با نوشیدن یک فنجان گل گاوزبان استرس کرونا را از خود دور کنید!

گل گاوزبان چگونه گیاهی است؟

از جمله گیاهان دارویی قدیمی و سنتی، گیاه گل گاوزبان به رنگ بنفش با خاصیت دارویی آرامش بخشی بوده است که به فارسی گاوزبان و دیم هاج و در کتاب های سنتی «دیمهاج» و «لسان الثور» نامیده می شود. این دو گونه دارای خواص مشابهی هستند و به انگلیسی به انواع این گیاه Bugloss و Ox -tongue ،Anchusa گویند.

گیاهی است از خانواده Boraginaceae که Borraginaceae نیز نوشته می شود. گونه های مختلف آن با نام گاوزبان در طب سنتی مورد استفاده هستند که در اینجا به شرح معروف ترین آنها می پردازیم.

انواع گونه های گل گاوزبان که در عطاری ها می بینیم!

1.گونه گل گاوزبان اصلی (Echium amoenum)

این گونه گیاهی است مانند اغلب قریب به اتفاق گیاهان خانواده گاوزبان، دوساله و چندساله و ساقه و برگ های آن پوشیده از تار و کرک است. برگ ها ساده، میوه آن نوک تیز، فندقه، سطح آن دارای برجستگی های کوچک و تیز و کرک ها در این نوع نرم است.

گل های آن درشت به رنگ آبی مایل به بنفش که در اواسط بهار تا اواسط تابستان ظاهر می شود. در ایران اطلاق مطلق نام گاوزبان به این گیاه است که معمولا چون گل آن مصرف می شود، گل گاوزبان گفته می شود و در بازار گل های خشک آن به نام گل گاوزبان عرضه می شود که اغلب مخلوط با سایر گونه ها می باشد.

این گیاه در قسمت وسیعی از مناطق شمال ایران در گیلان، منجیل، ارتفاعات عمارلو در چرم کش و سیاه بیشه در راه کرج و چالوس در ارتفاعات بین رودبار و منجیل در جنوب رودبار و نواحی شمالی هرزویل، کندوان و جنگل پل زنگوله دره چالوس و در گرگان در مینودشت بین گرگان و نوده دیده می شود.

1.گونه Echium amoenum Fisch .et Mey

2.گونه گل گاوزبان بومی ایتالیا (Anchusa italica)

این گونه گیاهی که به انگلیسی Sea bugloss نام دارد. گیاهی است از خانواده Boraginaceae دوساله یا چندساله بلندی آن که تا یک متر می رسد. ساقه و برگ های آن پوشیده از تارهای خشن سفید یا خاکستری است. برگ های آن بیضی و نوک تیز و گل های آن آبی است. این گونه بیشتر در ایتالیا می روید و کشت می شود.

در ایران نیز می روید و در ایران در شرق در نواحی مرزی حریرود و در شمال ایران در گیلان، رودبار و مازندران، و در اطراف تهران در کن و سولقان، در اصفهان و در آذربایجان نزدیک تبریز و یام و در لرستان در ازنا و در نهاوند و کوه گرو دیده می شود.

2.گونه گل گاوزبان بومی ایتالیا (.Anchusa italica Retz)

3.گونه گل گاوزبان اروپایی (.Anchusa officinalis L)

این گونه که به انگلیسی Bugloss نامیده می شود، گل هایش آبی و بیشتر سفید و قرمز خوشه ای است در ایران تا به حال دیده نشده ولی در اروپای مرکزی و جنوبی فراوان است و در اروپا گیاه دارویی در ردیف گاوزبان است که مخلوط با سایر گونه ها مصرف می شود.

3.گونه گل گاوزبان اروپایی (.Anchusa officinalis L)

4.گونه گل گاوزبان آبی کمرنگ (.Borago officinalis L)

این گونه که به انگلیسی Borage گویند، گیاهی است علفی یکساله بلندی آن تا 60 سانتیمتر. ساقه های آن شیاردار، ساقه و برگ های پوشیده از کرک یا موهای خاکستری خشن است.

