آشنایی با روش هاي پيشگيري از ايجاد سله و بروز اثرات آن
ضرورت پيشگيري از ايجاد سله و بروز اثرات آن
به طور معمول، پس از بارندگی یا پس از آبیاری بویژه در خاک های سنگین و فقیر از نظر مواد آلی، در سطح خاک لایه سختی ایجاد م یشود که به آن سله می گویند. علت تشکیل سله، متلاشی شدن ساختمان خاک سطحی در اثر برخورد قطرات باران و یا بازشدن آن ها در آب است. در نتیجه این عمل، ذرات رس آزاده شده، در آب به حالت معلق در می آید و پس از نفوذ یا تبخیر آب لایه ی نفوذناپذیر سله را به وجود می آورد. این لایه، با از دست دادن رطوبت بتدریج سخت تر م یشود و پس از خشک شدن کامل، شکاف ها و ترک هایی در آن ایجاد میگردد به خرد و نرم کردن لایه ی سخت سطح خاک سله شکنی گفته میشود.در ادامه با روش هاي پيشگيري از ايجاد سله و بروز اثرات آن آشنا خواهیم شد.
چه عواملی از تشکیل سله جلوگیری می کنند؟
- مرطوب نگهداشـتن خاك:وجود رطوبت، مقاومت فيزيكي خاك را در مقابل خروج جوانه از بين مي برد.
- افزايـش مواد آلي خـاك:مواد آلي مقاومت و پايــداري خاكدانه هــا را افزايش داده، خطر متلاشي شدن خاكدانه ها را در آب كاهش مي دهد.
- جلوگيري از سخت مانده سطح خاك:بقاياي گياهي در سطح خاك مانع از تبخير آب و ايجاد ســله مي شود. پاشيدن لايه نازك ماسه، خاكســتر، خاك اره و حتي خراش دهي سطحي خاك ايجاد لايه عايق و جلوگيري كننده سله شديد مي باشد.
فواید سـله شكني خاک کشاورزی و چگونگی انجام آن
با انجام سله شكني، نفوذپذيري خاك نسبت به آب و هوا بهبود يافته، با مساعدشدن شرايط رشد و نمو گياه مقدار محصول افزايش مي يابد. از اين رو، با توجه به نوع گياه و خاك، همزمان با سبزشدن بذر و در طول دوره ي رشد گياه، انجام عمليات سله شكني به دفعات توصيه مي شود.در زراعت هاي كوچك بخصوص در كشــت ســبزيجات و گل ها عمليات ســله شــكني و با اســتفاده از وســايلي مانند كج بيل، فوكا، شــفره، بيلچه و چنگك انجام مي شود.
در زراعت هاي وســيع، بخصوص در كشــت هاي رديفي (مثل چغندر و ذرت) ســله شكني با اســتفاده از انواع كولتيوار و يا با چنگك هاي گردان، در بين رديف هاي محصول صورت مي پذيرد.در كشت هاي درهم مثل گندم و جو، يونجه، شــبدر، امكان سله شكني با وسايل مكانيكي وجود ندارد و صرفا با كاهش دور آبياري از ايجاد ســله جلوگيري مي شود.
