اصول تغذیه وتقسیم جیره غذایی شتر مرغ

اصول تغذیه وتقسیم جیره غذایی شتر مرغ

تغذیه و تقسیم جیره غذایی شتر مرغ

با توجه به این که از قرن ۱۹ تاکنون شتر مرغ به عنوان پرنده ای اهلی در گروه های بزرگ نگهداری می گردد، این پرنده نیاز به غذای آماده و کمکی دارد. در طبیعت این پرنده با در دست داشتن انواع و اقسام گیاهان و برگ ها و جوانه های درختان و بوته ها نیاز روزانه خویش را برطرف می کنند.

می بایست به این نکته نیز توجه داشت که شتر مرغ پرنده ای ایست که به معنای واقعی علفخوار نبوده ولی می تواند گیاهان خورده شده را به خوبی هضم کند. هضم غذا در بدن شتر مرغ به ۴۰ ساعت وقت نیاز دارد و سلولزها در این مدت تبدیل به شکر می گردند و می توان شتر مرغ را به عنوان حلال سلولزها شناخت.

علوفه ها بعد از خورده شدن در معده با ترکیبی از اسیدهای معده به سمت سنگدان سرازیر می شوند و در آنجا سنگ ها با سائیده شدن به یکدیگر همانند آسیا عمل می کنند. به همین علت می بایستی مرتبا سنگ های جدیدی در اختیار شتر مرغ ها قرار گیرد.

طول روده شتر مرغ ۲۵ برابر بلندی بدنش است و طول روده کور او به یک متر می رسد. سیستم گوارش شتر مرغ قادر به هضم الياف های گیاهی با درصد سلولز بالاست، از این رو می توان گفت سیستم گوارشی شتر مرغ را شبیه اسب و خرگوش می باشد. در درون دستگاه گوارشی با توجه به وجود باکتری های متعدد هضم سلولزها و دیگر مواد به آسانی صورت گرفته و در ادامه کود و اورین به صورت جداگانه از بدن دفع می گردد. با بررسی کرد و اورین می توان به سلامتی و یا بیماری شتر مرغها پی برد.

تهیه برنامه غذایی مناسب برای شتر مرغ ها

شتر مرغ ها بیشتر از هر حیوان دیگری رشد دارند و به همین سبب می بایستی در برنامه غذایی آنان دقت لازم به عمل آید و موادی را که همانند الياف های گیاهی، پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها و مواد آلی معدنی و غیره به خوبی ترکیب و در دسترس پرنده قرار گیرند.

                                            میانگین مصرفی روزانه جیره غذایی خشک بدون در نظر گرفتن موقعیت رشدی

موقعیت رشدیسن بر مبنای هر ماه وزن زنده به کیلوجیره مورد نیاز روزانه
جوجه هاتا ۲٫۵تا ۱۵ کیلوگرم تا ۳۶۰ گرم
 پرندگان جوانتا ۶

تا ۱۱

تا ۱۴

تا ۶۰ کیلوگرم

تا ۸۰ کیلوگرم

 ۱۰۰ کیلوگرم تا

تا ۱٫۵ کیلوگرم

تا ۲٫۵ کیلوگرم

 ۲٫۳ کیلوگرم

پرندگان پرورشی درحال استراحت بالاتر از ۱۴۱۰۰ –۱۲۰ کیلوگرم ۲٫۱ کیلوگرم
پرندگان تخم گذار بالاتر از ۳۰از ۱۲۰ کیلوگرمتا ۲٫۵ کیلوگرم

مواد آلی معدنی در غذای شتر مرغ ها وجود ندارد. اما می توان گفت که این مواد در رشد و تشکیل اسکلت پرندگان بسیار مهم بوده و در باروری و قوی شدن سیستم دفاعی بدن نقش بزرگی را دارند. 