برگ ها منفرد، بیضی، غیر مسطح و موج دار و در قسمت پایین گیاه با دم برگ و در قسمت بالای گیاه بدون دمبرگ است و ساقه را در آغوش می گیرد. گل های آن آبی (به ندرت سفید یا قرمز) و در بهار تا اواسط تابستان ظاهر می شود.

این گیاه در تمام قسمت های جنوب اروپا بخصوص اسپانیا و همچنین آفریقای شمالی و در آسیا در سوریه می روید. در ایران تا به حال گزارشی درباره وجود آن داده نشده است، و به هرحال اگر هم باشد تعدادش کم است و در تأمین گاوزبان ایران نقش ندارد و به مقدار محدودی در آذربایجان به منظور تولید گاوزبان تجارتی کاشته می شود.

4.گونه گل گاوزبان آبی کمرنگ(.Borago officinalis L)

5.گونه گل زبان گاوی (Buglosse officinalis)

این گونه از نظر خواص کاملا مشابه گونه قبلی (شماره 4) است به نام Buglosse officinalis برگ های آن به طوری که در شکل دیده می شود شبیه زبان گاو است. برگ ها منفرد دارای بریدگی های عمیق، قوی و پیچیده و گل های آن آبی رنگ می باشد.

گیاه Bourrache officinale گاوزبان، گل و میوه این گیاه در اروپا در فرانسه، ایتالیا و سایر مناطق می روید و به عنوان گیاه دارویی گاوزبان مصرف می شود. در ایران تا به حال گزارشی از شناسایی آن داده نشده است.

5.گونه گل زبان گاوی (Buglosse officinalis)

6.گونه گل گاوزبان آفریقایی (Trichodesma africanum)

این گونه که به انگلیسی به آن African borage گویند. از گاوزبان هایی است که از خانواده Boraginaceae می باشد. گیاهی است چند ساله به بلندی 50-15 سانتی متر. ساقه و شاخه های آن پوشیده از تارهای زبر و خشن است. برگ های آن متقابل، بیضی، دراز و نوک تیز و پوشیده از برجستگی های سفید سوزنی.

گل های آن آبی است و در قسمت پایین گل آن لکه های زرد و قهوه ای دیده می شود. این گیاه در ایران در کرمان، بلوچستان بین خاش و ایرانشهر در مکران در تنگ سرخ، کوه سرباز و در سیستان در کوه خواجه دیده می شود. در هند نیز در پنجاب بلوچستان و سند انتشار دارد. از نظر خواص مدّر و نرم کننده است.

6.گونه گل گاوزبان آفریقایی (Trichodesma africanum)

7. گونه گل گاوزبان هندی (Trichodesma indicum)

دو گونه مهم Trichodesma indicum R .Br و T .zeylanicum R .Br که در هند می رویند در حقیقت گاوزبان هندی هستند و در ایران شناسایی نشده اند نیز از انواع گاوزبان ها هستند ولی از نظر خواص کمی با سایر گاوزبان ها متفاوت هستند که در قسمت خواص کاربرد شرح آن ها خواهد آمد.

7. گونه گل گاوزبان هندی (Trichodesma indicum)

8.گونه گل گاوزبان بومی ایران (Caccinia carssifolia)

این گیاه از خانواده گاوزبان است و خواص آن شبیه گاوزبان ها می باشد. در ایران در اطراف تهران، در سفیدرود، امامزاده هاشم بین رودبار و منجیل و بین درّه ملا علی و پاچنار راه قزوین به رشت، بین رشت و پیربازار، در آذربایجان، در کرمان و خراسان در دامنه های کوه هزار مسجد، در اراک و تفرش و نهاوند و در کرمان و بلوچستان و در مناطق جنوب غرب در دامنه های کوه بهجت (جبل حرمین) و در مناطق مرزی مشرق در درّه حریرود.

در این مناطق نام محلی آن گاوزبان است.

محققان فلورا ایرانیکا این گیاه را به نام Caccinia macranthera Brand var crassifolia( vent. )Brand نام گذاری کرده اند.

