آیا دلایل جوانه نزدن بذرهای گیاهان را می‌دانید؟

جوانه‌زنی بذر، یکی از مراحل بسیار مهم در رشد و نمو گیاه است که بر عملکرد و کیفیت محصول تأثیر می‌گذارد

اگر دانه‌ها را در داخل خانه شروع به کشت کرده‌اید و پس از مدتی جوانه نمی‌زنند یا جوانه زده‌اند اما رشد نمی‌کنند، چه حالی می شوید؟ وقتی دانه‌ها آنطور که انتظار دارید رشد نکنند، وقت و انرژی ارزشمندی را هدر می‌دهید که باغ شما را از برنامه عقب می‌اندازد هر اتفاق ناگوار باغی، علتی دارد با کمی فکر و حوصله اغلب می‌توان فهمید که اوضاع چیست.

متأسفانه، روند جوانه‌زنی بذرها همیشه مطابق برنامه پیش نمی‌رود گاهی اوقات، دانه‌ها به سادگی جوانه نمی‌زنند.
اگر در حال تلاش برای جوانه‌زنی بذرهای خود هستید و می‌خواهید بدانید چه چیزی ممکن است اشتباه باشد با خواندن راهنمای زیر، می‌توانید از کاشت بذرهای بد اجتناب کنید و چند ترفند را بیاموزید که بدانید در صورت جوانه‌زنی بذرها چه باید بکنید تا بتوانید پروژه‌های باغبانی خود را به هدف خود ادامه دهید!

محتوا پنهان

دلایل عدم جوانه زنی بذرهای گیاهان چه می‌باشد؟

گاهی اوقات هرگز نمی‌دانید چه اتفاقی برای بذرها افتاده است، در اینجا دلایلی وجود دارد که چرا بذرها جوانه نمی‌زنند و برای رفع این مشکل چه باید کرد، موارد زیادی وجود دارد که باید مراقب آنها باشیداز جمله:

1. درجه حرارت اشتباه خاک 

دمای اشتباه خاک می‌تواند به این معنی باشد که دانه‌های شما هرگز نور روز را نمی‌بینند.
دانه‌های گونه‌های مختلف نیازهای بسیار متفاوتی دارند به عنوان مثال بذر اسفناج، خاک سرد را دوست دارد و اگر محیط رشد خیلی گرم باشد جوانه نمی‌زند. دانه‌های خربزه برای جوانه زنی نیز نیاز به خاک گرم دارند.

به یاد داشته باشید که دمای جوانه‌زنی بذرها کاملاً متفاوت از دمای مورد نیاز برای رشد گیاهان بالغ است. بذرها انواع مختلفی دارند که اساساً طوری برنامه‌ریزی شده‌اند که از حالت خواب خارج شده و در صورت برآورده شدن شرایط خاصی، رشد می‌کنند.

اگر گوجه فرنگی، فلفل و دانه‌های بادمجان در خاک سرد کاشته شوند جوانه نمی‌زنند برای این موارد، یک تشک حرارتی شروع بذر توصیه می‌شود تا گرمای محیط اضافی را تأمین کند. اگر هوا خیلی گرم است، بسیاری از سبزه‌ها جوانه نمی‌زنند، بنابراین آنها را از تشک‌های داغ دور نگه دارید.
هنگام کاشت در فضای باز، دماسنج خاک می‌تواند مفید باشد، دمای محیط اغلب با دمای خاک بسیار متفاوت است.

2. برخی از دانه‌های گیاهان باید طبقه بندی شوند

برخی از دانه‌ها نیاز به گذراندن یک دوره طبقه‌بندی دارند تا آنها را از حالت خواب خارج کنند. طبقه‌بندی شامل طیف وسیعی از دستکاری‌هایی است که برای کمک به جوانه زنی بذرها استفاده می‌شود اما معمولاً به دوران درمان سرد اشاره دارد.
برخی دانه‌ها بدون قرار گرفتن در معرض سرما، چه از طریق طبیعی و چه از طریق چسباندن آنها در فریزر جوانه نمی‌زنند.

