با آشنایی با خصوصیات درخت پسته باغی عالی و سودده داشته باشیم

با آشنایی با خصوصیات درخت پسته باغی عالی و سودده داشته باشیم

پسته در ایران و جهان از اهمیت ویژه ای برخوردار است

پسته به عنوان یک محصول استراتژیک جایگاه ویژه‎ای در بین محصولات کشاورزی ایران داشته و همچنین پیشینه تاریخی طولانی این میوه در ایران بسیار است. علاوه بر ارزش اقتصادی، راهبردی، سیاسی و اجتماعی، پسته از نظر تغذیه‎ای نیز اهمیت ویژه‎ای در ایران دارد. در حال حاضر در ایران بالغ بر 440 هزار هکتار باغ پسته بارور و غیربارور با تولید سالانه 250 هزار تن پسته وجود دارد.

پسته گیاهی است که از مناطق معتدله تا نیمه گرمسیری قابل کشت بوده، در خاک های آهکی و متاثر از نمک نیز قابل کشت است. ‌درخت پسته گیاهی است که در برابر شوری و کم آبی از مقاومت نسبی خوبی برخوردار می باشد. بنابراین کاشت آن در زمین‌ هایی که کاشت سایر محصولات باغی و زراعی در آن‌ها مقرون به صرفه نبوده است، به‌تدریج متداول شده و بدین ترتیب در سال ‌های اخیر سطح زیر کشت آن افزایش یافته است.

پسته در ایران و جهان ازاهمیت ویژه ای برخوردار است

خصوصیات تغذیه ای  پسته

درخت پسته مانند بیشتر گیاهان به 16 عنصر برای رشد نرمال، تکثیر و تولید محصول نیاز دارد و هر عنصر برای بخش‌ خاصی در گیاه ضروری است. تعادل بین عناصر مختلف می ‌تواند سلامت گیاه پسته و تولید محصول آن را تحت تأثیر قرار دهد.

عناصر غذایی کم مصرف مثل منگنز، روی و … از جمله عناصر غذایی ضروری برای رشد پسته محسوب می ‌شوند. قابلیت دسترسی این عناصر و میزان جذب آن ‌ها توسط گیاه به عوامل مختلف خاک و محیط وابسته است. میزان رطوبت و دمای هوا، pH، ماده آلی خاک، بر هم‌کنش عناصر غذایی، مواد مادری و پتانسیل اکسیداسیون و احیای خاک نیز در این امر دخیل‌ هستند.

خصوصیات تغذیه ای پسته

با نوع و گونه پسته آشنا شویم

درخت پسته از گیاهان مهم خانواده (Anacardiaceae) است، جنس آن Pistacia.vera بوده و دارای 11 گونه است، گیاهان این تیره بصورت درخت یا درختچه هستند. درخت پسته دارای برگ های مرکب شانه ای است و هر برگ دارای جوانه جانبی می باشد. اکثر جوانه های جانبی به جوانه اولیه مبدل می شوند و یک محور اصلی را تشکیل می دهند که در سال بعد خوشه پسته را تولید می کنند.

پسته در زمین های خشک و در مناطق گرم و معتدل رشد می کند. درخت پسته احتمالاً از آسیای میانه منشأ گرفته است، جایی که هزاران درخت در مناطقی یافت می شود که امروزه به ایران و افغانستان معروف هستند. امروزه، در مناطقی که دارای آب و هوای گرم و خشک هستند، مانند ایالات متحده آمریکا (کالیفرنیا)، لبنان، سوریه، ایران، هند، ترکیه، اروپای جنوبی و سایر کشورهای آسیا و آفریقا کشت می شود. مغز دانه را می توان به صورت تازه یا بو داده مصرف کرد و معمولاً در انواع دسرها از جمله باقلوا، حلوا و بستنی استفاده می شود.

با نوع و گونه پسته آشنا شویم

نحوه صحیح تاسیس و نگهداری از باغ پسته

درخت پسته درختی برگریز، با دوام و دارای رشد کند است که ارتفاع آن به 20-33 فوت (6-10 متر) می رسد. درخت پسته درختی دو پایه است. این بدان معناست که درخت پسته یا می تواند فقط گل های نر داشته باشد (این درختان را درختان پسته نر می نامند) یا فقط گل های ماده (درختان ماده پسته). برای تشکیل میوه ها، گرده های درختان نر باید از طریق باد به درختان ماده منتقل شوند و این فقط درختان ماده هستند که میوه می دهند.

