نياز هاي اكولوژيكي مناسب باری کاشت رازیانه
رازيانه گياهي مديترانه اي است و هواي گرم براي رشد و نمو آن مطلوب مي باشد، بـه طـور كلـي كشـت ايـن گيـاه درمناطق با هواي گرم ( كه تابستان طولاني و زمستان زياد سرد نداشته باشند ) موفقيت آميز است . جوانه زنـي بـه زودي در دماي 6 تا8 درجه سانتي گراد به خوبي انجام مي گيرد ولي درجه حرارت مطلوب براي جوانـه زنـي 65 تـا 16 درجـه سانتي گراد مي باشد. PH خاك براي رازيانه بين 8/4 تا 8 مناسب است. خاك هاي لوم رسي با مـواد و عناصـر غـذايي و تركيبات هوموسي كافي، خاك هاي مناسبي براي رويش اين گياه مي باشند. كشت بايد در زمين هایي با آب كـافي باشـد.
دماي مطلوب در طول رويش و درطي زمان تشكيل ميوه 20تا22 درجه سانتي گراد است. در زمستان هاي طولاني و بسـيار سرد، ريشه گياه دچار سرمازدگي مي شوند . آبياري در زمان مناسب تاثير مثبتي بر كميت و كيفيت مواد موثر رازيانه دارد.
بهترين زمان براي اين كار، ابتداي رويش گياه، مرحله تشكيل ساقه و همچنين مرحله نمو گل ها مي باشد.
اين گياه بيشتر بر روي شيب هاي صخره اي و كوهستاني خشك،آهكي، آفتاب گير، قابل نفوذ و فاقد رطوبت مي رويد.
تحمل به يخ زدگی اكوتيپ هاي رازيانه رشد يافته در مزرعه،تحت شرايط كنترل شده
به منظور بررسي تحمل به يخ زدگي رازيانه رشد يافته در مزرعه تحت شرايط آزمايشگاهي، آزمايشي در سـال 1383 در دانشكده كشاورزي، دانشگاه فردوسي مشهد به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار به مرحله اجرا در آمد . تيمارهاي مورد بررسي شامل دو توده بومي رازيانه (خراسان و كرمان) ، 6 سطح تنش يخ زدگي ( 0 ,3- 6- 9-12 – و 15 درجه سانتي گراد) و دو سطح تاريخ كشت ( 17 مهر و 8 آبان ماه) بودند. گياهان در تـاريخ 16 /9 /1383 از مزرعه برداشت،
به آزمايشگاه منتقل شده و در معرض تيمارهاي دمايي در شرايط كنترل شده قرار گرفتند. سپس درصد بقاء و رشد مجدد گياهان پس از بيست و يك روز در شرايط گلخانه و پس از شش روز در شرايط آزمايشگاه در داخل لوله آزمايش به صورت دو آزمايش مجزا مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در شرايط گلخانـه ،دو تـوده خراسـان و كرمان از نظر درصد بقا، ارتفاع و تعداد گره اختلاف معني داري با هم نداشتند اما توده كرمان داراي تعداد برگ بيشـتري در مقايسه با توده خراسان بود .
تاريخ كاشت تاثير معني داري بر درصد بقا، ارتفاع،تعداد برگ، تعداد گره و درصـد وزن خشك گياه داشت به طوري كه تاريخ كاشت 8 آبان ماه در كليه خصوصيات مذكور در مقايسه با تاريخ كاشت 17 مهرمـاه برتري داشت. همچنين با كاهش دما، درصد بقا، ارتفاع، تعداد برگ،تعداد گره و وزن خشك رازيانه روند كاهشي داشت. در شرايط آزمايشگاه ميزان نكروز شدن گياهان در روز ششم بعد از يخ زدگي در تاريخ كاشت هاي مختلف از نظر آمارياختلاف معني داري داشت.
درجه نكروز شدن در تيمارهاي مختلف دمايي در روز ششم نيز از نظر اماري معني / 3 و 8 / و در تاريخ كاشت 17 مهرماه و 8 آبان ماه به ترتيب2و 4 بود. بيشـترين درجـه نكـروز در تيمـار يـخ زدگـي 15 – درجـه سانتيگراد مشاهده شد كه تقريبا معادل 2 برابر درجه نكروز در دماي صفر درجه سانتيگراد بود.