3. برخی از دانه‌های گیاهان باید آسیب ببینند

پوشش ضخیم روی برخی از دانه‌ها از جوانه‌زنی آنها جلوگیری می‌کند مگر اینکه به نحوی زخم ایجاد شود. یک ضربه کوچک تنها چیزی است که لازم است. خوشبختانه نیازی نیست این کار را با اکثر دانه‌های سبزیجات انجام دهید، اما بسیاری از دانه‌های گل وحشی به آن نیاز دارند،
این فرآیند را اسکاریفاسیون می‌نامند، این شامل مالیدن دانه‌ها روی کاغذ سنباده یا خراش دادن آنها با چاقو یا ناخن‌گیر است.

4. دانه‌های گیاهان شما به سرقت می‌رود

اگر بذرهای خود را مستقیماً در باغ خود می‌کارید و بعد از یک هفته انتظار، می‌بینید که جوانه نزده‌اند، ممکن است، پرندگان مقصر احتمالی باشند. سنجاب‌ها همچنین ممکن است، دانه‌های بزرگتر را از بین ببرند. تاکتیک‌های مختلفی وجود دارد که می‌توانید سعی کنید پرندگان یا سنجاب‌ها را از خوردن گیاهان آینده خود منع کنید.

کاشت بذر در نزدیکی سطح خاک می تواند این مشکل را به وجود آورد، جایی که پرندگان و حیوانات کوچک مانند سنجاب یا موش می توانند به محض دیدن، آنها را برای آذوقه خود بردارند.
اگر در زمان انتظار، جوانه‌زنی بذر را مشاهده نکردید، بررسی کنید که بذرهای شما هنوز سر جایش هستند یا خیر.

اگر آفات در مرحله جوانه زنی یک مزاحم رایج هستند، پارچه‌ای مشبک را روی بستر بذر خود بکشید تا از کندن پرندگان یا حیوانات تا زمان جوانه زدن آنها جلوگیری شود.

5. زمین برای جوانه زنی بذر گیاهان خیلی مرطوب است

رطوبت همیشه چیز خوبی نیست. آب برای جوانه‌زنی بذر ضروری است، اما مقدار زیاد آن می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند بیماری‌های قارچی و گردش ضعیف هوا شود.
اگر دانه‌های شما به معنای واقعی کلمه در آب شناور هستند، ممکن است نتوانند اکسیژن کافی برای جوانه زدن و پوسیدگی را قبل از اینکه سبز و زیبا شوند دریافت کنند.

6. دانه‌های گیاهان شما خیلی قدیمی هستند

برخی از دانه‌ها نسبت به بقیه بیشتر عمر می‌کنند، اما شرایط مناسب نگهداری می تواند طول عمر بذرهای خفته را افزایش دهد. دانه‌ها را در ظروفی که از رطوبت و نور دور است، نگهداری کنید و ظروف خود را در یک نقطه خشک و خنک نگه دارید تا بذرهای شما تا حد ممکن دوام بیاورند.
به دلیل قدیمی بودن دانه‌ها، به این معنا نیست که این نوع بذرها کاملاً بی ارزش هستند، این فقط می تواند به این معنی باشد که زمان جوانه‌زنی بذر طول می‌کشد یا دانه‌های کمتری جوانه می‌زند.

7. برای جوانه‌زنی بذر گیاهان نور کافی نیست

همه بذرها برای جوانه‌زدن نیاز به کمی نور دارند و برخی دانه‌ها باید مقدار زیادی از آن را داشته باشند، قرار دادن دانه‌ها در گوشه‌ای تاریک از خانه و انتظار جوانه زدن آنها کارساز نیست.
همچنین، اگر بذرهایی را که نیاز به نور زیاد دارند با خاک زیاد پوشانده‌اید، ممکن است جوانه نزنند. قبل از کشت، نور مورد نیاز بذرهای خود را بررسی کنید.

