با مصرف دارچین، بیماری ها را دار بزنید!

دارچین چگونه گیاهی است؟

این گیاه در طب سنتی در ایران «دارچین» نامیده می شود. نام های دیگر آن «قرفۀ الدارچینی»، «دارچینی»، «دارصینی»، «سلیخه» گفته می شود.

نام انگلیسی آن Cinnamon بوده و درختی است از خانواده Lauraceae که گونه های مختلفی دارد که معروف ترین آنها دو گونه با نام های علمی زیر است:

1.دارچین سیلان با نام علمی .Cinnamomum verum J .S .Presl می باشد که در بازار تجارت بین المللی با نام «قرفه» معروف است و از مرغوب ترین انواع دارچین ها به حساب می آید.

2.دارچین سایگون یا دارچین چین با نام علمی .Cinnamomum cassia Bl که رویشگاه آن چین و ویتنام و جزایر سوند و آن حوالی است و در چین نیز پرورش داده می شود. این دارچین با نام (Saigon cinnamon) نیز می باشد.

انواع دیگری از دارچین نیز با اسامی تجارتی خاص در بازار وجود دارد که در حد مرغوبیت انواع فوق نیست، از جمله دارچین کایان که در آمریکای جنوبی می روید، رنگ آن تقریبا سفید و در دهان زود نرم می شود و دارچین ناصاف و نامرغوب که به جای پوست شاخه های جوان درخت از پوست تنه درخت دارچین سیلان تهیه می شود که خشن و ناصاف و نامرغوب است.

با سابقه تاریخی دارچین آشنا شوید!

دو گونه دارچین به نام دارچین سیلان و دارچین سایگون از قدیمیترین ادویه های جهان هستند که از اعصار کهن مورد شناخت بشر بوده اند و اسناد مکتوب تاریخ قدمت آنها را به 40-30 قرن پیش می رساند.

از نظر کیفیت این دو نوع دارچین باهم یکسان نیستند ولی به علت شباهت زیادی که از نظر خواص و عطر باهم دارند از همان قرن ها پیش همیشه دو گونه C .cassia و C .verum باهم اشتباه می شده و حتی در حال حاضر نیز در اغلب مناطق دنیا برای این دو گونه دارچین اختلافی قائل نیستند.

با سابقه تاریخی دارچین آشنا شوید!

در بازار آمریکا تقریبا تمام ادویه ای که به نام دارچین فروخته می شود عملا از نوع C .cassia است و نام دارچین را آمریکایی ها از هر نوع Cinnamon می گویند.

حکمای طب سنتی از جمله گالن طبیب نامدار یونانی در قرن دوم پس از میلاد در کتابش دارچین سایگون و یا دارچین سیلان اعلام کرده و معتقد است که در مصارف طبی می توان به جای دارچین سیلان  از دارچین سایگون استفاده کرد ولی از نظر مقدار باید مقدار مصرف دارچین سایگون دو برابر دارچین سیلان باشد.

با سابقه تاریخی دارچین آشنا شوید!

مشخصات دارچین سیلان یا قرفه

دارچین سیلان درختچه ای است از نظر بلندی متوسط همیشه سبز که قسمت درونی پوست شاخه های جوان آن دارچین مرغوب تجارتی معروف به دارچین سیلان است.

در سیلان و هند ارتفاع این درختچه ممکن است تا 12-10 متر برسد، ولی عملا چون به طریق شاخه زاد پرورش داده می شود ارتفاع خیلی کمتری دارد، برگ های آن به رنگ سبز تیره شفاف در سطح فوقانی و سبز روشن در سطح تحتانی، بسیار معطر، دراز به طول 15-10 سانتی متر و نوک تیز هستند. گل آن کوچک زرد تقریبا نامریی است.

میوه آن کوچک تخم مرغی به رنگ ارغوانی تیره به طول 2-1 سانتی متر و دارای یک دانه می باشد. این درختچه در سیلان و هند در مناطقی که بارندگی سالیانه در حدود 2-1/5 متر باشد می روید.

مرغوبترین نوع دارچین سیلان را دارچین شیرین یا دارچین عسلی می نامند.

تکثیر این درختچه از طریق کاشت بذر و یا از طریق کاشت قلمه آن است. پس از 3-2 سال درخت جوان را قطع می کنند تا شاخه های زیاد بدهد و به صورت شاخه زاد درآید و 3-2 سال بعد پوست شاخه های جدید را کنده به صورت لوله دارچین در بازار عرضه می کنند.

مشخصات دارچین سیلان یا قرفه

محل رویش انواع گوناگون دارچین

دارچین سایگون یا دارچین چین در ویتنام و هیمالیای شرقی و قسمتی از چین می روید. درخت آن کمی بلندتر، پوست آن ضخیم تر، برگ ها درازتر و میوه آن کوچکتر از دارچین سیلان است.

