مجموعة متنوعة من الأشجار الري

دامع :

در صورت عدم تأمین آب توسط بارندگی های طبیعی منطقه باید در مواقع ضروری اقدام به آبیاری باغات میوه نمود. برای تشکیل یک گرم ماده خشک گیاه نسبت به ارقام مختلف گیاهی به ۱۰۰۰۳۰۰ گرم آب نیاز است.

کمبود آب در مناطق خشک و نیمه خشک یکی از دلایل مهم کاهش محصول درختان میوه می باشد. از آن جهت که درختان میوه ریشه های سطحی دارند، میزان آبیاری باید با دور کمتر انجام شود تا ریشه توان استفاده از حداکثر آب را داشته باشد.

فواصل آبیاری باید منطبق با منحنی رشد درختان میوه باشد. با توجه به قاعده کلی، در مناطقی که میزان بارندگی سالانه بیش از ۷۰۰ میلی متر و پراکنش آن در عرض سال یکنواخت باشد آبیاری انجام نمی شود.

اگر بارندگی بین ۷۰۰۵۰۰ میلیمتر بود، در فصل گرم به یک الى سه نوبت آبیاری نیاز است و در مناطق با بارندگی کمتر از ۵۰۰ میلی متر در سال، به آبیاری بیشتری نیاز می باشد.
برخی از درختان میوه مانند انگور، انجیر، بادام، پسته و زیتون مقاوم به کم آبی هستند و به رطوبت کمتری احتیاج دارند. البته در صورت نیاز به آب در جهت افزایش محصول، این درختان نیز باید آبیاری شوند.
با شیوه های گوناگون می توان نسبت به آبیاری باغات میوه اقدام کرد که در ذیل به آن ها اشاره می شود.

انواع روش های آبیاری:

الف – الري بالغمر(سنتی):

تمامی سطح باغ بدون ایجاد مرز بندی آبیاری می شود که در نتیجه، آب زیادی از دست می رود و به علت تبخیر رطوبت، نمک بالا آمده و تجمع نمک برای گیاه و خاک مضر است.

 الري بالغمر

ب- الري ثلم(شیاری):

این روش برای آبیاری اراضی مسطح مناسب است. برای اجرای آن در طول ردیف های کاشت، شهرهای کوچکی ایجاد کرده و آب از جوی اصلی به جوی های مذکور هدایت می شود و باید سرعت حرکت آب کم باشد.

بعد از ایجاد جوی ها، باید به شعاع کمی اطراف درختان را خاک ریزی کرد تا آب در حین عبور از مسیر درختان مستقیما با تنه درختان برخورد نداشته باشد و محاسن آن در این است که اکسیژن هوا به راحتی از هوا به ریشه ها می رسد و تنه درخت از بروز بیماری های قارچی در امان است.

در سال دوم جوی هایی در دو طرف درختان به فاصله ۳۰ سانتی متر از درخت ایجاد می کنند تا آب به طور نشتی به ریشه درختان برسد. در یکی دو سال بعد نیز این فاصله اندکی اضافه شده و سپس ثابت خواهد ماند.

دلیل اضافه شدن فاصله به خاطر گسترش ریشه در داخل زمین است. همان طور که کمبود آب باعث خسارت به درخت خواهد شد، زیادی آن نیز موجب می شود که زمین دیرتر رطوبت خود را از دست بدهد.

در نتیجه در بعضی از مناطق تولید باتلاق نموده و ریشه که در آب راکد زمین احاطه شده، خفه گردیده و درخت از بین می رود. اما در اراضی شنی و سبک این صدمه خیلی کمتر است، زیرا آب به اعماق زمین رفته و ریشه تا اندازه ای از خفگی در امان می ماند.

 

آبیاری شیاری

پ -آبیاری کرتی درختان :

در این روش، مرزبندی در اطراف چند درخت ایجاد می شود. سپس کرت های مناسبی بر حسب جنس و شیب زمین ایجاد می کنند و آب توسط جویبارها به کرت ها هدایت می شود. لازم به است که این روش آبیاری چندان معمول نیست و به ندرت استفاده می گردد.

 

زراعة

 

ت- الرشاشات :

به صورت باران مصنوعی می باشد و بیشتر در زراعت مورد استفاده قرار می گیرد. این روش برای باغبانی مناسب نیست و فقط در چند مورد توصیه می شود که به عنوان نمونه به برخی از آن ها اشاره می کنیم :

1- زمینی که شیب تند دارد و نفوذپذیری خاک بالاست.
2- وقتی کشت به صورت خطی انجام شده و فاصله ردیف ها از یکدیگر کم است.
3- اگر گیاه تحت کشت در زمین زراعی، دارای ریشه های سطحی باشد.
4- در خاک های کم عمق و با ثبات ساختمانی کم، مخصوصا اگر خاک تحت الارض به سطح زمین نزدیک باشد.

مواردی نیز وجود دارد که کاربرد این روش را محدود می کند. مثلا اگر آب خنک و گل آلوده باشد و یا حاوی املاح کلردار بوده و گیاه نسبت به آن حساس باشد. همچنین در مناطق بادخیز، بازدهی این روش اندک است.

