انواع کود ها و روش های جمع آوری بقایای گیاهی

انواع کود ها و روش های جمع آوری بقایای گیاهی

مواد آلی نقش زیادی در حاصلخیزی خاک دارند و از طرفی پاک بودن آن ها از عوامل مضر نیز، به ویژگی های خاک خوب می افزاید. ازبقاياي گياهي ميتوان براي حاصلخيزي خاك، كه يكي از مهمترين عامل هاي مؤثر در بالا بردن عملكرد محصولات كشاورزي است استفاده نمود. مواد آلي از بقاياي گياهان و يا جانوران به وجود مي آيد كه در دل خاك به مرور زمان پوسيده شده و تجزيه ميگردند و در نهايت مورد استفاده مجدد گياه قرار مي گيرند.

 

روش هاي معمول براي از بين بردن بقاياي گياهي

  1.  خرد كردن و زير خاک نمودن
  2.  بريدن و جمع كردن
  3. سوزاندن بقاياي گياهي

1ـ خرد كردن و زير خاك نمودن بقایای گیاهی  

خرد كردن: تكه تكه كردن بقاياي گياهان به قطعات كوچك تر با وسايل دستي و يا ماشيني براي تجزيه آسان سريع مي باشد. يك هكتار سبزي و صیفی معمولا بين 10 تا40 تن بقاياي (شاخ و برگ و ريشه) گياهي تازه به جامي گذارد كه معادل 5 تا 20 تن كود حيواني است و ميتواند تقریبا یک تا دو تن هوموس (ماده آلي تيره رنگ كه از تجزية گياهان و جانوران به وجود مي آيد)به خاك اضافه كند. افزايش بقاياي گياهي باعث تشديد فعاليت ميكروب هاي مفيد خاك مي شود هرچه مقدار اين مواد بيشتر باشد فعاليت آن ها نيز بيشتر خواهد بود. خرد كردن و زير خاک نمودن بقاياي گياهي را ميتوان براي تمام خاك ها توصيه كرد.
روش های جمع آوری بقایای گیاهی

2ـ بريدن و جمع كردن بقایای گیاهی

با بريدن و جمع آوري بقاياي گياهي و انتقال آن ها به خارج از مزرعه وسپس عمل آوري آن ها ماده آلي كمپوست حاصل مي شود. تهيه كمپوست يك فرايند بيولوژيک است كه در طي آن موادي كه منشأ آلي دارند در طبيعت بر اثر فعاليت اين ميكروارگانيزم ها تجزيه شده و به حالت كمپوست در مي آيد.

با ايجاد شرايط مناسب(رطوبت، دما و اكسيژن) فعاليت ميكروارگانيزم ها افزايش يافته و در نتيجه تجزيه مواد با سرعت بيشتري انجام ميگردد. به دليل جلوگيري از تخريب خاک و كاهش حاصلخيزي آن لازم است كه برگ ها پس از پوسيده شدن دوباره به خاک مورد استفاده بازگردانده شوند. برگ ها سرشار از مواد آلي مي باشند كه بايد به روش صحيح پوسيده شده و مجددا قرار گيرند.

 بریدن و جمع کردن

3ـ سوزاندن بقاياي گياهي

سوزاندن بقاياي گياهي منجر به نابودي مواد آلي خاك مي شود، متأسفانه اين رويه غلط بين كشاورزان رايج شده و بسياري از كشاورزان به جاي برگرداندن بقاياي گياهي به خاك، اقدام به سوزاندن بقاياي گياهي در مزرعه مي‌كنند، اين اقدام يكي از عوامل آسيب رسان به طبيعت و محيط زيست به شمار مي رود كه موجب نابودي ميليون ها موجود زنده در خاک نيز مي شود.

