کاشت مناسب در اراضی شور

 


اصولا خاکهای شور به خاکهایی گفته می شود که غلظت املاح محلول در آن به قدری باشد که عملکرد را کاهش دهد مشروط به آن که سایر عوامل مانعی برای رشد محصول ایجاد نکنند
از این تعریف بخوبی استنباط می شود که شوری مفهومی وابسته به گیاه است. بنابر این در دنیای کشاورزی شوری در سیستم های مرکب از خاک آب و گیاه تعریف می شود. بدین ترتیب در شرایط مساوی خاکی با غلظت معینی از املاح محلول ممکن است برای یک گیاه شور و برای گیاه دیگر شور نباشد.

محلول خاکهای شور دارای مقدار زیادی املاح محلول است که کاتیون ها و آنیونهای غالب آن را تشکیل می دهد.

رشد و نمو اندک گیاهان در خاکهای شور مربوط به بالا بودن فشار اسمزی ناشی از حضور یونهای یاد شده بوده که نهایتا منجر به کاهش قابلیت استفاده آب موجود برای گیاه می گردد.همچنین سمیت مستقیم ناشی از حضور فراوان برخی ازاین یونها بر گیاه اثر منفی گذاشته ونیز فراوانی نسبی هر یک از آنها منجر به بهم خوردن تعادل موجود میان این عناصر در درون گیاه می گردد.

کنش و واکنش حاصله به گونه ای رقم میخورند که سر انجامی جزء ایجاد محدودیت بر رشد گیاه نخواهد داشت. در آن دسته از خاکهای شورکه سطح ایستابی بالا است تهویه خاک در محدوده ریشه بخوبی انجام نمی شود و این خود باعث ایجاد محدودیت در جذب عناصر غذایی با افزایش شوری خاک فشار اسمزی افزایش یافته و گیاه برای جذب مقدار معینی آب باید انرژی حیاتی بیشتری صرف کند همان انرژی که گیاه برای فعالیت های متابولیکی خود و فرایندهای نظیر توسعه سلولی نیازمند آن است.

چون گیاه کل انرژی حیاتی خود را نمی تواند فقط صرف غلبه بر فشار اسمزی خاک کند بناچار فقط بخشی از آب موجود در خاک را جذب می کند . و با در اختیار داشتن بخشی دیگر انرژی حیاتی فعالیت های متابولیکی خود را سامان می دهد بدیهی است که در این شرایط رشد گیاه محدود می شود و نهایتا از مقدار محصول کاسته می شود.

مهمترین واکنش گیاه به افزایش شوری خاک کاهش آهنگ رشد است . در خاکهای شورابتدا رشد رویشی گیاه وسپس توسعه برگها متاثر می شود.

بدین ترتیب با افزایش شوری خاک و بالا رفتن فشار اسمزی هر چند که آب به مقدار کافی در محدوده ریشه قرارداشته باشد جذب آب توسط گیاه کاهش می یابد

منابع و علل شور شدن خاک

کلیه نمکهایی که در خاکها و آبها وجود دارند از هوادیدگی سنگهای مادری خود بوجود آمده اند در طی دوره های زمین شناسی کانی های اولیه بر اثرواکنش آب و اکسیژن و گاز کربنیک به کانیهای ثانویه و نمک ها تبدیل شده اند که اینها نیز بهمراه جریانات آبی یا دریایی یا به دریاها راه یافته اند یا به سطح زمین انباشته شده اند.آبهای زیر زمینی می تواند دارای مقدار زیادی نمک باشند بی آنکه منشاء آن دریا باشد. غلظت و ترکیب آبهای زیر زمینی قویا به شرایط ژئوشیمیایی مسیری که آب ضمن فرایند نفوذ طی کرده تا به آب زیر زمینی برسد . ذلك يعتمد.

صرف نظر از اینکه منشا نمک موجود در آب چه باشد. هر نوع آبیاری منجر به ورود مقداری نمک در خاک می گردد.

