر باشد، نتیجه بهتری بدست خواهد آمد.

این مواد در شرایط مختلف می توانند اثرات متفاوتی نشان بدهند. دمای بعد تیمار، وضعیت تغذیه ای درختان، مرحله رشد و نمو جوانه و مقدار سرمای دریافت شده، همه این موارد در اثربخشی مواد شیمیایی موثر است.

در صورتی که این مواد پس از پایان رکود استفاده شوند، سبب تاخیر در رشد جوانه ها خواهند شد.

از جمله این تیمار ها روغن کتان، روغن سویا، روغن دی نیتروکروزول و روغن ولک می باشند که روغن ولک نسبت به سایر تیمارها موثرتر است.

روغن ولک و کاربرد آن در تامین نیاز سرمایی درختان پسته

این روغن یکی از انواع روغن های معدنی و از اولین روغن هایی است که در سال 1945 برای شکستن رکود درختان مورد استفاده قرار گرفت. روغن های معدنی تحت تاثیر رقم قرار می گیرند و ارقام دارای نیاز سرمایی بالا به راحتی واکنش نشان می دهند.

همین طور مرحله رشد جوانه نیز در تاثیر گذاری روغن نقش دارد، چون که جوانه ها، مخصوصا جوانه های گل در مرحله حساس بهتر واکنش نشان می دهند. باید توجه داشت که اگر محلول پاشی در زمان رکود عمیق صورت گیرد، در عمل تاثیرگذاری کمتری خواهد داشت.

چه زمانی از روغن ولک استفاده کنید؟

برای تعیین زمان استفاده درست از روغن ولک نمی توان بر اساس زمان های تقویمی عمل کرد. مثلا اگر سال گذشته در اواسط بهمن ماه از روغن ولک استفاده کرده ایم، امسال هم باید در همان زمان اقدام کنید.

برای تعیین زمان استفاده از روغن ولک ابتدا بایستی میزان سرمای تامین شده درختان پسته را محاسبه کنید و بر اساس محاسبات دمایی انجام شده اقدام به استفاده از روغن نمایید.

برای محاسبه نیاز سرمایی مدل های مختلفی ارائه شده است:

•  تعداد ساعت زیر 7 درجه سلسیوس
•  تعداد ساعت بین صفر تا 7 درجه سلسیوس
•  یوتا مدل دقیق تری است چرا که هم اثرات مثبت و هم اثرات منفی دما را نشان می دهد.

بهترین زمان استفاده از روغن ولک 

زمان استفاده از روغن ولک برای شکستن رکود و بیدار شدن به موقع درختان پسته، طبق بررسی های مختلف بدست می آید که بر اساس نظریات کارشناسی در هر منطقه متفاوت خواهد بود.

تاکید می کنیم حتما قبل از شروع روغن پاشی با یک کارشناس مجرب مشورت کنید تا نتیجه مطلوب و صحیحی بدست آورید.

[product_category cat_id=”6″]

معرفی استامی پراید (کنترل آفات)

استامی پراید یک سم سیستمیک بسیار قوی می باشد که برای طیف گسترده ای از آفات مکنده از جمله پسیل پسته (شیره خشک) کاربرد دارد. این سم با سمی کردن کل گیاه و شیره گیاهی باعث می شود هر نوع آفتی که به درخت حمله می کند را از بین ببرد از این رو یکی از قوی ترین و خطرناکترین سموم بازار به حساب می آید.

در سال جاری با توجه به این که محصولی بر روی درختان پسته مشاهده نمی شد استفاده از استامی پراید یک راه حل بسیار کم هزینه به نظر می رسد، با توجه به قیمت محصول و اثر گذاری آن برای کسانی که کشاورزی ارگانیک ندارند به شدت توصیه می شود.

استامی پراید به دلیل خاصیت سیستمیک مدت زمان طولانی در شیره گیاهی باقی می ماند از این رو بایستی در باغاتی که تا برداشت محصول کمتر از 45 روز فاصله است مصرف نشود، در صورتی که استامی پراید در مغز پسته مشاهده شود پسته قابلیت صادرات خود را از دست خواهد داد.