تحمل به يخ زدگی اكوتيپ هاي رازيانه رشد يافته در مزرعه،تحت شرايط كنترل شده
به منظور بررسي تحمل به يخ زدگي رازيانه رشد يافته در مزرعه تحت شرايط آزمايشگاهي، آزمايشي در سـال 1383 در دانشكده كشاورزي، دانشگاه فردوسي مشهد به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار به مرحله اجرا درآمد . تيمارهاي مورد بررسي شامل دو توده بومي رازيانه (خراسان و كرمان) ، 6 سطح تنش يخ زدگي ( 0 ,3- 6- 9-12 – و 15 درجه سانتي گراد) و دو سطح تاريخ كشت ( 17 مهر و 8 آبان ماه) بودند.
گياهان در تـاريخ 16 /9 /1383 از مزرعه برداشت، به آزمايشگاه منتقل شده و در معرض تيمارهاي دمايي در شرايط كنترل شده قرار گرفتند. سپس درصد بقاء و رشد مجدد گياهان پس از بيست و يك روز در شرايط گلخانه و پس از شش روز در شرايط آزمايشگاه در داخل لوله آزمايش به صورت دو آزمايش مجزا مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در شرايط گلخانـه ،دو تـوده خراسـان و كرمان از نظر درصد بقا، ارتفاع و تعداد گره اختلاف معني داري با هم نداشتند اما توده كرمان داراي تعداد برگ بيشـتري در مقايسه با توده خراسان بود .
تاريخ كاشت تاثير معني داري بر درصد بقا، ارتفاع،تعداد برگ، تعداد گره و درصـد وزن خشك گياه داشت به طوري كه تاريخ كاشت 8 آبان ماه در كليه خصوصيات مذكور در مقايسه با تاريخ كاشت 17 مهر مـاه برتري داشت. همچنين با كاهش دما، درصد بقا، ارتفاع، تعداد برگ،تعداد گره و وزن خشك رازيانه روند كاهشي داشت.
در شرايط آزمايشگاه ميزان نكروز شدن گياهان در روز ششم بعد از يخ زدگي در تاريخ كاشت هاي مختلف از نظر آمار ياختلاف معني داري داشت. درجه نكروز شدن در تيمارهاي مختلف دمايي در روز ششم نيز از نظر آماري معني / 3 و 8 / و در تاريخ كاشت 17 مهرماه و 8 آبان ماه به ترتيب 2و4 بود. بيشـترين درجـه نكـروز در تيمـار يـخ زدگـي 15 – درجـه سانتيگراد مشاهده شد كه تقريبا معادل 2 برابر درجه نكروز در دماي صفر درجه سانتيگراد بود.
فنولوژي گیاه رازیانه
دوره رويش رازيانه بسيار طولاني است. بذور 2 تا 3 سال قوه ناميه خود را حفظ مي كنند. در شرايط مناسب 14 تـا 20 روز پس از كاشت سبز مي شوند. رشد اوليه بسيار كند است به طوري كه از رويش دانه تا تشكيل ساقه 2 تا 5/2 ماه طول مي كشد. در سال اول رويش گل در اواسط تير و زمان مناسب برداشت اوايل مهر است. اما در سال هاي بعد اين زمان جلو مي افتد. عمر مفيد اين گياه 4 تا 5 سال است. بذور دو ساله (به ندرت سه سال) از كيفيت خـوبی بـرای كشـت برخـوردارهستند.
آماده سازي خاك جهت کاشت گیاه رازیانه
رازبانه در طول رويش به مواد غذايي نسبتاً زيادي نياز دارد، كود حيواني كاملا نپوسيده تاثير نامناسـبي بر ريشـه ايـن گياه دارد. از اين رو رعايت نهايت دقت در افزودن كودهاي حيواني به زمين هايي كه در آنها رازيانه كشت مي شود، الزامـي است. دقت در اضافه كردن كودهاي از ته به اين گياه نيز ضرورت دارد زيرا كود ازته به مقدار زياد، سـبب تحريـك رشـد رويشي گياه شده و رشد زايشي (گل دهي و تشكيل ميوه) گياه را مختل ساخته و سبب كاهش شديد عملكرد مـي گـردد.