الرشاشات

ث- آبیاری قطره ای درختان :

این روش در باغبانی بیشتر استفاده می شود. در پای درخت لوله ای وجود دارد که در هر ساعت، حدود ۷۳ لیتر آب را در پای درخت میچکاند. هدف از کاربرد این شیوه، مرطوب کردن نصف خاکی است که در اطراف ریشه گیاهان بالغ و یا گیاهان سایه انداز قرار دارد.

آب در مدت زمانی طولانی و به آهستگی فقط به ناحیه ریشه که عمل رشد از آنجا آغاز می شود، داده می شود. مقدار خاکی که مرطوب می شود، بسته به بافت خاک و زمان آبیاری و تعداد گسیلنده ها (قطره چکان ) دارد که از حداقل ۱ تا ۸ سوراخ برای هر گیاه است.

فاصله گسیلنده ها از تنه درختان باید حداقل ۳۰۰ میلی متر باشد. آبیاری در این روش باید دایمی باشد و آبیاری در فصل رشد، هر روز و یا هر دو روز یک بار انجام شود.

به دلیل فرآیند تبخیر و تعرق از سطح گیاه، موئینگی خاک که سبب حرکت بیشتر آب در بین گسیلنده ها می شود، در زمان خشک شدن خاک کم می شود.

می توان جهت جلوگیری از خشک شدن خاک سطحی از انواع مالچ استفاده کرد. به منظور ذخیره کردن آبی که درخت در نوبت پیشین آبیاری مصرف کرده است، می توان فاصله آبیاری را بین ۱۶۱ ساعت تغییر داد. به دلیل اهمیت این مورد، در مورد مزایا و معایب این روش در انتها توضیحاتی آورده خواهد شد.

الري بالتنقيط

ج- آبیاری زیرزمینی درختان :

این روش مصرف آب خیلی کم است. در گذشته کشاورزان کوزه ها را آب می کردند، آن را در در خاک قرار می دادند و بوته صیفی جات را اطراف آن کشت می کردند. هم اکنون لوله هایی را به صورت مشبک در زیر خاک قرار می دهند، در نتیجه از این سوراخ ها آب خارج می شود. حرکت ریشه های کوچک به سمت آب باعث شد تا دیگر از این لوله ها، استفاده ای نشود. .

 

الري تحت الأرض

 

نکات مهم

آبیاری بارانی، قطره ای و زیرزمینی به عنوان آبیاری های تحت فشار شناخته می شوند و مزیت آن ها در این است که در این روش ها، کود را می توان به صورت محلول در اختیار گیاه قرار داد.

از مهم ترین مشکلات آبیاری های سنتی هدر رفت زیاد آب، تجمع نمک، جابجایی بذر علف های هرز و پوسیدگی طوقه گیاهان می باشد. البته آبیاری های تحت فشار نیز دارای مشکلاتی می باشند. برای مثال آبیاری بارانی باعث افزایش شته و آبیاری قطره ای باعث افزایش تجمع کنه ها می گردد.

 

محاسن آبیاری قطره ای:

1- کاهش احتمال خطر حمله باکتری ها و قارچ ها، به علت پایین بودن رطوبت محیط و خشک بودن شاخ و برگ گیاه

2- امکان استفاده از آب شور به علت عدم تماس مستقیم آب با شاخ و برگ گیاه

3- تلفات بسیار کم آب به دلیل عدم نفوذ عمقی آب در خاک

4- جلوگیری از ایجاد رواناب سطحی، به علت کم بودن فشار و دبی آب

5- افزایش در کمیت و کیفیت محصول نهایی

6- عدم نیاز به کارگر، به دلیل سهولت در مکانیزه کردن سیستم

7- سهولت در کنترل علف های هرز

معایب آبیاری قطره ای:

1- هزینه بسیار زیاد نصب این سیستم و نیاز به کارگر ماهر

2- تجمع نمک در اطراف محل مرطوب شده، هم چنین شسته شدن نمک بر اثر بارندگی و نفوذ به منطقه ریشه و شور شدن خاک

3- احتمال مسدود شدن لوله ها و قطره چکان ها با مواد شیمیایی و بیولوژیکی

4- امکان وقوع فرسایش بادی در خاک سطحی به دلیل تمرکز رطوبت در ناحیه ریشه

آب مهمترین عامل در تولید محصولات کشاورزی و تأمین مواد غذایی است. از جمله راهکارهای مدیریتی که می تواند جهت استفاده بهینه از منابع آبی موجود مورد استفاده قرار گیرد، استفاده از مواد جاذب الرطوبت از جمله پلیمرهای آبدوست می باشد که این مواد قابلیت جذب آب و اصلاح کنندگی خاک را دارند.

امروزه در اکثر نقاط باغداران و کشاورزان با کمبود آب آبیاری و هزینه های بالای آبیاری مواجه هستند. همچنین نبودن خاک مناسب در بیشتر زمین های زراعی و باغات باعث پایین آمدن کیفیت محصول می شود.

ساختار سوپرجاذب:

پلیمری آبدوست با شبکه ای سه بعدی که قابلیت جذب و نگهداری زیاد آب و محلول های آبی را دارد، حتی اگر تحت فشار باشد. در مجموع سوپرجاذب ماده ای خشک و به طور معمول شکر مانند با توانایی جذب آب و برخی مواد محلول به میزان چند برابر وزن خود می باشد.

سوپرجاذب دارای ۴ مش (دانه بندی ) مختلف می باشد که بر اساس توصیه کارشناسان بر حسب شرایط مختلف از قبیل نوع کاشت، بافت خاک، شرایط اقلیمی و سایر موارد در اختیار کشاورزان و باغداران قرار می گیرد.

ساختار این مواد به گونه ای است که می توانند در شرایط یونی، فشار و میکروارگانیسم های خاک، چندین سال مانند یک مخزن، آب و مواد محلول را جذب، نگهداری و بر حسب نیاز ریشه (بر اثر اختلاف فشار اسمزی) در اختیار گیاه قرار دهند. سوپرجاذب هرگز به مواد اولیه خود بازنگشته و واکنش های این پلیمر به طور کامل غیر سمی است.

این پلیمرها، موادی آلی هستند که در شرایط یونی و میکروبی خاک به آرامی تجزیه شده و در نهایت به آب، دی اکسید کربن، ترکیبات نیتروژن دار غیرسمی از جمله آمونیاک تبدیل و به ماده آلی خاک اضافه می شوند.

 

نحوه عملکرد سوپر جاذب:

1- سوپرجاذب عمل جذب و حفظ آب و انتقال آن را به ریشه تکرار می کند.

2- سرعت جذب با اندازه ذرات سوپر جاذب نسبت عکس و با دمای محیط تورم نسبت مستقیم دارد.

3- اگر چه نمونه های با ذرات درشت تر همواره سرعت جذب کمتری دارند، اما ظرفیت جذب نهایی آنها هنگام تحت فشار بودن بیشتر از نمونه های ریز است، پس اندازه ذرات را درشت می گیرند تا تحت فشار خاک ظرفیت جذب بیشتری داشته باشند.

 

SAP

 

معایب استفاده از سوپرجاذب:

1-هزینه بالا و مقرون به صرفه نبودن برای استفاده

2-ماندگاری کوتاه مدت و نیاز به تجدید

3- در صورت استفاده بیش از حد به درخت آسیب جدی می رساند

 

الأسمدة العضوية احتباس الماء :

لأول مرة في إيران المكملات الغذائية العضوية تحتوي على المواد الحافظة المياه والمواد الغذائية من قبل شركة احتباس الماء الأغنية الصحراء إنتاجها وتسويقها.

واحدة من السمات البارزة لهذا المنتج أقل الأسمدة وكميات أقل من المياه. و با توجه به بحران کم آبی در ایران، استفاده از این محصول گامی برای داشتن محصول بیشتر با آب اندک است.

 

مزایای کود آلی آب نگهدار :

 

کود آب نگهدار متشکل از دو بخش مواد آلی و مواد معدنی است و در سه تیپ مجزا تولید می شود عناصر موجود ظرفیت تبادل کاتیونی در این کود 2 التربة الرملية و 7 برابر خاک رسی است لذا عناصر غذایی موجود را در خود نگه داشته و از آبشویی آنها جلوگیری می کنند.

الأسمدة العضوية والبقر والدجاج السماد حتى في المعادن التي تتطلبها النباتات والأشجار والمواد الحافظة لديها المياه مرتين تسببت كفاءة السماد الدجاج أيضا زيادة كفاءة المياه الدرامية وبالتالي النمو العديد من الأشجار والنباتات، فضلا عن حيويتها

التركيب البلوري للعناصر في عش الدبابير الأسمدة هو مثل الماء والمواد الغذائية في هيكل يتم الاحتفاظ وتسقط تدريجيا مصنع لجذور.

من حيث الفعالية فقط في جزء من امتصاص الأسمدة العضوية كفاءة السماد الدجاج هو أكثر من ضعف احتباس الماء الذكية. مقاومة للجفاف وهشاشة العظام وقضمة الصقيع والإنهاك الحراري خصائص خارقة من هذه الأسمدة.

 

زمان استفاده از کود آب نگهدار:

بهترین زمان استفاده از کود آب نگهدار از اواخر پاییز تا اوایل بهار می باشد .

 

مصدر:

اصول باغبانی/مهندس عباس شعاعیمهندس حامد رضائیدکتر میثم اویسی

 

 

 

مشاهده محتوا بیشتر
ادامه مطلب مرتضى زينالي
بارگذاری بیشتر در حالة الطقس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

ما هو احتباس الماء السائل الحيوي الأسمدة؟

ما هو احتباس الماء السائل الحيوي الأسمدة؟ الأسمدة السائلة: دو یا چند عنصر غذایی را دارا می باشند و د