زمان استفاده از استامی پراید برای درختان پسته

توجه به این نکته بسیار ضروری است که فاصله 45 روزه برای مناطقی است که قادر هستند آبیاری مرتب هر 24 روز یکبار انجام دهند در صورتی که مدار آبیاری شما طولانی است استامی پراید را 3 ماه قبل از برداشت محصول می توانید استفاده کنید و دقت داشته باشید استفاده از این سم هر سال توصیه نمی شود بهتر است یک سال درمیان یا دو سال در میان از این سم استفاده کنید.

در صورتی که آفت پسیل طغیان کرده است این سم زیاد کارایی نخواهد داشت بهتر است ابتدا با استفاده از سموم دیگر و سورفکتانت ها درخت را تمیز کرده و 10-12 روز بعد استامی پراید را استفاده کنید به دلیل خاصیت سیستمیک این سم در چنین حالتی حداقل 30 روز درخت شما تمیز خواهد بود اما اگر در زمان طغیان آفت از این سم استفاده کنید بعید است بیش از 14 روز نتیجه بگیرید.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”کود”]

 چگونگی به ثمر نشستن  درخت پسته

گلدهی درخت پسته: پسته گیاهی است دو پایه ، گل های نر و ماده مجزا و بطور جانبی روی شاخه های یک ساله ظاهر میشوند. گلها تک جنس، بدون گلبرگ و دارای ۵ کاسبرگ هستند که گاهی تعداد کمتری دیده می شود که به دلیل از بین رفتن کاسبرگهای درونی است. در اوایل فروردین ماه با توجه به شرایط آب و هوایی، بافت خاک و تغذیه، نوع رقم و پایه، جوانه های گل جانبی موجود روی شاخه های یکساله از خواب زمستانه بیدار می شوند و طی مدت ۱۵-۱۰ روز گلهای هر خوشه در هر درخت (۳۰۰-۱۰۰ عدد ) شکوفا می گردند و در گل آذین نر گرده و در گل آذین ماده تخمدان را بوجود می آورند و گلدهی پسته آغاز میشود.

در یک رقم خاص گلهای درختان نر زودتر از گلهای درختان ماده همان رقم به مرحله شکوفایی می رسند و گرده آزاد می کنند. هر خوشه گل بیش از یکصد گل منفرد دارد و تعداد گلها در خوشه های گل نر بیشتر است. بارش باران در زمان گلدهی و رشد میوه مشکل ساز می باشد. این مشکلات از طریق افزایش رطوبت نسبی محیط باغ، شستشوی کلاله و ایجاد محیط مساعد رشد عوامل قارچی می باشد. ضعف درختان به دلیل کمبود آب و مواد غذایی، افزایش محصول سال قبل، شوری بیش از حد آب و خاکی و عدم تامین نیاز سرمایی می تواند باعث تاخیر گلدهی و گلدهی نامنظم گردد.

گرده افشانی درخت پسته

گرده افشانی در پسته از طریق باد انجام می شود و سایر عوامل نقشی در گرده افشانی ندارند. زنبور عسل جهت جمع آوری گرده گلهای نر را لمس می کند ولی در گرده افشانی نقشی ندارد. وجود بادهای ملایم با سرعت حدود 10KM/H در زمان گلدهی الزامی است ولی بادهای گرم و خشک، طوفانی و همراه با گرد و خاک مشکل ساز می باشند. عدم وجود جریان هوا، بادهای گرم و طوفانی و هوای بارانی شرایط نامساعدی برای پراکندگی گرده می باشند. افزایش رطوبت نسبی محیط از طریق بارندگی، هوای منطقه و سمپاشی های نامناسب و بی رویه بر روی کارآیی گرده افشانی موثر است.

گرده سایر گونه های پسته از جمله بنه و کسور بر روی ارقام پسته موثر ولی باعث کاهش خواص کمی و کیفی میوه می گردد. دوره پذیرش کلاله گل های ماده ۳-۲ روز و برای هر درخت ۱۰-۵ روز می باشد. در این مرحله کلاله به رنگ سبز روشن می باشد و سطح آن دارای برجستگی و ماده چسبناکی می باشد که در  جذب دانه گرده نقش مثبتی دارد. این مرحله مناسب ترین زمان برای انجام گرده افشانی طبیعی یا مصنوعی می باشد.