ضمناً افزايش نامناسب ازت خاك، علاوه بر كاهش عملكرد سبب كاهش مقاومت گياه در مقابل سرماي زمستان نيز خواهد شد. بنابراين اواخر تابستان كودهاي كاملاً پوسيده را به زمين افزوده، سپس شخم عميقي زده شده و كودهـاي شـيميايي مورد نياز گياه را به خاك افزوده و آن را به وسيله ديسك به عمق 20 تا 25 سانتي متري خاك مي فرستند، سپس زمين را تسطيح نموده و بستر خاك را براي كاشت آماده مي نمايند.
مواد و عناصر غذايي مورد نياز
رفع نيازهاي غذايي رازيانه نظير ازت، فسفر، پتاس و …از طريق افزودن كودهاي شيمايي انجـام مـي گيـرد. كمبـود عناصر و مواد غذايي خاك نه تنها مقاومت گياهان را در برابر آفات و امراض مختلف كاهش مي دهد، بلكه به طـور بـارزي سبب كاهش مقاومت آنها در برابر سرماي زمستان مي شود. در فصل پاييز 10 تا 15 تن كود حيواني كاملاً پوسـيده ، 80 تـا 100 كيلوگرم در هكتار اكسيد فسفر و 40 تا 60 كيلوگرم در هكتار اكسيد پتاس به زمين مي افزايند. در فصل بهار به خاك هايي كه فاقد ازت هستند، 40 تا 50 كيلوگرم در هكتار ازت به عنوان سرك در اختيار گياه گذاشته مي شود.
افزودن 40 تا 60 كيلوگرم در هكتار اكسيد فسفر و 20 تا 30 كيلوگرم در هكتار ازت در پـاييز سـال اول رويـش تـاثيرعمده اي در افزايش عملكرد در سال دوم خواهد داشت. چنانچه رويش گياه در سال دوم به كندي انجام گيرد بايد در بهار سال دوم 20 تا 40 كيلوگرم در هكتار ازت به خاك افزوده مي شود .
افزودن 200 كيلوگرم در هكتار ازت پس از سبز شدن موجب افزايش محصول به مقدار 69/51 درصد و افزايش اسانس آن به مقدار 5/33 درصد مي گردد، اما افزايش بيشتر مقدار ازت از مقدار آنتول دانه مي كاهد.
جدول زير تاثير عناصر غذايي در عملكرد ميوه و مقدار اسانس ميوه رازيانه را نشان مي دهد.
| % اسانس (در وزن خشك گياه) | عملكرد ميوه | عناصر غذايي (كيلوگرم در هكتار) | |||
| درصد | تن در هكتار | اكسيدپتاس | اكسيدفسفر | ازت | |
| 4/27 | 100 | 1/206 | — | — | — |
| 4/42 | 132 | 1/206 | 40 | 80 | 40 |
| 4/26 | 158 | 1/909 | 40 | 80 | 40 |
| 4/26 | 160 | 2/202 | 40 | 120 | 40 |
| 4/01 | 135 | 1/71 | 40 | 120 | 60 |
تاثير كودهاي شيميايي بر عملكرد كمي و كيفي رازيانه
طبق آزمايشي كه توسط اميد بيگي و همكاران انجام شد نشان داده شد كه كود نيتروژن باعث افزايش عملكرد بـذر ، وزن هزار دانه و ميزان اسانس گرديد. زماني كه ميزان نيتروژن مصرفي 50 كيلوگرم در هكتار بود، بالاترين عملكـرد بـذرهنگامي به دست آمد كه به صورت دو تقسيط 25 كيلوگرمي در هكتار استفاده شد. اما براي مقادير 120 تـا 200 كيلـوگرم نيتروژن در هكتار، مصرف كود بعد از جوانه زني توصيه گرديد. طبق همين گـزارش زمـان كـوددهي بـر مقـدار اسـانس موثربوده ولي بر تركيب هاي موجود در اسانس تاثير خاصي نداشت.
