با خوردن نعنا معده خود را ضدعفونی کنید!

معرفی گیاه دارویی نعنا 

گیاه دارویی نعنا گیاهی است از خانواده بزرگ نعناها Labiatae که دارای گونه های معروف و مهمی است. در کتب طب سنتی به نام های «نعنع» و «نعناع» معروف هستند و به زبان انگلیسی Mint نامیده می شوند. نام علمی و مشخصات گونه های معروف آن ها از نظر اسانس گیری و دارویی مصارف وسیعی دارند عبارتست از:

1.گونه نعنا فلفلی تند و تیز (.Mentha piperata L)

این گونه به نام نعنا فلفلی و آنرا به زبان انگلیسی Peppermint گویند. این گونه دارای دو واریته سیاه و سفید است. واریته سیاه آن دارای گل هایی به رنگ قهوه ای و  واریته سفید آن گل هایش سفیدرنگ است.

نعنا فلفلی از نظر اسانس نعنا دارای الکلی است به صورت بلورهای بی رنگ به نام مانتول که در عطرسازی و شیرینی سازی و در موارد ناراحتی های بینی در اثر سرماخوردگی به سبب خاصیت خنک کننده ای که در مخاط دارد کاربرد دارد.

برگ ها متقابل، بیضی، نوک تیز، با دمبرگ، کمی پوشیده از کرک. ساقه 4 گوش به رنگ قرمز مایل به بنفش.

1.گونه نعنا فلفلی تند و تیز .Mentha piperata L

2.گونه نعنای سبز بدون دمبرگ (.Mentha viridis L)

این گونه به نام نعنا سبز و آنرا به زبان انگلیسی Spearmint  گویند. در ایران در آذربایجان نزدیک تبریز و در بلوچستان به طور خودرو می روید. برگ ها سبز تیره بدون دمبرگ بدون تار.

2.گونه نعنای سبز بدون دمبرگ .Mentha viridis L

3.گونه نعنا با برگ های تیره (.Mentha spicata L)

که گونه ای از گیاه شناسان آن را در ردیف Mentha viridis می دانند. به انگلیسی آنرا Spearmint گویند. واریته ای از آن به نام علمی .Mentha spicata var viridis L نیز در آذربایجان در اطراف تبریز و در بلوچستان مخلوط با M .Viridis می روید.

3.گونه نعنا با برگ های تیره .Mentha spicata L

4.گونه پونه کوهی یا پودنه (.Mentha pulegium L)

به این گیاه در کتب طب سنتی با نام پودنه آمده است. ساقه استوانه ای به بلندی 50-10 سانتی متر، برگ ها بیضی نوک تیز با دندانه ریز یا بی دندانه با گل های گلی یا بنفش.

در ایران به طور وحشی در قسمت های مختلف گیلان می روید و گونه دیگر به نام .Mentha sylvestris L که نزدیک به آن است را پونه کوهی می نامند.

4.گونه پونه کوهی یا پودنه .Mentha pulegium L

5.گونه نعنا خودرو ایرانی (.Mentha aquatica L)

این گونه به صورت خودرو می روید و در سرتاسر شمال ایران و سایر مناطق دیده می شود.

5.گونه نعنا خودرو .Mentha aquatica L

6.گونه نعنا وحشی معطر (.Mentha arvensis L)

این گونه در بلوچستان به صورت خودرو می روید. از جمله واریته مهم آن Mentha arvensis var piperascens Malinvaud می باشد که در مساحت وسیعی در ژاپن، تایوان، برزیل، استرالیا و امریکای شمالی به منظور تهیه مانتول کاشته می شود.

6.گونه نعنا وحشی معطر (.Mentha arvensis L)

از نظر تاریخی گونه Spearmint از گونه Peppermint خیلی قدیمی تر است و از روزگاران خیلی کهن توسط بشر شناسایی شده و مورد استفاده قرار داشته است.

عملا تا قبل از سال 1696 میلادی که طبیعیدان انگلیسی به نام جان ری گونه Peppermint را به عنوان یک گیاه دارویی ضد اسهال معرفی کرد این گونه نعنا شناخته شده و معروف نبود و در سال 1721 میلادی نعنا فلفلی در فارماکوپه لندن قبول شده است درحالی که گونه Spearmint و واریته بزرگ درشت آن به نام Horsemint و نام علمی آن Mentha Spicata var longifolia می باشد.

از زمان های قدیم به عنوان یک گیاه معطر و ادویه ای و اشتها آور و دارویی شناخته شده بود و بقراط و دیوسکوریدس نعنا را به عنوان معالج ناراحتی ها و دردهای معده و مسکن و بادشکن تجویز می کرده اند.

سربازان رومی نعنا را در سرتاسر اروپا پخش کردند و بتدریج در باغ ها و عده زیادی از مزارع کلیساها در قرن نهم میلادی کاشته شد. در دوران قرون وسطی از نعنا علاوه بر یک گیاه ادویه ای در معالجه بیماری ها نظیر التیام زخم های دهان، معالجه گزیدگی از سگ های هار، کاهش درد گزش زنبور استفاده می کرده اند.

در حال حاضر نعنا به صورت وسیع و تجارتی در رومانیا، اغلب ایالات امریکای شمالی، انگلستان، فرانسه، مصر، آرژانتین، شوروی، بلغارستان و مراکش کاشته می شود. در ایران نیز برای مصارف داخلی و بیشتر به عنوان ادویه در اغلب مناطق کشور به میزان محدودی می کارند.

معرفی گیاه دارویی نعنا 

گیاه دارویی نعنا چه شکلی دارد؟

نعنا گیاهی است علفی چندساله و به طور کلی دو نوع ساقه دارد. ساقه هوایی و ساقه زیرزمینی.

علاوه بر ریشه هایی که از ساقه زیرزمینی خارج شده و در زمین فرو رفته و گیاه را مستقر می سازد از محل گره های ساقه های خزنده هوایی آن نیز که در تماس با زمین است ریشک هایی ایجاد می شود که در زمین مستقر می گردد و خود منشأ پایه جدیدی از گیاه می باشد.

برگ های آن متقابل دندانه دار، گل ها بسته به گونه، قرمز، ارغوانی و سفید است. نعنا طالب آب و هوای معتدل مناطق نیمکره شمالی و اراضی رو به آفتاب است.

برای تکثیر نعنا قطعاتی از ساقه خزنده ریشه دار گیاه مسن را انتخاب کرده و در فاصله ماه های اسفند تا اردیبهشت بسته به اقلیم های مختلف ایران در زمینی که خاک آن نرم و آماده شده باشد به عمق 10-7 سانتی متر می کارند.

در فروردین ماه با کاشتن شاخه های جوان برگ دار که کمی ساقه زیرزمینی داشته باشد نیز می توان به تکثیر آن اقدام نمود. در روزهای اولیه تا گیاه مستقر شود برگ ها روزها پژمرده می شوند ولی پس از استقرار گیاه برگها شب و روز شاداب و گیاه به طور طبیعی به رشد خود ادامه می دهد.

چون نعنا چند سال در زمین باقی می ماند باید در تهیه زمین آن دقت نمود و خاک را کاملا شخم زده و کود کافی به آن داده شود. برداشت شاخ و برگ هر سال کمی قبل از گل دادن در حدود تیرماه انجام می گیرد. برای تهیه نعنا خشک شاخ برگ های جوان را پس از چیدن در هوای آزاد در سایه پهن می کنند تا خشک شود.

گیاه دارویی نعنا چه شکلی دارد؟

ترکیبات شیمیایی موجود در نعنا 

از نظر ترکیبات شیمیایی در گزارشی از بررسی های شیمیایی آن چنین آمده است:

در گل نعنا فلفلی اسانس روغنی فرار وجود دارد و مقدار اسانس در گیاه قبل از گل کردن 0/079 درصد است که شامل 55 درصد از انواع آلدئیدها می باشد.

در برگ های آن 0/2 درصد اسانس وجود دارد که شامل 80% در کاروون و 4/4 درصد کارن، 3/8 درصد دی سیلوسترون و 6/2 درصد سیترونلول می باشد.

اگر برگ ها 15-10 روز زیادتر یا دیرتر از موعد مقرر چیده شوند، مقدار مانتول آنها تا 30 درصد تغییر می کند و کم و زیاد می شود.

ترکیبات شیمیایی موجود در نعنا 

خواصی از نعنا که او را متمایز می کند؟

در اسناد به دست آمده در مغرب زمین در مورد خواص نعنا بسیار آمده است که برگ و اسانس نعنا هر دو موارد استعمال طبی دارد.

نعنا طبق نظر حکمای طب سنتی از نظر طبیعت نسبتا گرم و خشک می باشد که در عین حال خشکی آن زیاد نیست و آثاری از رطوبت نیز در آن وجود دارد. از نظر خواص در تمام موارد از پونه قوی تر است.

خواص متمایز آن به طور کلی بادشکن، تونیک و مقوی، مقوی معده، ضد تشنج، قابض، محرک، مسکن و آرامبخش، خنک کننده، معرق و قاعده آور است.

از نعنا برای رفع نفخ، درد شکم، اسهال، سوءهاضمه، ناتوانی های روده ها، تب، سرماخوردگی، آنفلانزا، سینوسیتیس، ناراحتی های اعصاب در بچه ها، گرم کننده، مقوی دل، ضد سرفه استفاده زیادی می شود.

درمان کننده خونریزی از بینی بوده و به عنوان ضد سم در موارد گزیدگی و نیش حشرات، بیماری های بینی و گلو، سردرد و دردهای چهره استفاده می شود. آرام کننده سوزش و خارش پوست است.

به طور کلی گیاهی است رقیق کننده خون غلیظ، اگر چند قطره از عصاره آن مخلوط با آب عسل در گوش چکانیده شود درد گوش را تسکین می دهد و اگر برگ آن به زبان مالیده شود خشونت زبان را از بین می برد.

جویدن آن موجب تسکین درد دندان است. آشامیدن عصاره آن خونریزی را قطع می کند بخصوص اگر از سینه خون بیاید و برای تسکین درد سینه و پهلو مفید است.

خواصی از نعنا که او را متمایز می کند؟

جوشانده نعنا چه خواصی دارد؟

خوردن جوشانده آن مخلوط با پرسیاوشان برای دردهای قلب و خفقان معدی و تقویت معده و افزایش نیروی ماسکه و هاضمه و تحلیل و دفع بادهایی که در معده جمع می شود بسیار نافع است.

برای کشتن انواع کرم های شکم موثر است. اگر 3-2 شاخه آن را با آب انار ترش بخوریم برای تسکین سکسکه و دل به هم خوردگی و قی نافع است.

اگر با سرکه و ترشی ها خورده شود رفع ضرر آنها را از جهت سردی می نماید و به همین دلیل در سکنجبین می جوشانند. نعنا تنفس را سریع کرده و بدن را گرم می کند و ترشح مخاط را کم می کند و موجب نقصان ترشح می گردد.

ولی در عین حال ادرار را زیاد میکند و تعریق پوست را افزایش می دهد و به همین علت آن را در موارد اختلالات ضعفی و عصبی معده و در هنگام شیوع وبای آسیایی (التور) استعمال می کنند.

در این قبیل موارد اگر 2 گرم نعنای خشک شده را با حدود 30 گرم آب جوشانده دم کنند و آن را صاف نموده با کمی قند شیرین نمایند و بخورند بسیار مؤثر است.

در فرانسه 20-10 گرم نعنا خشک را در لیتر آب جوش دم کرده به عنوان ضد اسپاسم در موارد سوءهاضمه و قولنج و دردهای روده یا Coliques intestinales یک فنجان صبح و یکی عصر می خورند.

جوشانده نعنا چه خواصی دارد؟

دم کرده برگ های معطر نعنا

برای تهیه دم کرده برگ های نعنا، برگ نعنای خشک شده به میزان 5 گرم را با آبجوش 1000 گرم مخلوط کرده و دم نموده و در عرض روز چندین بار هر بار یک فنجان میل شود. محرک و معرق بسیار خوبی است.

دم کرده مرکب نعنا

برای تهیه این دم کرده باید برگ های خشک شده نعنا 8 گرم، را با آبجوش 250 گرم مخلوط نموده و 15 دقیقه دم کنند و صاف نمایند و سپس آن را به 8 گرم قند و 15 گرم تنطور هل اضافه نمایند. این مخلوط را دو قسمت کرده و در دو دفعه میل نمایند محرک و بادشکن خوبی است.

تنطور بدست آمده از نعنا

مقدار الکل 56 درجه 50 واحد، اسانس نعنا 15 واحد، برگ تازه اسفناج 10 واحد همه را خیسانده و با فشار از پارچه گذرانیده و با کاغذ صاف کنند تنطوری حاصل می شود که به عنوان محرک و بادشکن و ضد تشنج بسیار مفید است و در هر بار 5-2 گرم آن را با شربت قند می توان مصرف نمود.

برای خرید انواع گیاهان دارویی به فروشگاه ما مراجعه کنید!!

دم کرده برگ های معطر نعنا

روش تهیه قرص نعنای فلفلی

برای تهیه این قرص، قند کوبیده نرم 100 واحد، اسانس نعنا 1 واحد، لعاب صمغ عربی 10 واحد. ابتدا اسانس را با 10 واحد قند مخلوط کرده و با باقی قند و لعاب خمیری می سازند و قرص های یک گرمی درست می کنند.

این قرص ها خوشمزه، گوارا، محرک و ضد تشنج و برای رفع بدبویی نفس مفید است و از 10-2 عدد آن را می توان مصرف نمود.

مخلوط یک واحد مانتول و یک واحد تیمول محلول ضدعفونی کننده ای است که برای بینی و حلق مفید است.

روش تهیه قرص نعنای فلفلی

مزایای استفاده از گیاه نعنا فلفلی

گیاه نعنا فلفلی بسیار معطر بوده و از تلاقی بین نعنا آبی و نعنا سبز بدست می آید. این گیاه بومی آسیا و اروپا بوده و دارای طعم دلپذیر می باشد و دارای مزایای بی شماری برای سلامتی می باشد.

از این گیاه معطر به عنوان طعم دهنده برای غذاها و مواد خوراکی استفاده می شود. بسیاری از مردم جهان نعنا را به عنوان یک چای تازه و بدون داشتن کافئین مصرف می کنند. برگ های این گیاه دارای چندین اسانس روغنی از جمله منتول، مونتون و لیمونن می باشد.ماده منتول دارای خاصیت رایحه و خنک کنندگی نعنا می باشد.

با وجود این ویژگی هاست که نعنا فلفلی به عنوان یک پیشگیری کننده از سردرد و همچنین سردردهای میگرنی استفاده زیادی دارد. پزشکان طب سنتی سال هاست دمنوش نعنا و نعنا فلفلی را برای بیماران میگرنی و سردردهای عصبی تجویز می کنند.

مزایای استفاده از گیاه نعنا فلفلی

 

 



برچسب‌ها:, , ,
برگشت به بالا