سوزاندن بقایای گیاهی

ساماندهی بقایای گیاهی و غیرگیاهی

براي ساماندهي بقاياي غيرگياهي ميتوان آن ها را جمع آوري، جداسازي و از زمين خارج نمود.
در رابطه با بقاياي گياهي روش هاي مختلفي وجود دارد:

  1.  چرانيدن مزرعه با دام.
  2. خردكردن با ادوات.
  3.  زير خاك نمودن.
  4.  جمع آوري و خارج نمودن از مزرعه

گیاهان قادراند عناصر غذايي مورد نیاز خود را توسط ريشه از خاك جذب کنند، اگرچه از راه برگ نیز میتوانند تا حدودي اين كار را انجام دهند. سبزی هایی که عمر کوتاه و رشد سریع دارند مانند تربچه که زمان کاشت تا برداشت آن سی روز است كود كمتري نیاز دارند. در سبزی هایی مثل فلفل، بادمجان، گوجه فرنگی و نظایر آن ها که در طول فصل رشد محصول می دهند، بهتر است کود در دو یا سه نوبت مصرف شود.

عناصر غذایی مورد نيازگياهان:

الف_عناصر غذایی پر مصرف گیاه

ب_ عناصر غذایی كم مصرف

عناصر غذایی پر مصرف گیاه عبارتاند از:

  1.  ازت
  2. فسفر
  3. پتاس
  4. گوگرد
  5. کلسیم
  6. منیزیم

عناصر غذایی کم مصرف:

  1. آهن
  2.  بر
  3.  مس
  4. منگنز
  5. مولیبدن
  6. روی
  7. کلر

عناصر پر مصرف و عناصر کم مصرف برای گیاه به یک اندازه اهمیت دارند. سه عنصر حياتي کربن، اکسیژن و هیدروژن از طریق آب و هوا تأمین می شوند.

کود حیوانی

كود چیست و چه کاربردی دارد؟

یکی از اصول اساسی تغذیه و رفع نیاز غذايي گیاهان، کود دادن است.

تعريف كود: به هر نوع ماده معدنی یا آلی یا بیولوژیک که دارای عناصر غذایی باشد و باعث بالابردن حاصلخیزی خاک و همچنین با تیمار گیاهی باعث افزایش عملکرد کیفی و کمي محصول شود کود اطلاق می شود.به طور کلی هدف این است که کود به شکلی مصرف شود که کارایی آن حداکثر باشد و بسته به نوع کود و نوع کشت و سیستم آبیاری روش کوددادن تفاوت می کند.

کودهای شیمیایی و دامی لازم و ملزوم یکدیگر هستند و هردو در سبزي و صيفي كاري استفاده مي شوند. کود حیوانی شرایط جذب را برای عناصر شیمیایی فراهم میکند اما تمام نیاز گیاه را نمیتواند برآورده کند و این کمبودها باید توسط کودهای شیمیایی مرتفع گردد. استفاده صرف از کودهای شیمیایی نیز درست نيست چرا که سبب كاهش خصوصيات مطلوب خاک مي شود.

كودهای آلی: هر ماده آلی كه به وسیله میكروارگانیسم های خاك قابل تجزیه باشد به عنوان كود آلی محسوب می شود.

كود حيواني: منظور از كود حیوانی مجموعهای از مواد بستری، فضوالتجامد و مايع گاو، گوسفند، مرغ یا هر حیوان دیگری است كه از محل نگهداری آنها به دست می آید.

كمپوست چیست؟

مواد حاصل از عمل پوساندن و تجزیةبقایای گیاهی، حیوانی و یا زباله های شهری و همچنین لجن فاضلاب که تحت شرایط خاص و روش های گوناگون انجام میگیرد را كمپوست ميگويند. این عمل شاید کهن ترین روش بازیافت باشد. مواد آلی موجود در توده مصرفی برای کمپوست از ضایعات کشاورزی، مواد خوراکی و زباله هایی است که از راه تجزیه هوازی و بی هوازی به خاک سیاه غنی تبدیل می شوند که به عنوان کود در کشاورزی مصرف می شود.مخلوطی از زباله های خانگی، فاضلاب های عمومی، كاه و بقایای گیاهی و حیوانی را پس از تخمیر میتوان به عنوان كمپوست و برای تقویت و حاصلخیزی زمین مورد استفاده قرار داد.