8.گونه گل گاوزبان بومی ایران (Caccinia carssifolia)

ترکیبات شیمیایی موجود در گل گاوزبان

در گیاه گل گاوزبان Borago officinals که مورد تجزیه و بررسی قرار گرفته است در حدود 30 درصد لعاب وجود دارد و همچنین برگ ها و گل های گیاه دارای ماده ای بنام نیترات دوپتاسیم و کمی اسانس و املاح منگنز، منیزیوم، اسید فسفریک و مقدار کمی آلانتوان هستند. در برخی تحقیقات وجود این موارد بیشتر در گل های آن ذکر می شود.

فواید مصرف گل گاوزبان در سایر کشورها

در چین از گل های گیاه Trichodesma indicum و T .zeylanicum به عنوان معرّق و برای نرم کردن سینه به صورت دم کرده مصرف می شود.

در هند گیاه T .indicum به عنوان مدّر مصرف می شود. از خیس کرده برگ های آن برای تصفیه خون استفاده می شود. ریشه آن را کوبیده و له کرده آن را برای تحلیل روی ورم ها می اندازند، بخصوص روی مفاصل.

گیاه Caccinia crassifolia اثر درمانی شبیه گاوزبان دارد و در هند از آن به عنوان تونیک و نرم کننده و مدر تجویز می شود و در موارد سیفیلیس و روماتیسم آن را مصرف می کنند.

گونه Borago officinalis که گاوزبان اصیل اروپایی است و در آذربایجان نیز نوعی از آن کاشته می شده است، معرّق و نرم کننده است و برای تصفیه خون اثر محسوس دارد. آرام بخش است و برای تنظیم و تقویت کبد و برونش ها در موارد زکام به علت داشتن خاصیت مدّر این و تسکین سرفه، بی اختیاری دفع ادرار و انواعی از استسقا مفید است.

گاوزبان را در شروع بیماری های سرخک و مخملک، به منظور دفع سموم از بدن، می خورند. در استعمال خارج از له شده برگ های این گل برای تحلیل ورم آبسه ها و کاهش درد آن ها استفاده می شود.

فواید مصرف گل گاوزبان در سایر کشورها

مصرف گل گاوزبان چه مزایایی دارد؟

امروزه به دلیل نوع زندگی و نحوه فعالیت های هر فرد، همیشه وجود داروهای گیاهی دارای اهمیت بوده است. از جمله این گیاهان دارویی می توان به گل گاوزبان اشاره کرد که می توان آنرا به راحتی تهیه کرد و مصرف نمود. موارد مصرف زیادی برای این گیاه دارویی بیان شده است که به صورت خلاصه عبارتند از:

  • گیاه تازه گاوزبان از نظر طب سنتی گرم و تر می باشد و خشک شده آن گرم و خشک است.
  • گل گاوزبان خشک شده مدّر، معرّق و آرامبخش است.
  • تمام اعضای گیاه بخصوص گل های آن مفرّح و مقوی اعضای مهم بدن است.
  • تمام قسمت های گیاه مسهل ملایمی برای صفرا و سودا می باشد.
  • برای بیماری های سوداوی، سرسام و با خود حرف زدن، وسواس، مالیخولیا نافع اشت.
  • دم کرده گل گاوزبان با نبات یا عسل بر طرف کننده خشونت در گلو و سینه، سرفه، تنگی نفس، یرقان می باشد.
  • برای سنگ کلیه و مثانه اثر مفید دارد ولی مضر طحال است، از این نظر باید از صندل سفید استفاده کرد.
  • دارای اثرات ضد میکروبی و ضد اسهال است.
  • از دمنوش گل گاوزبان برای تسکین برونشیت، سرماخوردگی، آنفولانزا استفاده می شود.
  • بر طرف کننده التهاب و آرتریت روماتوئید است.
  • دور کننده استرس و اضطراب است.

با نوشیدن گل گاوزبان چگونه بر استرس کرونا غلبه کنیم؟

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی شیراز مطالعاتی پیرامون اثرات گیاه دارویی گل گاوزبان در چند ماه اخیر انجام داده اند که به زودی تازه های علمی بدست آمده در این زمینه را مطرح می نمایند.

اما برای کاهش اثرات مخرب استرس و اضطراب حاصل از این بیماری بی رحم می توان به دلایل زیر آنرا مصرف کرد:

  • نوشیدن دمکرده گل گاوزبان تقویت کننده سیستم عصبی و رفع کننده استرس و اضطراب می باشد.
  • نوشیدن دمکرده گل گاوزبان غم و غصه، دلهره و وحشت را از بین می برد و افسردگی را کاهش می دهد.
  • دمنوش این گیاه نشاط آور بوده و رنگ چهره را شاداب می کند. 
  • گل گاوزبان دارای مقدار زیادی ویتامین C می باشد که مصرف آن می تواند سیستم ایمنی بدن را تقویت نماید.
  • برطرف کننده تنگی نفس و التیام دهنده گلودرد است.
  • در گل گاوزبان فلاونوئیدهایی وجود دارد که برای درمان سرماخوردگی و گلودرد بسیار مفید هستند.
  • برای درمان خشکی گلو و تنگی نفس می توان دمنوش آنرا مصرف کرد.
  • معالجه تب های ناشی از سرخک، مخملک و آبله مرغان و ویروس هایی مثل کرونا بسیار مفید است.
  • گل گاوزبان تسکین دهنده دردهای ناشی از سنگ کلیه است.
  • درمان کننده بی اختیاری ادرار است.
  • بدلیل داشتن ویتامین C پیشگیری کننده از سرماخوردگی است.

با نوشیدن گل گاوزبان چگونه بر استرس کرونا غلبه کنیم؟

روش تهیه عصاره گل گاوزبان

برگ تازه گاوزبان را گرفته در هاون مرمر نرم می کوبند و معادل خمس وزن برگ کوبیده شده آب اضافه می نمایند و با فشار از پارچه می گذرانند و با کاغذ صاف می کنند.

این عصاره مفید گل گاوزبان ملیّن خوبی است و تا 120 گرم می توان مصرف کرد.

روش تهیه عصاره گل گاوزبان

روش تهیه دم کرده گل گاوزبان

حدود 20-10 گرم برگ یا گل خشک گاوزبان را در 1000 گرم آبجوش دم می کنند و صاف می نمایند، این دم کرده را صاف نمایند. برای عرق کردن، آرامش و لینت مزاج مفید است. اگر در دم کرده لیموترش اضافه شده و با نبات یا عسل هم شیرین شود در آرامش اعصاب و نشاط تأثیر بیشتری دارد.

روش تهیه دم کرده گل گاوزبان

روش تهیه شربت گل گاوزبان

گل گاوزبان 100 گرم، گل بنفشه 50 گرم، بادرنجبویه 35 گرم، گرد هلیله سیاه 35 گرم، افتیمون 35 گرم، ریشه بسفایج 35 گرم، گیاه اسطوخودوس 35 گرم، موارد فوق را نیم کوفته نموده با 9 لیتر گلاب بجوشانند تا 3 لیتر شود و پس از صاف کردن با 3 کیلوگرم شکر سرخ مخلوط کرده بجوشانند تا قوام آید و هربار 50 گرم بنوشند. این شربت معرق و ملین خوبی است.

برای خرید انواع گیاهان دارویی به فروشگاه ما مراجعه کنید!!

روش تهیه شربت گل گاوزبان

موارد منع مصرف گل گاوزبان

  • خوردن گیاه دارویی گل گاوزبان در برخی افراد ممنوع بوده و مضر می باشد و بهتر است در خوردن آن احتیاط کرد.
  • افرادی که دارای فشارخون بالا هستند. بهتر است با لیمو ترش خورده شود.
  • برای زنان باردار و شیرده به دلیل وجود آلکالوئیدها مضر است.
  • مصرف زیاد آن به دلیل وجود مواد شیمیایی بنام آلکالوئیدهای پیرولیزیدین می تواند سرطان کبد ایجاد کند.

موارد منع مصرف گل گاوزبان

 

 



برچسب‌ها:, ,
برگشت به بالا