لازم به ذكر است كه رازيانه در طول مـدت رشـد بـه مقدار مناسبي از كودهاي دامي نيازمند است. در اين رابطه كودهاي حيواني كـه بـه طـور كامـل نپوسـيده باشـد تـاثير نامناسبي بر ريشه گياه داشته و سبب سوختگي ريشه و خشك شدن رازيانه مي شود. در مـورد رازيانـه،دادن كـود ازت سبب افزايش محصول ميوه گياه به مقياس بيش از 5/1 برابر مي گردد. هم چنين وجود ازت بـه مقـدار 200 كيلـوگرم درهكتار سبب افزايش مقدار اسانس مي شود.
بررسي تاثير كود هاي بيولوژيك و آلي بر عملكرد دانه و ميزان اسانس گياه رازيانه
به منظور بررسي واكنش عملكرد، اجزاي عملكرد، درصد و مقدار اسانس گياه رازيانه بـا اسـتفاده از كودهـاي آلـي وبيولوژيك، آزمايشي به صورت طرح بلوك هاي كامل تصادفي و در 3 تكرار انجام شد. تيمارهاي آزمـايش شـامل 4 كـود بيولوژيك و تلفيق هاي دوگانه آنها به شرح زير بود :
1- تيمار شاهد (بدون هيچ تيمار كودي)
2- بـاكتري سـودوموناس
3- باكتري ازتوباكتر
4- كمپوست
5- ورمي كمپوست
6- تركيـب سـودوموناس و ازتوبـاكتر
7- تركيـب سـودوموناسوكمپوست
8- تركيب سودوموناس و ورمي كمپوست
9- تركيب ازتوباكتر و كمپوسـت
10- تركيـب ازتوبـاكتر و ورمـيكمپوست
11- تركيب كمپوست و ورمي كمپوست.
تأثير اين تيمارها بر صفات و ويژگي هاي ارتفاع، تعداد شـاخه ی اصـلي و فرعي، تعداد چترك در چتر،تعداد دانه در چتر، شاخص برداشت، عملكرد دانه در هكتار، عملكرد بيولوژيـك و عملكـرد اسانس، وزن دانه در بوته و تعداد دانه در چترك معني داري بود و تيمارها از نظر وزن هزار دانه و وزن دانه در چتر اختلاف معني داري نداشتند.
نتايج نشان داد كه بيشترين ارتفاع بوته (86.83 سانتيمتر) در تيمار مخلوط ازتوباكتر و كمپوست و تعداد چتر در بوته (30 چتر) ، وزن هزار دانه (4-3 گرم)، عملكرد بيولوژيكي (5444 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد دانـه(1058.99 كيلوگرم در هكتار) در تيمار استفاده توأم از كمپوست و ورمي كمپوست حاصل شد امـا شـاخص برداشـت در مقايسه با شاهد كاهش يافت. كاربرد اين تيمارها در سيستم هاي زراعي،مي تواند نتايج اميـدوار كننـده اي در راسـتاي كشاورزي پايدار به همراه داشته باشد.
تنظيم كننده هاي شيميايي در پرورش گیاه رازیانه
استفاه از تنظيم كننده هاي شيميايي نه تنها سبب افزايش محصول گياهان دارويي مي گردد بلكه بـر كيفيـت مـواد حاصله نيز تاثير مي گذارند، از جمله مواد تنظيم كننده مي توان از هورمون اكسين، اسيد ژيبرليك، سيستوكنين، اسيد هومين، رگلون، واكسال و كاميوسان نام برد. رگلون سبب ريزش برگها شده و هنگام جمع آوري محصول گياهاني نظيـر خردل، خشخاش و رازيانه به حالت اسپري به كاربرده شده و جمعآوري محصول را تسريع ميكنند.
تاريخ كاشت جهت کاشت گیاه رازیانه
رازيانه دوره رويش نسبتاً بلندي دارد، لذا كاشت اين گياه بايد در اوايل سال ( اواخر زمسـتان – اوايـل بهـار) انجـام پذيرد. بذوري كه در پاييز كاشته شده اند، در بهار سال بعد در درجه حرارت 6 تا 8 درجه سانتي گراد و در شرايط مناسـب ازنظر رطوبت خاك و… رويش مي نمايند.
