مبارزه با بیماری نماتد ریشه در پسته را بشناسید!

مبارزه با بیماری نماتد ریشه در پسته را بشناسید!

بیماری نماتد ریشه را می شناسید؟

نماتد گروهی از جانوران بی مهره و کرمی شکل که بسیار نازک بوده و شکل نخ دارند، به شمار می روند. ساختمان بدن این کرم ها بندبند نبوده بلکه گرد، بدون حلقه، میکروسکوپی و شکل آن ها دوکی است. به این معنی که دو انتهای آن ها باریک تر از مرکز بدن آن ها می باشد. بدن نماتدها دستگاه تنفسی و دستگاه گردش خون ندارد. اکسیژن بدن نماتدها از طریق نفوذ به دیواره تامین می شود. نماتدها بسیار کوچک هستند به طوری که با چشم غیرمسلح دیده نمی شوند و دارای انواع مختلف هستند. در ادامه با بیماری نماتد ریشه و روش های کنترل و مبارزه با آن آشنا خواهید شد.

زمانی که نماتد به ریشه درخت پسته حمله کند، با نیش زدن به ریشه و مکیدن محتویات سلول ها، غده هایی با اندازه های مختلف روی ریشه ها ایجاد و باعث ضعیف شدن درخت می شود. فرآیند مکیدن با اجزای دهانی به شکل نیزه که سوزن یا Style نام دارد، انجام می شود. نماتدها داخل این غده ها از مواد غذایی سلول های مجاور تغذیه می کنند.

بیماری نماتد ریشه را می شناسید؟

آشنایی با انواع نماتد

محققی به نام وستردال کودیرا در کالیفرنیا در سال 2000 چهار گونه نماتد در باغات پسته جمع آوری کرد. در بین این چهار گونه یکی از آن ها یعنی نماتد مولد غده ریشه برای اولین بار در سال 1345 در شهرستان رفسنجان گزارش شد. انواع مختلف نماتد عبارتند از:

  • نماتد سنجاقی (Paratylenchus hamatus)
  • نماتد مولد زخم ریشه (Paratylenchus neglectus)
  • نماتد خنجری (Xiphinema americanum)
  • نماتد مولد غده ریشه (Meloidogyne spp)

مورفولوژی نماتد درخت پسته

گونه نر در نماتدهای مولد غده ریشه به شکل کرم و در اندازه حدود 0.8 تا 2 میلی متر می باشند. کرم های نر به حالت آزاد در خاک زندگی می کنند. افراد ماده پس از اینکه حالت کرمی اولیه را گذراندند و وارد دوره لاری یا پورگی شدند، در داخل ریشه موادی را ترشح می کنند. این مواد ترشح شده موجب تحریک سلول های اطراف شده و موجب تشکیل غده روی ریشه می شوند. سپس کرم ماده داخل غده ها تغذیه انجام می دهند تا اندازه طولی آن ها به حدود 0.5 تا 1 میلی متر و عرض 0.4 تا 0.5 میلی متر برسد.

مورفولوژی نماتد ریشه در پسته

عوامل موثر بر رشد نماتد

بیماری نماتد از طریق مختلف می تواند وارد باغ شده و گسترش یابد. یکی از راه هایی که می تواند باعث انتشار نماتدها شود، انتقال و جابجایی نهال آلوده به زمین های سالم است. به همین دلیل رعایت نکات بهداشتی در امر کشت و زرع بسیار مهم می باشد. همچنین استفاده از ادوات و ابزار آلات آلوده می تواند موجب گسترش نماتد در باغ شود.

ادوات با جابجا کردن و حمل و نقل خاک آلوده به سایر نقاط زمین می توانند باعث انتقال محل زندگی انگل شوند. آبیاری نیز اگر به صورت جاری از مزارع و باغات آلوده باشد، می تواند آلودگی را به باغات و مزارع سالم و بدون آلودگی منتقل کند.

بسیاری از افراد تصور می کنند که خاک های سنگین بافت و رسی در شدت آلودگی نماتد موثر می باشند، در صورتی که این تصور اشتباه است. رشد و فعالیت نماتدهای مولد غده ریشه در خاک های سبک بافت و شنی زیاد خواهد بود. بنابراین خسارت های ناشی از بیماری نماتد و تعداد زیاد غده های تولید شده در ریشه در خاک شنی موجب پوسیدگی ریشه ها، ضعیف شدن گیاه و در نهایت خشک شدن کامل درخت بارده پسته می شود.