ورمي کمپوست چیست؟

از انواع کمپوست است كه به وسيله نوعي ازکرم هاي خاکي توليد مي شود. اين كود در نتيجه تغيير و تبديل و هضم نسبي پسمانده هاي آلي در ضمن عبور از دستگاه گوارش اين جانوران به وجود مي آيد. توليد ورمي کمپوست فناوري استفاده از انواع خاصي از کرم هاي خاکي است.

دليل استفاده از اين كرمها توان رشد و تکثير بسيار سريع و توانايي قابل توجه آنها براي مصرف انواع مواد آلي زائد و تبديل آنها به يک کود آلي با کيفيت باال و همچنين آغشته شدن اين مواد به انواع ترشحات سيستم گوارشي مانند ذرات کربنات کلسيم، آنزيم ها، مواد مخاطي، متابوليت هاي مختلف، ميکروارگانيسم هاي دستگاه گوارش اين كرم ها و بالاخره ايجاد شرايط مناسب براي سنتز اسيدهاي هوميک، در مجموع مخلوطي را توليد ميکند که خصوصياتي کاملا متفاوت با مواد خورده شده به وسيله كرم ها پيدا کرده است.

كود سبز چیست؟

يكي از انواع كودهای آلی، كود سبز است. اصطلاح كود سبز به مواد گياهي پوسيده نشده كه به زیر خاك مي رود، اطلاق می شود. برای این منظور گیاهان علفی و سریع الرشدی كه دارای شاخ و برگ زیاد هستند را در مزرعه كشت نموده و پس از اینكه به حد قابل توجهی از رشد رسیدند، آن را به وسیله گاو آهن برگردان دار زیر خاك می كنند. این عمل باعث پوسیدن گیاه در خاك شده، تولید هوموس می كند و ضمن بهبود خاصیت فیزیكی خاک، موجب بازگشت مواد معدنی جذب شده به خاک می گردد.

کود سبز

طریقه ی عمل آوري كود حيواني

هرچه تجزيه اوليه كود بيشتر بوده باشد ارزش كود بيشتر است. براي تجزيه كود و تبديل آن به هوموس نياز به تهويه، حرارت و رطوبت كافي مي باشد. البته اگر شرايط پوسيدگي يا به اصطلاح عمل آوري كود به شكل صحيح تري صورت گيرد، نتيجه كار رضايت بخشتر خواهد بود.

مزاياي روش عمل آوري كود حيواني

  •  كود حيواني در عرض چهار الي پنج ماه كاملا پوسيده مي شود.
  •  تمامي لارو حشرات و بذرهای علف هاي هرز و حتي اسپور قارچ ها از بين ميرود.
  •  به جهت اضافه كردن آب فضوالت دامي بر روي آن، تجزيه سريع تر انجام و حتي كيفيت مواد آلي محلول در كود بالا ميرود.
  •  نوع كود به دست آمده با اين روش با توجه به مسائل بهداشتي و كيفيت فوق لعاده قوي آن و حتي ارزان بودن قيمت فضولات دامي تازه نسبت به فضولات پوسيده و عمل آوري مطمئن آن، مقرون به صرفه مي باشد.عمل آوري كود حيواني

منبع:

تولید و پرورش سبزی و صیفی

جلیل تاجیک، مجید ریسمانچیان، صدیقه صادقی، مهدی فردوسی زاده، حسین رادنیا، علی
بهرامی، داود جمشیدی، هوشنگ سرداربنده
جلیل تاجیک، مهدی فردوسیزاده،

برای مشاهده اخبار روز صنعت پسته و مطالب مفید کشاورزی و پسته به کانال پسته رفسنجان بپیوندید 

برای عضویت در کانال بر روی تصویر زیر کلیک کنید:

 



برچسب‌ها:, , , , , , , , , , , , , ,
برگشت به بالا