چنانچه مقدار نمک خروجی از منطقه ریشه کمتراز مقدار ورودی آن باشد افزایش شوری خاک حتمی است بنابر این برای دستیابی به بیلان مناسبی از نمک در خاک باید آبشویی مناسب صورت گیرد.

در حوضه های بسته ممکن است، مدتها پیش از آنکه عملیات آبیاری به آنجا راه یافته باشد، نمک در خاک آن وجود داشته باشد انجام آبیاری در چنین شرایطی منجربه بالا آمدن سطح ایستابی شور به ویژه در مناطقی که زه کشی نامناسب دارند آن هم در مدت کوتاهی می گردند.

اگر کیفیت آب آبیاری هم مطلوب باشد پدیده شور شدن خاک بر اثر بالا آمدن سطح ایستابی شور امکان پذیر است .بالا آمدن سطح ایستابی زاییده آبیاری یا آبشویی بیش از اندازه و مدیریت نادرست آبیاری می باشد.

بنابراین دو فرایند شور شدن بر اثر آبیاری با آب شور و شور شدن بر اثر بالا آمدن سطح ایستابی آب شور علت اصلی شور شدن خاکها در بسیاری از نقاط جهان بشمار می رود.

مهمترین واکنش گیاه به شوری خاک کاهش رشد است با افزایش غلظت املاح به بیش از آستانه تحمل گیاه هم آهنگ رشد کاهش می یابد و هم اندازه گیاه کوچک می شود. اماآستانه تحمل یا آستانه مقاومت گیاه غلظتی از املاح محلول در خاک است که ازآن پس کاهش عملکردآغازمی شود.آستانه مقاومت و کاهش آهنگ رشد به نوع و گونه گیاهی بستگی دارد و درگیاهان و گونه های مختلف متفاوت است.

تاثیر شوری بر فعالیت های فیزیولوژیکی گیاهان

نشانه آسیب دیده گی ناشی از وجود شوری معمولا هنگامی در گیاه آشکار میشود که غلظت املاح محلول در خاک بسیار بالا باشد . گیاهان مبتلا به شوری اغلب ظاهری معمولی دارند ولی عموما کوتاهتر بوده برگ آنها ضخیم تر و پر آب تر ودارای رنگ سبز تیره هستند .هر چند که مفهوم کلی مقاومت گیاهان به شوری برپایه عملکرد استوار است لیکن شوری خاک می تواند منجر به کاهش کیفیت برخی از محصولات و بهبود برخی دیگر گردد .بهبود کیفیت در برخی محصولات در مناطق شور را می توان بالا رفتن قند در خربزه ،هندوانه ، هویج و همچنین کیفیت نانوایی گندم را نام برد.

اثرات کلی شوری بر رشد و عملکرد
اثر نخست و غالب مربوط به کل املاح محلول در خاک است که کاهش پتانسیل اسمزی را بدنبال دارد که اصطلاحا اثر اسمزی را گویند.

اثر دوم مربوط به وجود یونهای خاص در محلول خاک میباشد یونهایی نظیر کلرید سدیم ویا بر که به تنهایی می توانند موجب بروزسمیت در گیاه شده و در مکانیسم جذب گیاه اختلال ایجاد نماید که به این اثر، اثر ویژه یونی گویند.

اثر نوع سوم در حقیقت زایده اثر نوع دوم می باشد که موجب بروز عدم تعادل تغذیه ای می شود که معمولا به اثر نوع دوم و سوم اثر اختصاصی( خاص ) وتأثير غير محددة تقول أولا.

تأثير الملوحة Brghlat
مهمترین اثر شوری بر غلات در مرحله رشد رویشی و آغاز مراحل زایشی بوده که نتیجه آن جلوگیری از تشکیل پنجه ها است. پژوهشها نشان می دهد که تنش شوری تقریبا همه پنجه های ثانویه گندم را از بین برده و تعداد غلاف برگ و پنجه های اولیه را بشدت کاهش می دهد.نتایج آزمایشات انجام شده توسط محققین نشان داده است که مقاومت غلات به شوری پس از گذر از مرحله ساقه رفتن افزایش یافته بنحوی که گیاه در مرحله گلدهی عملا حساس نمی باشد.