پایه ها و ارقام مختلف پسته در برابر نماتد مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته اند. در این تحقیق ارقام پسته معمولی، بنه کوهی و پسته بادامی زرندی و غیره مورد بررسی آزمایش های گوناگون قرار گرفتند. نتایج این تحقیقات نشان داد که پسته بادامی زرندی و بنه کوهی نسبت به سایر ارقام پسته در برابر بیماری نماتد مقاوم تر بوده و رقم پسته معمولی نسبت به این اراضی انگل حساسیت بیشتری دارد.

عوامل موثر بر نماتد ریشه

علائم بیماری نماتد پسته

نشانه های موجود در روی زمین و اندام های هوایی درخت برای تشخیص نماتد کافی نیست. برای تشخیص دقیق نماتد باید نمونه های ریشه و خاک را در آزمایشگاه مورد بررسی قرار داد. به طور کلی علائم آن شبیه به علائم ناشی از کمبود مواد غذایی است، اما روی ریشه باعث تشکیل غده می شود. علائم کلی بیماری نماتد عبارتند از:

  • بروز نشانه های کمبود عناصر غذایی در برگ
  • گره گره و غده ای شدن ریشه درخت
  • کوتاه تر شدن ریشه های آلوده نسبت به ریشه های سالم
  • عدم جذب آب و مواد غذایی توسط ریشه های آلوده
  • کاهش رشد درخت نسبت به حالت طبیعی (کوتاه شدن رشد رویشی شاخه ها)
  • تغییر رنگ برگ های جوان به سبز روشن و زرد
  • کاهش باردهی و محصول
  • خشک شدن درخت یا به عبارتی حاشیه خشکی در برگ (ضعف شدید و خشک شدن تدریجی درخت)

علائم بیماری نماتد در پسته

روش های کنترل و مبارزه با بیماری نماتد ریشه در پسته

1.مصرف کودهای شیمیایی

بیماری نماتد ریشه از جمله بیماری هایی است که حدود 2 تا 3 سال طول می کشد تا از باغات رفع شود. یکی از ساده ترین و رایج ترین روش ها برای حذف و مبارزه با بیماری نماتد ریشه، استفاده از کودهای حیوانی پوسیده همراه با پتاس یا فسفات است (کودهایی مانند سولفات پتاسیم، سولفات فسفات، سوپر فسفات ساده، تریپل، اسید فسفریک، اوره فسفات). بهتر است مخلوط این کود به صورت چالکود مورد مصرف درختان پسته قرار گیرد. بهتر است چالکود عمیق باشد تا ریشه ها عمقی تر گسترش پیدا کنند.

2.خاک سبک و سنگین

بافت خاک نیز در رشد و فعالیت نماتد موثر است. خاک های سبک و شنی نسبت به خاک رسی استعداد بیشتری در تکثیر نماتد دارند، بنابراین سنگین تر کردن بافت خاک و تقویت و رشد ریشه ها به سمت عمق در کنترل نماتد تاثیر بسزایی دارد. مصرف کودهای پتاسه برای درختان پسته می توانند مقاومت درخت را نسبت به انگل نماتد افزایش دهند.

3.استفاده از نماتد کش

یکی از نماتد کش هایی که برای مبارزه با بیماری نماتد استفاده می شود، نماتد کش ” راگبی “ است. این نماتد کش سیستماتیک نیست و وارد اندام هوایی درخت نمی گردد. تاثیر آن از طریق تماس با ریشه های درخت پسته در خاک است.

استفاده از اسپری سمپاش عمومی:

مشکل اساسی در نماتد کش ها

  1. نماتد کش های بسیاری برای کنترل و مبارزه با نماتد مورد استفاده کشاورزان قرار گرفته است، استفاده از این مواد نماتد کش مشکلات زیادی از جمله سمی بودن آن ها به دنبال داشت که مناسب باغات پسته نبود. همچنین سموم این مواد برای مصرف کنندگان نیز خطرات جبران ناپذیری به همراه داشت.
  2. نماتد کش هایی که کشاورزان استفاده می کردند حالت سیستماتیک داشتند. به این معنی که با مصرف آن ها توسط ریشه جذب شده و به تمام بخش های برگ، شاخه ها و حتی میوه درخت منتقل می شوند.
  3. مواد نماتد کش عمر طولانی (دوره کارنس بالا) دارند و مدت زمان زیادی در شاخ و برگ درختان پسته باقی خواهند ماند. آزمایشات نشان داد که بقایای مواد سمی و پرخطر نماتد کش در هنگام برداشت محصول در برگ و پسته وجود دارد.
  4. یکی دیگر از مشکلات استفاده از نماتد کش برای کنترل و حذف نماتدهای مولد غده ریشه پسته گران بودن آن ها می باشد. بنابراین استفاده از این روش جنبه اقتصادی ندارد و مقرون به صرفه نیست.