8. باید برای جوانه زنی بذر گیاهان صبور باشید

برای جوانه زدن برخی دانه‌ها زمان زیادی لازم است. تولید بسیاری از بذرهای گیاهی ممکن است چندین هفته طول بکشد، بنابراین بدون بررسی اولیه مدت زمان جوانه‌زنی آنها، دست از آنها نکشید.
به یاد داشته باشید، زمان روی بسته بذر فقط یک تخمین است و شرایط کاملی را در نظر می‌گیرد. ممکن است دانه‌های شما کمی بیشتر از خاک بیرون بیایند یا اگر خوش شانس باشید‌، ممکن است سریع‌تر جوانه بزنند.
اگر هر روز صبح سینی‌های بذر خود را چک می‌کنید‌، دانه‌های قبل از جوانه زنی را بررسی کنید تا بدانید هر سلول حاوی یک دانه مناسب می باشد یا خیر.

9. آب برای بذر گیاهان یا خاک کافی نیست

اگر بذر یا خاک خیلی خشک باشد، دانه‌های شما جوانه نمی‌زنند، با مرطوب کردن محیط رشد بذر خود، از این مشکل جلوگیری کنید. همچنین می‌توانید دانه‌ها را با یک پلاستیک برای محافظت از رطوبت، بپوشانید. اگر در انجام این کار با مشکل روبرو هستید، از رطوبت سنج خاک استفاده کنید یا مخلوط خاک را برای ایجاد تعادل مناسب تغییر دهید.

بذرها برای شروع روند جوانه‌زنی نیاز به جذب آب کافی دارند، اما بیش از حد زیاد می‌تواند بذر پوسیده شود. اگر جوانه‌ای نمی‌بینید، دانه‌ای را از خاک بیرون بیاورید و فشار دهید تا ببیند آیا بذر سالم است یا خیر، که ممکن است اگر پوسیده باشد بقیه دانه‌های موجود در سینی احتمالاً پوسیده هستند.

در حین تلاش برای جوانه زنی بذرها ، کلید موفقیت این است که خاک را مرطوب نگه دارید، نه خیلی خشک و نه خیلی مرطوب باشد. با نظارت مکرر بر محیط رشد، آن را مرطوب نگه دارید. غبارپاشی خاک با سمپاش برای دانه‌ها موثرتر از ریختن آب در سینی‌های کشت شماست زیرا کنترل مقدار آن آسان تر است.

10. بذر گیاهان را خیلی عمیق کاشته‌اید

عمق کاشت یکی دیگر از جنبه‌های ضروری جوانه‌زنی بذر است. اگر بیش از حد عمیق بکارید، بذرهای کوچک با مشکل رو به رو می‌شوند تا به سطح خاک نفوذ کنند. اگر رسیدن به سطح خاک زیاد طول بکشد، دانه‌ها می‌میرند.
بسته‌های بذر را برای اطلاع از عمق کاشت بررسی کنید اگر روی بسته بذر ذکر نشده است، از اندازه دانه به عنوان یک راهنما استفاده کنید. به طور معمول، هرچه دانه کوچک‌تر باشد، باید عمق کمتری کاشته شود.

دانه‌ها باید به اندازه کافی نزدیک سطح خاک باشند تا جوانه بتواند به سرعت به سطح برسد و نور مورد نیاز برای شروع فتوسنتز را جذب کند.
اگر عمق کشت بذر بسیار عمیق باشد، برای تحریک جوانه‌زنی مقدار نور و اکسیژن را دریافت نمی‌کند.

بذرها را به توصیه عمق روی بسته بکارید اگر بسته را پیدا نکردید، می توانید قطر دانه را سه برابر کرده و از آن به عنوان معیار عمق استفاده کنید.

