معرفی آفت های نماتدی مهم و خسارت زا محصول برنج و دیگر محصولات

introduction

برنج دارای یک تعداد آفات نماتودی مهم می باشد که می توانند رشد و محصول برنج را به شدت تحت تاثیر قرار دهند. این نماتودها انگل شاخه و برگ یا ریشه هستند و نشانه های با دامنه وسیع دارند. Certains de ces nématodes à diffusion limitée et d'autres épidémie mondiale. دو گونه پارازیت شاخه و برگ، نماتود اوفرا (Ditylenchus trop petit ,(ufra و نماتود نوک سفیدی white tip) Aphelenchoides besseyi ) sont. پارازیت های ریشه مخصوصا تحت تاثیر نوع کاشت برنج بوده و بعضی از جنس ها نمی توانند حالت غرقابی را در زمین های پست و کشت پر آب برنج (deepwater rice)را تحمل نمایند و فقط در اراضی بلند یا زراعت خشک برنج (récolte de riz sec)Peut-être trouvé.

پارازیت های نماتودی اصلی ریشه عبارتند از : nématodes à kystes (H. Elachista , H. sucre, H. oryzicola, Heterodera oryzae)، نماتودهای ریشه (Hirschmanniella spp.) , Racine noeud nématodes (M. graminicola, Meloidogyne oryzae)، نماتودهای زخم ریشه ( P. zeae, Pratylenchus indicus)، نماتود حلقوی (Criconemoides onoensis)، و نماتودهای سوزنی برنج ( P. oryzae , Paralongidorus australis). D'autres espèces de ce genre, et des matériaux tels que Tylenchorhynchus, Hoplolaimus, Xiphinema همچنین پارازیت های محصولات گوناگون برنج گزارش گردیده اند.

آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Ditylenchus trop petit)

مناطق انتشار آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Ditylenchus trop petit)

نماتود Ditylenchus angustus به عنوان یک آفت مهم برنج غرقابی از جنوب و جنوب شرقی آسیا منشاء گرفته است و بدین ترتیب دامنه انتشار آن محدود و فقط در نواحی محدودی که برنج غرقابی کاشته می شود پیدا می گردد. این نماتود پارازیت هر دو گونه های وحشی و زراعی جنس Oryza است که در دلتای اصلی رودخانه بنگلادش، آسام، بورما، و ویتنام در شیب تا عمق یا غرقابی بسیار عمیق در فصل بارندگی کاشته می شود. در هر صورت این نماتود اکنون در بنگلادش در اراضی پست برنج low land انتشار دارد و احتمال دارد از آنجا به این چنین اراضی پست در کشورهای دیگر گسترش یابد.

نشانه ها و شناسائی آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Ditylenchus trop petit)

در مرحله رویش و ژتاتیفی از مرحله گیاهچه ای تا مرحله برگ پرچمی flag leafبوته برنج، نشانه اصلی که شامل کلروز یا زردی برگ بر اثر نماتود D. angustus می باشد مشاهده می گردد. گیاهان بدشکل شده و لکه های سفید برجسته ای در قاعده برگ های جوان ایجاد می شود. نقاط قهوه ای نکروتیک ممکن است روی برگ ها و غلاف های برگی به وجود آید. قاعده برگ های جوان و غلاف های برگی پیچیدگی پیدا کرده و گره های پائینی با انشعابات غیر منظمی متورم می شود.

بر حسب شدت آلودگی قسمت های کلروتیک برگ ها، پنجه های نزدیک خاک یا تمام گیاه ممکن است بمیرند و تمام بوته به برگ قهوه ای روشن در آید. موقعی که آلودگی شدید باشد، تمام مزرعه به این حالت دچار می گردد. بعد از سربستن بوته، خوشه های مبتلا و خصوصا قاعده آنها معمولا چروکیده همراه به گلوم های پوک و چروک خورده می باشد و خصوصا سرخوشه و برگ پرچمی پیچیده و چروکیده می گردد. خوشه ها اغلب به طور کامل در یک غلاف متورم محصور شده و یا قسمتی از آن خارج گردیده است. بوته های مبتلا پس از خوشه دهی به صورت لکه های قهوه ای تیره در سطح مزرعه دیده می شوند.

نماتود D. angustus در برگ ها، گل آذین، بذور جوان و ساقه های گیاهان در حال رویش و همچنین در بقایای گیاهی شیوع داشته اما بذرزاد نمی باشد. نماتود مزبور در بقایای گیاهی، نسوج ساقه ها و خوشه های محصور شده کامل یا ناقص، بین فصول به حالت خشک زنده باقی می ماند. نماتودها می توانند از بوته های مبتلا یا بقایای گیاهی از طریق آب و یا تماس ساقه و برگ ها در شرایط خیلی مرطوب روی گیاهان سالم مهاجرت و انتقال یابند. نماتودها می توانند ابتدا توسط آب آبیاری انتشار یابند. Ou la majorité des nématodes meurent au bout de quelques jours dans l'eau. نماتود D. angustus برای مهاجرت و استقرار روی برگ ها و صدمه بیشتر احتیاج به رطوبت 75 درصد دارد.

نماتودها در آب به بوته های جوان برنج ظرف مدت یک ساعت حمله کرده و حداکثر عفونت در درجه حرارت های 27 jusqu'à 30 درجه سانتی گراد صورت می گیرد و چرخه زندگی نماتود کوتاه و 10 jusqu'à 20 روز طول می کشد. وجود نماتود D. angustus را می توان با برش های 5 میلی متری ساقه های برگی لوله شده و گذاردن آنها در یک طشتک کوچک آب مشاهده و تائید نمود. قطعات ساقه را به طور طولی برش داده و به مدت 24 ساعت در آب قرار می دهند. برگ های لوله شده یا گل آذین جوان را می توان در یک طشتک پتری با آب ریشه ریشه کرد و مستقیما نماتودها را ملاحظه نمود. نماتودهای بیشماری (Des centaines de milliers) به طور فعال از بافت گیاهی تازه خارج خواهند شد، ولی آنهائی که از خوشه های خشک خارج می گردند مدت زمانی در آب وقت لازم دارند تا فعال شوند.

 

لکه های قهوه ای بزرگ بوته های برنج، نشانه های مزرعه ای اوفرا بر اثرD. angustus، بنگلادش

 

oreille d'un sourd, le riz mûr ridée et complexe avec D. petit

 

اهمیت اقتصادی آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Ditylenchus trop petit)

نماتود D. angustus در جائی که شیوع می یابد خسارت کلی در مزارع انفرادی خواهد بود و در بنگلادش سالیانه 4 درصد و در آسام و غرب بنگال، هندوستان خسارت ها در بعضی از مناطق 10 jusqu'à 30 درصد برآورد گردیده است. همچنین خسارت شدید آن در دلتای مکونگ در ویتنام شناخته شده است. خسارات اساسی نماتود موقعی که نشاء های آلوده حتی با درصد آلودگی کم باشد روی محصول بروز خواهد کرد.

مدیریت آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Ditylenchus trop petit)

انهدام یا جمع آوری کاه و کلش آلوده و سوزاندن بقایای گیاهی می تواند در به حداقل رساندن خسارات بسیار موثر باشد. برگرداندن بقایای گیاهی به خاک با اجرای شخم، می تواند اوفرا (UFRA) Réduire, car les nématodes dans le sol seront perdus rapidement. کشت محصولات غیر میزبان مانند ژوت ( juteشبیه کنف) یا خردل در تناوب با برنج، اوفرا را کاهش می دهد. افزایش دوره زمان بین کاشت برنج و طولانی کردن دوره زمستان گذران ( En retard dans les semis, transplanter après le déluge, et la plantation de variétés précoces) Peut réduire la population de nématodes et gravité de la maladie Ofra.

خارج نمودن برنج های وحشی و علف های هرز میزبان از انتقال نماتود به زراعت بعدی جلوگیری خواهد نمود. L'amélioration de la gestion de l'irrigation contribue à prévenir la propagation des nématodes Ofra. Une certaine résistance aux nématodes D. angustus در کولتیوارهای برنج غرقابی پیدا شده است، که اگر به صورت تجارتی درآید موثر واقع خواهد شد.

تشخیص آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Ditylenchus trop petit)

ماده های D. angustus دارای بدن ظریفی به طول 8/0 jusqu'à 2/1 میلی متر و با دم های باریکی هستند. سر روشن و استایلت کوچک اما مشخص است. postérieure Vlva. نرها عموما حضور داشته و از نظر مرفولوژیکی شبیه ماده ها می باشند.

آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج ( Aphelenchoides besseyi )

مناطق انتشار آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج ( Aphelenchoides besseyi )

این نماتود بذرزاد بوده و بدینوسیله به اکثر مناطق برنج خیز آفریقا، آمریکا شمالی، مرکزی و جنوبی، آسیا، اروپای شرقی، و جزایر پاسفیک انتقال یافته است.

نشانه ها و شناسائی آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج ( Aphelenchoides besseyi )

نشانه های مشخص نماتود شامل سفید شدن نوک برگ ها می باشد. در سطح مزرعه، لکه های سفید از فاصله نزدیک دیده می شود. برگ های جوان پنجه های آلوده لکه دار شده و حاشیه آن پیچیدگی و چروکیدگی پیدا می نماید. وجود نماتود A. besseyi را با خیساندن بذور در یک طشتک آب و قرار دادن آن در زیر میکروسکوپ می توان مشاهده کرد.

اهمیت اقتصادی آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج ( Aphelenchoides besseyi )

اهمیت و شدت A. besseyi می تواند بر حسب کشور، محل و شرایط آب و هوایی برنج فرق نماید: اهمیت این نماتود در هندوستان و آفریقا حائز اهمیت می باشد، اما در ایالات متحده، تایلند، یا ژاپن صدمه آن کم است. در بنگلادش بیش از 50 درصد مزارع برنج غرقابی مبتلا به این نماتود هستند. میزان خسارت وارده به حساسیت برنج و خصوصا تعداد نماتود داخل بذر آلوده و درصد بذور آلوده کاشته شده می باشد، وجود 30 عدد نماتود زنده در 100 عدد بذر تراکم آستانه صدمه اقتصادی محسوب می شود.