كاشت
تكثير رازيانه از طريق كاشت بذر آن در بهار انجام مي گيرد .ممكـن اسـت ابتدا بذر را در خزانه بكارند و پس از اين كه گياه چند برگه شد به زمين اصـلي منتقل نمايند.گاهي نيز مستقيما در زمين اصلي مي كارند.زمين آفتـابگير و بـا زهكش خوب را دوست داشته و به آبياري زياد در فصل گرما احتياج دارد.
ازآنجایی كه بذر رازبانه ازقوه رويشـي مناسـبي بر خـوردار اسـت، كشـت مستقيم در زمين اصلي نتايج مطلـوبي دارد و در اكثـر كشـورها بـراي كشـترازيانه از روش كشت مستقيم استفاده مي شود. كشت رازيانه به صورت مستقيم در اواسط اسفند ماه به صورت رديفي و با استفاده از رديف كار غلات صورت مي گيرد .پس از كشت، زمين را بايد آبياري نمود. فاصله دو رديف 36 تا 48 سـانتيمتر ، فاصله دو بوته 30-25 سانتي متر مي باشد، چنانچه فاصله رديف ها كمتر از اندازه ذكر شده باشـد ، نقـش مـوثري دركاهش عملكرد دارد. بذور در عمق 3-2 سانتي متر كشت مي گردند. تعداد بذردرهرمتر طول رديـف 60تـا 80 عـدد است.
مقدار بذر براي يك هكتار زمين 8 تا 10 كيلوگرم در نظر گرفته مي شود.
| وزن دانه
(تن در هكتار) |
وزن هزار دانه (گرم) | مقدار اسانس
(درصد ماده خشك) |
عملكرد اسانس
Kg/ha |
ميزان بذر
Kg/ha |
| 1/45 1/18 | 4/5 5/0 | 1/92
1/84 |
22%
16/8% |
8
10 |
رازيانه را هيچگاه نبايد در مجاورت گياهان سمي مانند بذرالبنج و گياهاني از اين قبيل كشت نمود زيرا هنگام برداشـت ممكن است بذر رازيانه با بذور اين گياهان مخلوط شوند و استفاده از آن ايجاد مسموميت نمايد .
تناوب كاشت در گیاه رازیانه چگونه است؟
رازيانه را مي توان با اكثر گياهان به تناوب كشت نمود ولي بهتر است اين كار با گياهاني كه سبب افزايش مواد غذايي و بهبود خاك مي گردند، انجام گيرد. تناوب كاشت رازيانه با گياهاني نظير گوجـه فرنگي،ذرت و يونجه همچنين به واسطه بيماري هاي مشترك بـين رازيانه و اكثر گياهان تيره چتريان نظير هويج، انيسون،شويد و زيره سياه تناوب كشت با آن هـا مناسـب نبـوده و ممكـن اسـت سـبب گسترش آفات و بيماري ها شده و خسارت سـنگيني بـه محصـولوارد آورد.
بررسي اثر تنش حرارتي بر خصوصيات جوانه زني رازيانه
به منظور بررسي اثر تنش گرما بر جوانه زني رازيانه،آزمايشي در سال 1389 در آزمايشگاه تكنولوژي بذر دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهر ري انجام شد. اين تحقيق در قالب طرح كاملا تصادفي با چها رتكرار در داخل پتـري ديـش در محـيط ژرميناتور انجام گرديد.
بذور مورد بررسي عبارت بودند از بذور توده محلي و اصلاح شده رازيانه كه به دو صورت خشك و مرطوب در دماهاي متفاوت صفر شاهد، 5 ،25 ، 35 ، 45 و 55 درجه سانتي گراد قرار گرفتند. ويژگي هاي مـورد ارزيـابي شامل: درصد جوانه زني،سرعت جوانه زني،طول ريشه چه،طول ساقه چه طول گياهچه نسبت ساقه به ريشه،شاخص بنيـه بذر،وزن تر گياهچه، وزن خشك گياهچه و نسبت وزن خشك به وزن تر بود. كليه صفات مورد مطالعه مربوط به جوانه زني بذر، اختلاف بسيار معني داري در سطح 1% را بين دو رقم بذرمريكارپ و اصلاح شـده رازيانـه نشـان دادنـد و ميـانگين گزارش شده رقم محلي چند برابر ميانگين صفات در رقم اصلاحي بود و بين تيمارهاي دمايي شـاهد ، 5 ، 25 ، 35 ، 45 و 55 درجه سانتي گراد نيز به جز صفت S/R بقيه صفات اختلاف زيادي را در سطح 1% نشان دادند.