11. دانه‌های گیاهان را در خاک خیلی فشرده می‌کنید

اگر بذرها را با خاک متراکم بپوشانید، اکسیژن مورد نیاز برای جوانه‌زنی بذر را قطع می‌کنید. حتی باران شدید می‌تواند خاک را روی دانه‌های شما متراکم کند و وقتی خشک می‌شود می‌تواند یک مانع پوسته‌ای ایجاد کند.

از مخلوط خاک پر از مواد آلی برای تنظیم دانه‌ها استفاده کنید. یک خاک باغی با کیفیت به اندازه کافی سست است تا از فشردگی که باعث قطع هوا بر روی دانه‌ها می شود، جلوگیری کند.

 12. دانه‌های گیاهان را خیلی زود یا دیر می‌کارید

اگر دانه‌ها خیلی سرد باشند و یا خیلی زود در فضای باز بکارید جوانه نمی‌زنند. اگر برای کاشت بذرها زیاد منتظر بمانید، ممکن است وقتی هوا خیلی گرم است جوانه بزند و قبل از شکستن سطح خاک فوراً از استرس می‌میرند.
شروع خیلی زود دانه‌ها در بهار ممکن است به ریشه‌ها اجازه دهد جوانه زده و سپس در یک شب سرد به سرعت از بین بروند. ممکن است هرگز شاهد جوانه‌زدن بذر در بالای خاک نباشید، اما رشد ریشه شروع شده است.
برعکس آن نیز می‌تواند صادق باشد، زیرا درجه حرارت باعث می‌شود خاک برای جوانه زدن بذر بسیار داغ شود، یا اینکه رشد کند و بلافاصله از بین برود.

دانه‌ها را زمانی تنظیم کنید که منطقه شما عاری از یخبندان شبانه باشد یا زمانی که فصل مناسب نوع گیاه است کشت را انجام دهید.

13. دانه‌های گیاهان خیلی جوان هستند و برای جوانه‌زدن آسیب می‌بینند

کیفیت پایین بذر ناشی از کهولت سن یا آسیب ناشی از قرار گرفتن در حین بسته بندی، حمل و نگهداری می‌تواند شانس جوانه زنی را بطور قابل توجهی تضعیف کند.
دانه‌های قدیمی با گذشت زمان قدرت خود را از دست می‌دهند، که ممکن است انرژی کافی برای رشد سالم در داخل آن باقی نماند.
بسیاری از بسته‌های بذر کاغذی هستند و اجازه می دهند جریان هوا از قالب‌گیری جلوگیری کند، اما رطوبت، گرما و سرما ساختار بذر را تغییر می‌دهد.

تاریخ انقضا روی بسته‌های بذر را بررسی کنید و بسته‌بندی را از نظر پارگی یا تغییر رنگ که می‌تواند نشان دهنده آسیب باشد بررسی کنید.

چگونه تشخیص دهیم که بذر گیاهان جوانه می‌زند؟

در اینجا دو روش برای تشخیص جوانه‌زدن بذر وجود دارد:

الف) آزمایش با آب

وقتی دانه‌های زنده در آب قرار بگیرند، فرو می‌روند.

دانه‌ها را در یک ظرف آب بریزید و اجازه دهید حدود پانزده دقیقه بمانند اگر بذرها هنوز شناور باشند، جوانه نمی‌زنند یا خیلی ضعیف عمل می‌کنند.
این آزمایش روی دانه‌های بزرگتر، مانند درختان نخل، یا دانه‌های سبزیجات یا گل‌ها بسیار بهتر عمل می‌کند.
آزمایش آب برای دانه‌های ریز یا سبک یا آنهایی که پوشش کرکی دارند و مانع از فرو رفتن آنها می‌شود، کار نمی‌کند.

نکته: به یاد داشته باشید که غوطه ور شدن دانه‌ها در آب می‌تواند باعث جوانه‌زنی شود، بنابراین این آزمایش را فقط برای بذرهایی که قصد کاشت آنها را دارید به مدت کوتاه انجام دهید.