استخدام الأراضي الملحية
برخی مطالعات نشان می دهد که؛ در خاکهای شور، مصرف مقادیر بالاتر عنصر روی موجب افزایش تحمل گیاه به شوری و افزایش عملکرد آن می‌شود .مطالعات دیگر نشان داده است که میزان روی قابل استفاده با افزایش شوری (نمک ) زيادات. بسبب هذا البديل( الزنك) الصوديوم صرف( نا) وقد تم الإعلان .

تركيزات عالية يمكن استخدامها على الجذر (به واسطه افزایش سطح جذب آن) در شرایط شور بهبود بخشیده و تشکیل آوند چوبی را در مقایسه با گیاهان بدون مصرف روی زیاد کند . غلظتهای بالاتر روی Zn نقش مهمی در افزایش سطح جذب به واسطه طویل شدن ریشه و همچنین تسهیل انتقال آب و عناصر غذایی در گیاه به دلیل افزایش قطر و تعداد آوندها خواهد داشت.

كمية البوتاسيوم في الأراضي المتأثرة بالأملاح
گیاهان حساس به شوری نسبت به مصرف پتاسیم عکس‌العمل مناسب‌تری نشان می‌دهند. عن طريق زيادة نسبة البوتاسيوم لالصوديوم( K / نا) ( در محلول خاک، تحمل گیاه به شوری افزایش می‌یابد. شواهد نشان می‌دهد که تحت شرایط شور، علائم کمبود پتاسیم با وجود بالا بودن غلظت آن در برگهای گندم، همچنان وجود دارد، چون مقداری از پتاسیم جذب شده برای خنثی کردن بار الکتریکی کلر ذخیره شده در واکوئلها تجمع یافته و کمکی به واکنشهای حیاتی نمی‌کند. از این رو در این شرایط با افزایش مقدار مصرف سولفات پتاسیم، می‌توان علاوه بر رفع علائم کمبود، اثرات مسمومیت شوری را نیز کاهش داده و عملکرد را افزایش داد (مهاجر میلانی و همکاران 1378؛ درودی و سیادت، 1378)

با افزایش غلظت پتاسیم در محلول خاک، تحمل گیاهان به تنش شوری زیاد می‌شود. این در حالی است که وقتی میزان آب قابل دسترسی گیاه کم ‌باشد، افزایش پتاسیم حتی در شوریهای بالا 15) DS م) زيادة التسامح. مصرف سولفات پتاسیم در شرایط شور موجب کاهش اثرات سوء تجمع سدیم و کلر در برگهای گندم شده و در نهایت عملکرد را افزایش می‌دهد. أيضا البوتاسيوم المستوى الحرج للمحاصيل مثل القطن متسامح إلى الظروف الملحية (250 میلی‌گرم در کیلوگرم( عن الظروف الملحية (210 میلی‌گرم در کیلوگرم) هل .

اثرات جانبی شوری بر خاک
تخریب خاکدانه و کم شدن نفوذ پذیری به آب و ریشه گیاه؛
ایجاد سله بعلت تخریب ساختمان خاک در اراضی شور سدیمی؛
ایجاد اختلال در سبز شدن بذور دولپه بعلت تخریب ساختمان خاک و ایجاد سله؛
تجفيف مقاومة للماء الزائدة أو المياه أثناء الري والأمطار.
کمک در بروز بیماری ریشه در گیاهان حساس به سبب ماندگاری رطوبت زیاد وطولانی مدت بعد از آبیاری؛