کاشت و بهره برداری آن نظیر کاشت و بهره برداری دارچین سیلان می باشد و تنها اختلاف این است که در مورد دارچین سایگون معمول است از پوست شاخه های جوان و از پوست تنه درخت نیز که ناصاف است از هر دو استفاده می شود و برای اولین برداشت نیز در مورد دارچین سایگون طول مدت زمان بیشتری و شاید 15-10 سال لازم است تا بهره برداری آغاز شود.

محل رویش انواع گوناگون دارچین

ترکیبات شیمیایی موجود در انواع دارچین 

از نظر ترکیبات شیمیایی بر طبق بررسی های دانشمندان شیمی و دارویی در دارچین سیلان اسانس روغنی فرّار قابل ملاحظه ای وجود دارد. بررسی های آزمایشگاهی نشان می دهد که در پوست خشک ساقه های کوچک و جوان درخت در حدود 0/35-0/71 درصد اسانس یافت می شود که شامل 76-48 درصد از آلدئیدها می باشد.

بررسی دیگری نشان می دهد که دارای 2 درصد اسانس است که شامل 90-70 درصد ماده اوژنول است. بررسی دیگری نشان می دهد که پوست شاخه ها در حدود 1-0/5 درصد اسانس دارد و برگ های سبز درخت در حدود 1 درصد اسانس دارد. مطالعه دیگر نشان می دهد که اسانس دارچین از نظر ماده اوژنول شبیه اسانس میخک است و در هر دو در حدود 90-70 درصد اوژنول وجود دارد.

در پوست ریشه دارچین در حدود 3 درصد اسانس یافت می شود که البته با اسانس پوست و شاخه ها و برگ ها متفاوت است. دارچین
سایگون یا سلیخه که از نظر خواص درمانی خیلی شبیه به دارچین سیلان منتهی ضعیف تر از آن است نیز دارای اسانس می باشد. در هر دو گونه فوق علاوه بر اسانس مواد دیگری نظیر تانن نیز یافت می شود.

در گزارش مطالعات دیگر جدیدی در مورد ترکیبات شیمیایی چنین آمده است که اسانس گونه سیلان دارای سینامیک آلدئید، هایدروسینامیک آلدئید، بنزآلدئید و کومینیک آلدئید، نونیلیک آلدئید، اوژنول، کاریوفیلن، ال- فلاندرین، پیسیمن، پینن، متیل- ان- آمیل کتون و ال- لینالول می باشد.

در مورد ترکیبات شیمیایی دارچین سایگون آمده است که دارای سینامیک آلدئید، سینامیل استات، فنیل پروپیل استات و تانن می باشد.

ترکیبات شیمیایی موجود در انواع دارچین 

خواصی از دارچین که بدن را شوکه می کند!

شاخه های کوچک تازه آن نیز اغلب قطع و قطعه قطعه شده در آفتاب خشک می شود، این قطعات با 100-30 سانتی متر طول به بازار عرضه می شود.

  • دارچین سایگون، تند، گزنده و تونیک خاصی برای کلیه می باشد.
  • برای سرمازدگی پا و دست و دل درد تجویز می شود.
  • دارویی گرم کننده با طعمی کمی شیرین و برای تسریع جریان خون تجویز می شود.
  • به علاوه به عنوان تب بر در موارد سرماخوردگی و کاهش درد مفاصل و کمر توصیه می گردد.
  • به طور کلی دارچین به عنوان بادشکن، مقوی معده، قابض، تونیک، محرک و آرامبخش و دارویی برای ناراحتی های پس از زایمان تجویز میشده است.
  • دارچین یک محرک عمومی است که جریان خون را تسریع و تنفس را تحریک می کند و موجب افزایش اغلب ترشحات بدن و تحریک هاضمه می گردد.
  • از سرشاخه های جوان آن به عنوان قاعده آور و معرق استفاده می شود.
  • دارچین از نظر طبیعت طبق نظر حکمای طب سنتی ایران و هند گرم و خشک است و نیروی دارویی آن تا 15 سال باقی می ماند.
  • از نظر خواص معتقدند که بسیار لطیف کننده و بازکننده گرفتگی ها و انسداد مجاری و فرح آور است.
  • عفونت اخلاط را رفع می کند و تریاق سموم حیوانی، نباتی و معدنی است.
  • برای تقویت هاضمه، تحلیل نفخ، گاز معده، رفع یرقان و بواسیر مفید است.

نیروبخش و مقوی است و برای خفقان، وسواس، وحشت و جنون و تقویت معده و کبد و رفع بدبویی دهان، قطع سرفه های رطوبی، تنگی نفس، رفع خشونت صدا و آواز که از بلغم غلیظ باشد، پاک کردن سینه، حنجره، باز کردن گرفتگی های کبد، رفع استسقا و ضد عفونی زخم ها بسیار مفید است.

خواصی از دارچین که بدن را شوکه می کند!

کاربردهای دارچین در سایر نقاط جهان

دارچین سیلان در هند و چین از پوست شاخه ها و اسانس آن به عنوان محرک هاضمه، محرک تنفس و محرک جریان خون استفاده می شود.

در شبه جزیره مالایا مصارف وسیع دارویی دارد. اسانس آن خاصیت جرم کشی قوی دارد ولی نظر به اثر تحریکی آن کمتر برای میکروب کشی به کار می رود. دارچین در دوز زیاد به عنوان مواد مخدر سمی مورد توجه است.

در هند و چین از این دارو به عنوان یکی از اجزاء در تهیه داروهای مرکب ضد اسهال، صفرا بر و تب بر به کار می رود و برای معالجه اسهال و یرقان و مالاریای مزمن که موجب بزرگی طحال شده مفید است.

در خاور دور، دارچین به عنوان بادشکن، مقوی معده، قابض، تونیک، محرک و آرامبخش و دارویی برای ناراحتی های پس از زایمان تجویز میشده است.

برکیل معتقد است که این دارچین به عنوان جزئی از اجزای داروهای مرکب برای سرفه و ناراحتی سینه مصرف می شود. استعمال آن به صورت خوردن در شربت ها و مصرف گرد و به صورت روغن و ضماد و یا شیاف و مالیدن به اعضا به صورت مختلف امکان دارد.

کاربردهای دارچین در سایر نقاط جهان

از روغن دارچین چه استفاده هایی می شود؟

  1. مالیدن روغن آن به پلک چشم برای رفع پریدن پلک نافع است و مالیدن آن به چشم برای تقویت دید چشم مفید است.
  2. ضماد آن برای رعشه و رفع تب و لرزهای بلغمی و سوداوی و دانه بواسیر و تسکین درد آن مفید است.
  3. ضماد آن برای عقرب زدگی مفید می باشد.
  4. روغن آن بسیار گرم و خیلی خشک است.
  5. برای رفع سنگینی سر و سردرد و دردهای رحمی چه از طریق خوردن و چه با مالیدن نافع است.
  6. قطره آن در گوش برای رفع سنگینی گوش بسیار مفید است.

از روغن دارچین چه استفاده هایی می شود؟

انواع روش های مصرف دارچین

تهیه گرد دارچینی: دارچین سیلان را به مقدار مورد نظر گرفته نیمکوب کرده، در گرمخانه 40 درجه سانتیگراد بخشکانند و نرم ساییده از الک بیرون کنند و باید آن را آنقدر بسایند که در نخاله باقیمانده، جز ماده خشبی بی طعم چیز دیگری نباشد.

این گرد از ادویه برای مصرف در غذا می باشد و از عوامل محرک و مقوی معده است. خوردن دمکرده آن با سرکه و مصطکی برای بهبود سکسکه رطوبی نافع است.

عرق دارچینی: دارچین سیلان را به مقدار مورد نظر گرفته با آب کافی، ابتدا دارچین را نیمکوب کرده مدت 12 ساعت در آب بخیسانند و بعد تقطیر کنند تا از هر جزء دارچین را که مصرف شده چهار جزء مقطر به دست آید و برای گرفتن اسانس روغنی فرّار آن بهتر است که مایع تقطیر شده را در شیشه لوله دار جمع کنند که در انتهای لوله باریک اسانس جمع شود.

عرق دارچین را به مقدار 120-60 گرم در پوسیون های محرک داخل می نمایند. مقدار خوراک از اسانس آن 12-1 قطره است که در پوسیون ها ریخته می شود.

شربت دارچین: عرق دارچین 100 واحد، قند سفید 180 واحد، قند را در عرق به حالت سردی حل کنند و با کاغذ صاف نمایند و این شربت را مانند محرک ها و مقوی های معده به مقدار 60-15 گرم در پوسیون ها و یا در یک شربت سرد حل کرده می خورند.

جوشانده دارچین: دارچین سیلان 8 گرم، آب 1000 گرم، مطابق معمول جوشانده تهیه شود.

انواع روش های مصرف دارچین

موارد منع مصرف دارچین 

  • در گرم مزاجان ایجاد سردرد می کند و برای مثانه مضر است و از این نظر باید با کتیرا خورده شود.
  • مقدار خوراک مجاز آن از 20-8 گرم می باشد.
  • در مورد زنان باردار خوردن آن توصیه نمی گردد.

برای خرید انواع گیاهان دارویی به فروشگاه ما مراجعه کنید!!

انواع روش های مصرف دارچین

 

 

 

 

 

منبع مورد استفاده برای این نوشتار

-میرحیدر، حسین. معارف گیاهی. دفتر نشر فرهنگ اسلامی. 597 صفحه.

 



برچسب‌ها:, , ,
برگشت به بالا