بررسي ويژگي هاي مورفولوژي رازيانه و مقاومت ژنوتيپ هاي آن تحت تنش شوري
ارزيابي تحمل به شوري گياهان دارويي به منظور كشت در مناطق شور از اهميت ويژه اي برخوردار است. بـه منظـور بررسي اثر شوري بر رازيانه،آزمايش فاكتوريل در شرايط آب كشت و در قالب طرح كاملا تصادفي با چهار تكرار در مرحله گياهچه و سه تكرار در مرحله گياه كامل انجام شد. ژنوتيپ هاي مورد بررسي شامل: رازيانه اصفهان، اردبيل، آذربايجان شرقي، اروپايي، تهران، يزد، ايستگاه استهبان و شيراز بود. سطوح شوري اعمال شده شامل غلظت هاي صـفر (شـاهد )، 50- 100- 150 و 200 ميلي مولار كلريد سديم بودند.
نتايج بدست آمده نشان داد با افزايش شوري، درصـد جوانـه زنـي، طول ريشه، طول ساقه، شاخص بنيه بذر، وزن تر و خشك ريشه و ساقه، نسبت اندام هوايي به ريشـه زيسـت تـوده در ژنوتيپ هاي رازيانه به طور معني داري كاهش يافت. ميزان كاهش در ژنوتيپ هاي مختلف رازيانه متفـاوت بـود،
پـس از كشت اين گياه در مناطق شور بايد اجتناب نمود. به طور كلي ژنوتيپ هاي مختلف رازيانه در مرحله گياه كامل نسبت بـه مرحله گياهچه داراي تحمل بيشتري نسبت به تنش شوري بودند. نتايج آزمايش در مرحله گياهچه نشان داد كه در بـين هشت ژنوتيپ رازيانه مورد مطالعه، ژنوتيپ شيراز متحمل به تنش شوري و ژنوتيپ اصفهان حساس به تنش شـوري مـي باشد. نتايج آزمايش در مرحله گياه كامل نيز نشان داد كه در بين شش ژنوتيپ مورد آزمايش، ژنوتيپ يـزد متحمـل بـهتنش شوري و ژنوتيپ اردبيل، حساس به تنش شوري مي باشد.
مطالعه كشت بافت و اندام زايي در قطعات جدا كشت رازيانه
بهره برداري غير صحيح و بي رويه از گياهان دارويي درگذشته هاي نه چندان دور از منابع طبيعي علاوه بـر ايـن كـه ميزان توليد سنتي را پايين آورده است، باعث به خطر افتادن وجود اين منابع گرديده است و مي توان گفت رازيانه نيز از اين قاعده مستثني نيست بنابراين كشت بافت اين گياهان لازم به نظر مي رسد. بذرهاي رازيانه پس از ضدعفوني سطحي در محيط كشت موراشيگ و اسكوگ براي به دست آوردن دانه رست هاي عاري از بيماري كشت شدند.
بررسي عملكرد گياه دارويي رازيانه در جهت هاي مختلف شيب در منطقه دماوند
به منظور بهبود سيستم ديم كاري و امكان جايگزيني گياهان كم بازده در اين گونه اراضي، از گياه دارويي بـا ارزش و مقاوم رازيانه استفاده گرديد. گياه دارويي چند ساله رازيانه تحت شرايط ديم در طول هفت ماه، دوره رشد خـود را كامـل مي كند و براي كشت ديم با بارندگي متوسط، مناسب است. اين آزمايش با استفاده از طرح بلوك هاي كامـل تصـادفي درسه تيمار كشت در جهت هاي شمالي، جنوبي و شرقي با شيب متوسط 50 – 55% بـا سـه تكـرار و در3 سـال در منطقـه دماوند اجرا شد.