در نتیجه، اگر می خواهیم میوه برداشت کنیم، باید در حالت ایده آل 1 درخت پسته نر در مرکز هر 9 درخت ماده پسته قرار دهیم. درختان پسته نر توسط هر کسی به راحتی قابل مشاهده هستند، زیرا به طور معمول از درختان ماده بالاتر و بزرگ ترند.

تنه و شاخه های درختان پسته رنگ خاکستری دارند و با گذشت سال ها تیره می شوند. سیستم ریشه درخت قوی است و می تواند به عمق 10 فوت (3 متر) و عرض 26 فوت (8 متر) برسد. ریزش برگ ها در اواخر پاییز شروع می شود. درختان ماده ای که میوه تولید کرده اند ابتدا برگ های خود را از دست می دهند. سپس، درختان ماده ای که میوه نمی دهند برگ های خود را از دست می دهند. سرانجام، درختان نر پسته به طور معمول پس از درختان ماده برگ خود را از دست می دهند.

گرده افشانی و میوه دهی در درخت پسته چگونه است

شکوفه دهی درختان پسته معمولاً در بهار انجام می شود. یکی از مشکلات باغ پسته این است که در بسیاری از موارد، درصد زیادی از گل های نر خیلی زودتر از گل های ماده شکوفا می شوند. در نتیجه، درصد زیادی از گرده می تواند از بین برود، در نتیجه این اتفاق باعث کاهش جوانه و تولید میوه می شود. برای جلوگیری از این مشکل، برخی از کشاورزان پسته گرده را از گل های نر جمع آوری می کنند، آن را در شرایط مناسب ذخیره می کنند و پس از شکوفایی گل ها ماده آن را در درختان پخش می کنند. به این عمل گرده افشانی مصنوعی گفته می شود.

برخلاف سایر مغزها، پسته به صورت خوشه ای مانند انگور رشد می کند. درخت پسته در شاخه هایی که سال قبل توسط جوانه های معمولی ایجاد شده است، میوه می دهد. این درخت تمایل به Alternate Bearing دارد (یا همان سال آوری که یعنی درخت در یک سال میوه های زیادی تولید می کند و در سال بعد میوه های زیادی تولید نمی شود و محصول کم است). درخت پسته از 7 سالگی به طور معمول می تواند محصول خوبی داشته باشد. عمر تولیدی آن می تواند به 100 سال یا بیشتر برسد.

همانطور که در بسیاری از درختان میوه معروف دیگر اتفاق می افتد، درخت پسته با جوانه زدن بذر تکثیر می شود، اما برای احداث باغ کشاورزان معمولا نهال پسته مرغوب را خریداری کرده و در باغ کشت می کنند. این نهال خریداری شده پایه درخت پسته بوده که بعدا بر روی آن عمل پیوند انجام خواهد شد.

پایه قسمت پایینی درخت است و سیستم ریشه را تولید می کند. مقاومت پایه در برابر بیماری های ناشی از خاک و مقاومت به شراط محیطی و شوری و شرایط خاک بسیار مهم است. پیوندک قسمت بالای درخت را تولید می کند و البته این پیوندک است که ویژگی های میوه را تعیین می کند. پایه و پیوندک هر دو باید با دقت انتخاب شوند و هر یک ممکن است منجر به تولید ضعیف محصول در سال های آینده شود. 

گرده افشانی و میوه دهی در درخت پسته چگونه است

چگونه با مراقبت درست از باغ محصول خوب و باغی نمونه داشته باشیم

پسته گیاهی نسبتا مقاوم در برابر بیشتر خاک ها است و فقط به آبیاری دوره ای احتیاج دارد. پسته دارای پایه قوی، مقاوم در برابر خشکسالی و باد است، برای داشتن باغی خوب درختان را بصورت دوره ای و بعد از آزمایشات و اطلاع از کمبودها با کود مناسب تقویت کنید و قبل از کاشت با کود تجزیه شده و کمپوست خاک را اصلاح کنید.

در حال حاضر عدم استفاده صحیح از کودها و کلا مدیریت نا مناسب باغ مهمترین عامل برای عملکرد پایین پسته تلقی می شود تنها با بهینه سازی روش های مدیریت خاک می توان میانگین عملکرد پسته را تا بیش از دو برابر افزایش داد. مشکلات تغذیه درخت پسته مخصوصا در باغات ایران هر ساله بیشتر به دلیل PH زیاد خاک، غلظت زیاد بی کربنات در آب آبیاری و همچنین شرایط شوری زیاد در باغات بیشتر می شود. لازم است شرایط کلی باغ پسته هر ساله مدیریت شود.