مصرف بیش از حد بذر بعلت شرایط نامساعد فیزیکی خاک و همچنین شوری خاک و آب؛
ایجاد سیلاب در هنگام بارندگی به سبب نفوذ کم در زمین های شور سدیمی؛
کمبود منابع آب زیر زمینی بعلت تخریب ساختمان خاک ونفوذ ناپذیری این نوع از خاکها؛
با توجه به مشکلات شوری در برخی از اراضی وهمچنین آب شور که می تواند عامل محدود کننده در تولید محصولات کشاورزی بحساب می آید و همچنین با در نظر گرفتن کشاورزی پایدار که همانا وظیفه ما را در برابر تولید محصول با حفظ منابع برای نسلهای آینده را مشخص می نماید این سوال پیش می آید که چه گیاهی وچگونه باید کاشت یا با چه روشی آبیاری نمود تا به اهداف مورد نظربرسیم؟

اینک روشهای کاشت ،داشت ،برداشت و همچنین انواع گیاهان مقاوم به شوری را مورد بررسی قرار می دهیم .

إعداد الأرض في الأراضي المالحة
با توجه به اینکه زمین های شور زمین های سنگین با بافت ریز می باشد و این ازخصوصیات زمین های شور می باشد عملیات شخم با صرف انرژی زیادی انجام می گردد و زمین شخم شده چنانچه در مناطق خشک و نیمه خشک قرار داشته باشد به علت کمبود گیاه خاک ایجاد کلوخه های بزرگ می نماید. برای رفع این نقیصه می بایست برای حفظ خواص فیزیکی خاک حتی المکان بقایای کشت قبل را تماما با شخم به زیر خاک نمود و شخم را در زمان گاورو بودن خاک انجام داد وهمچنین از کودهای دامی به مقدار کافی استفاده نمود.

می بایست در ایام نکاشت (هاجع) زمین را به حال خود رها نکرد بلکه هر چه سریعتربعد از برداشت محصول با اجرای شخم به تخریب لوله های کاپیلاری کمک نمود تا بر اثر تابش آفتاب و تبخیر آب از خاک خصوصا در فصل تابستان نمک سطح العرض زیاد نگردد.

در هنگام بارش باران می بایست از سیلابهای حاصله جهت شستشوی نمک خاک زراعی حد اکثر استفاده رانمود.
روشهای کاشت در زمین های شور
با توجه به اینکه ورود نمک با آب آبیاری و خروج نمک در هنگام زه کشی می بایست مساوی باشد تا نمک سطح العرض زیاد نگردد پس روشهای کاشت و سپس آبیاری را مورد بررسی قرار می دهیم و نهایتا بهترین روش کشت رابرای زمین های شور پیشنهاد می گردد.

کشت ردیفی با ایجاد جوی و پشته و کاشت روی پشته
این روش بعلت اینکه آبیاری نشتی انجام می شود بعد از هر آبیاری بر اثر تبخیر مقداری نمک بر روی پشته ها باقی می ماند که بر اثر آبیاری های متعدد این نمک زیاد و زیادتر گشته و شرایط نامساعد حیات رابرای گیاه بوجود می آورد و پس از برداشت محصول و شخم نیز این نمکها وارد خاک سطح العرض شده و غلظت نمک درخاک سطحی بعد از هر کشت بیشتر و بیشترشده تا بدان جا که زمین زراعی تخریب وامکان کشت وکارغیر ممکن گردد.

روش کشت ردیفی با ایجاد جوی و پشته و کشت در کف جوی
این روش بعد از هر آبیاری نمکهای حاصله ازتبخیر آبیاری قبلی را در کف جوی شسته و به اعماق خاک حمل می نماید پس در کف جوی جایی که گیاه قرار دارد غلظت نمک زمین ثابت بوده و زیاد نمی گردد پس گیاه از ازدیاد غلظت نمک محفوظ می ماند ولی معایب تجمع نمک بر روی پشته کماکان وجود داشته که پس از برداشت محصول و ایجاد شخم این نمک با خاک سطحی مخلوط گشته که باعث تخریب خاکهای سطحی می شودو مشکل تجمع نمک در سطح العرض کماکان وجود دارد و فقط گیاه کشت شده از خطر ازدیاد نمک در امان می ماند و از رشد نسبتا خوبی برخوردار است مشروط به اینکه در هنگام آبیاری مقدار بیشتری آب جهت شستشوی نمکها استفاده گردد.