مشکل اساسی در نماتد کش

معرفی 2 کود مناسب برای مبارزه با بیماری نماتد ریشه در پسته

همان طور که در بالا ذکر شد، یکی از ساده ترین و رایج ترین روش ها برای کنترل و مبارزه با بیماری نماتد ریشه در پسته استفاده از کودهای حیوانی پوسیده و کودهای شیمیایی است. در ادامه دو نمونه از کودهایی که برای از بین بردن نماتد مناسب می باشند معرفی شده اند.

1.مبارزه با بیماری نماتد ریشه با کود سولفات پتاسیم

پتاسیم یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاه است. کود سولفات پتاسیم یا سولوپتاس می تواند منبع خوبی برای تامین پتاسیم و گوگرد گیاه باشد. این کود کریستالی و به رنگ سفید بوده که حلالیت بالایی دارد. کود سولفات پتاسیم را می توان به صورت محلول پاشی و همچنین کود آبیاری استفاده کرد.

کود سولفات پتاسیم هلیو پتاس اثرات مثبت زیادی روی گیاهان می گذارد. این کود باعث افزایش کیفیت و عملکرد محصول می شود. همچنین اسیدیته خاک را کاهش می دهد تا آهن و فسفر بهتر جذب گیاه شوند.

پس از نیتروژن، پتاسیم عنصری پر مصرف برای تغذیه گیاه است. این کود علاوه بر تامین نیاز غذایی درخت پسته، سبب افزایش مقاومت گیاه در برابر آفات و بیماری می شود. توصیه می شود از کود سولفات پتاسیم به صورت چالکود عمیق در کنار درخت پسته استفاده شود.

از محلول پاشی کود سولفات پتاسیم در زمان گرده افشانی و گلدهی گیاه خودداری نمایید.

2.مبارزه با بیماری نماتد ریشه با کود اوره فسفات

کود اوره فسفات دارای 17 درصد نیتروژن و 44 درصد فسفات و محلول در آب است. این کود منجر به اسیدی شدن خاک شده و باعث می شود تا حلالیت عناصر ریز مغذی افزایش یابد. کود اوره فسفات Dyaxan یک اسید جامد است که سبب افزایش ریشه زنی، کمک به پنجه زنی و استقرار بهتر گیاهان می شود.

کود اوره فسفات موجود مزایای زیادی برای گیاهان کشت شده دارد. یکی از مزایای این کود ضخیم شدن شاخه ها بوده و از ریزش جوانه ها و کوتولگی بوته ها جلوگیری می کند. همچنین سبب رشد رویشی و زایشی شده و درصد تبدیل گل به میوه را بالا خواهد برد.

یکی دیگر از ویژگی های کود اوره فسفات اثر آن روی از بین بردن و حذف بیماری نماتد ریشه در پسته است. توصیه می شود از این کود در چالکود عمیق استفاده شود. بهترین زمان برای مصرف کود اوره فسفات برای درخت پسته در زمان آخرین آبیاری قبل از بیدار شدن درخت است.

کودهای مبارزه با بیماری نماتد ریشه در پسته

کود اوره فسفات را دور از دسترس اطفال و در جای خشک و خنک و دور از تابش مستقیم نور آفتاب نگهداری نمایید.

ویدیوی زیر بیماری نماتد ریشه در پسته همراه با روش های کنترل و مبارزه آن را نشان می دهد:

امیدوارم این مطلب برای شما مفید واقع شده باشد. ایام به کام.

 

مشاهده تمامی محصولات فروشگاه

 

 

درباره‌ی مهندس مهدیه السادات علوی

من، مهدیه السادات علوی، فارغ‏ التحصیل رشته مهندسی کشاورزی در مقطع کارشناسی ارشد هستم. علاقه زیادی به مباحث کشاورزی دارم. من سعی دارم مطالبی را که آموخته و برایم مفید بوده اند را نیز در اختیار شما عزیزان بگذارم تا از مطالعه آنها سود برده و در زندگی خود به کار گیرید. پسته رفسنجان، بزرگ ترین پرتال جامع کشاورزی ایران، جایی است که من و همکارانم آرزو داریم بهترین خدمات و مطالب را برای شما هموطنان عزیز به ارمغان آوریم. هدف ما، کسب رضایت شماست.

حتما ببینید

مدیریت صحیح تربیت و هرس درختان پسته

هرس درخت پسته یکی از مهم ترین اقدامات کشاورزی در باغات پسته به شمار می …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *