نماتودهای مهم و زیان آور محصولات گل و انواع آنها

مقدمه

بسیاری از گل ها هستند که اکنون به صورت تجارتی و به عنوان محصولات محلی یا صادراتی کاشته می شوند و به طور فزاینده ای نیز تجارت گل های بریده رونق پیدا کرده است. محصولات گل نیز به نحوی دچار آفات نماتودی مهم می گردند که از نظر اقتصادی حائز اهمیت می باشد. نماتودهای انگل پیازها و شاخه و برگ ها از جنس های زیر می باشند: Aphelenchoides , Ditylenchus, Pratylenchus, Radopholus, Meloidogyne, Longidorus, Xiphinema, Heterodera, Criconemoides, Paratrichodorus, Hoplolaimus, Belonolaimus

 

نماتود مهم و زیان آور ساقه و پیاز گل های پیازدار

نماتود ساقه و پیاز، Ditylenchus dipsaci ، علاوه بر این که آفت مهم سبزی های پیاز دار Allium می باشد، یکی از آفات معروف گل های پیازدار مخصوصا نرگس ها و لاله ها نیز به شمار می رود، اگرچه نژادهای بیولوژیکی متفاوت این نماتود روی محصولات مختلف شیوع دارد. آفت مزبور از روی سنبل، فلوکس، وینستمون هم گزارش شده است. گونه دیگر D. destructor است که می توان آنرا به صورت یک آفت روی زنبق، گلایول و زعفران پیدا نمود.

مناطق انتشار نماتود ساقه و پیاز گل های پیازدار

نماتود  D. dipsaci در اروپا معمولا شایع بوده و می توان آن را در مناطق معتدل سراسر جهان روی محصولات پیازدار پیدا نمود. این نماتود به سهولت نیز توسط پیازهائی که برای تکثیر مورد استفاده قرار می گیرند انتقال و انتشار می یابد.

نشانه ها و شناسائی نماتود ساقه و پیاز گل های پیازدار

نماتودها در نسوج برگ تغذیه نموده و شدیدا موجب پیچیدگی و بدشکلی مشخص برگ ها شده و تورم یا تاول های زرد رنگی که به سهولت قابل رویت و توسط انگشتان قابل لمس می باشد روی برگ ها ایجاد می گردد. نماتودها را می توان از نسوج متورم و در داخل یک طشتک آب استخراج نمود و یا با رنگ آمیزی نسوج برگ آنها را مشاهده کرد.

در داخل پیازهای مورد تغذیه نماتودها، لکه ها و زخم های نکروتیکی ایجاد شده که بعدا قهوه ای تیره می گردد. این نکروزیس یا مردگی بافت را می توان روی ورقه های برگی پیاز که برش طولی یا عرضی داده می شود مشاهده نمود. در مراحل پیشرفته بیماری، پیازها جایگاه استقرار قارچ ها و باکتری ها قرار گرفته و ممکن است به طور کامل به پوسند. گونه  D.dipsaci، یک نماتود اندوپارازیت مهاجر در برگ ها، ساقه ها و پیازها می باشد.

اهمیت اقتصادی نماتود ساقه و پیاز گل های پیازدار

نماتود ساقه و پیاز یک آفت مهم محصولات گلی در مناطق معتدل بوده و در تمام موارد که پیازهای گل حساس کاشته می شود مدیریت نماتود ضروری است.

مدیریت نماتود ساقه و پیاز گل های پیازدار

روش های شیمیائی، فیزیکی و زراعی تماما برای محدود کردن صدمه نماتود مزبور مورد استفاده است، اما روش شیمیائی در اکثر کشورها مورد پذیرش نمی باشد. در مورد پیاز نرگس تیمار با آب داغ می تواند نماتود را در نسوج گیاهی آلوده از بین برد. پیازها را قبلا در حرارت اطاق خیسانده و سپس در آب داغ 44 تا 46 درجه سانتی گراد به مدت 3 ساعت قرار می دهند.

تانک آب داغ تیمار را همواره باید کنترل نمود تا آب در جریان و حرارت آن تنظیم بماند. درجه حرارت آب نبایستی بالا رود زیرا ممکن است به نسوج گیاه صدمه وارد گردد. تیمار آب داغ نمی تواند برای پیازهای لاله مورد استفاده قرار گیرد. خارج نمودن بوته ها و پیازها از خاک و انهدام آنها در کاهش آلودگی نقش موثری دارد. اطمینان از پیازهای مورد کاشت که عاری از آلودگی به نماتود هستند موثرترین راه برای جلوگیری از خسارت می باشد.

 

برگ های پیچیده و بدشکل نرگس، نشانه های تغذیه نماتود ساقه و پیاز Ditylenchus dipsaci

 

زخم های برگ های بدشکل نرگس بر اثر Ditylenchus dipsaci

 

نماتودهای رنگ آمیزی شده Ditylenchus dipsaci در داخل نسوج برگ نرگس

 

مقطع طولی پیاز نرگس که زخم ها و پوسیدگی ورقه ها را که بر اثر Ditylenchus dipsaci است نشان می دهد.

 

مقطع عرضی پیاز نرگس که لکه های قهوه ای نکروتیک را در ورقه های پیاز بر اثر Ditylenchus dipsaci نشان می دهد.

 

 

نماتود مهم و خسارت زای برگ گل داودی

مناطق انتشار نماتود مهم و خسارت زای برگ گل داودی

نماتود برگ داودی Aphelenchoides ritzemabosi ، به عنوان یک آفت گل داودی در کشورهای معتدل محسوب می شود، اما در ارتفاعات بالای کشورهای تروپیکی از قبیل آفریقا و آمریکای جنوبی نیز پیدا شده است. نماتود مزبور از روی گونه های مختلف داودی .Chrysanthemum spp و همچنین از روی بعضی از گیاهان دیگر گزارش شده است. سه گونه نزدیک بهم نیز به اسامی A. blastophorus   A. fragariae, A. subtenuis,به عنوان آفت روی سایر گل ها شیوع دارد. گونه  A. fragariae نشانه های مشابهی با روی بگونیا، سوسن ها و بنفشه ها ایجاد می نماید.

گونه  A. subtenuis روی نرگس پیدا شده و گونه A. blastophorus   موجب پیچیدگی و بدشکلی برگ های گیاه اسکابیوزا  Scabiosa می شود.

نشانه ها و شناسائی نماتود مهم و خسارت زای برگ گل داودی

نماتود برگ داودی پارازیت برگ و بار بوده و روی نسوج مزوفیلی برگ و جوانه های رویشی تغذیه می نماید. سلول های تخریب شده به صورت لکه های بافت مرده که ابتدا زرد و سپس قهوه ای تیره شده ایجاد می گردد. حرکت این نماتودها در گلبرگ ها محدود شده و این لکه ها به طور مشخص روی برگ های داودی و در حد فاصل دو رگبرگ زاویه دار می گردد و در واقع رگبرگ ها عامل بازدارنده حرکت و پیشرفت نماتودها خواهد بود.

برگ های تحتانی بوته ابتدا مرده و قهوه ای می گردد. با آن که  A. ritzemabosi در داخل نسوج پیدا می شود اما به طور کامل یک آندوپارازیت نمی باشد. نماتود مزبور در تاج گل و یا روی برگ های خشک و نه در داخل خاک به طور زنده باقی می ماند.

اهمیت اقتصادی نماتود مهم و خسارت زای برگ گل داودی

نماتود  A. ritzemabosi آفت اصلی گل داودی مخصوصا در جائی که گیاه تحت شرایط معتدل در مزرعه کاشته می شود، می باشد. گیاهان مبتلا هر سال از طریق تاج گل تا زمانی که هنوز تولید گل ننموده اند مجددا آلوده می گردند.

مدیریت نماتود مهم و خسارت زای برگ گل داودی

متناسب کردن شرایط رشد برای داودی و کنترل درجه حرارت و استفاده از ترکیب بدون خاک و پایه های عاری از نماتود شدیدا شیوع نماتود را کاهش می دهد. استفاده از تیمار آب داغ، با حرارت 46 درجه سانتی گراد به مدت 5 دقیقه نماتودها را از بین می برد.

 

 

 

 

سایر نماتودهای مهم و زیان آور محصولات گل :

سایر نماتودهای انگل گیاهی که محصولات گل را مورد حمله قرار می دهند متعلق به جنس های  Meloidogyne, Pratylenchus, Radopholus, Heterodera, Xiphinema, Longidorus, Paratrichodorus, Criconemoides, Belonolaimus, Hoplolaimus می باشند. این نماتودها به موقع روی میزبان مربوطه آفت هستند و می توانند با همکاری سایر موجودات نیز موجب بیماری گردند. گونه Heterodera  trifolii   گزارش شده که با قارچ عامل پژمردگی به نام  Fusarium oxysporum f.sp. dianthi ارتباط داشته و همچنین نپوویروس  nepovirus پنهان لکه گرد توت فرنگی روی سوسن ها توسط این نماتود منتقل می گردد.

نماتود مهم و خسارت زای گره ای ریشه گل ها (Meloidogyne )

محصولات گل میزبان های تعدادی از گونه های  Meloidogyne هستند. دو گونه  M. hapla و M. ardenensis را می توان روی محصولات گل در مناطق معتدل پیدا کرد، اما نماتود گره ای ریشه اکثرا آفت محصولات در مناطق گرم تر تروپیکی است. گونه های M. incognita  و M. javanica کرارا از روی محصولات مختلف در هر دو محل مزرعه و گلخانه گزارش گردیده است. این محصولات شامل میخک، ژربرا، Coleus ، Heliconia ،Alpinia ،Proteus می باشند. گال های ریشه روی بعضی از محصولات ممکن است بسیار بزرگ باشد مانند گال های روی درختProteus .

 

 

نماتود های مهم و خسارت زای اندوپارازیت مهاجر گل ها ( Pratylenchus , Radopholus )

این نماتودها اندوپارازیت های مهاجر می باشند و زخم ها و پوسیدگی هائی روی ریشه ها ایجاد می کنند. گونه های Pratylenchus ، در هر دو منطقه معتدل و تروپیک انتشار دارند. آفت اصلی در مناطق رویشی خنک تر نماتود P. penetrans  می باشد که روی محصولات گل از قبیل رز، فلوکس، آنمون، کلماتیس، زبان در قفا، داودی، دی سنترا و گل انگشتانه می باشند. گونه P. vulnus یک آفت عمومی گل ها در مناطق گرم تر جائی که تعدادی از گونه های جنس  Pratylenchus نیز از روی محصولات گزارش گردیده است می باشد.

گونه  Radopholus similis یک نماتود تروپیکی است که می تواند ریشه محصولات گل را در کشورهای گرم تر مورد حمله قرار دهد. گونه  R. similis آفت مهم و مخصوص یک محصول زینتی بسیار حساس به نام گل آنتوریوم می باشد.

 

مشاهده محتوا بیشتر
ادامه مطلب مهندس حسنی سعدی
بارگذاری بیشتر در حشرات، آفات و بیماریها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

اهمیت کود سولوپتاس در باغات پسته ایران

اهمیت کود سولوپتاس در باغات پسته ایران نقش پتاسیم در فرآیند رشدی گیاه پتاسیم به طور عمده ب…