کشت ردیفی بدون جوی و پشته ( ضيق)
در این روش کشت بذرها توسط ردیف کار بدون هیچگونه جوی و پشته ای بر روی خطوط کشت می گردد بلکه پشته هایی به فاصله 5 عضوي 8 Mtrya( مضربی از عرض کار ماشین های برداشت)احداث و طول خطوط کشت متناسب با شیب و بافت خاک حدود (100 150) متر احداث می گردد بطوریکه این پشته ها ی موازی در هنگام آبیاری آب را هدایت نموده تا زمین آبیاری گردد .

این روش کشت بعلت اینکه تمام سطوح خاک از آب پوشیده شده را غرق آبی و به سبب کشت روی خطوط یا ردیف را مکانیره گویند در واقع تلفیقی از روش سنتی و مکانیزه می باشد بطوریکه علاوه بر اینکه پس از هر آبیاری نمک حاصل از آبیاری قبل را شستشو نموده و به اعماق خاک منتقل می نماید بعلت مکانیزه بودن حرکت ماشین آلات را برای عملیات داشت و برداشت امکان پذیر می نماید.این روش کشت بهترین و مناسبترین روش کشت درزمین های شور می باشد.

مزایای کشت نواری
ثابت ماندن غلظت املاح محلول در خاک
امکان ورود تراکتور و ماشین آلات داشت و برداشت به مزرعه
مقدار بذور مصرفی کمتر نسبت به روش سنتی
رشد بهتر گیاه بعلت ثابت ماندن نمک خاک
منع انتشار الأمراض الفطرية
جلوگیری از تخریب ساختمان خاک
نجات پیدا کردن خاک و گیاه از تجمع نمک

معایب روش کاشت نواری
ایجاد سله بعلت آبیاری غرق آبی خصوصا زمانیکه به دلائلی آب آبیاری به تاخیر افتد.
در زمین هایی که شیب غالب و اصلی زمین زراعی بیش از 4 در هزار باشد امکان استفاده از این روش وجود ندارد

بذور دولپه هنگام جوانه زدن با مشکل سر از خاک بیرون می آورد بعلت سخت شدن سطح خاک که این نقیصه را می توان در هنگامیکه زمین گاورو می باشد توسط دام سله شکنی نمود که در اصطلاح محلی به آن ( بس * ح أو الأرضية Mshtn ) گویند که در کشت سنتی این روش سله شکنی مرسوم می باشد که توسط این روش در آبیاری نواری می توان مشکل سبز شدن بذور دولپه را مرتفع نمود.

روش کشت سنتی ( ال)
این روش کشت از ماشین های ردیف کار یا خطی کارها استفاده نمی گردد بلکه بذورتوسط کودپاشهای سانتریفوژ یا کارگر پاشیده شده و سپس بذور را توسط دیسک یا ابزادهای دیگری زیر خاک نموده و زمین را بر اساس شیبهای اصلی و فرعی قطعه بندی ( کرت بندی )می نمایند در این روش کشت آبیاری بصورت غرق آبی انجام می شود.

مزایای این روش کشت می توان ثابت ماند نمک در هنگام آبیاری ذ کر نمود.
معایب این روش کشت را می توان عدم استفاده یا استفاده نادرست از ماشین آلات در مراحل کاشت داشت و برداشت را نام برد .