تشکیل میوه درخت پسته

پس از گلدهی درصد گل هایی که به میوه تبدیل می شوند از سالی به سال دیگر فرق می کند و حدود ۱۰٪ می باشد. گل های گرده افشانی نشده ظرف مدت ۴-۳ هفته پس از مرحله تمام گل ریزش می نمایند. با انتقال گرده توسط باد، دانه گرده در سطح کلاله جذب، سپس لوله گرده رشد کرده و پس از عبور از خامه به درون کیسه جنینی (تخمدان) نفوذ کرده، با تخمک ترکیب و جنین را بوجود می آورد.

پس از تشکیل جنین، جداره تخمدان رشد کرده و میوه های پسته ظاهر می شوند. درصدی از گل های گرده افشانی نشده روی خوشه باقی و رشد می نمایند که منجر به تولید میوه های پارتنوکارپ (بدون مغز می گردند. گلهای گرده افشانی نشده ظرف مدت ۴-۳ هفته پس از مرحله شکوفایی کامل (تمام گل) ریزش می کنند. پس از تشکیل میوه، از اواخر فروردین تا خردادماه پوست میوه (جداره تخمدان) رشد طولی و قطری زیادی کرده، در حالی که جنین بدون رشد باقی می ماند و جداره داخلی میوه خالی می باشد.

در طی این مدت پوست میوه بسیار نرم و آبدار می باشد و نسبت به حمله آفات بسیار حساس می باشد. از اواخر اردیبهشت ماه پوست میوه به دو لایه سخت درونی و لایه نرم بیرونی تبدیل می شود و سفتی پوست درونی در اواخر خرداد ماه به حداکثر خود می رسد. از اواخر خرداد ماه تا مرداد ماه مغز میوه در درون محفظه داخلی رشد می نماید و محفظه داخل میوه را پر می نماید. این مدت در ارقام مختلف متفاوت و حدود ۶۰-۳۰ روز می باشد.

پیوند درختان پسته 

پیوند زدن عبارت است از متصل کردن دو قسمت گیاهی به نحوی که آن دو قسمت، توسط باززایی در محل اتصال با هم یکی شده و به عنوان گیاهی مستقل به رشد ادامه می دهند. قسمتی که در بالای پیوند قرار دارد پیوندک و قسمت زیرین که ریشه را تشکیل می دهد، پایه نامیده می شود. دو نوع روش پیوند زنی برای پسته در ایران مرسوم است :

١- پیوند لوله ای
۲- پیوند شکمی

پیوند شکمی درخت پسته

خسارت عوامل محیطی به درخت پسته

سرمای دیر رس بهاره

اگر پس از شروع رشد در بهار ، درجه حرارت محیط حداقل تا نقطه انجماد کاهش یابد سرمای بهاره را ایجاد مینماید که مهمترین عامل خطر برای شکوفه و میوه های جوان درختان پسته میباشد، زیرا در این موقع مقدار آب در بافت های جوان زیاد است. پسته نسبت به سرمای دیررس بهاره حساس می باشد و دمای انجماد و حتی نزدیک به آن نیز خسارت فراوانی ایجاد می نماید. لازم به ذکر است میزان خسارت با توجه به مرحله رشد گیاه، نوع اندام گیاهی، زمان وقوع سرما و مدت زمان سرما و میزان برودت متفاوت می باشد. سرما زدگی معمولا بعد از نیمه شب و قبل از طلوع آفتاب و در اواسط و یا اواخر فروردین و گاهی اوایل اردیبهشت ماه اتفاق می افتد.

روشهای کنترل سرمازدگی

برای جلو گیری از خسارت سرمای بهاره و یا کاهش آن روشهای متفاوتی وجود دارد که با پیش بینی و گزارش دقیق تغییرات جوی در شروع فصل رشد توسط کارشناسان هواشناسی، امکان کنترل سرمازدگی تا حدی وجود دارد. احداث باغات در اراضی شیبدار، استفاده از ارقام دیرگل، انجام هرس فرم مناسب، انجام آبیاری بویژه آبیاری بارانی، انجام شخم و از بین بردن پوشش گیاهی، استفاده از بادبزنهای بزرگ و چاهک معکوس انتخابی، استفاده از بخاریهای باغی (پلار باغی)، کاربرد مواد شیمیایی تنظیم کننده رشد، استفاده به موقع و صحیح کودهای حیوانی و شیمیایی

عوارض گرمازدگی پسته

گرمای زودرس بهاره

در دمای 5/15 تا 1/21 درجه ، گرده افشانی ،لقاح و تشکیل میوه بخوبی صورت می گیرد. دمای بالاتر از 1/32 درجه باعث خشکیدگی سطح کلاله و از بین رفتن کیسه جنینی میشود. گرمای زودرس بهاره باعث از بین بردن گل و میوه در ابتدای فصل و گرمای بیش از حد در زمان مغز بستن و رشد مغز میوه باعث سقط جنین و افزایش درصد پو کی میوه می گردد.