بهترین ترکیب غذایی برای شتر مرغ

 بسیاری از بیماری های شتر مرغ ها به سبب کمبود مواد غذایی است و می بایست در تمام طول سال به این مسئله توجه داشت، و در کنار غذاهای علوفه ای دادن غذای کمکی و ترکیبی خوب را مدنظر قرار داد. ترکیبات غذاهای ترکیبی که برای اسب، گاو و یا خوک مورد استفاده قرار می گیرند، برای شتر مرغ ها مناسب نیستند. شتر مرغ ها می توانند در موقعیت های مختلف به خوبی تغییر غذا و یا جایگزینی را تحمل کنند، اما می بایستی به نکات زیر توجه داشت .

  • می بایستی این مسئله روشن باشد که شتر مرغ نیاز به غذای سالم و به دور از هرگونه قارچ زدگی دارد. شتر مرغها در صورت بد بودن غذا می توانند به سرعت متوجه شوند و این امر اثرات نامطلوبی دارد.
  •  جیره غذایی و مقدار ترکیبی آن می بایستی به دقت نسبت به فصل سال و سن و حرکت روزمره شتر مرغ ها تعیین گردد.
  • بالا بودن درصد علوفه سبز در غذا سبب خوشمزگی می گردد ولی از طرفی نباید فراموش کرد که خورد کردن علوفه ها امری است واجب در غیر این صورت پیچیدگی در فراموش نگردد که حتما مقدار مشخصی از غذا می بایستی از الیاف های گیاهیتشکیل شده باشد. و این بدین خاطر است که پرندگان از خوردن شن و سنگ و چیزهای دیگر خودداری کنند و این کار برای سیستم گوارشی بسیار مهم است.  در مورد شتر مرغ ها بزرگ الیاف های گیاهی می توانند تا ۳۰٪ از حجم غذا را تشکیل دهند. اما با وجود بر این شتر مرغ ها برگ های سبز و گیاهان آب داری چون هویج، کلم، خردل، کلزار را ترجیح می دهند. معده پرندگان جوان خواهد گردید .
  • اصولا می بایستی مواد تشکیل دهنده جیره غذایی از اقلام مطمئن و متنوع با ترکیبی از ویتامین ها مختلف بوده و هم به راحتی در بازار قابل یافت و از نظر قیمتی نیز مناسب باشند. 
  • از تغییر غذایی ناگهانی می بایستی حتی امکان اجتناب کرد، چرا که اثرات نامطلوبی بر روی دستگاه گوارشی دارد و به دنبال آن پرنده از خوردن غذا خودداری می کند و باعث بیماریش می گردد. در مورد پرندگان مولد این امر باعث پایین آمدن قدرت باروری و توانایی آنها در تولید مثل و تخم گذاری و نهایتا بازدهی کم در جوجه کشی را به دنبال دارد.
  •  خرد کردن مواد غذایی مورد نیاز شتر مرغ ها به وسیله دست و ترکیب آنها نیز می تواند به عنوان راه حلی مناسب به عنوان جایگزین برای خرید غذاهای آماده در بازار پیشنهاد گردد.

با توجه به اینکه نیاز روزانه به الیاف های گیاهی و مواد آلی در شتر مرغ ها بیشتر از سایر حیوانات است می بایستی به این نکته توجه داشت که مواد غذایی که برای دگر پرندگان تهیه گشته گروهی با مواد آنتی کوکسید انتین آغشته می باشد که برای شتر مرغ ها بسیار سمی می باشند. 

نکات مهم در تغذیه شتر مرغ

 می بایستی همیشه به مقدار لازم آب تازه و زلال در اختیار شترمرغ ها قرار گیرد. شترمرغ ها به سرعت در مقابل کیفیت آب عکس العمل از خود نشان می دهند، به خصوص جوجه ها در هیچ شرایطی نمی بایست آب مانده گرم بنوشند.

جوجه ها در هنگامی که حوصله شان سر می رود شروع به نوشیدن بیش از حد آب می کنند و چنانچه آب از کیفیت بالا برخوردار نباشند آنان به سرعت دچار اسهال می شوند. به همین خاطر بهتر است که روزانه چندین بار آب تازه در اختیار آنان قرار داد. 

نقش سنگ ریزه در هضم بهتر غذای شتر مرغ ها

یکی از اقلام مهمی است که شتر مرغ ها برای هضم بهتر غذا بدان نیازمندند و در مورد پرندگان جوان این امر از اهمیت حیاتی خاصی در چند روز اول زندگیشان برخوردار است.

در غیر این صورت جمع شدن ماهیچه سنگدان سبب مرگ جوجه ها می گردد. می بایستی به میزان کافی سنگریزه در اختیار پرندگان قرار داد و می توان آنها را در مرتع بر روی زمین پخش کرد. قانونا بزرگی سنگ ها می بایستی نصف ناخن پای شتر مرغ ها باشد.

برای دادن کلسیم اضافی و نمک ید به مرغ های تخمگذار می توان مقداری پوسته های صدف به غذای آنان اضافه نمود. ولی این پوسته ها نمی تواند جایگزین سنگ مصرفی شترمرغ ها شود.

نقش چرای شتر مرغ ها در تغذیه آن ها

چرای روزانه شتر مرغ ها در مرتع یکی از مناسب ترین و سالم ترین روش های پرورشی است. اصطبل می بایستی به عنوان پناهگاه و نه به عنوان استراحتگاه دائم مورد استفاده قرار گیرد. در مرتع می بایستی میزان غذای مورد نیاز شتر مرغ ها تخمین زده شود و میزان اضافی توسط مزرعه دار سریع جمع آوری و به عنوان علوفه خشک نگهداری شود ، در غیر این صورت شترمرغ ها دچار چاقی می گردند که این امر سبب پایین آمدن درجه کیفیت گوشت آنان می گردد.

میزان غذادهی به شتر مرغ ها در فصل زمستان نیز می بایستی بر مبنای غذایی که در مرتع یافت می شود، محاسبه گردد. هر چه میزان غذا در مرتع بیشتر باشد به همین نسبت می بایستی میزان جیره غذایی خشک پایین آورده شود.

 توصیه 

بزرگی مرتع سبب می گردد که پوشش گیاهی یک قسمت به سرعت از بین نرود و خوردن گل سبب شیوع بیماری های مختلف در بین پرندگان نگردد. در مورد جوجه ها می توان هر روز آنها را در قسمتی از مرتع به چرا واداشت که سبب می گردد که پوشش گیاهی مرتع به صورت یکنواخت باقی بماند.

علوفه ها در مرتع می بایستی دائما كوتاه شوند و نقاط خالی با بذر علف های مرغوب کاشته شوند. علف های و بوته های سمی می بایستی از بین برده شوند. دیده شده که شتر مرغ ها خود قادر به شناسایی علوفه ها و بوته های سمی می باشند.

تغذیه جوجه ها تازه متولد شده شتر مرغ

 چرای در مرتع برای جوجه های شتر مرغ نیز آدابی است ضروری. از طرفی حرکت و به شترمرغان جوان در حال چرا در مرتع.کار افتادن سیستم گوارشی در اثر خوردن علوفه های سبز که قسمت مهمی از زنجیره غذایی آنان را تشکیل می دهد. جوجه ها می بایستی در روزها اول زندگی خود هر روزه سه مرتبه و هر بار به مدت نیم ساعت به مرتع فرستاده شوند.

می بایستی به این امر مهم توجه داشت که علوفه های مرتع می بایستی کاملا خشک باشند. هوای بارانی و خیس باعث مرگ و میر جوجه ها می گردد. بهترین غذای علوفه ای برای جوجه ها برگ های گزنه می باشد. به هیچ عنوان نباید جوجه های گرسنه را به مرتع فرستاد.

در این صورت جوجه ها دچار نفخ معده می گردند. در سن ۱۲-۶ هفتگی غذای می بایست آنان توسط غذای مخصوص جوجه ها تغذیه شوند. میزان غذای تعیین شده می بایستی حدود ۳-۱٪ وزن جوجه ها باشد.

ترکیب مواد غذایی به صورت صحیح نشان داده که شترمرغ های مادر کمتر دچار چرک کیسه تخمدان، یبوست و اسهال می گردند.