محدود شدن سطوح کشت بعلت عدم استفاده صحیح از ماشین آلات در امر کاشت داشت و برداشت
كفاءة الري منخفضة
عدم کاشت گیاهانی که به غرق آبی حساس می باشند مانند خیار – طالبی

طرق الري
تسرب : این روش آبیاری از حرکت صعودی آب در خاک استفاده می گردد که این خود باعث ازدیاد غلظت نمک در اطراف بوته و نهایتا تخریب خاک می گردد.

قذائف الزرقاء : این روش آبیاری بعلت اینکه تما م سطوح کشت شده یا کرت از آب پوشانده شده قادر است نمکهای جمع شده حاصل از آبیاری قبل را شستشو داده وبه اعماق خاک منتقل می نماید و از تشکیل پیاز رطوبتی در اطراف ریشه جلوگیری می نماید .

 

معایب این روش استفاده بیشتر آب در هنگام آبیاری می باشد که چاره ای جزء این نمی باشد.
ممر الري
هذه الطريقة مشابهة لطرق تسرب وتشمل جميع مزايا وعيوب الري ثلم.
در کاشت بعضی از محصولات جالیزی مانند بادمجان ،گوجه فرنگی ،خیار، طالبی ،هندوانه و …. که حساس به آبیاری غرق آبی می باشد کشاورز اجبارا می بایست نشتی یا غلام گردشی آبیاری نماید که در صورت استفاده از چنین روشی بهتر است در چندین نوبت توسط کارگر نمکهای حاصل از آبیاری را جمع آوری و در کف جوی ریخته تا در هنگام آبیاری توسط زه آب یا آب ثقلی شستشو و به اعماق خاک منتقل شود این عمل را شوره زدایی گویند .

الري الجديد
کلیه آبیاری های نوین ( Svprdryp - المطر - بالتنقيط تحت الضغط – نفيذ … )در زمین و آب شور بعلت مصرف کم و بهینه آب صحیح نمی باشد چون در زمین و آب شور می بایست از آب بیشتری استفاده نمود تا از تشکیل نمک بر روی سطح خاک و تشکیل نمک بصورت پیاز رطوبتی در اعماق خاک جلوگیری بعمل آورد پس در زمین و آب شور بحث راندمان آبیاری چندان صحیح نمی باشد چون با تخریب خاک مواجه می باشیم.

کاشت گیاهان مقاوم به شوری
الشتاء النباتات المقاومة لل ( بصل) : وتشمل الشتاء النباتات التي تتحمل الملوحة الشعير، البازلاء، والسبانخ، حلوى… را نام برد بطوریکه مشاهده شده جو می تواند شوری در حد 9000 تحمل وتوليد الناتج الاقتصادي.

النباتات التي تتحمل الصيف ( صايفي):
الملح الصيف نباتات البرسيم متسامحة يمكن أن يكون - الخيار- البطيخ - الشمام - كورك… را نام برد یونجه مقاوم در برابر شوری می باشد بطوریکه یکی دو ماه بعد از سبز شدن و گذشتن از مرحله نو نهالی می تواند شوری بالای 9000 را بخوبی تحمل نماید و محصول اقتصادی را تولید نماید ولی در زمان جوانه زنی و نو نهالی به شوری حساس می باشد که برای رفع این مشکل روش کشت های مختلفی را مورد آزمایش قرار داده شده است که بهترین روش کشت یونجه در مناطق شور را مختصرا شرح می دهیم .

 

بهترین روش کشت یونجه در مناطق شور
زمینی که می بایست برای کشت یونجه اختصاص داده شود را در مهر ماه مراحل تهیه بستر را بخوبی انجام داده و کودهای پایه مانند فسفات، پتاس و ریز مغذی ها را برای 2 عضوي 3 سال محاسبه نموده و قبل از کشت به زمین داده می شود. چنانچه مقدور باشد می بایست حدود بیست الی سی تن در هکتار از کود پوسیده دامی استفاده نمود .