ب) تست جوانه‌زنی با دستمال کاغذی

در آزمایش جوانه‌زدن از یک دستمال کاغذی استفاده می شود، آن را مرطوب کنید. یک ردیف بذر روی حوله بگذارید و لبه‌ها را روی خط دانه خود تا کنید.
حوله تا شده را با دقت داخل کیسه زیپ‌دار قرار داده و قسمت بالایی آن را ببندید. کیسه را در مکانی گرم و دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید.

بذرها را از نظر رشد روزانه بررسی کنید و از مرطوب ماندن حوله کاغذی اطمینان حاصل کنید. اگر متوسط زمان جوانه‌زنی برای آن گیاه سپری شود و جوانه‌زنی مشاهده نکنید، دانه‌های شما بد هستند.
اگر درصدی از دانه‌ها جوانه می‌زنند، می‌توانید نسبت مشابهی را برای بقیه دانه‌های موجود در بسته خود انتظار داشته باشید.

غالباً بسته‌های دانه اطلاعاتی مشابه تاریخ انقضا دارند، برخی از آنها شامل تاریخ بسته‌بندی دانه‌ها می‌شود تا بتوانید از سن آنها مطلع شوید. توجه داشته باشید که این تاریخ‌ها فقط دستورالعمل هستند.

چگونه بذرهای قدیمی گیاهان را جوانه بزنیم؟

جوانه‌زدن بذرهای قدیمی امکان پذیر است، زیرا اکثر بذرها دو تا پنج سال زنده می‌مانند.
بهترین فرصت برای تجدید حیات بذرهای قدیمی این است که آنها را به مدت 24 ساعت خیس کنید تا اجازه نفوذ آب به پوسته بیرونی سخت شده را بدهد.
پس از خیساندن، آنها را در یک حوله کاغذی مرطوب بپیچید و آنها را داخل یک کیسه پلاستیکی زیپ‌دار در یک مکان گرم قرار دهید. هر یک یا دو روز آنها را از نظر رشد بررسی کنید.
انتظار جوانه زنی بالایی برای بذرهای قدیمی نداشته باشید، اما ممکن است یک سورپرایز دلپذیر داشته باشید!

آیا دانه‌های 20 ساله گیاهان رشد می‌کنند؟

اگر دانه‌های 20 ساله در صورت نگهداری کامل در محیط سرد، تاریک و خشک رشد کنند، ممکن است رشد کنند.
اما انتظار نداشته باشید که بذرهای 20 ساله رشد کنند، زیرا ماندگاری بیشتر بذرها در پنج یا شش سالگی به پایان می‌رسد و اکثر مردم برای حفظ عمر خود بذرها را به درستی ذخیره نمی‌کنند.
برخی از بذرها دارای پوسته‌ای سخت و ویژگی‌های ژنتیکی هستند که باعث می‌شود تا مدت زیادی دوام بیاورد و در صورت فراهم شدن فرصت مناسب هنوز جوانه بزند.

 

داشتن دانه‌هایی که جوانه نمی‌زنند ناامید کننده است و در بیشتر مواقع این اشتباه انسانی است که باعث ایجاد این مشکل می‌شود. با استفاده از اطلاعات بالا، می‌توانید ضررها را جبران کرده و بذرهای خود را برای باغی فراوان به بلوغ برسانید.

 

 

جهت خرید بذر و مشاوره با کارشناس ما تماس حاصل فرمائید: مهندس علوی 09916924189

درباره‌ی مهندس الهام عسکری

من الهام عسکری هستم.فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته ی بیماری شناسی گیاهی.عاشق نویسندگی و پژوهش.امیدوارم مطالبی را که برای شما عزیزان در سایت قرار می دهم مفید باشد.با تشکر

حتما ببینید

تنش شوری درخت پسته و کنترل و مدیریت منابع آب در خشکسالی

اگر در منطقه‌ای سال‌های متمادی زمستان‌ها خشک و برف و باران کم باشد، خشکسالی در …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *