بهترین گاو آهن برای عملیات خاکورزی در زمین های کشاورزی

گاو آهن یکی ازمهم ترین ادوات در خاک ورزی به حساب می آید. از این رو شناخت بهترین گاو آهن از اهمیت خاصی برخوردار است. گاو آهن برای شخم زدن، زیر و رو کردن خاک، کندن و همچنین آماده سازی بستر کاشت زمین های کشاورزی کاربرد دارد.

این ابزار در حقیقت دارای یک یا چند تیغه از جنس فولاد سنگین بوده که دارای نوک های تیز و برگشته به درون می باشد که غالبا آن را به پشت تراکتور متصل می کنند. در زمان حرکت ماشین، این وسیله برروی زمین کشیده شده و همزمان با آن زمین را نیز شخم می زند. در گذشته این وسیله را توسط گاو حرکت می دادند.

کاربرد گاو آهن در کشاورزی

گاو آهن خاک را شکافت داده و آن را می شکافد. در ادامه لایه سطحی خاک بریده شده و شکاف خورده را بر می گرداند. شکاف عمیقی که توسط این دستگاه در زمین ایجاد می شود، عموما از عمق 40-10 سانتی متری سطح زمین می باشد. با شخم زدن اولیه مواد مورد نیاز گیاهان تامین شده و هوا رسانی به عمق خاک نیز بهتر انجام می شود.

انواع مختلف گاو آهن و ادوات خاکورزی اولیه

گاو آهن در انواع مختلف و متنوع وجود دارد. این ادوات بسته به بستر و محیط کشت، نوع زمین و … در انواع مختلف زیر وجود دارند که در ادامه به معرفی آن ها خواهیم پرداخت.

1.گاو آهن قلمی، چیزل (Chisel plow)

این نوع گاو آهن برای خاک ورزی نیمه شخم استفاده می شود. شیوه کار این نوع گاو آهن به این صورت است که در ابتدا سطح رویی خاک را شکاف داده ولی به هیچ عنوان خاک را بر نمی گرداند. این نوع گاو آهن بخشی از کلوخه های بزرگ و بقایای گیاهی را در سطح خاک باقی می گذارد. استفاده از این نوع گاو آهن بیشتر در زمین هایی که دارای کاشت های یکساله هستند و همچنین در آیش های زمستانه استفاده می شود.

موارد استفاده از گاو آهن قلمی به شرح زیر است:

  • شل کردن خاک
  • شخم زدن زمین بدون برگرداندن خاک
  • قرار دادن علف های هرز، کلوخ، سنگریزه و … برروی خاک
  • سله شکنی و افزایش نفوذ پذیری آب در خاک
  • شکستن لایه سخت و خاک متراکم شده

1.گاو آهن قلمی، چیزل (Chisel plow)

2.گاو آهن بشقابی، گاو آهن دیسکی (Disc plow)

گاو آهن بشقابی نیز یکی دیگر از بهترین گاو آهن های موجود در ایران می باشد که از لحاظ نحوه تاثیر بسیار شبیه گاو آهن برگرداندار عمل می کند. این گاو آهن در برگرداندن خاک خیلی خشک و سخت، خاک های دارای ریشه و همچنین زمین های ناهموار و خاک هایی که حاوی مقادیر زیادی از بقایای محصولات قبلی هستند بسیار مفید می باشد. از این گاو آهن تنها در شرایطی استفاده می شود که گاو آهن برگرداندار قادر به کار و پیشروی نباشد.

این شرایط عبارتند از:

  • خاک های چسبنده که در آن ها گاو آهن برگرداندار حالت خاک چسبی دارد.
  • زمین هایی با بقایای گیاهی بسیار و دارای کلش
  • خاک های خیلی خشک و سخت که در آن ها گاو آهن برگرداندار به سختی می تواند نفوذ کند.
  • نیاز به شخم عمیق تر (40-30/5 سانتی متر)
  • خاک های بسیار ناهموار، ریشه دار که این عوامل برای گاو آهن برگرداندار بسیار مضر است.

ساختمان و اجزای تشکیل دهنده گاو آهن بشقابی

  • شاسی
  • عامل خاکورز: عامل خاکورز در این نوع گاو آهن بشقاب ها می باشند.
  • ساقه
  • چرخ شیار عقب
  • محور عرضی جلو گاو آهن

اصول کار گاو آهن بشقابی

این گاو آهن در حین حرکت به سمت جلو و گردش بشقاب ها، به کمک زاویه مناسب بشقاب ها و وزن خود، در خاک نفوذ کرده و بقایای سطحی و همچنین خاک را برش داده و همزمان با گردش بشقاب ها، لایه شخم زده شده را جا به جا می کند. باید گفت که هر چه سرعت تراکتور و گردش بشقاب ها بیشتر باشد عمق شخم کمتر خواهد بود.

2.گاو آهن بشقابی، گاو آهن دیسکی (Disc plow)

3.گاو آهن برگرداندار، گاو آهن سوکی (Moldboard plow)

گاو آهن برگرداندار از قدیمی ترین گاو آهن های موجود در دنیا بوده که در برخی از کشورها استفاده از آن کاملاً منسوخ شده است. در حالی که در کشور های زیادی خاک هایی با شرایط خاک های ایران وجود دارد که متداول ترین وسیله خاک ورز گاوآهن برگرداندار است. این گاو آهن که به صورت یک گوه سه وجهی می باشد، در هنگام کار خاک را بریده، شکسته و بالا می آورد که در نهایت خاک را برمی گرداند. این گاو آهن که یکی از بهترین گاو آهن های موجود می باشد جهت شخم زدن زمین، کنترل علف های هرز و همچنین تهویه زمین کاربرد دارد. بازوی هیدرولیکی این دستگاه قادر است از طرف راست تراکتور تا 150 سانتی متر جابجا شود و زیر درخت برود.

محدوده شخم گاو آهن برگرداندار 1 متر بوده و حداکثر عمق آن 20 سانتی متر است. میزان نیروی لازم برای این دستگاه 50 تا 60 اسب بخار می باشد. همچنین این گاو آهن برای انواع تراکتور فرگوسن، فیات و رومانی مناسب است.

با استفاده از گاو آهن برگرداندار، مقدار معینی خاک را از عمقی معین برداشته و پس از چرخاندن با زاویه مشخص، آن را به یک سمت بر می گرداند. این گاو آهن نسبت به سایر گاو آهن های موجود، بیشترین کاربرد را داشته و از لحاظ عملکرد به دو صورت یک طرفه و دو طرفه و همچنین از نظر تعداد خیش دسته بندی می شود. همچنین این گاو آهن قابلیت اتصال به تراکتور را داشته و از نظر نحوه اتصال به سه صورت سوار، نیمه سوار و کششی می باشد.

ساختمان و اجزای تشکیل دهنده گاو آهن برگرداندار

  • خیش
  • تیغه
  • صفحه برگردان
  • پیشانی
  • سر خیش
  • دنباله
  • کفش
  • پاشنه
  • تنه
  • دسته اتصال
  • قاب
  • کارد
  • خیش پیش بر
  • چرخ تثبیت
  • چرخ های حامل

3.گاو آهن برگرداندار، گاو آهن سوکی (Moldboard plow)

4.گاو آهن اسکنه ای، زیر شکن (Subsoiler)

این گاو آهن در سایز های مختلف کوچک، متوسط و بزرگ وجود دارد. نوع بزرگ این گاو آهن برای باز کردن و شکستن لایه های تحت الارض خاک که بهم فشرده شده اند به کار می رود. به طور کلی زیر شکن خاک را در عمق 75-45 سانتی متری باز کرده و آن را در راس اسکنه های کوچک و بیلچه های کوچک و قابل تعویض سوار می کند. باید گفت که در این نوع گاو آهن شکل بیلچه و عرض آن که برروی گاو آهن نصب می شوند به شرایط کار و هدف مورد استفاده بستگی دارد.

[240,396,products p_ids=”96″]

5.کولتیواتور، کولتیواتور مزرعه ای (Cultivator)

این گاو آهن از تعدادی اسکنه کوچک تشکیل شده که برروی یک شاسی سوار شده اند. علاوه بر آن برروی آن می توان تعدادی بیلچه متنوع نیز سوار کرد. نوعی از بیلچه که اندکی طویل بوده و دارای عرض کمتری می باشد، برای خرد کردن کلوخه ها و وجین بین ردیف های کاشت استفاده می شود. نوع دیگری از بیلچه، که به صورت افقی برروی پاشنه سوار می شود، آن را به یک کولیتواتور پنجه غازی تبدیل می کند. 

به طور کلی همانطور که گفته شد، از کولتیواتور برای از بین بردن علف های هرز در میان ردیف های کاشت و یا در زمین های فاقد محصول استفاده می شود. کولتیواتور هایی که دارای بیلچه عریض و افقی هستند برای وجین علف های هرز و سله شکنی استفاده می شوند. از بیلچه های بزرگ نیز برای ایجاد جوی و پشته کوچک در زمین های کشاورزی استفاده می شود.

6.گاو آهن دوار، رتیواتور (Rotary tiller)

یکی دیگر از بهترین گاو آهن های موجود در ایران گاو آهن دوار یا همان رتیواتور می باشد. انرژی مورد نیاز برای خاکورزی در این نوع گاو آهن در مقایسه با گاو آهن برگرداندار در حدود سه برابر می باشد. تیغه هایی که در این ادوات تعبیه شده اند، به صورت مارپیچی برروی محور گردنده نصب شده اند تا در یک زمان، بیش تر از یک تیغه با سطح خاک برخورد نکند. در غیر این صورت شخم ناهموار می شود.

از این گاو آهن برای تهیه بستر بذر، وجین، سله شکنی، خرد کردن بقایای گیاهی و مخلوط کردن آن ها با خاک و اختلاط کود ها با خاک استفاده می شود که کار ماشین های خاکورزی اولیه و ثانویه را به صورت توام و یکجا انجام می دهد.

به طور کلی گاو آهن دوار برای موارد زیر استفاده می شود:

  • خرد کردن ساقه بقایای گیاهی و اختلاط آن ها با خاک
  • چراگاه ها را احیا می کند.
  • احیا کردن زمین های بایر
  • بر هم زدن خاک باغات میوه
  • بر هم زدن خاک هنگام کاشت نواری
  • عملیات وجین و سله شکنی در محصولاتی که به صورت ردیفی کشت می شوند.

ساختمان و اجزای تشکیل دهنده گاو آهن دوار

  • محور اصلی گردنده
  • تیغه ها
  • جعبه دنده
  • حفاظ خاک گاو آهن
  • چرخ ها و کفشک های تنظیم عمق
  • اهرم های تنظیم کننده
  • محور توان دهی
[,products p_ids=”166,165,164″]

7.گاو آهن اسویپ (Swipe plow)

این نوع گاو آهن مقدار بسیار زیادی از بقایای گیاهی را در خاک باقی گذاشته و بیشتر برای کنترل و از بین بردن علف های هرز استفاده می شود.

انواع گاو آهن و ادوات خاکورزی ثانویه

1.هرس بشقابی (دیسک Disk harrows)

این ماشین یکی از معمولی ترین و شاید بتوان گفت پر کاربرد ترین ادوات و ماشین های خاکورزی ثانویه در ایران می باشد. علاوه بر هرس بشقابی هرس های دیگری نیز وجود دارند که می توان از آن ها برای خاکورزی اولیه استفاده کرد از جمله هرس دندانه میخی و هرس دندانه فنری. این نوع از ادوات در دو نوع یک زانویی و دو زانویی وجود دارند. این هرس ها غالبا از تعدادی صفحات مدور تو گود که لبه آن ها تیز و برنده است تشکیل شده اند.

موارد استفاده از هرس بشقابی (دیسک)

  • شخم زدن و زیر خاک کردن بذر بعد از بارندگی
  • اختلاط کود با خاک
  • سله شکنی پس از بارندگی در زمین های شخم خورده
  • نرم کردن سطح خاک
  • خرد کردن کاه و کلش موجود در سطح خاک

2. نهر کن (نهر ساز Ditcher)

نهر کن نیز برای ایجاد نهر در کشت های آبی استفاده می شود. این ابزار خاک را همزمان به چپ و راست ریخته و با این کار نهر هایی را در زمین ایجاد می کند. این ماشین تا حدود زیادی شبیه به جوی کن بوده ولی از آن ها بزرگتر است.

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

3.غلتک (تسطیح کن Roller Harrow)

بیشتر افراد سعی می کنند تا عملیات خاکورزی را در فصل پاییز انجام دهند. در این زمان برف و باران بهتر در خاک نفوذ کرده، از این رو تخم و لارو حشرات نیز از بین خواهد رفت. اما متاسفانه باید گفت که بستری که برای کاشت بهاره آماده شده است ممکن است در طول این زمان در اثر یخ زدگی باد کرده و شرایط را برای کاشت بذر نا مطلوب کند. در این شرایط باید زمین مورد کاشت را غلتک زد. عملیات غلتک زدن حتی بعد از کاشت بذر نیز ممکن است انجام شود.

همچنین برای کاشت بذر هایی که خیلی ریز هستند از جمله یونجه و چمن از غلتک برای زیر خاک کردن بذور و همچنین تماس آن ها با خاک برای جذب بیشتر و بهتر مواد غذایی و رطوبت استفاده می کنند.

4.فاروئر، جویچه ساز یا شیار کش (Furrower)

برای کاشت گیاهانی که نیازمند آبیاری هستند، برای آبیاری نیاز به ایجاد جوی در زمین است. در نقاط پر باران که بارندگی سالیانه مقدار زیادی می باشد به این دستگاه و ایجاد جویچه چندان لازم نیست اما در مناطق خشک و کم باران مانند ایران استفاده از این ابزار ضروری می باشد.

5. چاله کن (چاله زن Post hole digger)

برای ایجاد چاله در زمان کاشت درختان و یا نصب تیر های چراغ برق از این ابزار استفاده می کنند. این ابزار بیشتر در باغ ها و همچنین کشت درختان در اطراف باغ و مزرعه استفاده می شود.

 

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

درباره‌ی مهندس فرزانه محمدی

مهندس فرزانه محمدی

حتما ببینید

میوه ندادن درخت یک مشکل نگران کننده در میان کشاورزان

میوه ندادن درخت یک اتفاق دلسرد کننده برای باغدار می باشد. شاید تا به حال …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *