بهترین روش پیوند زدن و بهترین زمان برای پیوند زدن درختان پسته

دلیل پیوند زدن درختان چیست؟

پیوند زدن هنری است که توسط آن بخشی از یک گیاه بر روی بخشی از گیاه دیگر متصل می شود. تقسیم معمولی سلول ها در محل اتصال باعث می شود که زخم های حاصله ترمیم و رشد بافت ها ادامه یافته و بخش ها در هم میامیزند و گیاه واحدی حاصل آید. بخش بالایی این گیاه پیوندی، پیوندک و بخش پایینی که ریشه های گیاه را در بردارد، پایه نامیده می شود. دو نوع پیوند در باغبانی وجود دارد که عبارتند از: پیوند جوانه و پیوند شاخه که در ادامه به توضیح آن ها پرداخته می شود.

پایه: شاخه یا نهالی که پیوند بر روی آن انجام می گیرد را پایه گویند.

پیوندک: قسمتی است که جدا می شود و از آن برای پیوند استفاده می شود.

بهتر است پیوندک در صبح خیلی زود گرفته شود. باید برگ ها از نزدیک دمبرگ جدا ده و بعد پیوندک گرفته شود.

مزایای پیوند زدن درختان:

الف – با استفاده از پیوند می توان گیاهی را که دارای ریشه های ضعیفی است، بر روی پایه ای که دارای ریشه قوی است قرار داد.

ب – با پیوند زدن می توان از گیاهانی مانند بادام، سیب، گردو که تکثیرشان توسط سایر روش ها ممکن نیست، همگروه هایی تولید کرد.

پ – با استفاده از عمل پیوند، می توانیم فرم های ویژه ای از رشد را به دست آوریم.

ت – با این عمل می توان چند رنگ گل یا چند نوع میوه را بر روی یک پایه ایجاد کرد.

ث – همان طور که میدانیم کشت بذر درختان میوه و رشد و در نهایت، رسیدن به میوه چندین سال به طول می انجامد، ولی با انجام عمل پیوند، ما شاخه ای را که میوه می دهد بر روی پایه ای دیگر قرار داده و از آن میوه می گیریم.

موارد استفاده از پیوند درختان:

  1. استفاده از ریشه های مقاوم در برابر شرایط نامساعد
  2. استفاده از ریشه های مقاوم در برابر آفات و بیماری ها
  3. استفاده از پایه های کوتاه کننده
  4. استفاده از پایه های مقاوم برای جلوگیری از یخ زدن ریشه ها (برای مرکبات، نارنج از همه مقاوم تر است).
  5. تبدیل واریته های قدیمی به واریته های جدید
  6. اصلاح باغات
  7.  جنبه های تنشی پیوند
  8. ترمیم بخش های آسیب دیده
  9. تسریع در میوه دهی

مشخصات پایه خوب پسته در پیوند زنی 

  1. دارای رشد بالا باشد
  2. مقاوم به املاح آب و خاک و خشکی باشد
  3. مقاوم به آفات و به خصوص امراض منطقه باشد
  4. سازگاری با پیوندک داشته باشد
  5. دارای ساقه صاف و بافت قوی باشد
  6. مناسب برای برداشت مکانیزه محصول باشد
  7. عملکرد بیشتری نسبت به بقیه ارقام پسته داشته باشد.

نشانه های ناسازگاری پیوند در درختان:

  1. جوش نخوردن درصد بالایی از پیوندهای انجام گرفته
  2. زرد شدن برگ ها در نیمه دوم فصل رشد
  3. خشک شدن گیاه در حالت نهالی
  4. تفاوت مشخص در رشد پایه و پیوندک
  5. رشد بیشتر از محل
  6. جدا شدن آشکار پایه و پیوندک از همدیگر

 اصل گرفتن پیوند درختان:

  1.  پایه و پیوندک باید با همدیگر سازگاری داشته باشند
  2. لایه زاینده پیوند با لایه زاینده پایه روی هم منطبق باشند
  3. عملیات پیوند در زمان مناسب انجام بگیرد
  4. تمام سطوح بریده شده در برابر از دست دادن آب حفاظت شوند
  5. گیاه پیوند شده تا مدتی پس از پیوند تحت مراقبت باشد.

 

بهترین زمان برای پیوند زدن درختان:

بهترین زمان برای پیوند جوانه، خرداد ماه یا جودرو است و بهترین زمان برای پیوند شاخه، اواخر اسفند یا اوایل فروردین یا به طور کلی اول بهار می باشد که شیره نباتی هنوز به حرکت در نیامده است (پیوند جوانه در شاخه هایی که خیلی کلفت نیستند انجام می گیرد).

انواع پیوند در درختان پسته:

الف – پیوند شکمی(T):(پسته)
ابتدا پوست پایه را به شکل T برش داده و لبه پوست را جدا می کنیم. سپس پیوندک جوانه را با پوست جدا و داخل شکاف گذاشته و از بالا و پایین می بندیم. برای بریدن جوانه باید قسمتی از پوست همراه آن باشد و در داخل شکاف قرار گیرد. در مورد پیوند بر روی نهال ها باید به این نکته توجه کرد که اگر در مرداد و شهریور اقدام به پیوند نماییم، پس از پیوند عمل سربرداری شاخه را انجام نمی دهیم.

این عمل برای جلوگیری از سرمازدگی صورت می گیرد. به همین منظور عمل سربرداری را در اوایل فروردین انجام می دهیم که به آن پیوند خواب یا زندانی می گویند.
در درختانی مثل انجیر و فیکوس که دارای شیرابه می باشند باید حالت برش شکاف بر روی پایه و حالت فوق باشد تا شیرابه باعث خشک شدن جوانه نشود (این پیوند به شکل H هم می تواند انجام گیرد). در پیوند شکمی بعد از دو یا سه روز به دمبرگ دست می زنیم، اگر این دمبرگ افتاد نشان دهنده این است که پیوند ما گرفته انجام شده)، در غیر این صورت پیوند ما نگرفته است.

پیوند شکمی

 

 

 

 

 

 

ب- پیوند لوله ای:(پسته)

پایه و پیوندک باید هم اندازه باشند و ضخامت یکسانی داشته باشند. به همین منظور ابتدا پوست پایه را جدا می کنیم (همانند پوست موز). سپس بخشی را که دارای جوانه است برای پیوندک انتخاب و برش می دهیم و با چرخاندن توسط دست پوست را به طور کامل جدا کرده و این پوست را به پایه بدون پوست جایگزین می کنیم که در این حالت باید آن را ببندیم، ولی اگر شکافی در پوست ایجاد نکنیم و پوست به صورت لوله ای جدا شود نیازی به بستن آن نمی باشد.

 

پیوند لوله ای(پسته)

پ- پیوند وصله ای:(گردو)

این پیوند بیشتر در گردو انجام می شود. درست مثل پیوند شکمی است ولی در این پیوند یک مستطیل یا مربع از پوست پایه را جدا می کنیم، پیوندک که دارای جوانه و دمبرگ است را (به همان اندازه پوست بریده شده در پایه) با پوست جدا کرده و به پایه متصل و اطراف آن را می بندیم. برای راحتی کار در این پیوند چاقوهای دو تیغه در دسترس است تا از نظر اندازه مشکلی به وجود نیاید. در مورد انتقال پیوندک از جایی به جای دیگر باید به این نکته توجه کرد که از تبخیر جلوگیری شود. به همین منظور، ابتدا پهنک برگ را بریده و روزنامه ای را خیس کرده و پیوندک را در داخل آن قرار می دهیم و یا اگر فاصله زیاد است باید در ظرفهای یخدان نگهداری شود.

پیوند وصله ای گردو

ت- پیوند چیپ:

این پیوند تقریباً همانند پیوند وصله ای است. در این پیوند پوست و جوانه و چوب در پیوندک و پایه با هم جدا می شوند. پیوند چیپ را هم در زمان پیوندهای جوانه و هم در زمان پیوندهای شاخه می توان انجام داد.

 

پیوند چیپ

پیوندهای شاخه های درختان:

الف – پیوند اسکنه:

ابتدا تنه یا شاخه های کلفت را کف بر می کنیم و در وسط آن شکافی ایجاد می کنیم که این عمل توسط اسکنه زن انجام می شود و پایه آماده پیوند می شود. سپس برای ایجاد پیوندک، شاخه ای را که دارای تعدادی جوانه است انتخاب کرده و آن را می بریم تا به چوب برسیم و از یک سمت با پوست باقی بماند.

پیوند اسکنه ای

سپس آن را داخل شکاف گذاشته، به طوری که پوست پیوندک با پوست پایه در تماس باشد. در پایان باید به اطراف آن چسب پیوند یا گل مالیده شود. در پیوندهای جوانه بیشتر از پیوند شکمی و در پیوندهای شاخه بیشتر از پیوند اسکنه استفاده می شود.

ب- پیوند ترصیعی:

این پیوند همانند پیوند اسکنه می باشد. در این پیوند فرم بریدن پیوندک همانند پیوند اسکنه است ولی در این پیوند شاخه شکاف نمی خورد، بلکه درست به اندازه پیوندک از شاخه جدا می شود و پیوندک در پایه خود جای می گیرد و در اطراف آن از چسب پیوند استفاده می شود.

پیوند زدن

پ- پیوند تاج:

در این پیوند پس از کف بر کردن برای تهیه پیوندک، شاخه بریده شده را از طرف عرضی تا نصف می بریم تا به چوب برسیم و قسمت بریده شده را جدا کرده به طوری که زبانه و یاپاشنه ای ۲ تا ۳ سانتی متری در انتهای پیوندک ایجاد شود. سپس به اندازه زبانه پوست پایه را دا می کنیم و پیوندک را جایگزین می کنیم و در پایان اطراف آن را بسته و چسب پیوند میزنیم.

 

پیوند تاج

ت- پیوند مجاورتی:

این پیوند در طبیعت خود به خود نیز انجام می شود. ابتدا برشی بر روی شاخه ها ایجاد می کنیم و آن ها را با هم تماس می دهیم و پس از مدتی پایه خوب را می بریم تا خودش رشد کند و قسمت بد، شاخه خوب را دارا می شود و رشد می کند. این پیوند، پیوند پل نیز نامیده می شود.همانطور که میدانیم اگر برشی عرضی، دور تا دور تنه درخت در پوست ایجاد شود آن درخت خشک می شود زیرا مسیر انتقال شیره پرورده به ریشه قطع می شود. در این حالت برای جلوگیری از خشک شدن درخت می توانیم از پیوند پل استفاده کنیم.

 

پیوند مجاورتی

ث- پیوند نیمانیم (رومیزی یا انگلیسی):

در این پیوند هم پایه و هم پیوندک باید هم اندازه باشند سپس در پایه و پیوندک در یکی شکاف و در دیگری برآمدگی به اندازه همان شکاف ایجاد می کنیم تا کاملاً داخل یکدیگر قرار گیرند. در نیمانیم ساده پایه و پیوندک را به صورت اریب برش میزنیم و بر روی یکدیگر قرار می دهیم. سپس آن را در ماسه قرار می دهیم و پس از ریشه دار شدن آن را خارج می کنیم .

پیوند زدن

ج- پیوند مهاری:

در این پیوند از یک شاخه به عنوان قیم برای شاخه ای که دارای محصول خوب است استفاده می شود. به همین منظور شاخه خوب را بریده تا به پوست برسد سپس شاخه ای که به عنوان قیم در نظر گرفته شده است را تا پوست بریده و به شاخه دیگر متصل می کنیم و آن را می بندیم.

 

پیوند مهاری

راه های مراقبت از نهال های پیوندی

  1. آبیاری مرتب پس از انجام پیوند تا قبل از خزان طبیعی نهال ها
  2. محافظت در مقابل سرما با پوشش های سبکی مانند کلش غالت
  3. محافظت در مقابـل حـرارت سوزان آفتـاب بـا ایجـاد سـایبان دایمی یـا پوشاندن آن ها در ساعات گرم روز
  4. استفاده از قیم، برای جلوگیری از شکستن پیوندک بر اثر عوامل مختلف؛
  5. در پیوندهای جانبی، قسمتی از پایه که بالاتر از پیوندک قرار گرفته است، باید قطع شود
  6. حذف بالای پیوند بعد از موفقیت در پیوند جوانه
  7. حذف جوانه هایی که در زیر پیوندک شروع به رشد کرده اند
  8. حذف پاجوش ها

منبع:

*تیم پسته رفسنجان

*اصول باغبانی، مهندس عباس شجاعی، مهندس حامد رضایی

 

برای مشاهده اخبار روز صنعت پسته و مطالب مفید کشاورزی و پسته به کانال پسته رفسنجان بپیوندید 

برای عضویت در کانال بر روی تصویر زیر کلیک کنید:

 

 

 

  • نرخ روز پسته (قیمت به روز پسته)

                (تاریخ بروز رسانی قیمت پسته :1398/5/26) وب سایت پسته رفسنجان یکی از معتبر…
  • پایه و پیوندک در پسته

     پایه و پیوندک در پسته انتخاب پایه از مهمترین مسائلی است که در زمان احداث هر باغ پسته باید…
مشاهده محتوا بیشتر
ادامه مطلب مهندس مرتضی زینلی
بارگذاری بیشتر در پسته شناسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

ویدیو آموزشی پیوند زدن نهال هیبریدی پسته

ویدیو آموزشی پیوند زدن نهال هیبریدی پسته تقدیم به شما همراهان گرامی       ب…