هدف از اين آزمايش ضمن امكان سنجي كشت ديم رازيانه در ديم زارهاي كم بازده، برآورد عملكرد دانه بود. نتايج تجزيه واريانس حاكي از تفاوت معني دار در توليد بذر بين جهت هاي شمالي و جنوبي بود. بيشترين عملكرد بذر در سال سوم آزمايش با 1527 كيلوگرم در هكتار در تيمار جهت شمالي به دست آمد و كمترين ميزان بذر در سال اول بـا 196 كيلوگرم در هكتار مربوط به تيمار جهت جنوبي بود. متوسط عملكرد در طي 3 سال آزمايش با 1170 و 684 كيلـوگرم در هكتار به ترتيب به جهت هاي شمالي و جنوبي تعلق داشت.
نتايج عملكرد رازيانـه در سـال هـاي مختلـف در منطقـه دماوند نشان دهنده سازگاري اين گياه در شرايط ديم با بارندگي حدود 350 ميليمتر و سرماي نسبتا زياد زمسـتان (20- درجه) در مناطق مرتفع ديم زارهاي كشور مي باشد. افزايش مقادير عملكرد دانه در سال هاي دوم و سوم مورد بررسـي ، نشان دهنده استقرار مطلوب و افزايش عملكرد رازيانه در اين منطقة تيپ ديم مي باشد.
بررسي شاخص هاي فيزيولوژيك رشد در گياه رازيانه تحت شرايط متفاوت حاصلخيزي خاك
به منظور بررسي تاثير روش هاي حاصلخيزي خاك بر شاخص هاي فيزيولوژيك رشد، آزمايشي در مجتمع تحقيقاتي البرز واقع در جنوب شهرستان كرج انجام شد. در اين تحقيق از گياه دارويي رازيانه اسـتفاده گرديـد. تيمارهـاي مـورد بررسي شامل مخلوطي از كودهاي شيميايي نيتروژن، فسفر و پتاسيم،تركيبي از مقادير مختلـف كودهـاي شـيميايي بـه همراه كود دامي و همچنين استفاده از كود دامي خالص در مقايسه با تيمار شاهد بود كه به طور منتخب از سـه سيسـتم تغذيه شيميايي، تلفيقي و ارگانيك انتخاب شدند. آزمايش فوق در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در 3 تكرار به اجرا درآمد. در اين بررسي شاخص هاي فيزيولوژيك رشد از جمله توليد ماده خشك،شاخص سطح برگ و سرعت رشد نسبي تعيين شد.
در سال اول آزمايش، توليد ماده خشك، شاخص سطح برگ و رشد نسبي در روش تغذيه تلفيقي ( مخلـوط 20 تن كود دامي به همراه 80 پتاس،64 كيلو فسفر و 80 كيلو ازت در هر هكتار) نسبت به ساير روش ها وضـعيت مطلـوبي راحاصل نمود. با توجه به ميانگين سال هاي آزمايش در تيمار فوق با افزايش وزن خشك، ميزان توليد بذر تيمارهاي شيميايي و ارگانيك به ترتيب 2/93، 1/14 و 6/8 درصد افزايش حاصل كرد. در همين تيمار بيشترين مقدار اسانس موجود در بذر به ميزان 18/3 درصد به دست آمد كه نسبت به تيمارهاي شاهد و شيميايي 8/22 درصد و نسبت به تيمار ارگانيك 8/10 درصد افزايش نشان داد. همچنين مشخص گرديد كه اسانس توليد شده از درصد بالايي از آنتول نيز برخوردار بـود .
استفاده از روش تغذيه تلفيقي موجب جذب بهتر و يكنواخت مواد غذايي در طول مـدت رشـد گيـاه و همچنـين بهبـود ساختار فيزيكي، شيميايي و بيولوژيك خاك و در نتيجه موجب افزايش در حجم كانوپي گيـاه ، افـزايش سـطح بـرگ و استفاده بيشتر از نور خورشيد مي باشد
منبع:
رازيانه Foeniculum vulgare (مھدی ميرعماد فریبرز غيبی، سيدمحسن رسولی، رسول خانجانزاده، سعيد محمدی جوزانی)
برای مشاهده اخبار روز صنعت پسته و مطالب مفید کشاورزی و پسته به کانال پسته رفسنجان بپیوندید
برای عضویت در کانال بر روی تصویر زیر کلیک کنید:
