اموزش کاشت درخت سیب

درخت سیب، از خانواده روزاسه ، جنس مالوس بوده و دارای ارقام مختلفی می باشد. عدد پایه کروموزومی آن برابر ۱۷، (۱۷= X ) بوده و تعداد کروموزوم های آن متفاوت ( ۳۴ ، ۵۸ ، ۶۸ ) است.درخت سیب و خواص بوتانیکی آن تابع آب و هوای سرد معتدل و با نیاز سرمایی متوسط است، خاک مناسب برای درخت سیب و پرورش آن، رسی شنی حاصل خیز با عمق کافی و PH خنثی است.

ریشه گیاه با توجه به نوع بافت خاک، واریته و اثرات متقابل عوامل محیطی نبات، می تواند تا چندین متر در خاک فرو رود. بیشترین رشد ریشه ها، در بهار از زمان باز شادن جوانه ها تا خردادماه است.

ریشه مطلوب در عمق و شعاع متعادل و متناسبی منشعب و تمام حجم خاک در دسترس خود را برای بدست آوردن آب و مواد غذایی مورد بهره برداری قرار می دهد.

ساقه درخت به سبب حالت خاص، قابلیت انعطاف پذیری و پرورش نهایی را به انواع فرم ها دارد.

جوانه ها در درخت به چند دسته “چوب، گل و انتظار و خفته” تقسیم می شوند.گل ها در آن منظم و مجتمع دارای: ۵ کاسبرگ، ۵ گلبرگ به رنگ سفید با صورتی، ۶-۴ تخمک و تخمدان و پرچم های زردرنگ، مضربی از ۵ را دارند.

انواع واریته های سیب و پایه های پیوندی آن

واریته های خارجی مهم درخت سیب

– گونه های زرد لبنانی

– گونه های قرمز لبنانی

– گونه های جین هاردی

-گونه های کلارک

از بین واریته های بی شماری که تولید شده، تعدادی از آن ها که در برابر بیماری های مهم مقاوم هستند نام برده می شوند.

– Var . Estival تولیدی ( فرانسه) INRA با حساسیت کمتر نسبت به بیماری سفیدک حقیقی و لکه سیاه سیب.

– Var . Chardon تولیدی  INRA ، با عدم حساسیت فوق العاده به بیماری قارچی و مقاوم در برابر بیماری زنگار.

– Var : Mustus تبار ژاپنی، با میوه های خیلی درشت، با میزان حساسیت کمتر به سفید ک حقیقی و حساسیت نسبی به لکه سیاه و شانکرهای مختلف تولید گردیده است.

 ارقام مهم سیب های  ایرانی

– گلاب اصفهان

– گلاب شیراز

– گلشاهی

–  زرد مشهد

–  حیدرزاده تبریز

پایه های درخت سیب 

الف- پایه های بذری درخت سیب و خواص بوتانیکی آن

این پایه ها از طریق بذر ازدیاد می یابند، درختان پیوند شده، روی آن ها دارای رشد خوبی بوده و داشتن تأخیر در باروری و رشد و تولید ناهمگن و بیماری های درخت سیب از خصوصیات ارثی و ژنتیکی آن ها است نیز ریشه زایی آن ها در حالت غرقابی زمین رضایت بخش است، بعلاوه درختان حاصل از پیوندزنی بر روی اینگونه پایه ها در تطابق با محیط و سازگاری با خاک های معمولی از نرمش خوبی برخوردار هستند.

دو واریته مهم از آن ها عبارتند از:

– واریته آلمانی Bitten Felder                                                                       Graham’s Jubileu

– واریته فرانسویrose  Bengage                                                                  Golden Deliciors,

ب- پایه های غیر بذری درخت سیب و خواص بوتانیکی آن

هرس و تربیت درختان پاکوتاه امروزه با توجه به پیشرفت روزافزون مسائل تکنولوژی و صنعتی در زمینه باغداری برای بالابردن میزان باردهی و اجرای عملیات باغداری، سیستم کشت و پرورش درختان سیب، کم وبیش دستخوش تغییراتی شده، و ارقامی را به عنوان پاکوتاه مورد استفاده قرار می دهند. این پایه ها حاصل تکثیر غیر جنسی مثل قلمه زنی و خوابانیدن هستند.

این ارقام، دارای مزایای زیر هستند:

– مقاومت در مقابل بیماری های ویروسی

– مقاومت در مقابل بیماری پوسیدگی طوقه

– مقاومت در مقابل شته های مومی سیب

– قابلیت تکثیر غیر جنسی خوب

از انواع آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف. ارقام موسوم به ایست مالینگ که EM100 -EMI طبقه بندی شده اند:

M1- این پایه، ریشه قوی، عدم نیاز به قیم در هنگام کاشت و محصول فراوان میدهد.

M11- نیمه پاکوتاه، رشد رویشی زیاد، ضعیف تر از رقم 1 M و نسبت به سرما حساس است.

MTV- مبدأ آلمان و هلند، رشد رویشی کم ولی زودرس است.

M VII- دارای رشد متوسط، قوی و زودرس است.

MIx- مبدأ فرانسه، پاکوتاه، دارای ساقه های ضعیف و به این سبب برای پرورش

داربستی و برای ،{باغداری کوتاه مدت بکار می رود.

MXII- قوی، دیربارور و میوه ها از مرغوبیت متوسطی برخوردارند.

MXIII- پایه ها رشد خوب داشته، دیربارور وحساس در مقابل خشکی هستند.

M26- پاکوتاه، از هیبرید پایه های MIX  M XVI, حاصل شده و زودبارور بوده و

محصول فراوان می دهد.

ب. ارقام موسوم به مالینگ مرتون که از MM101- M115 طبقه بندی شده اند.

MM106 – این رقم از هیبرید M VII و SPY- N حاصل شده، ضعیف، قدرت رویشی متوسط، دارای محصول متوسل، زودبارور و احتیاج به قیم دارد.

MM109 – از خواص این رقم قوی بودن، رشد خوب، مناسب زمین های سبک، مقاوم به سرما و احتیاج داشتن به قیم، است.

ایستگاه های تحقیقاتی که در امر اصلاح سیب کار می کنند

الف – ایستگاه ایست مالینگ انگلستان واریته های تولیدی خود را در چهار دسته عرضه می کند.

– پایه های خیلی پاکوتاه EM IX

– پایه های پاکوتاه EM VII

– پایه های قوی EM II .

– پایه های خیلی قوی EM VI

ب- ایستگاه مالینگ مرتون انگلستان که واریته های خود را در چند دسته از 115-107 عرضه می کند.

ج – ایستگاه تحقیقاتی آمریکا واریته های تولیدی خود را به سه دسته تقسیم کرده است. .

پایه های پاکوتاه EMIX با ارتفاع                  1.8m,2.4m

پایه های نیمه پاکوتاه EM II با ارتفاع کمتر از 3.6m

پایه های معمولی EM III با ارتفاع حدود  3m-4m

د- ایستگاه تحقیقاتی فرانسه با چند کلاس

-Aضعیف                EMIX

B- متوسط                EM26

C- متوسط                 EMVII

D- نسبتا قوی                   EMIV ,MMIII

E- قوى                           EM1 ,II ,XIII,A2

F- خیلی قوی                    EMXII,XVI,XXV

واریته های خارجی که در ایران کشت و کار آن ها متداول شده اند: “رد و گلدن دلیش هستند که برای کمتر پاجوش دادن آن ها، باید پیوند بالاتر از خاک قرار گیرد. ( منظور پایه های باری است که از این ارقام گرفته می شوند )

ازدیاد و تکثیر درخت سیب

تکثیر درخت سیب از طریق پیوند روی نهال های حاصل از کاشت بذر انجام می گیرد. ضمنا از راه پاجوش و خوابانیدن می توان گونه هایی از سیب را زیاد کرد. .

راه های ازدیاد و تکثیر درخت سیب

الف- خزانه کاری بذر سیب

عبارت از محلی که بذور نباتات اعم از سبزیجات، گل های نشایی، دانه و هسته درختان مثمر و غیر مثمر تحت شرایط خاص به طور متراکم کاشته تا پس از رشد کافی به محل اصلی انتقال یابند.

در شرایط خزانه پس از رشد کافی پایه های بذری، روی آن ها را پیوند می زنند، برای داشتن و بدست آوردن این چنین پایه های مطلوب باید زمین و محل خزانه در بهترین شرایط کیفی قرار گیرد.

احداث محل خزانه و خزانه کاری درخت سیب

١- انتخاب بذر درخت سیب

– خواص مطلوب بذر، از قبیل: قوه نامیه، قدرت نامیه و خلوص بذر (تمیز بودن)

– جداگانه کشت کردن بذر درختان دانه دار ( سیب – گلابی ) و درختان هسته دار ( هلو – زردآلو ) از سبزیجات نشایی و قلمه، از مواردی بشمار می آیند که در انتخاب بذر باید به آن ها توجه خاصی معطوف داشت.

۲- انتخاب محل خزانه درخت سیب

برای پرورش نباتات بخصوص در خزانه رعایت موارد زیر ضروری به نظر می رسد:

– آفتاب گیر بودن محل.

– در حد متوسط بودن بافت خاک و غنی بودن از نظر مواد آلی.

– داشتن 20 CM خاک زراعتی

– دارای خصوصیات عالی با تهویه خوب.

تهیه زمین خزانه درخت سیب

– انجام شخم عمیق در پاییز و اضافه کردن ۴۰-۳۰ تن کود دامی در هکتار، که کود پوسیده را باید با خاک مخلوط و ادغام کرد.

– عاری بودن از علف های هرز و نرم کردن آن به منظور تماس کامل بذر باخاک خزانه

– اضافه کردن خاک برگ پوسیده جهت حاصل خیزی و بهتر شدن کیفیت خاک.

– خاصیت نفوذپذیری آب و عمل تهویه به نحو شایسته در آن انجام گیرد.

موقع خزانه کاری درخت سیب

کاشت پاییزه برای درختان دانه دار مانند سیب و گلابی و … در نواحی که دمای هوا از  _12C,- 10C پایین تر نمی رود مناسب تشخیص داده شده است، باید توجه داشت پس از اولین آبیاری، بذور کاشته شده ردیفی باید آن ها را با پهن پوسیده و خاک برگ پوشانید.

فواصل و عمق کاشت بذر سیب در خزانه

عمق کاشت بذر در خزانه بر حسب ریزی و درشتی، آب و هوا، نرمی و سفتی خاک تغییر می نماید.

عمق کاشت در جوانه زنی بذر درخت سیب و خواص بوتانیکی آن مؤثر است، زیرا

– اگر بذر عمیق کاشته شود رطوبت بیش از نیاز آن است و ممکن است پس ازسبز شدن به سختی از خاک خارج شود.

– نیز اگر سطحی کاشته شود ممکن است در اثر زود خشک شدن خاک سطحی، بذر نیز خشک گردد یا به مصرف پرندگان یا حشرات برسد.

بذر سیب و گلابی را در عمق 2-2.5 cm کاشته و روی آن را کود پوسیده دامی می باشند. به طور کلی عمق خاک کاشت را ۳ – ۲ برابر طول بذر در نظر می گیرند. فاصله مناسب کشت در خزانه را که به صورت جوی و پشته در نظر می گیرند حدود cm 40_30 در نظر میگیرند.

مدت زمان لازم برای سبز شدن بذر سیب ۹۰ روز است. در نواحی معتدل بذر آن را در پاییز و در نواحی سردسیر در بهار می کارند.

در صورتی که بخواهند روی آن ها را در خزانه اول عمل پیوند زنی انجام دهند باید فاصله را cm 58 روی خطوط در نظر گرفت در صورتی که پیوندنهال در خزانه دوم انجام گیرد فاصله را کمتر در نظر می گیرند. نوع پیوندی که در خزانه انجام می گیرد پیوند شکمی است.

طرق کاشت بذر سیب در خزانه

– دستی

که در آن بذر را با ماده همراه مخلوط و در واحد سطح مورد نظر می باشند

– خطی

با توجه به ریز و درشتی بذر عمق کاشت در آن متفاوت است.

– ردیفی

که اغلب در خزانه های هوای آزاد جهت کشت بذور درختان مثمر و غیرمثمر به منظور تهیه پایه نرک استفاده می شود.

بهتر است که 3m طول قطعات را بسته به شیب زمین و نوع خاک 20-50 m. قطعات را خیابانی به عرض 2-3m برای عبور وسایل مکانیکی در نظر بگیریم پس از گاورو شدن زمین که آن را آبیاری کرده ایم، اقدام به کشت بذور می نماییم.

خزانه ثانویه درخت سیب (خزانه انتظار)

پس از کشت بذور در خزانه اول و رشد کافی به محل اصلی، در زمین انتقال داده می شود. چنانکه به هر دلیلی نتوان نهال ها را به محل اصلی انتقال داد می توان از خزانه ثانویه بهره برد.

در خزانه ثانویه، باید زمین غنی تر از خزانه اول باشد، نیز فاصله کشت و عرض آن ها بیشتر در نظر گرفته شود. جدول زیر نمایانگر تعیین مقدار بذر، موقع و فاصله کشت برخی بذور درختان در خزانه است.

بذر تعداد روز لازم مقدار در هکتار (kg) فاصله خطوط (cm) موقع کاشت
سیب 90-35 28 70-50 پاییز
گلابی 90-45 34 70-50 پاییز

ب- قلمه کاری درخت سیب در قلمستان

به محلی که در آن قلمه پاره ای از درختان مثمر و غیر مثمر و درختچه های زینتی تحت شرایط خاص کاشته می شوند قلمستان” گویند.

اهمیت قلمستان درخت سیب

– تسریع در میوه دهی درختان میوه.

– ایجاد پایه های یکنواخت برای تهیه نهال های مرغوب.

– جلوگیری از فرسایش خاک با احداث قلمستان در اراضی شیب دار.

از شرایط لازم برای داشتن درختان سیب مناسب، قلمه کاری آن است، اما فعلا به دلیل بالا بودن هزینه تولید از نظر اقتصادی نسبت به سایر روش ها گرانتر تمام می شود. قلمه های مناسب و مطلوب یک ساله را در پاییز پس از قطع شیره نباتی گیاه برای ریشه دار شدن در ماسه قرار داده و در بهار به زمین اصلی انتقال می دهند.

ج- بذرکاری درخت سیب

در شرایط خاص ممکن است برخی افراد مستقیما بذر درخت سیب را در محل اصلی کشت نمایند، اما به دلیل ریسک پذیری این روش هم از نظر پسروی ژنتیکی صفات مطلوب و هم از نظر مدت زمان رسیدن باغ به مرحله تولید اقتصادی و هزینه بالای آن، از سوی محققان و افراد با تجربه مردود شناخته شده است.

د- کاشت پاجوش درخت سیب

چون نهال های پاجوش با وجود خواص خوب، نیازمند هرس های شدید هستند برای تولید محصول صرف نظر می شود. و از طرفی محصول آن ها از کمیت و کیفیت پایینی برخوردار می باشند، از کاشت آن ها برای تولید محصول صرف نظر می شود.

انبار داری و نگهداری سیب

چنانکه محصول تولیدی یک دفعه به بازار مصرف عرضه گردد، صرف نظر از عدم توانایی جذب بازار برای مصرف، قیمت آن شدیدا کاهش می یابد،

لذا برای جلوگیری از این کار و داشتن محصول در فصول مختلف سال، باید آن ها را به انبار انتقال دهند که در آن مکان ها میوه ها در شرایط خوب و ایده ال نگهداری شوند.

که این مکان ها می توانند سردخانه های سنتی یا سردخانه های مدرن و با انبارهای دارای سیستم کنترل شده باشند.

منبع:

کشت و پرورش درخت سیب، سیری در باغداری نوین (مهندس حسن طاها نژاد)

برای مشاهده اخبار روز صنعت پسته و مطالب مفید کشاورزی و پسته به کانال پسته رفسنجان بپیوندید 

برای عضویت در کانال بر روی تصویر زیر کلیک کنید:

  • آشنایی با کشاورزی درخت سیب

    آشنایی با کشاورزی درخت سیب درخت میوه به درختی اطلاق می شود که دارای میوه می باشد. ساختارها…
مشاهده محتوا بیشتر
ادامه مطلب مهندس مهدی امیری
بارگذاری بیشتر در باغبانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

59 دستور العمل جادویی تهیه آب میوه برای سلامتی

دستورالعمل هایی برای تهیه آب میوه شاید شما از خواص فوق العاده میوه ها آگاه باشید ولی شاید …