تغذیه پرندگان جوان شتر مرغ

جوجه های جوان به جوجه های گفته می شود که مابین ۱۲ هفته تا ۱۴ ماه از عمرشان گذشته باشد. هنگامی که پرندگان به سن کشتار می رسند یا به عنوان پرنده مولد نگهداری می گردند می بایستی که غذای آنان نیز بر مبنای احتیاجاتشان مشخص و میزان آن تعیین گردد.

در مورد پرورش پرندگان جوان می بایستی رشد سریع آنان و نیاز بدنی آن ها به مواد غذایی در نظر گرفته شود و از سویی می بایستی مواظب بود که غذای پر انرژی سبب اضافه شدن وزن و فشار بر غضروف ها و تغییر شکل استخوان اسکلت می گردد که متأسفانه غیرقابل تصحیح می باشد.

از ششمین ماه زندگی پرندگان جوان میزان مصرفی الیاف های گیاهی به ۶۰٪ از كل غذا می رسد و به همین نسبت درصد مصرفی بقیه اقلام غذایی پایین خواهد آمد. به طور طبیعی درصد رشد نیز پایین خواهد آمد. در این حال می توان میزان دقیق و مورد نیاز الیاف های گیاهی پرنده را محاسبه کرد و چرای در مرتع غیرقابل اجتناب است . این امر از سن چهار ماهگی در پرندگان بسیار ایده آل است.

میزان جیره غذایی خشک حدود ۳٪ از وزن زنده پرنده است. در این هنگام با بالا رفتن میزان هضم الياف های گیاهی می توان میزان غذایی الیاف های گیاهی را تا ۳۰٪ افزایش داد.

تغذیه پرندگان مولد شتر مرغ

تغذیه پرندگان مولد تغذیه پرندگان مولد می بایستی بر مبنای نیازهای بدنی آنان تعیین گردد. با شروع فصل جفت گیری و حرکات و علائم مخصوص تولید مثل و رقص مخصوص شترمرغ ها می بایستی میزان غذادهی افزایش یابد و حتی تا پایان آخرین دوره تخم گذاری مرغ مادر نمی بایست به یک دفعه میزان غذا دهی کاهش یابد.

چرا که در این هنگام پرندگان نیاز مبرمی به ویتامین ها و پروتئین ها و مواد آلی دارند و می بایست حتی اسیدهای آمینه نیز در غذای آنان به صورت جداگانه اضافه گردد. به این مهم نیز می بایستی توجه داشت که تغذیه بیش از حد سبب چاقی و کم حرکتی و بروز اختلالات در باروری خواهد شد.

خارج از زمان جوجه کشی می بایستی مقدار کمی غذای کمی به انرژی و شتر مرغ ها داده شود و می بایست میزان الیاف گیاهی را نیز کاهش داد ولی میزان پروتئین می بایستی در حد معمول باقی بماند. توصیه می گردد برای قوی شدن پرندگان مولد در فصل تخم گذاری و از آن مقداری ویتامین و مواد آلی معدنی به غذای آنان اضافه گردد.

در طول دوره تخم گذاری مرغ ها نیاز شدید و بالایی به کلسیم دارند از این رو برای اینکه میزان کلسیم فسفر در بدن آنها را دچار اختلال نگردد می بایستی فسفر به مواد غذایی آنان اضافه گردد. بعد از پایان دوره تخم گذاری مجدد می بایستی از میزان کلسیم و فسفر کاسته شود. رعایت میزان صحیح ترکیبات و متناسب بودن غذا سبب موفقیت در کار می گردد. امید است که در آینده نزدیک جدول غذایی کاملی توسط محققان تنظیم و در اختیار دامپروران قرار گیرد.

منبع:

پرورش و نگهداری شتر مرغ (مهندس محمد حسین منزهیان،کریستف کیستنر و جرالد رینر)

برای عضویت در کانال تلگرام، اینستاگرام و آپارات پسته رفسنجان بر روی تصاویر زیر کلیک کنید:



برچسب‌ها:, , , ,
برگشت به بالا