درختان پسته به کودهای K و روی پاسخ مطلوبی نشان می دهند و با افزایش نسبت پتاسیم به سدیم و همچنین غلظت روی در محلول خاک، تحمل درخت به خطرات شوری بهبود می یابد، بنابراین، در چنین شرایطی، علاوه بر تأمین نیازهای تغذیه ای درختان، می توان با استفاده از سولفات پتاسیم به همراه سولفات روی، از خطرات شوری جلوگیری کرده و یا آن را کاهش داد و در کل عملکرد را بهبود داد. افزایش غلظت K و Zn در شرایط شور باعث بهبود و افزایش طول ریشه می شود که این عمر باعث افزایش سطح تماس بین ریشه های درخت و مواد مغذی خاک می شود.

چگونه با مراقبت درست از باغ محصول خوب و باغی نمونه داشته باشیم

استفاده درست از کود برای درختان پسته

درخت پسته مانند سایر گیاهان به تمامی عناصر کم مصرف و پر مصرف ضروری برای رشد سالم و کافی و تولید محصول خوب نیاز دارد. از این میان، نیتروژن عنصر اصلی مورد نیاز برای رشد مناسب شاخه و عملکرد خوب است. کمبود نیتروژن اغلب منجر به برگ زدایی بیش از حد در طول دوره تولید و در نتیجه کاهش محصول می شود. در صورت تشخیص کمبود نیتروژن، کشاورزان غالباً کودهای نیتروژن دار را از طریق سیستم آبیاری اعمال می کنند، هر ساله با بالغ شدن درختان میزان نیاز گیاه به نیتروژن افزایش می یابد.

در باغات ایران کمبود فسفر و پتاسیم و گوگرد نیز باعث کاهش تولید و کیفیت درختان پسته شده است. حداقل سطح پتاسیم در برگ ها (برای جلوگیری از کمبود تابستان) 0.7 تا 0.9٪ است که کمبود پتاسیم که اغلب منجر به درصد بالای آجیل خالی می شود. حداقل سطح سطح فسفر برگ از 0.09 تا 0.1 درصد است و کمتر از آن برای گیاه محدود کننده است.

بررسی عناصر غذایی و PH خاک قبل از استفاده از هر روش کود دهی برای پسته بسیار حیاتی است. همانطور که تقریباً در همه درختان میوه نیز اتفاق می افتد، تجزیه و تحلیل برگ برای تشخیص و اصلاح کمبود مواد مغذی بسیار مهم است. در مواردی ممکن است درختان پسته شما اصلاً نیازی به کود دهی نداشته باشند. مواردی وجود دارد که در زمین های غنی و دارای شرایط خوب، تولیدکنندگان پسته از سال ها قبل هیچ روش کود دهی را اعمال نکرده اند و هنوز هم به طور مداوم بازده خوبی دارند.

بعضی کودهای مفید برای اصلاح خاکی و رفع نیاز تغذیه ای پسته

کودهای آلی: کودهای آلی کودهایی هستند که از مواد حیوانی، دفع حیوانات، دفع انسان به همراه باقی مانده مواد گیاهی بدست می آیند. این کودها علاوه بر این که تمامی عناصر ضروری پر‍مصرف و کم مصرف را برای گیاه تامین می کنند نفوذپذیری خاک نسبت به آب و هوا و در نتیجه نفوذپذیری ریشه را افزایش می دهند.

کودهای دامی : در ایران خصوصاً در باغات پسته از کود مرغی بسیار استفاده می شود و بهتر است از مصرف مداوم کود‍ مرغی در باغات پسته خودداری نمود و حداقل هر سه یا پنج سال از کود آلی دیگری استفاده شود. بطور کلی کود پرندگان و کود مرغی دارای درصد آهن بالا می باشند به همین علت از مصرف مداوم و با مقدار زیاد آنها در باغاتی که درصد آهک از 30 درصد متجاوز است، باید جداً خودداری نمود. کودهای گاوی ازت و پتاسیم کمتری از کودهای گوسفندی دارند. بهتر است برای اراضی نسبتاً غنی از نظر مواد غذائی مصرف شوند.

استفاده درست از کود برای درختان پسته



برچسب‌ها:, , , ,
برگشت به بالا