خسارت تگرگ در باغات پسته

تگرگ در ابتدای فصل رشد باعث ایجاد خسارت شدید بر روی گل، میوه، برگ و حتی شاخه و تنه درختان بارور و نهال می گردد.

اندازه دانه های تگرگ، شدت بارش، مدت بارش، زمان بارش و مرحله رشد گیاه از جمله عواملی هستند که بر روی شدت خسارت تگرگ موثر می باشند. نحوه خسارت تگرگ در درختان پسته شامل:

– پارگی و از بین رفتن برگ
– از بین رفتن شاخه رشد فصل جاری و جوانه انتهائی
– پارگی و ایجاد شکاف در پوست درخت
– ایجاد زخم و پارگی پوست میوه
– ریزش میوه ، خوشه و برگ
– از بین رفتن و ریزش جوانه های گل در حال توسعه

[product_category category = “158” products limit=”12″ columns=”6″ orderby = “date” order = “ASC operator” = “IN”]

شناخت عارضه زود خنداني و ترک خوردگي پسته

عارضه زود خنداني و ترک خوردگي از مشکلات فيزيولوژيکي ديگر ميوه هاي پسته هستند و معمولا پوست سبز رويي قبل از بالغ شدن ميوه و قبل از برداشت شکاف نمي خورد. گاهي اوقات پوسته سبز رويي در امتداد پوسته سخت استخواني شکاف بر مي داردکه زود خنداني نام دارد (Pearson et al., 1994).

شکاف پوست رويي در قسمت هاي ديگر غير از امتداد پوست استخواني ترک خوردگي نام دارد (Doster et al., 1999). 5-1 درصدميوه ها در زمان برداشت زود خندان هستند (Crane and Iwakiri, 1987) و کمتر از 5 درصد ميوه ها ترک خورده هستند.

پسته هاي با پوست ترک خورده يا زود خندان از لحاظ کيفيت نسبت به پسته هاي با پوست معمولي در سطح پايين تري قرار دارند و اغلب کپک زده بوده و خسارت ناشي از حشرات در آن ها ديده مي شود. ژنتيک پايه و پيوندک، شرايط آب و هوايي، عدم تعادل عناصر غذايي، آبياري و زمان نامناسب برداشت دلايل زود خنداني و ترک خوردگي را تشکيل مي دهند.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”157″]

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

شناخت بیماری ماسوی پسته

بیماری ماسوی پسته اولین بار در سال 1343 از باغات استان کرمان گزارش شد (ابوسعیدی ، 1379). در اثر این بیماری ماده ای چسبناک و بی رنگ متمایل به سفید در بین پوست استخوانی میوه و لپه های مغز دیده می شود. این ماده در مرحله ای که میوه از نظر رشد کامل شده است، سفید و نسبتا سخت می باشد و به همین دلیل این بیماری را ماسو  نامیده اند.

عامل بیماری ماسوی پسته و نحوه انتقال:

طبق بررسی های به عمل آمده، قارچ Nematospora coryli peglion عامل بیماری می باشد. که توسط خرطوم سن باعث خشکیدن میوه های تازه می شود. در مراحل ابتدایی رشد میوه، با حمله سن و انتقال قارچ، تغییر شکل مغز میوه و یا لکه های نکروتیک روی مغز مشاهده می شود.

زمستانگذرانی این قارچ در داخل خرطوم های آلوده می باشد. سن های ناقل بیماری شامل گونه های Lygeaus sp, Brachynema spp , Apodiphus sp , Acrosternum spp  می باشند و برای کنترل این بیماری، مبارزه با سن های ناقل در زمان حمله آن ها پیشنهاد می گردد.

[products limit=”12″ columns=”6″ category=”18158″]

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:

منبع : پسته- آفات ، بیماری ها و کمبود ها مهندس محمد شجاع الدینی