پس از آماده سازی زمین بجای کشت یونجه در زمین جو یا گندم ( أصناف )کشت کرد. والمياه . وفي الوقت نفسه في أواخر فبراير متجهة كمية مناسبة من البذور البرسيم ( نطاق 40 عضوي 60 كيلو) را بعد از آبیاری زمین زمانی که رطوبت زمین بصورت اشباع می باشد توسط کارگربا تجربه در زمین پاشیده و بذر پاشیده شده در بین بوته های جو و گندم سبز نموده چون مقدارغلظت نمک زمین بر اثر بارانهای زمستانه تقلیل یافته و همچنین بوته تازه روییده یونجه در زیر بوته های گندم و جو از تابش مستقیم آفتاب نیز در امان می باشد .

یونجه کم کم رشد نموده ومقاوم شده و پس از برداشت جو و گندم کشت شده کلیه بقایا را با یونجه نو نهال برش داده و با هم از زمین خارج نموده . في هذا الوقت النباتات أكثر مقاومة للارتفاع تحمل الملوحة، ولإنتاج الناتج الاقتصادي.

استفاده از کود در اراضی شور

احتباس الماء المعدنية

 

کودهای زیر شخم
کودهای فسفاته و پتاسه بهتر است قبل از کشت حدود 3-4 أشهر في ظروف رطبة و 6 عضوي 8 ماه در شرایط خشک به زمین اضافه نمود و توسط شخم یا دیسک زیر خاک نمود تا در هنگام کاشت کودها تجزیه و مورد استفاده گیاه قرارگیرد .

کودهای سرک
بهتر است کودهای که امکان محلول پاشی را دارند را با مقدار مناسب بصورت محلول پاشی استفاده نمود تا کمتر مشکلات شوری خاک را بوجود آورند . البته بهتر است در هنگام محلول پاشی از آب شیرین و مناسب استفاده گردد تا از تنش و استرس شوری گیاه در امان باشد.

البذور
در آخر لازم است متذکر شد که در کلیه روشهای کشت در اراضی شور می بایست از مقدار بیشتری بذر نسبت به اراضی شیرین در هنگام بذر پاشی استفاده نمود تا ازسطح سبز خوبی برخوردار شد

در هنگام شخم یا سله شکنی اطراف درختان می بایست ابتدا شوره های حاصله روی سطح خاک را جمع آوری نموده و سپس اقدام به شخم زدن کرد.

لعرض الأخبار صناعة الفستق والمواد المفيدة للزراعة ورفسنجان الفستق الفستق الانضمام إلى قناة

اضغط على الصورة أدناه للاشتراك في قنوات:

مشاهده محتوا بیشتر
  • غرس وزراعة البابايا أو البابايا

    غرس وزراعة البابايا البابايا أو كيفية زراعة على مدار السنة البابايا البابايا أو حمار…
  • تاريخ الكاكاو والشوكولاته شجرة

    شجرة الكاكاو شجرة الكاكاو التاريخ المظلم من خبازية أن يترك الأهداف المشتركة بسيطة…
  • خصائص شجرة الأفوكادو

    الأفوكادو أو الكمثرى التمساح شجرة وشجرة فاكهة أو Khvjdys. الشجرة في المناطق الدافئة…
ادامه مطلب السيد R. Molaei
  • الجفاف وطرق التعامل معها

    كلمات :الجفاف، والحصاد المفرط للمياه، ومستويات المياه الجوفية، ونقص المياه، وتدمير النباتات وناش…
  • التقويم إدارة الفستق بستان

    إدارة مراجعة بساتين الفستق: الربيع إدارة بساتين الفستق، وإدارة الآفات وطرق النضال، ماضي…
  • سمية البورون في النباتات

    حسين محمدي النسب، MA، Rfsnjan_ إيران الفستق _ ____________________…
بارگذاری بیشتر در المياه والتربة الملوحة

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

غرس وزراعة البابايا أو البابايا

غرس وزراعة البابايا البابايا أو كيفية زراعة على مدار السنة البابايا البابايا أو حمار…