 

مدیریت آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج ( Aphelenchoides besseyi )

استفاده از بذر پاک و عاری از نماتود و یا بذری که بذور آلوده آن جدا شده باشد، قبل از کاشت، موثرترین روش مدیریت است. تیمار آب داغ احتمالا مفیدترین و ارزان ترین روش کاهش خسارت می باشد، البته موقعی که احتمال آلودگی بذور وجود داشته باشد. بذور را قبلا در آب خنک به مدت 18 jusqu'à 24 ساعت خیسانده و سپس آنها را در آب 51 jusqu'à 53 ° C pendant 15 دقیقه شناور می کنند. اگر بذور قبلا خیسانده نشده باشد می توان آنها را در آب 55 jusqu'à 61 ° C pendant 10 jusqu'à 15 دقیقه تیمار کرد. بذر را می توان مستقیما کاشت و یا آن که ابتدا خشک و سپس انبار نمود.

تشخیص آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج ( Aphelenchoides besseyi )

نماتودهای ماده ظریف، 6/0 jusqu'à 9/0 میلی متر طول دارند و با یک دم باریک. ناحیه لبی گرد اما قوی نیست. استایلت ضعیف با برآمدگی های knobs کوچک. ولوا در قسمت خلفی بدن ماده، و تقریبا در یک سومی طول بدن از محل دم قرار دارد.

آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Heterodera spp)

مناطق انتشار آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Heterodera spp)

چهار گونه نماتود سیست به عنوان آفات برنج در مناطق مختلف جهان شناخته شده است که عبارتند از : Heterodera sacchari در غرب آفریقا، H. oryzicola در هندوستان، H. elachista در ژاپن، و H. oryzae در غرب آفریقا و بنگلادش. به استثنای گونه H. oryzae بقیه نماتودهای سیست عموما حالت غرقابی را نمی توانند تحمل نمایند و اصولا این نماتودها روی زراعت های اراضی بلند یا روی زراعت برنج در اراضی پست low land که کنترل آب در آنها کم یا انجام نمی گردد پیدا می شوند.

نشانه ها و شناسائی آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Heterodera spp)

تمام گونه ها نشانه های مشابهی ایجاد می کنند. گیاهان مبتلا به شدت رشدشان متوقف و دچار کلروز یا زردی می شوند و بوته ها کمتر پنجه می زنند. رشد ریشه کاهش یافته و ریشه ها قهوه ای یا سیاه می گردند. این نماتودها سیستم های ریشه را کاهش داده و بر اثر تغذیه و تحریک آنها ریشه ها کوچک می مانند. اگر خاک ها شدیدا آلوده باشند، گیاهچه ها خواهند مرد. سیست های قهوه ای و ماده های لیموئی شکل و سفید رنگ را می توان روی ریشه بدون ذره بین مشاهده نمود، اما برای کمک می توان از لوپ دستی با بزرگنمائی 10 و یا میکروسکوپ ساده استفاده کرد.

اهمیت اقتصادی آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Heterodera spp)

نماتودهای سیست گسترش محدود داشته و بدین جهت اهمیت محلی دارند، اما سیست ها به سهولت می توانند به نواحی جدید انتقال یابند. میزان خسارت وارده به محصول 20 pour cent et 40 درصد به ترتیب برای گونه های H. elachista و H. oryzicola گزارش شده است. کنترل گونه H. sacchari در مزرعه محصول را تا 60 درصد افزایش داده است.

مدیریت آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Heterodera spp)

اجرای تناوب با استفاده از گیاهان غیر میزبان بهترین روش کاهش جمعیت نماتودها در خاک می باشد. بیش از همه محصولات غلات غیر میزبان هستند. مقاومت در برابر H. Sacchari باتلاقی بین Oryza glaberrima و O. sativa شناخته شده که می تواند در آینده ثمربخش باشد.

تشخیص آفت نماتدی مهم و زیان آور برنج (Heterodera spp)

در تمام گونه ها، ماده ها فربه و لیموئی شکل هستند، و موقعی که بمیرند تولید سست های قهوه ای رنگی به طول 3/0 jusqu'à 1 Mm et une largeur 2/0 jusqu'à 8/0 میلی متر می نمایند، و قابل رویت با چشم غیر مسطح می باشند. نماتود جوان مرحله دوم فعال بوده، به طول 4/0 jusqu'à 5/0 میلی متر، با یک سر قوی و استایلت و دم مشخص می باشد.

مشاهده محتوا بیشتر
ادامه مطلب M. Hassani Sa'di
بارگذاری بیشتر در Les insectes, les ravageurs et les maladies

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

nématodes parasites des plantes cultivées de canne à sucre commerciale

nématodes parasites des plantes culture commerciale de l'introduction de la canne à sucre pour Végétal de la canne à sucre (Sugarca…